SIMON DE SCHAKER

OMA’S SCHAT

Eerste druk 2019

Tekst: Joyce van der Meijden

Omslag en illustraties: Oirik

Uitgeverij: FC Klap

ISBN 9789085676652

NUR 280

INHOUD

Voorwoord

Wat hiervoor gebeurde

Oma valt

Ziekenhuis

Alvergeten

Het geheim van de hoorn

Oma’s geheim

Schaakcomputer problemen

Nikki’s plan

De kaart

Terug naar Alvergeten

De lijnen

Team oma

Amsterdam

Zoek de X

Naar huis

In de tuin

Waar is Bob?

De Bosbeslaan

Wat doet Bob nu weer?

Meneer en mevrouw Lawaai

Het geheim van meneer en mevrouw Lawaai

Weer naar Alvergeten

De generaal

Terug naar de Bosbeslaan

Naar oma

In het kantoor van mevrouw Hoogindeboom

Liesetje

Wat er toen gebeurde

Nog een laatste vraag

VOORWOORD

In het avontuur van Simon proef je de magie van het eeuwenoude schaakspel. Volg Simons inspirerende voorbeeld: ga elke uitdaging aan en zorg ervoor dat je dromen uitkomen.

Schaken is meer dan alleen een spel. Je zult merken dat je ook beter omgaat met uitdagingen die je tegenkomt in je leven. Want schakers zijn goed in logisch nadenken, problemen oplossen en beslissingen nemen. Maar laten we vooral niet vergeten: schaken is ook erg leuk!

Net als goede verhalen, brengt schaken ons dichter bij elkaar

Judit Polgar

Judit Polgar is grootmeester en oprichter van Chess Palace Education. Judit is de beste vrouwelijke schaker ooit en de enige vrouw die ooit in de top 10 van de wereldranglijst heeft gestaan.

WAT HIERVOOR GEBEURDE

Ik ben Simon, gewoon Simon. Vier keer per week train ik me helemaal binnenstebuiten op het voetbalveld, want ik speel selectie. Dat vindt mijn vader echt heel belangrijk. Hij is nog steeds een beetje verdrietig omdat ik geen profvoetballer wil worden. Ik droom over de winst op het houten bord met zwarte vierkanten. Ik wil schaakgrootmeester worden.

Mijn oom Arnold is schaakgrootmeester en Nederlands Schaakkampioen, dus je zou denken dat hij me wel wat zou willen leren. Helaas, mijn oom is een lelijke, liegende draaikont. Een neefjesbedrieger is hij ook. En een dief, bijna dan, want in stelen is hij niet zo best. Zelf schaken kan hij ook niet echt goed. Hij is alleen maar grootmeester, omdat mijn opa een genie was.

Opa heeft zijn schaakcomputer zo verbouwd, dat die de meest geweldige zetten kent. Die computer heeft oom Arnold alles geleerd. Verder zat hij alleen maar op zijn luie kont meiden te versieren. Tenminste, dat zegt mijn moeder. Op dit moment leert hij helemaal niets, want hij dobbert in een bootje de wereld rond. Hij is verdrietig, omdat mijn oma hem heeft ingemaakt met schaken. Niet een beetje, ze heeft hem volledig ingepeperd en vernederd. Alsof je per ongeluk in je blote niksie de klas in loopt, zo erg, maar dan nog veel erger. En het was op het Journaal, dus mijn oom schaamt zich helemaal dood.

Had ik al verteld dat mijn oma ook schaakgrootmeester was? Ze is nu oud en versleten en o ja, bijna blind en ze hoort niets zonder haar megagrote hoorn uit de oertijd. Nou ja, de tijd van haar oma. Ze wordt geholpen door haar hulpteckel Bob. Bob is de knapste hulphond op aarde. Hij snapt echt alles, ook verdrietige kinderen en hij kan boeven vangen.

Oma en Bob wonen in ons tuinhuisje, want dan kunnen mijn ouders een beetje op oma letten. Dat denken mijn ouders. Maar mijn oma is nog steeds net zo slim als mijn opa was. Echt, als die twee nog samen waren, dan zaten we allang te kwartetten op Mars.

Hoe het zit met die briljante schaakcomputer van mijn opa? Die ligt onder mijn bed. Tenminste, als ik er niet op speel. Want dat doe ik bijna iedere dag. Meestal samen met mijn beste vriendin Nikki. Van de schaakcomputer hebben we in drie maanden al meer geleerd dan van zeven jaar basisschool.

OMA VALT

‘Simon, kijk eens. Ik kan het nog.’

Ik kijk omhoog. Van schrik sta ik zo stil als een bloempot. Oma staat boven op een trapje in de moestuin bij haar tuinhuisje. Hoe heeft ze dat ding uit de schuur gekregen? Ze kan niet eens lopen zonder haar stok. Nu staat ze een meter boven de grond naast de vogelverschrikker. Op één been.

‘Oma, waarom…’

O nee, oma heeft haar hoorn niet in haar oor en zonder hoorn is ze net zo doof als de vogelverschrikker.

‘Zijn neus is eraf gevallen.’

‘Welke neus?’ probeer ik te schreeuwen.

Maar mijn stem staakt van angst. Wat doet die gekke oma van mij nu weer? Straks valt ze en breekt ze al haar botten.

Oma draait een enorme winterwortel boven haar hoofd. Dat is de neus van de vogelverschrikker. Die was er zeker afgevallen. Waar is Bob? Het is niets voor de hulpteckel om oma bovenop ladders te laten klimmen. Die wortel heeft Bob binnen tien seconden weer in het hoofd van de vogelverschrikker geschroefd.

Dat kan Bob.

Nu staat oma met die wortelneus in haar hand en ze zwaait ermee in de richting van het hoofd van de vogelverschrikker. Haar hand met de wortel raakt zijn hoofd. Het hoofd schudt alsof hij wil zeggen: ‘Niet doen, ik wil die neus niet meer. Ga fietsen met die neus. Hij is lelijk. Ik ruik toch niets. Ik ben nep!’

Dan valt het hoofd van de vogelverschrikker van zijn lijf van stro. De arm van oma schiet door. Haar lichaam buigt gevaarlijk voorover. Met haar armen zwaait ze naar achteren. Ze gaat naar voren, weer naar achteren en…

Nee! Ik moet iets doen. Veel te laat komen mijn benen in actie. Ik spring over de ijsbergsla en de rabarber de moestuin in. Nog één sprong en dan ben ik bij oma. Gelukkig! Oma staat weer recht. Dan glijd ik uit over een aardbei.

Bah, ik proef poep. Waarom moet mijn vader ook altijd zo nodig mest strooien?

‘Simon.’

Oma steekt haar hand uit om me te helpen. Een grote blunder, dat zie ik meteen.

‘Neeeeeeeeee.’

Oma lacht een lieve lach naar me. Maar dan ziet ze ook in dat het fout gaat. Haar gezicht wordt eerst zo rood als de trostomaten naast haar, daarna witter dan krijt en dan gebeurt het. Oma wankelt en valt zo boem, recht voorover van de trap. De neus van de vogelverschrikker rolt tegen een maïsstengel. Oma tussen de boontjes. Haar bril valt op de wortelneus.

‘Oma, oma,’ roep ik. ‘Zeg eens wat, oma!’

Oma zegt niets. Met een wilde sprong val ik naast haar. Ik begin heel hard te schreeuwen.

‘Papa!’ gil ik.

‘Papa, papa, paaapaaaa!’

Mijn vader moet oma redden. Ik heb geen idee hoe, maar dit is zoals het hoort. Vaders redden.

Mijn vader komt niet. Bob wel. Er hangt een stuk worst uit zijn bek. Dus daar was hij mee bezig, met zijn worstverslaving. Als hij oma ziet, laat hij zijn lekkere hapje meteen vallen en schiet als een raket naar haar toe. Hij likt de neus van oma en haar oren. Oma reageert niet. ‘Papaaaa!’ roep ik.

Eindelijk, eindelijk komt mijn vader aanrennen.

‘Kan het wat zachter!?’ brult hij.

Hij praat hard omdat hij de oordoppen van zijn telefoon in zijn oren heeft. Zo kan hij de hele dag bellen zonder dat zijn nekwervels scheef gaan staan.

Dan ziet hij oma. Hij rukt de oortjes uit.

‘Mama!’

‘Papa, bel 112!’

Er zit een enorm brok cement vast in mijn keel.

Mijn vader grijpt zijn telefoon.

‘Nu, nu komen!’

Hij praat met de mensen van 112.

Bob blijft janken. Zo hard dat mijn vader niets hoort.

Hij kijkt naar Bob zoals hij naar een lelijke pissebed kan kijken. Dan pakt mijn vader hem op. Bob spartelt als een vis in doodsnood, maar mijn vader is opeens heel sterk. Hij zet Bob zo, hop, in het tuinhuisje, doet de deur dicht en zet een hark onder de klink. Die deur gaat niet meer open.

Ik ben te verbaasd om iets te doen. Het gejank van Bob klinkt een stuk zachter en er bonken twee teckelpoten tegen het raam. Even ben ik bang dat hij door de ruit gaat springen. Dan kijk ik weer naar oma. Ik pak haar hoofd in mijn handen. Ze krijgt het vast koud zo op de grond. De brok in mijn keel is inmiddels formaat ananas.

‘Gaat het wel, jongen?’

‘Oma!! Oma, oma, gaat het?’

‘Wat zeg je, lieverd?’

‘Gaat het?’ Ik schreeuw zo hard dat de blaadjes van de trostomaat beginnen te trillen.

‘Tuurlijk schatje. Je moeder is van elastiek, dat weet je toch.’

Oma lacht weer naar me.

Ik heb opeens ook nog een rotsblok in mijn maag.

Moeder? Zei ze nu moeder?

Mijn vader en zijn telefoon duwen me aan de kant.

‘Stil blijven liggen, mama, de ambulance komt zo.’

‘Ben je mal, Albert. Dat lijkt me geheel onnodig, schat.’

Albert? Dat is de naam van mijn opa. Mijn opa heette Albert en hij was net zo slim als die andere Albert, Albert Einstein. Tenminste, als je mijn oma mag geloven. Maar opa leeft al lang niet meer. Denkt ze nu dat mijn vader…? ‘Nee, ma, nee.’

De onderkaak van mijn vader is naar beneden gezakt. Hij klinkt bang.

Ik ben ook bang.

‘Papa, mag ik nu eindelijk chocoladekoekjes bakken in mijn Barbie keukentje? Ik heb al veertien rondjes gerolschaatst en jij bent nog steeds niet klaar met bellen.’

Afke, mijn lieve kleine schat van een zus, komt aangesjeesd op haar wielen. Afke is zeven en als ze mij niet irriteert, dan speelt ze met haar Barbies of rolt ze rond op haar rolschaatsen.

‘Natuurlijk niet!’

Mijn vaders stem buldert nu als een kanonskogel.

Afke begint meteen te huilen. Dat doet ze altijd als iemand een beetje normaal reageert. Dan ziet ze oma.

‘Oma, oma!’

Ze valt op haar kniebeschermers.

Nu zitten we met z’n drieën om oma heen.

‘Jongens, jongens, wat doen jullie moeilijk zeg. Help me eens even overeind. Op de één of andere manier luisteren mijn benen niet zo goed.’

‘Oma, jouw benen luisteren al jaren niet meer zo goed,’ schreeuw ik veel maar dan ook echt veel harder dan ik wil. Ik bedoel het echt niet onaardig. Ik bijt heel hard op mijn lip om de orkaan in mijn hoofd stil te krijgen. Help, oma denkt dat ze mijn moeder is, toetert de wind door mijn hersenpan.

Ik proef bloed, dus stop ik met lipbijten.

‘Sorry oma, kom, we helpen je overeind,’ zeg ik maar snel tegen mijn bijna dove oma.

Ik steek mijn arm uit om oma op te pakken. Afke pakt meteen haar andere hand. Maar mijn vader houdt ons tegen.

‘We moeten haar laten liggen. De ambulance komt zo en ze moet eerst worden onderzocht, daarna mag ze pas verplaatst worden.’

Niet verplaatst worden. Waarom? Zijn ze bang dat oma iets gebroken heeft? Haar hersenen zijn in ieder geval flink geklutst. Een hersenschudding denk ik. Meer kan het niet zijn. Het gaat vanzelf weer over. Net als toen mijn vriend Koen met zijn step van het dak van de fietsenstalling wilde stunten. Zijn hersenschudding was na zes weken echt wel over. Ik zeg het heel hard tegen mezelf, zodat ik het ga geloven. Op dit moment zou ik liever mijn schaakcomputer afstaan aan oom Arnold, die lelijke valse schaakkampioen, dan dat ik nog één seconde ongerust moet zijn over mijn oma.

Gelukkig, een sirene. De remmen van de ziekenauto piepen als een krekelfamilie.

Groene pakken rennen voorbij. Twee grote handen duwen me opzij. Ik zie oma niet meer. Mijn hoofd bonkt bijna van mijn romp van ellende. Ik spring op en neer, op en neer, maar ik kom niet boven de groene jassen uit.

Dan, na minstens tien uur wachten, voor mijn gevoel dan, rijdt mijn oma voorbij. Ze ligt op een brancard met wieltjes. Ze zwaait naar me. Ze lijkt bijna vrolijk.

‘Simon, het lijkt helemaal goed te komen met oma. Dus maak je niet ongerust.’

De stem van mijn vader klinkt als een hoest. Mij houdt hij niet voor de gek. Hij is ook nog lang niet gerust.

‘Wil jij met oma mee in de ambulance?’ vraagt hij zachtjes.

‘Ik wil niet dat ze alleen is en jullie zijn zulke dikke maatjes.’

Ik knik heel hard.

Mijn vader geeft me een soort boks tegen mijn schouder. Ik weet dat hij me probeert op te vrolijken, maar dat helpt natuurlijk voor geen meter.

‘Goed. Dan rijd ik met Afke achter jullie aan.’

Voor ik het weet, start mijn vader de auto en zit ik naast oma in de ziekenauto. Ik pak snel haar hand, voor het geval ze misschien bang is. De auto start, we rijden. Het gehuil van Bob wordt steeds zachter.

Als we de bocht om rijden, zie ik Nikki. Ze heeft haar schaakbord onder haar arm. Ze kijkt verbaasd naar de ziekenauto en laat van schrik haar schaakstukken vallen als ze me ziet. Ik roep ‘oma’ in gebarentaal. Nikki begrijpt me, ze slaat haar handen voor haar mond. Ik wil roepen dat oma alleen maar een beetje in de war is, maar we zijn al weg. De sirene begint te loeien.

ZIEKENHUIS

‘Jongens, jongens, wat een toestand maken jullie ervan.’

Oma’s stem tettert snoeihard door de ziekenauto.

‘Ze heeft haar hoorn niet bij zich,’ probeer ik uit te leggen.

‘Dan hoort ze bijna niets, ook zichzelf niet. Mensen die slecht horen, praten altijd hard.’

Mijn geluid valt volledig weg, dat komt door die grote brok in mijn keel.

‘Mijn zoon en mijn man maken zich echt veel te druk over mij. Ik gleed alleen maar een beetje uit. Ik kan mijn tenen nog bewegen, dus er is niets aan de hand. En ik kan nog zingen. Als je nog kan zingen, dan is het leven toch gewoon een feestje?’

Tot mijn grote schrik barst oma los.

‘Ik heb een potje met vet, al op de tafel gezet. Ik heb een potje, potje, potje, potje vèèèt al op de tafel gezet.’

Het lijkt wel of ze zingt op de melodie van het geluid van de sirene.

Oma doet echt heel raar nu. Ik schaam me gewoon. Maar dan schaam ik me meteen dat ik me schaam. Mijn oma is en blijft mijn eigen lieve, rare, ultraslimme oma. En het moet weer beter met haar gaan. Anders zing je toch niet? Ik ga rechtop zitten en trek mijn mondhoeken op. Ik kijk de ambulancebroeder recht aan.

‘Ik zie dat het alweer helemaal goed gaat met oma.’

De ambulancebroeder heeft stoppels op zijn kin en onder zijn neus. Hij heeft een staartje in zijn nek en op zijn arm zie ik de staart van een krokodil, of is het een hagedis? Geen echte hoor, een tattoo. De man kijkt terug, maar lachen, ho maar. Zijn lippen zijn een rechte streep en in de hoekjes hangen ze een beetje naar beneden. Ik voel dat het bloed uit mijn hoofd wegtrekt.

‘Luister jongen,’ zegt hij met een stem alsof hij tegen een peuter praat. Zo’n zachte hoge piepstem. Een stem die helemaal niet past bij een reptielentattoo.

‘Ik heb het idee dat je oma een beetje de weg kwijt is. In de war.’

Dat ‘in de war’ zegt hij heel langzaam. Zijn hoofd komt steeds dichter bij me als hij fluistert.

Hij ruikt naar bezwete scheenbeschermer. Ik probeer even niet in te ademen.

‘Ze denkt dat jij haar zoon bent. Dat is niet goed.’

Zijn hoofd staat weer rechtop. Ik adem snel heel diep in.

‘N-niet goed, n-niet goed, n-n-niet goed?’ Ik begin gewoon te stotteren, zo stom vind ik hem. Dat hebben mensen toch wel vaker als ze op hun hersens gevallen zijn? Natuurlijk komt het goed. Het moet goed komen.

Ik voel tranen opkomen en begin maar alvast hard te slikken, zodat ze niet voorbij mijn oogbol komen. Wat denkt die man wel? Hij zit nog maar vijf minuten naast oma, dat is ook het enige wat hij heeft gedaan, naast haar zitten, en nu heeft hij al allerlei ideeën. Ik haal diep adem.

‘Als jullie haar goed hebben onderzocht, dan zullen jullie zien dat het allemaal wel meevalt.’ En dan nemen we haar gewoon weer mee naar huis, denk ik erachteraan.

‘En we gaan nog niet naar huis, nog lange niet, nog lange niet, en we gaan nog niet naar huis,’ galmt de stem van oma door de ziekenauto.

Ik ren achter de mensen in groene pakken en de brancard op wieltjes. Jemig, wat lopen ze snel. Nu gaan we door een elektrische schuifdeur. Er staan een stel witte jassen aan de andere kant van de deur. Een kleine witte jas met een blonde staart en een grote witte jas met een rode kuif. Alsof het hier gezellig is, praten ze met de reptielentattoo over ‘een gevalletje gevallen oma’ en over ‘ja, het weekend was echt helemaal top.’ Ze zijn dus helemaal niet serieus genoeg.

Ik word er boos van, maar voordat ik wat durf te zeggen, pakken de witte jassen de brancard met oma erop vast en hol ik achter ze aan door een heel lange gang. Dit lijkt meer een hardloopwedstrijd dan beschadigd omavervoer. Dit is heel gek. Ik heb het idee dat ik meespeel in een raar toneelstukje. We slalommen langs wel drie andere brancards op wielen.

‘We gaan weer lekker, Tom,’ zegt de kleine witte jas met de blonde staart.

De rode kuif, die dus Tom heet, snuift hard en zet een sprintje in.

Ik ben blij dat mijn voetbaltrainer Jaap me zo afbeult.

Mijn beenspieren zijn uitstekend getraind. Mij raken ze niet kwijt.

Bah, het ruikt hier naar schoonmaakmiddel, en naar bloed. Ik voel een vieze smaak opkomen in mijn mond. Ik houd niet van bloed. Nee, nu niet aan bloed denken. Misschien is het geen bloed. Gewoon hollen en bij oma blijven.

‘Hieha!’

Oma vindt het blijkbaar best een gezellig ritje. Dat snap ik wel. Ze zit minstens vier keer per week in de invalidetaxi van Henk. Henk is de allergrootste vriend van oma en dat bedoel ik letterlijk. Henk is de enige invalidentaxichauffeur van heel Nederland die makkelijk mee kan doen met de Formule 1. Rolstoel duwen doet hij ook met luipaardsnelheden. In zijn vrije tijd is hij professioneel onderwaterworstelaar. Maar nu heeft Henk vakantie, hij is vorige week vertrokken naar de Noordpool om daar een booreiland te saboteren. Henk doet alles voor de ijsbeer. Ik mis Henk.

We rennen door minstens vier gangen en door zes deuren die alleen open gaan wanneer iemand op een grote rode knop drukt. Daarna wordt oma achteruit in een kamertje geparkeerd.

‘Nou zeg jongens, stoppen jullie nu al? Het was net zo leuk.’

Oma ziet er nog steeds uit of ze het gezellig vindt. Ik voel me misselijk.

De witte jassen hangen allemaal apparaten aan oma.

Oma begint een beetje te wiebelen. Ze lacht niet meer.

‘Wat een onzin hè, jongen?’

Mijn bijna blinde oma knipoogt naar de grote televisie naast haar bed. Ik weet dat deze knipoog voor mij bedoeld is. Ik word er warm van. Tom, de witte jas met de kuif, kijkt alsof hij een rauwe inktvis heeft ingeslikt.

‘Praat ze nou tegen de monitor?’

‘Nee, tegen mij,’ zeg ik.

Tom en de witte jas met de blonde staart draaien zich verbaasd om.

‘Oma keek de verkeerde kant op,’ leg ik uit. ‘Ze heeft haar bril niet op. Dan ziet ze alleen vlekken.’

‘Kijk nou zeg, waar kom jij ineens vandaan? Wie ben jij?’

Lekker dan, die witte types hebben me helemaal niet gezien. Ik haal diep adem.

‘Ik ben Simon, de kleinzoon. Mijn vader en zusje komen zo met de auto en ik mocht mee in de ziekenauto.’

‘Krijg nou wat. Hebben we jou helemaal over het hoofd gezien.’

De blonde staart hikt harder dan ik wanneer ik een halve liter cola achterover heb geslagen.

‘Wat een giller.’

Ik voel mijn wangen opwarmen. Wat een stelletje sukkels.

Ik wil niet dat ze lachen, ik wil dat oma beter wordt.

‘Kunnen die apparaten zien hoe het met oma gaat?’

Ik ben klaar met dat gehinnik. Ik wil heel graag dat ze antwoorden: natuurlijk en het ziet er heel goed uit. Eigenlijk mag ze nu meteen wel met je mee naar huis. Maar nee. ‘Kijk knul, dat weten we niet. Wij brengen de patiënten alleen naar hun kamers. Straks gaan ze je oma goed onderzoeken. De verpleegkundige komt zo en die kan jullie meer vertellen.’

Even kijkt ze me lief aan. Haar hand gaat zelfs naar mijn hoofd, waarschijnlijk om me te aaien. Ik duik snel opzij. Dan roept Tom met de rode kuif.

‘Denk aan de tijd, Wies,’ en hop, weg zijn ze.

De deur wappert dicht.

Er landt een bowlingbal in mijn maag. Ik ben helemaal alleen in het ziekenhuis met mijn oma die denkt dat ze mijn moeder is. Mijn moeder, de straaljagerpiloot, vliegt rondjes boven Finland. Henk is op protestvakantie en mijn vader is zeker weer de weg kwijt. Wat duurt dit lang. Ik kijk naar oma. Oma kijkt naar de kapstok waar een zak met water aan hangt.

‘Kom, we gaan,’ zegt ze.

Binnen twee stappen sta ik naast oma.

‘Dat kan niet,’ brul ik in haar oor.

Mijn eigen oren suizen. Ik maak me zo breed mogelijk en ga voor haar bed staan.

‘Haha, dat kriebelt. Kijk, kippenvel.’

Oma stroopt haar mouw op. Dan stopt ze met lachen.

‘Lieve zoon van me. Wat fijn dat je bij me bent. Weet je, het is allemaal onzin dit. We gaan.’

‘Even op papa wachten, oma, en op de verpleegkundige,’ schreeuw ik met donderkracht. Voor de zekerheid pak ik haar bed met twee handen stevig vast. Ik moet nu voor oma zorgen. Er mag niet nog meer met oma gebeuren.

‘Nou, nou,’ grinnikt oma.

Zoon, oma zei weer zoon tegen me. Ze denkt nog steeds dat ik papa ben, of, o help, oom Arnold. Dit is niet goed, dit is niet goed. Niet goed! Het bolletje hagelslag van vanmorgen draait rondjes om de bowlingbal in mijn maag. Dan hoor ik snelle voetstappen. Wat zeg ik, razendsnelle voetstappen. En het geluid van wieltjes.

‘Jongedame, we mogen alleen op schoenen het ziekenhuis in, niet op rolschaatsen,’ snerpt een hoge stem.

‘Ik zag daarnet anders ook iemand op sloffen,’ antwoordt de stem van mijn zusje.

‘We zijn op zoek naar mijn moeder, ze heet Iris van Rokade-Lievestijn. Ligt zij hier ergens?’ vraagt mijn vader.

Hoera, ze zijn er. Ik krijg hulp.

‘Ik moet eerst naar kamer zesentwintig,’ zegt de onbekende snerpstem.

‘Pap, we zijn hier,’ roep ik snel.

Meteen zwaait de deur open en daar staan mijn vader en Afke op rolschaatsen.

Waarom weet ik niet, maar ik gooi mijn armen de lucht in en spring naar de deur.

‘Pap!’

Ik werp mijn armen om de nek van mijn vader. Niet zo slim. Mijn vader, die blijkbaar Afke tegenhield, laat haar los.

Afke zwaait met haar armen eerst naar voren en dan naar achteren en dan rolt ze zo tegen het bed van oma aan en ploep, ze gaat onderuit. En ze begint te huilen. Typisch Afke.

‘Nee!’ brult mijn vader.

‘Wat is dat nu weer?’ zegt oma.

Oma zit opeens weer rechtop.

‘Wat een gekkenhuis is dit. Ik ga weg.’

Het lijkt wel of we midden in een film zitten. Een heel snelle stomme film. Een film waarnaar ik niet kan kijken zonder te stoppen met ademen. Op de één of andere manier lukt het oma om razendsnel haar benen uit bed te gooien.

Nee hè, niet weer! Ik sla mijn handen voor mijn ogen.

Waarom doe ik dat? Ik moet haar toch proberen te vangen. Maar ik ben al te laat.

‘Neeeeee!’ gilt mijn vader.

En plop, daar ligt ook oma. Naast Afke.

‘Au!’ roepen Afke en oma in koor.

Ik heb het gevoel dat ik twintig meter onder water heb gezwommen. Ik ontplof bijna, maar ik moet weer ademen en ik moet iets doen.

Mijn vader en ik grijpen tussen de armen en benen van oma en Afke.

‘Wahahahah.’ Dat is Afke.

Hop, mijn vader trekt haar weer rechtop.

‘Wat een toestand, jongens van me!’

Wat een geluk, oma praat nog. Ik krijg er tranen van in mijn ogen.

Mijn vader pakt oma onder haar oksels.

‘Pak haar benen, Simon.’

Snel pak ik de benen van oma. Wat zijn haar benen wit. En haar aderen zijn wel erg blauw. Wat is oma eigenlijk licht en oud. Daar denk ik nooit aan omdat ze zo leuk is. Als ze weer ligt, moet ik heel nodig haar hand vasthouden.

‘Dankjewel, lieve Simon.’

Er springen blije tranen in mijn ogen. Oma weet weer wie ik ben. Joepie. Ik was toch stiekem nog veel banger dan ik dacht. Ik was bang dat mijn oma kierewiet was geworden. Dat hoor je vaker, oma’s die niet meer weten wie je bent of zo. Maar mijn oma niet, die doet het weer. Ik kan wel dansen, zo blij ben ik.

‘Uit doen. Nu!’

Er staat weer een witte jas in de kamer. De stem van deze witte jas is dezelfde als net op de gang. En ze klinkt heel, heel, heel erg streng. Ik krijg er hetzelfde soort kippenvel van als wanneer Afke haar viool mishandelt.

Het lijkt wel of ze is betoverd, zo snel doet Afke haar rolschaatsen uit. Wow, die vrouw is echt goed. Ik kijk nog eens goed naar haar. Het lijkt wel of ze met haar gezicht in een bak met meel is gevallen. Zo wit is ze. Haar haren zitten heel strak naar achteren, zo strak dat haar wenkbrauwen bijna in haar haren worden getrokken. Ze kijkt een beetje scheel, maar dat kan ook door dat haar komen. Ze geeft me hetzelfde gevoel als meester Kweekpeer wanneer ik moet nablijven. Meester Kweekpeer is ons schoolhoofd, hij heeft een grote allergie voor kinderen.

Afke voelt het ook, ze gaat bevend zitten op de enige stoel in deze koele, witte kamer.

Nu staat de witte jas met het witte hoofd naast oma. Ze kijkt haar bijna lief aan.

‘Ik ben Goedele, verpleegkundige. Wat is er met u gebeurd?’

Mijn vader begint meteen te praten. Alsof oma dat zelf niet kan. Ik geef oma haar bril en hoorn, die zitten gelukkig in de tas die mijn vader heeft meegenomen. Ondertussen hoor ik mijn vader aan. Die geeft een knap lange samenvatting, van de val van de trap tot de val uit het ziekenhuisbed.

‘Mmm, ik zal het even noteren.’

Goedele grabbelt in het laatje naast oma’s bed.

‘Om te beginnen uw naam…’

‘Iris Lievestijn. Nou ja dat is mijn meisjesnaam. Officieel heet ik Iris van Rokade–Lievestijn.’

Gelukkig, oma praat weer voor zichzelf.

‘Van Rokade, waar heb ik die naam eerder gehoord?’

Er verschijnt een dikke streep boven de ogen van Goedele.

‘Mijn broer is Arnold van Rokade, die is een klein beetje bekend. Misschien is dat het.’

Het is duidelijk dat mijn vader niet graag over zijn broer praat. Hij kijkt net zo lelijk als wanneer ik op de reservebank zit tijdens een voetbalwedstrijd.

‘Hij is schaakgrootmeester,’ zegt oma met een trotse glimlach.

Bah, ik snap niet dat ze nog steeds trots is op dat stomme liegbeest van een oom van me. Is ze soms vergeten dat hij me gevangen hield in mijn eigen dekbed om de schaakcomputer te kunnen stelen? Hij kan niet winnen zonder dat apparaat. Even voel ik de wol van de handschoen van mijn oom weer prikken op mijn gezicht. Ouders zien hun kinderen gewoon nooit zoals ze echt zijn, zelfs oma niet.

Goedele is duidelijk erg onder de indruk van mijn glibberoom. Haar ogen worden groter, dan kleiner, wat best knap is met dat haar, en dan weer heel gewoon.

‘Ik moet even bellen. Het is belangrijk dat uw moeder wordt onderzocht,’ zegt ze tegen mijn vader.

‘Oké,’ zegt mijn vader.

‘Gaat het wel, Simon?’

Mijn vader loopt naar me toe en slaat een arm om me heen.

‘Mwah,’ zeg ik.

Maar voordat ik verder kan praten, begint Afke te piepen.

‘Ik moet plassen.’

‘Ik loop wel even mee,’ zucht mijn vader.

De deur sluit met een zwiep. Oma en ik zijn weer alleen.

‘Kom hier.’ Oma klinkt alsof ze haar hulpteckel Bob roept wanneer die weer eens met zijn snuit in de koelkast zit.

Ik sta al met mijn hoofd naast dat van oma.

‘Hier.’

Oma duwt haar hoorn in mijn hand.

‘Houd mijn hoorn bij je en neem die mee als je weer bij me op bezoek komt.’

Wat bedoelt ze nou, hoezo op bezoek?

‘Oma, jij gaat gewoon mee naar huis hoor.’

Maar oma hoort me natuurlijk niet. Ik heb haar hoorn in mijn handen. Toch schudt ze haar hoofd, haar knot wiebelt mee alsof die wil zeggen: luisteren Simon.

‘Ik weet ook niet wat er gaat gebeuren, maar ik ben nu alleen met jou. Dus ik moet het nu zeggen. Ik vertrouw die Goedenogwat niet. Jij moet de hoorn bewaken. Beloof het. Het is heel erg belangrijk.’

‘Maar oma…’ zeg ik nog.

Ik begrijp hier helemaal niets van.

‘Ik krijg altijd een gek gevoel in mijn tenen wanneer mensen rare plannen beramen,’ zegt oma heel rustig, alsof het normaal is dat je tenen een soort ingebouwde leugendetector hebben.

Ik ril alsof ik onder een ijskoude douche sta. Is oma echt wel weer zichzelf?