DE BANKIER

HENRI VAN NIEUWENBORGH

Deze roman situeert zich tijdens de laatste jaren van de twintigste eeuw.

Boekenplan

Colophon

De auteur heeft zijn uiterste best gedaan bij het samenstellen en schrijven van dit boek. Alle informatie is zo nauwkeurig mogelijk beschreven. Lezers kunnen echter op generlei wijze rechten ontlenen aan toeristische en/of andersoortige informatie in dit boek.

De gebeurtenissen en personages in dit boek zijn verzonnen, iedere gelijkenis met bestaande personen en gebeurtenissen zijn volkomen toevallig. Om niet verwarrend te zijn werden de geciteerde bedragen uitgedrukt in euro.

ISBN 978 90 8666 272 2 papieren boek

ISBN 978 90 8666 299 9 e-book

NUR 301

© 2013, Henri Van Nieuwenborgh

Uitgeverij Boekenplan, Maastricht

Internet: 

www.boekenplan.nl

www.booxstore.nl

Alle rechten voorbehouden. Het kopiëren en het printen van (delen van) de pagina's is niet toegestaan. 

*

VOOR LARA

SOMS BRAND IK VAN VERLANGEN OM NAAR JOU TOE TE KOMEN

1

De jurk van de vrouw was gescheurd. Vruchteloos probeerde ze haar volle rondingen met verkrampte handen te bedekken. Een dun straaltje bloed liep langs haar hals naar beneden. Angstaanjagend geweeklaag vulde de sombere ruimte. In haar ogen, die in close-up geprojecteerd werden, stond afgrijzen en angst te lezen. Een man in een zwart pak greep de vrouw plots van achteren vast. Hij trok aan haar haren tot ze op de grond lag. Met zijn mouw veegde hij het zweet van zijn voorhoofd.

‘Bitch, je moeder heeft zeker met een schorpioen geslapen om jou te verwekken’, hoorde Steven hem zeggen. 

Hij was gisterenavond al zappend in slaap gevallen en nu wakker gemaakt door een middeleeuws scenario waarin een inquisiteur een bekentenis wou forceren. Dit ging gepaard met veel geweld en gekrijs. De vrouw was in de ogen van haar ondervrager immers de antipode van een christen, en dus een dienaar van de duivel. 

De kerker werd verlicht door toortsen die de omgeving in een rode gloed zette. De vrouw stond nu met de handen voor haar gezicht en met gebogen schouders. Gans haar lichaam straalde wanhoop uit. Steven zag nog een gloeiend hete staaf in de handen van de inquisiteur. Hij kon de stank van brandend vlees bijna ruiken toen hij met de afstandbediening de betaalzender van Telenet uitknipte. Steven draaide zich op zijn linkerzij. In het digitale licht van de klokradio zag hij tot zijn grote voldoening dat hij nog enkele uren slaap tegoed had. Bij deze heerlijke gedachte dommelde hij terug in. Vaag hoorde hij de regelmatige ademhaling van iemand die rustig naast hem sliep.

Ze is er nog, flitste het die morgen door zijn hoofd. Ze lag rustig op haar buik. Lange, zwarte haren lagen in een waaier op haar blote schouders. Het laken bedekte haar lichaam gedeeltelijk en was verfrommeld rond haar benen gestrengeld. 

Een voorzichtig zonnetje viel de kamer binnen. Overal lagen kleren en op het nachttafeltje stond een lege fles wijn, een Château Dauzac, die hij bewaard had voor een speciale gelegenheid.

Het was lang geleden dat hij nog zo veel moeite had moeten doen om een vrouw te veroveren. Ongeveer drie maanden geleden was Karolien als junior accountmanager op het bankfiliaal begonnen. Ze was jong en onervaren. Een gemakkelijke prooi, had hij gedacht. Hierin had hij zich lelijk vergist.

In de bankwereld was Steven een ervaren dertiger die een belangrijke klantenportefeuille beheerde. Het was logisch dat Karolien regelmatig bij hem terechtkwam. Hij kende de kneepjes van het vak, bespeelde de directie, verstond zich perfect met de kredietafdeling – wat niet altijd evident was voor een commerciële geest – en draaide de administratieve bedienden om zijn vinger. Zo kreeg hij meer dan eens zaken voor elkaar waar een klassiek middenkader enkel kon van dromen.

Gisterenavond, na de receptie voor een nieuw filiaal in Gent, had hij Karolien eindelijk in bed gekregen. Heerlijk vond hij dit. Want wat is er zo frustrerend als achter iemand aanhollen die je niet te pakken krijgt? Het had hem weken gekost, en alle technieken die hij kende. Hij had zich als een paradijsvogel gevoeld, met prachtige veren in de mooiste kleuren, waarmee alle vrouwtjes onmiddellijk de paringsdans wilden inzetten. Behalve die ene dan. Die vrouw met een Ierse vriend die in Leuven studeerde en aan wie ze hondstrouw was. Karolien was monogaam en dat had ze hem bij hun eerste lunch al duidelijk gemaakt.

Hij moest fijntjes glimlachen toen hij aan gisterenavond terugdacht. Na de receptie had hij Karolien voorgesteld om nog een hapje te gaan eten in de gekende Gentse restaurantbuurt, het Patershol. Toen ze hiervoor bedankte, vroeg Steven of ze ook de managementcursus gevolgd had waarop “neen leren zeggen” een van de hoofdpunten was. Ze snapte onmiddellijk de hint. Toen Steven ook nog argumenteerde dat het met een combinatie van vermoeidheid en champagne onverantwoord was om direct in de wagen te stappen, was ze met hem meegegaan en beland waar ze al lang had moeten liggen.

Karolien verroerde nog steeds niet en stilletjes kroop Steven uit bed. In het doorgeefkeukentje vond hij nog wat koffie. Hij stak zijn hoofd door het raam en zag dat de bakker schuin tegenover zijn appartementje nog broodjes en croissants had. Vlug trok hij een jeans aan en liep naar beneden. Het was volop lente, maar zoals dikwijls in Vlaanderen met labiel weer. De lucht was grijs en er viel een miezerige motregen. De kasseien glommen gevaarlijk en de Grote Markt lag er verlaten bij. Steven spoedde zich terug naar de warmte van het nest. 

Zijn schuiloord in Aalst, vlak bij de Grote Markt, was klein maar gezellig. Vanuit de living had je een prachtig zicht op de belforttoren. Door de Aalstenaars werd hij nogal denigrerend “de tettentoren” genoemd omdat de koperen bollen die het uurwerk omringden met wat goede wil aan borsten deden denken. Vooral ’s avonds, als het marktplein verlicht werd en een middeleeuws cachet kreeg, was het uitzicht uniek. Verder had hij het interieur maniakaal verzorgd. Op verschillende veilingen had hij rariteiten gekocht en litho’s van grote meesters. Zo was hij bijzonder trots op de fel gekleurde arendsvrouw van Jef Van Tuerenhout, die boven zijn bed hing.

Het werd een gezellig ontbijt. Karolien had een hemd van Steven aangetrokken, de knoopjes halfdicht. Onopgemaakt en met verwarde haren zag ze er ongelooflijk sexy uit. Ze glimlachte en rekte zich behaaglijk uit. Steven kon niet van haar afblijven en ze morsten koffie en jam. Veel later lieten ze de ontbijttafel in een puinhoop achter en kropen dicht bij elkaar op de sofa. De miezerige motregen was ondertussen overgegaan in een fikse bui. De druppels gleden als beginnende, ploegende skiërs langs het dakraam naar beneden.

‘Wat een pokkenweer.’ 

Steven knabbelde aan haar oor en friemelde aan de knoopjes van het hemd. Begerig gleden zijn vingers naar haar fijn geboetseerde borstjes. Als een vrouw dat toelaat gaat ze akkoord met de rest, had hij recent gelezen.

Op de radio speelde een klassieker uit de popgeschiedenis, met als thema een driehoeksverhouding. Steven besefte niet dat Karolien aandachtig naar de tekst van het lied luisterde. Plots zag hij de glans uit haar ogen verdwijnen. Ergens brak er een verbinding, en een gevoel van wroeging begon te knagen. De romantiek was weg. 

‘Ik moet ervandoor.’ 

‘Dat meen je niet.’ 

‘Je weet dat ik al veel te ver ben gegaan.’ Ze bekeek hem met een eigenaardige blik

Hoeveel Steven ook argumenteerde, Karolien luisterde niet meer. 

‘Wanneer zie ik je terug?’ 

Ze stond enkele seconden stil, als een stenen beeld, trok haar schouders op en liep via de trap naar beneden. Zonder nog om te kijken. Op de juist geboende vloer volgde Steven haar zoolafdrukken. Compleet verbouwereerd bleef hij achter. Zijn kiezen vermorzelden ondertussen een snoepje.

Het verdere weekend werd een opeenstapeling van ellendige, lange uren. Hoe Steven ook probeerde, hij kon haar niet meer uit zijn hoofd zetten. Hij kreeg het benauwd als hij eraan dacht dat Karolien nu waarschijnlijk in de armen van haar Ierse vriend lag. Maandagochtend kwam dan ook als een verlossing.

Eric Reyns was verantwoordelijk voor de juridische afdeling. Steven had die maandag om negen uur een afspraak met hem op de hoofdzetel, gevestigd in Brussel. Hij was als een pudding, een beetje in elkaar gezakt, had een driedubbele kin en zware wallen onder de ogen. Door zijn gewicht van meer dan honderd kilo en blootsvoets amper een lengte van één meter vijfenzestig speelde zijn uiterlijk niet in zijn voordeel. Misschien had hij daarom een continu misprijzen voor de mensheid. Het was voor iedereen een raadsel hoe hij ooit zijn diploma rechten versierd had, of nog sterker, hoe hij ooit de leiding over de juridische afdeling gekregen had. Eric Reyns was een pure jezuïet en hij schepte er een satanisch genoegen in zijn slachtoffers te pijnigen. Niet voor niets werd hij de beul van de bank genoemd. Het instrument van de vergelding voor al wie zijn krediet niet kon terugbetalen. Juridische raad gaf hij echter maar als een prostaatlijder: met een luie straal, soms na lang gepeins nadruppelend. Dikwijls bleef de lozing ook achterwege en moest je geduld hebben tot hij zich grondig geïnformeerd had. 

Steven slaagde er meestal in om met veel charme en diplomatie te verkrijgen wat hij wilde. Ook die maandagmorgen begroette hij Eric zeer collegiaal. 

‘Dit is een nieuwe aanvraag voor het openen van een documentair krediet. Het is nogal complex en daarom had ik graag je mening.’ Steven reikte hem het dossier aan. Eric overbrugde de afstand niet, alsof het een melaats voorwerp betrof.

‘Dit is mijn domein niet, hiervoor moet je op de kredietafdeling zijn.’

‘Ja, maar een positief advies van jou voor wat het wettelijke van deze transactie betreft, zou al een pluspunt zijn.’ 

Reyns verdiepte zich in de andere dossiers op zijn bureau, zonder nog op te kijken. Steven voelde woede opstijgen, doch zijn stem kon hij perfect beheersen toen hij hem verder nog een aangename dag toewenste.

Steven wist dat hij op veel sympathie kon rekenen bij de bestuurder van de bank die verantwoordelijk was voor de kredieten. Daarom waagde hij het om zonder afspraak bij hem binnen te stappen.

‘Sorry, maar het betreft een dringende zaak.’ Steven overhandigde hem het dossier.

‘Is bij de commerciële afdeling niet altijd alles dringend?’ Steven glimlachte verontschuldigend. Hij wist dat het recept om zo weinig mogelijk slechte kredieten binnen te halen erin bestond om nooit overhaast te werk te gaan, aversie voor roekeloosheid in te bouwen en, zoals hij zelf zei, “een emmer chance” te hebben.

Geconcentreerd bestudeerde de bestuurder alle documenten. Onmiddellijk wees hij op hiaten en tekortkomingen in de tekst en reikte hij hiervoor een reeks oplossingen aan. Hij gaf Steven ook de raad om contact op te nemen met hun filiaal in Parijs dat gespecialiseerd was in de internationale oliebusiness. Iets later stapte Steven opgelucht het kantoor uit. Als iedereen zo efficiënt was, zouden we nu de grootste bank van Europa zijn, dacht hij.

Toen hij in de late voormiddag in het agentschap arriveerde, begroette Karolien hem relatief koel. Die onverschilligheid deed hem pijn. Steven probeerde zich te concentreren op het handelsfonds dat hij beheerde en dat een aantal belangrijke bedrijven bevatte. Een van zijn klanten was Karel Verbist, beter gekend als de Belgische oliemagnaat. Zijn kredietdossier lag voortdurend op Stevens bureau. 

Steven herinnerde zich nog perfect zijn eerste contact enkele maanden geleden. In de krant had hij een artikel gelezen met als titel Een eigentijds kerstverhaal. Verbists onderneming werd erin voorgesteld als een van de belangrijkste onderneming qua zakencijfer uit West-Vlaanderen. De omzet was dan wel niet het enige criterium om succes te beoordelen, ging het artikel verder, maar een verdubbeling van het zakencijfer ten opzichte van vorig jaar was toch merkwaardig. Dat positieve nieuws in een periode van slappe conjunctuur was voor Steven meer dan voldoende geweest om een bezoek aan het bedrijf te brengen. Toen hij door het dossier bladerde kwamen onbewust een aantal beelden terug. 

Na heel wat zoekwerk in de Brugse kanaalzone had hij toen uiteindelijk de firma van Karel Verbist gevonden. De installaties hadden niet veel om het lijf. Naast drie opslagtanks stond er enkel een prefabgebouw dat als kantoor fungeerde. Het geheel liet geen te grote indruk na. Ook het uithangbord VERBIST, ALLE PETROLEUM-PRODUCTEN was weinig origineel. Ervaren genoeg om niet alleen op het uiterlijk af te gaan had Steven zich vol goede moed door de telefoniste laten begeleiden naar het hart van de onderneming, het kantoor van Karel Verbist.

De man kwam direct sympathiek over. Vooraan in de vijftig, charmant, met een fijne glimlach, gegolfde haardos en een modieus brilletje. Hij droeg een peperduur blauw maatpak. Een exclusief horloge spande om zijn pols. Niet voor niets, dacht Steven, wordt hij in Brugge ook “de modekoning” genoemd. De manier waarop hij tijdens hun onderhoud op het computerscherm permanent de wisselende koersen van de petroleummarkt in de gaten hield, getuigde van grote professionaliteit. Steven was onmiddellijk onder de indruk geweest van deze selfmademan die de toverformule had gevonden om in twintig jaar tijd een olie-imperium op te bouwen. 

Verbist bleek onmiddellijk geïnteresseerd om er een bankier bij te nemen. Om vlot zaken te kunnen doen moest hij wel over een kredietlijn beschikken die in verhouding stond met zijn zakencijfer. Steven vond dit prima.

Het “maidenbezoek” was meteen een schot in de roos. Liefde op het eerste gezicht. Het was zeldzaam in de zakenwereld, maar het bestond. ’s Middags hadden ze samen geluncht in Damme, in een van de betere restaurants op de markt. Karel Verbist was een vlotte prater die over de wereld en sommige figuren die erop rondliepen zijn eigen ideeën had. Voor elke accountmanager waren dit heerlijke momenten: het opstarten van een nieuwe, beloftevolle relatie, gekoppeld aan een uitstekend contact. Bingo dus, zonder veel moeite. Misschien iets té mooi om waar te zijn.

De nieuwe transactie die Verbist hem nu voorstelde was bizar en gevaarlijk. Niet voor niets had Steven er deze ochtend raad over ingewonnen. Hij herlas voor de zoveelste keer de aanvraag van de oliemagnaat om een import van ruwe olie te financieren. Het betrof een gigantisch bedrag, wat niet eens het grootste probleem was. De stabiliteit van het land van import en de betrouwbaarheid van haar bewindvoerders was andere koek. De olie kwam immers rechtstreeks uit de hel. Karel Verbist had een contract afgesloten met een van de dictators van het militaire regime in Nigeria. De military allocation, zoals de deal genoemd werd, was enorm interessant. De Nigeriaanse bewindvoerders hadden de bestaande OPEC(1)-akkoorden aan hun laars gelapt en Verbist had kortingen bekomen van ongeveer twintig procent op de officiële prijs.

Aan de telefoon vanmorgen had Verbist opgebiecht dat hij aan verschillende militaire gezagvoerders steekpenningen had betaald. Steven had hierover een boel bedenkingen gemaakt, waarna Verbist hem een trip naar Nigeria had voorgesteld. 

‘Dit zal veel verduidelijken’, had hij er aan toegevoegd. Steven was er niet op ingegaan.

Verdiept in de transactie van de oliemagnaat had hij nauwelijks in de gaten dat Karolien nog niets tegen hem had gezegd. Het viel hem wel op dat ze stiller was dan anders en maar moeizaam de telefoongesprekken met haar klanten afhandelde. Toen hij even opkeek, beet ze net in een appel. Het was een clichématige associatie, maar Steven moest denken aan Eva, het paradijs en de verleiding. En het gevolg.

‘Zin om samen te lunchen?’

‘Neen, ik heb een afspraak met een klier die me elke dag plaagt. Maar als klant brengt hij veel op’, antwoordde ze zonder opkijken.

‘Misschien kun je morgen meegaan naar Parijs?’

Ze keek hem aan.

‘Het gaat over de import van ruwe olie, het zou interessant zijn als vorming.’

‘Forget it.’ Ze knabbelde verder aan haar appel.

2

Toen Hendrik VIII met de paus brak omdat deze zijn huwelijk niet wou ontbinden, stichtte de koning een zelfstandige kerk. De Ieren weigerden zich te laten bekeren. Vanaf toen werden ze vervolgd. Het leek wel een strijd tegen de duivel. De Ieren werden verdreven naar arme, schrale gronden in het westen of ingelijfd in dienst van de Engelse grootgrondbezitters.

Nadat Willem III, die zowel Nederlands stadhouder als koning van Engeland was, in een veldslag, bekend als de slag van Boyne, zijn katholieke schoonvader versloeg, brak in Ierland een periode aan die de “Anglicaanse Overheersing” genoemd wordt. Zo mochten de Ierse katholieken geen land meer kopen of erven en hadden ze geen stemrecht of zitting in het parlement. Het werd hen zelfs verboden om hun godsdienst openbaar te belijden of hun kinderen katholiek op te voeden.

Na een jarenlange oorlog werd in 1921 een unieke staatsconstructie opgezet. Ierland werd onafhankelijk, met uitzondering van zes provincies in Ulster die als Noord-Ierland deel bleven uitmaken van Groot-Brittannië. Wellicht niet alleen omdat daar veel protestantse migranten woonden, maar ook omdat de belangrijkste havens van het eiland daar gelegen waren. Dit was zeer tegen de zin van de republikeinen, in hoofdzaak het katholieke deel van de bevolking. Zij bleven hameren op het recht van politieke eenheid voor het hele eiland, gebaseerd op een door de natuur zelf geschapen geografische eenheid. Deze gedachte bleef in hun katholieke koppen gebeiteld. Sinn Féin, samen met hun militaire vleugel het IRA (2) voerden de strijd op om Noord-Ierland bij de Republiek Ierland te voegen. Gedurende jaren werd de regio regelmatig opgeschrikt door zware rellen en lukrake bomaanslagen. De twee voornaamste ingrediënten in het conflict waren “geloof” en “vaderland”. De combinatie van beide leverde geregeld een cocktail van geweld op, met duizenden slachtoffers als gevolg.

Na onderhandelingen die bijna twee jaar duurden, werd in 1998 een overeenkomst bereikt tussen de regering van Groot-Brittannië, de Ierse Republiek en de leiders van de belangrijkste groeperingen in Noord-Ierland: het zogenaamde Goede Vrijdag-akkoord. Terrorisme moest plaats maken voor democratie. De vrede was echter fragiel. Eén bom of aanslag zou voldoende zijn om het smeulende vuur opnieuw aan te wakkeren.

‘Er zijn rellen geweest in Belfast.’ 

‘Altijd de schuld van dezelfde clan!’ 

Karolien wist dat ze een gevoelig punt had aangeraakt. Michael werd licht ontvlambaar als er over de Ierse kwestie gepraat werd. 

‘Kijk eens op CNN.’ Ze zapte. Een opname toonde herrieschoppers die agenten met stenen en brandbommen bekogelden.

‘De ongeregeldheden zijn begonnen omdat katholieke kinderen het plaatselijke schooltje niet konden verlaten’, las een gebrilde nieuwslezer.

‘Betekent dit dat het vredesproces in gevaar komt?’

‘Dat denk ik niet, maar het is niet evident om een politieke oplossing te vinden die zowel voor de protestantse unionisten als de katholieke republikeinen aanvaardbaar is.’ 

‘Hoe meer je over de Noord-Ierse kwestie vertelt, hoe minder ik ervan begrijp. Laat staan wie het gelijk aan zijn kant heeft.’

‘De protestanten denken nog steeds dat ze ons kunnen onderdrukken.’ 

‘Is het niet zo dat beide gemeenschappen elkaar de schuld geven en dat ze allebei geloven dat God aan hun kant staat?’ 

‘Voor de protestanten is het onverteerbaar dat Sinn Féin twee ministers in de regionale regering heeft.’ Michaels vuisten waren gebald, zag Karolien. ‘Maar wij moeten wel kunnen verdragen dat de eerste minister ook leider is van de UUP (3), de grootste protestantse partij’, ging hij woedend verder.

‘Maar er was toch een onderling akkoord om enkel vreedzame en democratische wegen te bewandelen?’ probeerde Karolien gemoedelijk.

Michael haalde zijn schouders op. Hij wist dat het zinloos was met iemand te converseren die de onderdrukking en het geweld niet had meegemaakt.

‘In Europa winnen extremisten elke verkiezing aan populariteit. Begrijp je dat dan?’ 

‘Neen, en ik onderschat dat fenomeen ook niet.’ Ze schonk hem een biertje in.

‘Is er geen goede film op televisie? Ik vind dit maar een akelig gespreksonderwerp.’

‘Dat vind ik ook.’ 

Michael haalde een zak chips en wat nootjes uit de keuken. Ze installeerden zich op de sofa. 

Zo’n duizend kilometer verder, in het katholieke getto van Belfast, bestelde Michaels vader zijn zoveelste Guinness. Hij wankelde naar de toiletten. Terwijl hij langdurig een bruingeel goedje uitplaste, schreef hij in grote letters Fuck the Queen op de muur. Nadien sleepte hij zich naar buiten. Morgen zou het terug zwaar labeur worden in de textielfabriek waar hij al meer dan vijfentwintig jaar werkte. 

Toen hij de deur van de pub achter zich dichttrok, verdween het geroezemoes. Ook de vertrouwde klanken van Van Morisson ebden weg. Buiten was het inktzwart en beklemmend stil. De avondlucht was vermengd met uitlaatgassen en mist die langzaam uit de grond opsteeg. Michaels vader was nooit bang. Hij was één met de oorlog geweest. Vergroeid en verstrengeld met de strijd, zoals oude klimop rond afbrokkelende muren. Verschrikkelijke herinneringen zaten vastgeklonterd in zijn hoofd en deden zijn bloed soms stollen. Hij was een sleeper, iemand die een doodgewoon leven leidde, maar door het IRA op ieder moment kon ingeschakeld worden. Een geregelde gewelddadige campagne was volgens hem nog steeds het meest aangewezen middel om Noord-Ierland los te koppelen van Groot-Brittannië. Ook vandaag nog.

Zijn kinderen had hij opgevoed aan de hand van, volgens velen, verouderde morele codes. Seks voor het huwelijk was taboe, echtscheiding bestond niet, voorbehoedsmiddelen waren uit den boze, en abortus stond gelijk aan moord. Hij was nog voorstander geweest van de censuur op geschriften en boeken, en hij predikte dat kinderen uit een gemengd katholiek-protestants huwelijk toch een katholieke doop en opvoeding moesten krijgen. Als fanatiek lid van het IRA was hij er trots op dat hij gevochten had voor een politieke en territoriale hereniging van hun eiland. Zou de grens tussen Noord en Zuid ooit verdwijnen en de Britse soevereiniteit opgeborgen worden? Het was een vraag die hij zich dagelijks stelde.

Michaels vader moest opnieuw plassen. Ongegeneerd en met forse straal bespoot hij de gevel van een werkmanshuisje. In een waas zag hij opnieuw de soldaten in het straatbeeld, met hun zwarte laarzen, kogelvrije vesten en een ontgrendeld geweer onder de arm. De zenuwen tot het uiterste gespannen. Met kaken die lichtjes trilden en jukbeenderen die zich duidelijk aftekenden. Steeds in looppas en met bloeddoorlopen ogen van vele slapeloze nachten. Hij zag dichtgemetselde ramen en uitgebrande of tot puin geschoten huizen. Als uit een droom doken de benzinevaten terug op, volgegoten met cement, om hun stamcafé te beschermen tegen de bommen van de protestanten. 

Een wagen reed met gedempte lichten het kruispunt op. Een revolutionair met een machinegeweer op de schoot maakte jacht op katholieken. Was dit twintig jaar terug in de tijd? De jongeman, lid van een protestantse arbeiderspartij met fascistische neigingen, zocht naar een prooi. Een tegenstander zou vanavond boeten. De drang naar geweld welde in hem op. Het vredesproces en het staakt-het-vurenakkoord waren niet aan hem besteed. Straks zou de straat weer gekleurd worden met bloed. 

Michaels vader was net zijn gulp aan het dichtknopen toen hij voelde dat er iets mis was. Er werd op hem geschoten vanuit een traag voorbijrijdende wagen. Schokkend tolde hij weg, beide armen in het ijle, bang steun zoekend. Bloed spatte uit zijn borst. Door de inslag van de kogels werd hij omver gekatapulteerd. Als een weggegooide marionet bleef hij roerloos, in een onnatuurlijke houding liggen op de straatstenen. De auto stopte, van dichtbij werd nog een salvo op hem afgevuurd. Het lichaam kronkelde alle kanten op, organen puilden uit de kapotgeschoten buik. 

Met krijt tekende iemand de vorm van het lichaam op de straatstenen. Sirenes verdwenen in de verte. 

Een bloedvlek herinnerde aan het drama. De afdruk van de dood bleef achter.

Woensdagmorgen. Het regende lichtjes en de ruitenwissers veegden iedere keer het aangezicht van Karolien weg. Steven reed naar Rijsel, waar hij de Thalys zou nemen naar Parijs. Hij had er een afspraak met de directeur van de tradingafdeling om hem de transactie van Verbist voor te leggen.

Steven voelde zich onrustig. Het was nu al dagen geleden dat hij Karolien in zijn armen had gehouden. De onzekerheid over hoe het nu verder moest of kon, vrat aan hem. Hij draaide de parking aan het station op. Even later installeerde hij zich in een comfortabele eerste klasse-coupé. Tijdens het traject bestudeerde hij nogmaals het dossier van Karel Verbist, gaf zich dan over aan het vriendelijke gezoem van de trein en dommelde in.

Aan het Gare du Nord verliep alles chaotisch. Een drietal internationale treinen was ongeveer gelijktijdig aangekomen en de file bij de taxi’s was bedroevend lang. Steven stapte dan maar in een van de limousines en betaalde met grote tegenzin een woekertarief. Hij mocht immers niet te laat komen op deze belangrijke afspraak. Omstreeks tien uur arriveerde de taxi aan de Avenue de l’Opéra, waar de enige zetel van het filiaal was gevestigd.

Steven werd vriendelijk ontvangen door de heer Badrun. Enkele jaren geleden had deze nog stage gelopen in België. De begroeting begon met het oprakelen van herinneringen en uitwisselen van nieuwtjes over vroegere collega’s. Nadien bekeken ze samen de balansen en de financiële gegevens van de Belgische oliemagnaat. Ook hier deed zich het steeds terugkerend probleem voor van de meeste traders: een te klein eigen vermogen ten opzichte van een belangrijk zakencijfer. Gezien de beperkte financiële draagkracht van Verbist stelde Badrun voor het contract, dat op het eerste zicht wel interessant was, door te verkopen. Hij dacht aan een van zijn belangrijke klanten die de nodige structuur en middelen had om een dergelijke belangrijke transactie te dragen. Stevens vertrouwen in deze sluwe bankier, met het afgemeten lachje om de lippen, slonk met de minuut.

Een telefoontje, in een taal waar hij geen woord van begreep, volstond om de deal te regelen. Indien Verbist dat wenste, kon de overname van de olie-import onmiddellijk geregeld worden. Badrun preciseerde dat het een Libanese maatschappij betrof die bereid was om het contract over te nemen. Dit moest evenwel met de grootste discretie gebeuren en de NNPC (4) mocht hier zeker geen weet van hebben. Indien er een overeenkomst tot stand kwam, zouden alle kredieten voor de realisatie van de olie-import gebeuren via Badruns bank. Hij beklemtoonde dat hiervoor de noodzakelijke kennis en knowhow ter beschikking was.

Steven keerde kort na de middag terug met de bevestiging dat ook in de oliewereld de wet van de jungle heerste.

Diezelfde namiddag had hij nog een afspraak met Karel Verbist. Felgekleurde wimpels wapperden aan een van de poorten die toegang verschaften tot de Brugse binnenstad. De zon stond al laag en grijze schaduwen tekenden zich af in de vestinggracht. Steven had hier echter geen oog voor. Hij piekerde erover hoe hij het resultaat van zijn bezoek aan de Parijse bank het best aan Verbist zou uitleggen. Zonder veel omwegen stelde hij ten slotte de deal aan de oliesjeik voor. Steven zag hoe de vingers van zijn rechterhand samentrokken, net zoals bij een gitaarvirtuoos die de snaren aftast. Positief was dat hij geen financieel risico meer zou lopen. Bij de uitvoering van het contract zouden de eventuele winsten volgens vooraf bepaalde ratio’s verdeeld worden. Als in een worst case scenario toch met verlies zou afgesloten worden, zou de Libanese maatschappij dit geheel voor haar rekening nemen. 

Verbist was niet onverdeeld gelukkig met het voorstel. De gunstige voorwaarden die hij in de wacht had gesleept waren immers geheel zijn verdienste en het gevolg van grote risico’s die hij had genomen door enkele militaire gezagvoerders om te kopen. Maar wat als hij, met zijn beperkte financiële middelen, de operatie niet kon realiseren? Dan was hij niet alleen zijn centen kwijt, maar ook zijn kredietwaardigheid op de internationale oliemarkt.

Met de belofte elkaar op de hoogte te houden van de verdere ontwikkelingen, vertrok Steven richting Gent. Hij had de zaak efficiënt aangepakt, maar toch kon hij zich niet van de indruk ontdoen dat Verbist ontgoocheld was. 

In sombere stemming stapte hij zijn kantoor binnen. Het was al lang na sluitingstijd maar Karolien was nog verdiept in een dossier. Steven had na de slopende dag geen zin in een moeilijk gesprek. Hij beperkte zich tot een klassiek “hallo” en liep verder. 

Terwijl hij zijn businessverslag aan het opmaken was, stond ze plots naast hem. Karolien legde een tussentijdse balans naast hem, die ze recent toegestuurd had gekregen. Steven zag dat het om een oude relatie ging, een textielbedrijf uit het Lokerse. 

‘Wat denk je?’ vroeg ze zonder meer. 

Steven bladerde losjes door de balansen. Een zacht gefluit tussen zijn tanden was de enige reactie.

‘Het ziet er echt niet goed uit.’ 

‘Dat dacht ik ook al.’

‘Je maakt best zo snel mogelijk een afspraak om uitleg te krijgen over deze desastreuze cijfers.’

‘Zin om mee te gaan?’

‘Oké’, antwoordde hij zonder opkijken.

Karolien regelde de afspraak nog voor de volgende dag.

’s Anderendaags was het prachtig zomerweer. Een hogedrukgebied had zich boven Frankrijk genesteld. De komende dagen zouden er zuiderse temperaturen opgetekend worden. Zo gunstig was dit ook niet, want voor het weekend had het KMI reeds gewaarschuwd dat het alarmpeil van ozonconcentratie zou bereikt worden. Hart- en longpatiënten werden gewaarschuwd om geen zware inspanningen te doen tijdens de warme middaguren. In wat voor een land leven wij toch, dacht Steven. Als er in de winter een stolp koude lucht over onze streken hing, was het direct paniek en in de zomer idem, na een klein hittegolfje zonder veel wind. 

Hij reed traag langs de autosnelweg Gent – Antwerpen. Karolien zag bleekjes. Ze had haar lange, zwarte haren samengebonden. Steven vond haar veel knapper als ze het speels liet loshangen, maar waagde het niet hier een opmerking over te maken. Ze zaten allebei verzonken in hun eigen gedachten en hadden gedurende het hele traject nog geen woord gewisseld. Steven stopte een oude cd in de lader. Ergens kreunde een stem: ‘Ik wil samen met je slapen.’

‘Wishful thinking, zeker?’ opende Steven als eerste zijn mond. 

‘Geef me wat tijd.’

‘Graag, maar is dat het enige wat je nodig hebt?’

‘Dat weet ik niet precies.’

‘One can fool the brain, but not the heart.’

Karolien zuchtte en legde haar hand op zijn knie. Steven durfde nog nauwelijks te schakelen, bang om de fysieke aanraking te verbreken. Wat verder namen ze de afslag Lokeren. Op het industrieterrein, vlak naast de autosnelweg, bevonden zich de fabrieken van La Moderne.

Ze werden joviaal begroet door de afgevaardigd bestuurder, de heer Philippe Drion. De man had niets van een manager. Steven wist dat zijn leiderscapaciteiten door collega-bankiers in twijfel getrokken werden. Nu begreep hij waarom. De man was wat verwijfd en had lang blond, gekruld haar. Hij was ook iets té innemend, en het hip brilletje dat hij droeg, accentueerde alleen maar de vraagtekens rond zijn persoon. Naast zijn beroepsbezigheden was hij ook nog zanger en tekstschrijver en daarom werd hij in de bancaire wereld “de Artiest” genoemd.

Zijn bedrijf zat in moeilijke papieren. De tussentijdse balans, afgesloten eind juni, was ronduit slecht. De Artiest gaf hiervoor een verwarde uitleg: de markt was in regressie, de dollar zat tegen en een moordende concurrentie werkte verstikkend. Ingrediënten die je altijd kon aanhalen als je niet wist wat er echt mankeerde, dacht Steven. Hij luisterde maar met een half oor naar Drion, toen deze het over de ontwikkeling van een innovatief garen had. Dit zou veel meer liquiditeiten hebben opgeslorpt dan voorzien. Steven dacht ondertussen aan de belangrijke kredieten die het bedrijf had opgenomen en de onzekerheid die kleefde aan La Moderne. Als het tij niet snel keerde, zou de onderneming binnen de kortste keren op de klippen lopen. In dat geval zou de bank minstens drie miljoen euro verlies lijden. 

Geen monsterbedrag in deze moderne tijden, maar toch ook geen habbekrats. 

De Artiest ratelde ondertussen door, zonder enig besef van wat er door Stevens hoofd ging. Hij verontschuldigde zich wel voor de vervelende situatie, dwaalde dan weer af, sprak over country- en westernmuziek en over hoeveel hij van de warme stem van Celine Dion hield. Het ergste was dat het de man leek te ontgaan in welk precair stadium het bedrijf zich bevond. Hij dacht dat het inderhaast ineengeflanst herstructureringsplan de nodige kentering zou teweegbrengen, dat er onmiddellijk terug winst zou gemaakt worden en er een hernieuwd vertrouwen bij de bankiers zou ontstaan. 

‘Voor zover een zeker wantrouwen zou bestaan hebben’, voegde hij er nog aan toe.

‘First loss, best loss’, zei Steven toen hij in zijn wagen stapte.

‘Hoe bedoel je?’

‘Wel, je voorganger heeft je een vergiftigd geschenk nagelaten, en volgens mij moet de bittere pil zo snel mogelijk doorgeslikt worden.’ Ondertussen gaf hij plankgas en nam de bocht naar de oprit van de autosnelweg tegen een te hoge snelheid. Karolien zocht steun om evenwicht te vinden. 

‘Denk je dat ze zich niet zullen herpakken?’

‘Met zó een circusartiest aan het bewind! Komaan, laat me niet lachen. Die familiale onderneming wordt een familiegraf.’

De BMW werd geflitst ter hoogte van Lochristi toen de kilometernaald schommelde tussen 150 en 160 kilometer per uur. Stevens humeur werd er niet beter op. Boetes waren altijd voor eigen rekening, stond in het huisreglement.

‘Wat moeten we nu doen?’ vroeg Karolien.

‘Wel, betalen zeker, tenzij jij iets beters weet.’ 

Ze zweeg en bleef met haar gedachten bij La Moderne. 

In de bank schreven ze samen een gedetailleerd rapport, met als besluit een voorstel aan de directie om een aanzienlijke provisie aan te leggen voor deze relatie.

De volgende ochtend was het amper negen uur en Steven had al twee telefonische oproepen van Eric Reyns afgewimpeld. De vampier had zeker het verslag over La Moderne gelezen en bloed geroken. Een van de secretaressen kwam met de mededeling dat Karolien enkele dagen verlof had genomen. Ze moest naar een begrafenis in Ierland.

‘De directeur vraagt of jij haar dossiers gedurende deze periode wil opvolgen?’

Steven voelde zich geprikkeld. Hij moest haar taken uitvoeren terwijl zij er vandoor was met haar vriend.

‘Ik weet niet waar eerst aan te beginnen’, antwoordde hij terwijl hij zijn telefoon opnam die eindeloos bleef bellen. De klootzak van de juridische afdeling had zijn rechtstreeks nummer gevormd.

‘Opnieuw problemen met het Vlaams textiel?’ stak hij van wal.

‘Ah, Eric, jij bent het. Hoe gaat het ermee?’

‘Met mij is alles in orde, maar bij jullie zijn er blijkbaar problemen op til?’ 

Steven probeerde hem af te schepen: ‘Als je belt voor La Moderne moet je bij Karolien zijn. Dat is mijn dossier niet.’

‘Een dergelijke delicate zaak, waarbij de bank miljoenen kan verliezen, laat je toch niet in de handen van een junior?’ 

Steven schudde met zijn hoofd en zweeg.

‘Dat besef je toch’, ging de jurist onverstoorbaar verder.

‘Ja, maar ik heb veel afspraken met klanten en een boel achterstallig werk.’ En ik ben ook geen barmachtige samaritaan, dacht Steven er nog bij.

‘Gezien onze zwakke positie in dit dossier, moet je zo snel mogelijk een vergadering beleggen met de andere bankiers.’

Ideeën heeft hij genoeg en organiseren kan hij ook, maar zelf iets doen was wat anders, mompelde Steven in zichzelf.

‘Hou me verder op de hoogte’, benadrukte de kwal nog.

Karolien en Michael hadden vanuit Zaventem een vlucht naar Heathrow genomen. Van daaruit hadden ze vrijwel onmiddellijk aansluiting naar Belfast. Karolien had Ierland altijd geassocieerd met regen en laaghangende wolken. Vandaag was het weer echter helder. Vanuit het venstertje zag ze het eiland als een tropische vlinder getooid in een amalgaam van verschillende tinten groen. In het glooiende landschap, dat onder hen voorbij schoof, kon ze de schaduw van het vliegtuig zien. Ontelbare blauwe meertjes passeerden de revue. Net een prentenboek, een bladzijde gescheurd uit een sprookjesboek. Ierland, het land waar legenden en geschiedenis in elkaar vloeiden. Het land van feeën, kobolden en reuzen. 

De realiteit was anders. Een bevolking die honderden jaren was onderdrukt. De heilige oorlog om Noord-Ierland, die alle geweld rechtvaardigde. Dit kankerend conflict, waar Michaels vader het zoveelste slachtoffer van geworden was. 

Voor Karolien was het de eerste keer dat ze het eiland bezocht. De omstandigheden waren verre van ideaal. Michael had sinds het bericht over de moord op zijn vader haast niets meer gezegd. Hij zat voor zich uit te staren met een verbeten trek rond zijn mond. Zijn rosblonde, halflange haren en imposante gestalte deden aan een Viking uit vervlogen tijden denken. Karolien had vroeger in een aantal boeken niet veel goeds gelezen over de Noord-Ierse bevolking. Ze werd erin afgeschilderd als stug, fanatiek en de wraak Gods predikend.

Toen ze Michael Feenay aan de universiteit leerde kennen, had ze haar mening herzien. Het was een opgewekte, vriendelijke en galante jongeman. Hij lachte de verouderde morele code uitbundig weg die zei dat Noord-Ierse meisjes maagd moeten blijven tot aan hun huwelijk. 

‘Deugdzame lammetjes in deze decadente wereld moet je ook bij ons niet meer gaan zoeken’, had hij gezegd nadat hij de eerste keer met Karolien naar bed was geweest.

Belfast, vrijdag. Aan de luchthaven stond Michaels broer hen op te wachten. Het was een sobere begroeting, zonder veel woorden en emotie. 

‘Hoe is het hier?’

‘De sfeer is verziekt en er is opnieuw veel wantrouwen.’

‘En mama?’

‘Ze houdt zich kranig.’

‘Is er al vooruitgang in het onderzoek naar de moordenaars van vader?’

‘Niet echt, hoewel de politie precies weet in welke hoek er moet gezocht worden.’

‘Gisterenavond waren er rellen in het noorden van de stad, heb ik gehoord.’

‘In Ardoyne (5) heeft een sluipschutter een politieagent neergeschoten. De man is nog steeds in levensgevaar.’ Zijn wangen begonnen te gloeien. ‘En in Portadown hebben loyalisten al verscheidene keren katholieken aangevallen.’ Karolien las de politieke leuzen die op de weg gekalkt waren. 

Ze reden door het protestantse deel van de stad. Enkele Oranjemannen liepen achter kleurrijke vaandels. Een fanfare speelde feestmuziek. Vele mensen stonden langs de straat en applaudisseerden. De slogan For God and Ulster werd voortdurend gescandeerd. 

‘Is dit nu de periode van de Oranjemarsen?’

‘Ja, de protestanten zijn volop met de voorbereidingen bezig. Op 12 juli herdenken ze hun overwinning in de slag bij de Boyne.’

Het drong allemaal moeilijk tot Karolien door. 

‘Bij jullie ligt dat nogal gevoelig, niet?’ vroeg ze aarzelend.

‘Zolang ze maar in hun wijken blijven, hebben we daar geen probleem mee.’

‘Drumcree was vroeger de traditionele verzamelplaats voor de Oranjemannen en dat ligt in een katholieke wijk’, preciseerde Michael.

Karolien zag roestige prikkeldraad en een verlaten controlepost. Een helikopter vloog laag over de menigte, een gejoel steeg op uit de massa. De auto moest stoppen. Enkele jongeren kwamen op hen toe. Michaels broer gaf onverwachts plankgas en draaide met gierende banden een klein steegje in. Een oude man met een boodschappentas struikelde door dit bruusk manoeuvre. Zijn koopwaar rolde over de grond. Karolien keek in paniek toe. 

Wat verder stonden enkele jongeren twee politieagenten uit te dagen. In de verte hoorden ze sirenes; een pantservoertuig reed richting Shankill Road.

Iemand ontrolde een spandoek, de prime minister was de kop van jut. 

‘Hij is wel protestants, maar hij is getrouwd met een katholieke vrouw en zijn kinderen gaan naar een katholieke school’, verduidelijkte Michael de situatie aan Karolien. 

‘Wordt het geen tijd dat wij ook de strijd hervatten?’ 

‘We moeten alleszins de druk behouden op de Britse regering, want die heult met de orangisten.’ Michaels broer knikte instemmend. Karolien zat er apathisch bij.

Toen ze een kruispunt opreden werd een immense muurschildering zichtbaar. Dit schilderwerk besloeg het volledige flatgebouw. Enkel de schoorsteen priemde erbovenuit. Het zwart-witte tafereel had iets beangstigend. Op de achtergrond waren rokende, kapotgeschoten huizen geschilderd, vooraan tussen de puinhopen stonden gehelmde politiemannen, de afweerschilden beschermend uitgestoken. Uit het bizarre geheel puilde het afschrikwekkende beeld van een jongen met een bivakmuts op, de zelfgemaakte benzinebom nog in de handen.

‘Waar staat dat symbool voor?’ vroeg Karolien. 

Michael besefte dat hij haar meer had moeten voorbereiden. De situatie was immers complex, zeker voor iemand die nauwelijks de geschiedenis en de achtergrond kende van Noord-Ierland. 

‘Jarenlange discriminatie, op elk gebied, heeft dikwijls tot troubles geleid.’ Uit zijn prille jeugd herinnerde hij zich hoe zijn vader bloedend thuiskwam nadat hij geprobeerd had de politie te beletten de tricolorevlag weg te halen, die wapperde boven de kantoren van het IRA.

‘Dit werd beantwoord met repressie. De protestanten waren bang dat politieke concessies aan de katholieken zouden leiden tot het afzwakken van de positie van Noord-Ierland binnen het Verenigd Koninkrijk.’ Karolien knikte begrijpend.

‘Soldaten, prikkeldraad, barricades en gewelddadige betogingen waren het normale straatbeeld in onze jeugd’, voegde Michaels broer er aan toe. Aan zijn slaap klopte een ader.

‘Britse troepen hebben jarenlang een schrikbewind gevoerd in Belfast. Soms werd er zelfs geschoten op ongewapende, katholieke demonstranten. Wellicht heb je al van Bloody Sunday gehoord?’

‘Niet echt, ik ken natuurlijk wel de song van U2: Sunday, Bloody Sunday.’ 

‘Veertien onschuldige burgers werden die dag neergeschoten door het Britse Army Parachute Regiment.’ Michael verzweeg bewust dat de Britse militairen, die de taak hadden de partijen uit elkaar te houden, zelf al geruime tijd het doelwit waren van gewelddadige acties. Ook vertelde hij niet dat in de weken die erop volgden het IRA een reeks bommen liet ontploffen in Belfast, waarbij eveneens negen mensen de dood vonden. Deze gebeurtenis werd in de geschiedenisboeken omschreven als Bloody Friday. 

‘Over Bobby Sands heb ik vroeger ook nog gelezen.’

‘Nog een martelaar! Hij stierf samen met tien andere geïnterneerden in de gevangenis, na een hongerstaking van zesenzestig dagen.’

Karolien herinnerde zich dat hij in opstand was gekomen tegen zijn behandeling. Hij wou erkend worden als politiek gevangene en had een vijftal eisen gesteld, onder andere dat hij zijn eigen kleren mocht dragen. Was er iets evidenters? 

Het straatbeeld werd rustiger. Ze reden voorbij nieuwe, aantrekkelijke appartementen met zicht op de rivier Lagan. Ook het aanpalende congrescentrum, Waterfront Hall, was een modern gebouw. Belfast had duidelijk twee gezichten, realiseerde Karolien zich.

Op het dashboard van de wagen zag ze dat enkele waarschuwingslichtjes flikkerden. Michaels broer trok zich blijkbaar weinig aan van benzine- en oliepeil.

‘Sinds midden jaren negentig is het hier relatief rustig.’ Hij vergat de zware bom die het IRA geplaatst had in Canary Wharf in Londen, en de vele schermutselingen die erop volgden.

‘En het vredesproces?’

‘De verwachtingen waren wellicht iets te groot. Sommigen zijn dan ook ontgoocheld.’

De wagen stopte aan een klassieke rijwoning. Michaels moeder opende de voordeur nog voor ze uitgestapt waren. Ze was klein en mager. De vrouw begroette Karolien beleefd maar emotieloos. Michaels jongere zus stond er schichtig bij. ’s Avonds kreeg Karolien haar slaapkamer toegewezen. Het was een zolderkamertje, weggestoken tussen het dakgebinte. Michael sliep bij zijn broer.

Karolien had een onrustige nacht. Ze had het gevoel hermetisch opgesloten te zijn, als in een sarcofaag. Toen er eindelijk wat licht binnenviel door het kleine dakvenster, zag ze dat het weer omgeslagen was. Mistroostig viel de regen. De leien op de aanpalende daken lagen er glimmend bij. Een zekere vorm van melancholie overviel haar. De lucht was zwartblauw en in het wolkendek zaten bewegende gaten waar sporadisch lichtstralen doorpriemden. Ver weg zag ze de mistige contouren van de heuvels die de stad ommuurden.

De begrafenis was simpel. Enkel de enorme, grimmige mensenmassa die aanwezig was, had indruk gemaakt op Karolien. Rouwen om iemand die je nooit gezien hebt was moeilijk. Wellicht moest ze de reden voor haar onverschilligheid niet verder zoeken, had ze zichzelf in de kerk gerustgesteld.

In de namiddag bracht Michael haar naar de luchthaven. Het was voorzien dat hij met Karolien zou terugreizen, maar familiale problemen hielden hem daar. 

Alleen in haar vliegtuigstoel overdacht Karolien de gebeurtenissen. Ze was een ervaring rijker. Eigenlijk begreep ze niets van de wereld waarin Michael leefde. Nu pas bleek duidelijk dat ze hem na al die jaren maar oppervlakkig kende. En dat maakte haar teer en moedeloos. 

1

De jurk van de vrouw was gescheurd. Vruchteloos probeerde ze haar volle rondingen met verkrampte handen te bedekken. Een dun straaltje bloed liep langs haar hals naar beneden. Angstaanjagend geweeklaag vulde de sombere ruimte. In haar ogen, die in close-up geprojecteerd werden, stond afgrijzen en angst te lezen. Een man in een zwart pak greep de vrouw plots van achteren vast. Hij trok aan haar haren tot ze op de grond lag. Met zijn mouw veegde hij het zweet van zijn voorhoofd.

‘Bitch, je moeder heeft zeker met een schorpioen geslapen om jou te verwekken’, hoorde Steven hem zeggen. 

Hij was gisterenavond al zappend in slaap gevallen en nu wakker gemaakt door een middeleeuws scenario waarin een inquisiteur een bekentenis wou forceren. Dit ging gepaard met veel geweld en gekrijs. De vrouw was in de ogen van haar ondervrager immers de antipode van een christen, en dus een dienaar van de duivel. 

De kerker werd verlicht door toortsen die de omgeving in een rode gloed zette. De vrouw stond nu met de handen voor haar gezicht en met gebogen schouders. Gans haar lichaam straalde wanhoop uit. Steven zag nog een gloeiend hete staaf in de handen van de inquisiteur. Hij kon de stank van brandend vlees bijna ruiken toen hij met de afstandbediening de betaalzender van Telenet uitknipte. Steven draaide zich op zijn linkerzij. In het digitale licht van de klokradio zag hij tot zijn grote voldoening dat hij nog enkele uren slaap tegoed had. Bij deze heerlijke gedachte dommelde hij terug in. Vaag hoorde hij de regelmatige ademhaling van iemand die rustig naast hem sliep.

Ze is er nog, flitste het die morgen door zijn hoofd. Ze lag rustig op haar buik. Lange, zwarte haren lagen in een waaier op haar blote schouders. Het laken bedekte haar lichaam gedeeltelijk en was verfrommeld rond haar benen gestrengeld. 

Een voorzichtig zonnetje viel de kamer binnen. Overal lagen kleren en op het nachttafeltje stond een lege fles wijn, een Château Dauzac, die hij bewaard had voor een speciale gelegenheid.

Het was lang geleden dat hij nog zo veel moeite had moeten doen om een vrouw te veroveren. Ongeveer drie maanden geleden was Karolien als junior accountmanager op het bankfiliaal begonnen. Ze was jong en onervaren. Een gemakkelijke prooi, had hij gedacht. Hierin had hij zich lelijk vergist.

In de bankwereld was Steven een ervaren dertiger die een belangrijke klantenportefeuille beheerde. Het was logisch dat Karolien regelmatig bij hem terechtkwam. Hij kende de kneepjes van het vak, bespeelde de directie, verstond zich perfect met de kredietafdeling – wat niet altijd evident was voor een commerciële geest – en draaide de administratieve bedienden om zijn vinger. Zo kreeg hij meer dan eens zaken voor elkaar waar een klassiek middenkader enkel kon van dromen.

Gisterenavond, na de receptie voor een nieuw filiaal in Gent, had hij Karolien eindelijk in bed gekregen. Heerlijk vond hij dit. Want wat is er zo frustrerend als achter iemand aanhollen die je niet te pakken krijgt? Het had hem weken gekost, en alle technieken die hij kende. Hij had zich als een paradijsvogel gevoeld, met prachtige veren in de mooiste kleuren, waarmee alle vrouwtjes onmiddellijk de paringsdans wilden inzetten. Behalve die ene dan. Die vrouw met een Ierse vriend die in Leuven studeerde en aan wie ze hondstrouw was. Karolien was monogaam en dat had ze hem bij hun eerste lunch al duidelijk gemaakt.

Hij moest fijntjes glimlachen toen hij aan gisterenavond terugdacht. Na de receptie had hij Karolien voorgesteld om nog een hapje te gaan eten in de gekende Gentse restaurantbuurt, het Patershol. Toen ze hiervoor bedankte, vroeg Steven of ze ook de managementcursus gevolgd had waarop “neen leren zeggen” een van de hoofdpunten was. Ze snapte onmiddellijk de hint. Toen Steven ook nog argumenteerde dat het met een combinatie van vermoeidheid en champagne onverantwoord was om direct in de wagen te stappen, was ze met hem meegegaan en beland waar ze al lang had moeten liggen.

Karolien verroerde nog steeds niet en stilletjes kroop Steven uit bed. In het doorgeefkeukentje vond hij nog wat koffie. Hij stak zijn hoofd door het raam en zag dat de bakker schuin tegenover zijn appartementje nog broodjes en croissants had. Vlug trok hij een jeans aan en liep naar beneden. Het was volop lente, maar zoals dikwijls in Vlaanderen met labiel weer. De lucht was grijs en er viel een miezerige motregen. De kasseien glommen gevaarlijk en de Grote Markt lag er verlaten bij. Steven spoedde zich terug naar de warmte van het nest. 

Zijn schuiloord in Aalst, vlak bij de Grote Markt, was klein maar gezellig. Vanuit de living had je een prachtig zicht op de belforttoren. Door de Aalstenaars werd hij nogal denigrerend “de tettentoren” genoemd omdat de koperen bollen die het uurwerk omringden met wat goede wil aan borsten deden denken. Vooral ’s avonds, als het marktplein verlicht werd en een middeleeuws cachet kreeg, was het uitzicht uniek. Verder had hij het interieur maniakaal verzorgd. Op verschillende veilingen had hij rariteiten gekocht en litho’s van grote meesters. Zo was hij bijzonder trots op de fel gekleurde arendsvrouw van Jef Van Tuerenhout, die boven zijn bed hing.

Het werd een gezellig ontbijt. Karolien had een hemd van Steven aangetrokken, de knoopjes halfdicht. Onopgemaakt en met verwarde haren zag ze er ongelooflijk sexy uit. Ze glimlachte en rekte zich behaaglijk uit. Steven kon niet van haar afblijven en ze morsten koffie en jam. Veel later lieten ze de ontbijttafel in een puinhoop achter en kropen dicht bij elkaar op de sofa. De miezerige motregen was ondertussen overgegaan in een fikse bui. De druppels gleden als beginnende, ploegende skiërs langs het dakraam naar beneden.

‘Wat een pokkenweer.’ 

Steven knabbelde aan haar oor en friemelde aan de knoopjes van het hemd. Begerig gleden zijn vingers naar haar fijn geboetseerde borstjes. Als een vrouw dat toelaat gaat ze akkoord met de rest, had hij recent gelezen.

Op de radio speelde een klassieker uit de popgeschiedenis, met als thema een driehoeksverhouding. Steven besefte niet dat Karolien aandachtig naar de tekst van het lied luisterde. Plots zag hij de glans uit haar ogen verdwijnen. Ergens brak er een verbinding, en een gevoel van wroeging begon te knagen. De romantiek was weg. 

‘Ik moet ervandoor.’ 

‘Dat meen je niet.’ 

‘Je weet dat ik al veel te ver ben gegaan.’ Ze bekeek hem met een eigenaardige blik

Hoeveel Steven ook argumenteerde, Karolien luisterde niet meer. 

‘Wanneer zie ik je terug?’ 

Ze stond enkele seconden stil, als een stenen beeld, trok haar schouders op en liep via de trap naar beneden. Zonder nog om te kijken. Op de juist geboende vloer volgde Steven haar zoolafdrukken. Compleet verbouwereerd bleef hij achter. Zijn kiezen vermorzelden ondertussen een snoepje.

Het verdere weekend werd een opeenstapeling van ellendige, lange uren. Hoe Steven ook probeerde, hij kon haar niet meer uit zijn hoofd zetten. Hij kreeg het benauwd als hij eraan dacht dat Karolien nu waarschijnlijk in de armen van haar Ierse vriend lag. Maandagochtend kwam dan ook als een verlossing.

Eric Reyns was verantwoordelijk voor de juridische afdeling. Steven had die maandag om negen uur een afspraak met hem op de hoofdzetel, gevestigd in Brussel. Hij was als een pudding, een beetje in elkaar gezakt, had een driedubbele kin en zware wallen onder de ogen. Door zijn gewicht van meer dan honderd kilo en blootsvoets amper een lengte van één meter vijfenzestig speelde zijn uiterlijk niet in zijn voordeel. Misschien had hij daarom een continu misprijzen voor de mensheid. Het was voor iedereen een raadsel hoe hij ooit zijn diploma rechten versierd had, of nog sterker, hoe hij ooit de leiding over de juridische afdeling gekregen had. Eric Reyns was een pure jezuïet en hij schepte er een satanisch genoegen in zijn slachtoffers te pijnigen. Niet voor niets werd hij de beul van de bank genoemd. Het instrument van de vergelding voor al wie zijn krediet niet kon terugbetalen. Juridische raad gaf hij echter maar als een prostaatlijder: met een luie straal, soms na lang gepeins nadruppelend. Dikwijls bleef de lozing ook achterwege en moest je geduld hebben tot hij zich grondig geïnformeerd had. 

Steven slaagde er meestal in om met veel charme en diplomatie te verkrijgen wat hij wilde. Ook die maandagmorgen begroette hij Eric zeer collegiaal. 

‘Dit is een nieuwe aanvraag voor het openen van een documentair krediet. Het is nogal complex en daarom had ik graag je mening.’ Steven reikte hem het dossier aan. Eric overbrugde de afstand niet, alsof het een melaats voorwerp betrof.

‘Dit is mijn domein niet, hiervoor moet je op de kredietafdeling zijn.’

‘Ja, maar een positief advies van jou voor wat het wettelijke van deze transactie betreft, zou al een pluspunt zijn.’ 

Reyns verdiepte zich in de andere dossiers op zijn bureau, zonder nog op te kijken. Steven voelde woede opstijgen, doch zijn stem kon hij perfect beheersen toen hij hem verder nog een aangename dag toewenste.

Steven wist dat hij op veel sympathie kon rekenen bij de bestuurder van de bank die verantwoordelijk was voor de kredieten. Daarom waagde hij het om zonder afspraak bij hem binnen te stappen.

‘Sorry, maar het betreft een dringende zaak.’ Steven overhandigde hem het dossier.

‘Is bij de commerciële afdeling niet altijd alles dringend?’ Steven glimlachte verontschuldigend. Hij wist dat het recept om zo weinig mogelijk slechte kredieten binnen te halen erin bestond om nooit overhaast te werk te gaan, aversie voor roekeloosheid in te bouwen en, zoals hij zelf zei, “een emmer chance” te hebben.

Geconcentreerd bestudeerde de bestuurder alle documenten. Onmiddellijk wees hij op hiaten en tekortkomingen in de tekst en reikte hij hiervoor een reeks oplossingen aan. Hij gaf Steven ook de raad om contact op te nemen met hun filiaal in Parijs dat gespecialiseerd was in de internationale oliebusiness. Iets later stapte Steven opgelucht het kantoor uit. Als iedereen zo efficiënt was, zouden we nu de grootste bank van Europa zijn, dacht hij.

Toen hij in de late voormiddag in het agentschap arriveerde, begroette Karolien hem relatief koel. Die onverschilligheid deed hem pijn. Steven probeerde zich te concentreren op het handelsfonds dat hij beheerde en dat een aantal belangrijke bedrijven bevatte. Een van zijn klanten was Karel Verbist, beter gekend als de Belgische oliemagnaat. Zijn kredietdossier lag voortdurend op Stevens bureau. 

Steven herinnerde zich nog perfect zijn eerste contact enkele maanden geleden. In de krant had hij een artikel gelezen met als titel Een eigentijds kerstverhaal. Verbists onderneming werd erin voorgesteld als een van de belangrijkste onderneming qua zakencijfer uit West-Vlaanderen. De omzet was dan wel niet het enige criterium om succes te beoordelen, ging het artikel verder, maar een verdubbeling van het zakencijfer ten opzichte van vorig jaar was toch merkwaardig. Dat positieve nieuws in een periode van slappe conjunctuur was voor Steven meer dan voldoende geweest om een bezoek aan het bedrijf te brengen. Toen hij door het dossier bladerde kwamen onbewust een aantal beelden terug. 

Na heel wat zoekwerk in de Brugse kanaalzone had hij toen uiteindelijk de firma van Karel Verbist gevonden. De installaties hadden niet veel om het lijf. Naast drie opslagtanks stond er enkel een prefabgebouw dat als kantoor fungeerde. Het geheel liet geen te grote indruk na. Ook het uithangbord VERBIST, ALLE PETROLEUM-PRODUCTEN was weinig origineel. Ervaren genoeg om niet alleen op het uiterlijk af te gaan had Steven zich vol goede moed door de telefoniste laten begeleiden naar het hart van de onderneming, het kantoor van Karel Verbist.

De man kwam direct sympathiek over. Vooraan in de vijftig, charmant, met een fijne glimlach, gegolfde haardos en een modieus brilletje. Hij droeg een peperduur blauw maatpak. Een exclusief horloge spande om zijn pols. Niet voor niets, dacht Steven, wordt hij in Brugge ook “de modekoning” genoemd. De manier waarop hij tijdens hun onderhoud op het computerscherm permanent de wisselende koersen van de petroleummarkt in de gaten hield, getuigde van grote professionaliteit. Steven was onmiddellijk onder de indruk geweest van deze selfmademan die de toverformule had gevonden om in twintig jaar tijd een olie-imperium op te bouwen. 

Verbist bleek onmiddellijk geïnteresseerd om er een bankier bij te nemen. Om vlot zaken te kunnen doen moest hij wel over een kredietlijn beschikken die in verhouding stond met zijn zakencijfer. Steven vond dit prima.

Het “maidenbezoek” was meteen een schot in de roos. Liefde op het eerste gezicht. Het was zeldzaam in de zakenwereld, maar het bestond. ’s Middags hadden ze samen geluncht in Damme, in een van de betere restaurants op de markt. Karel Verbist was een vlotte prater die over de wereld en sommige figuren die erop rondliepen zijn eigen ideeën had. Voor elke accountmanager waren dit heerlijke momenten: het opstarten van een nieuwe, beloftevolle relatie, gekoppeld aan een uitstekend contact. Bingo dus, zonder veel moeite. Misschien iets té mooi om waar te zijn.

De nieuwe transactie die Verbist hem nu voorstelde was bizar en gevaarlijk. Niet voor niets had Steven er deze ochtend raad over ingewonnen. Hij herlas voor de zoveelste keer de aanvraag van de oliemagnaat om een import van ruwe olie te financieren. Het betrof een gigantisch bedrag, wat niet eens het grootste probleem was. De stabiliteit van het land van import en de betrouwbaarheid van haar bewindvoerders was andere koek. De olie kwam immers rechtstreeks uit de hel. Karel Verbist had een contract afgesloten met een van de dictators van het militaire regime in Nigeria. De military allocation, zoals de deal genoemd werd, was enorm interessant. De Nigeriaanse bewindvoerders hadden de bestaande OPEC -akkoorden aan hun laars gelapt en Verbist had kortingen bekomen van ongeveer twintig procent op de officiële prijs.

Aan de telefoon vanmorgen had Verbist opgebiecht dat hij aan verschillende militaire gezagvoerders steekpenningen had betaald. Steven had hierover een boel bedenkingen gemaakt, waarna Verbist hem een trip naar Nigeria had voorgesteld. 

‘Dit zal veel verduidelijken’, had hij er aan toegevoegd. Steven was er niet op ingegaan.

Verdiept in de transactie van de oliemagnaat had hij nauwelijks in de gaten dat Karolien nog niets tegen hem had gezegd. Het viel hem wel op dat ze stiller was dan anders en maar moeizaam de telefoongesprekken met haar klanten afhandelde. Toen hij even opkeek, beet ze net in een appel. Het was een clichématige associatie, maar Steven moest denken aan Eva, het paradijs en de verleiding. En het gevolg.

‘Zin om samen te lunchen?’

‘Neen, ik heb een afspraak met een klier die me elke dag plaagt. Maar als klant brengt hij veel op’, antwoordde ze zonder opkijken.

‘Misschien kun je morgen meegaan naar Parijs?’

Ze keek hem aan.

‘Het gaat over de import van ruwe olie, het zou interessant zijn als vorming.’

‘Forget it.’ Ze knabbelde verder aan haar appel.

3

De vleessector is een speciale branche, waar de meeste bankiers voor terugschrikken, en terecht! Alleen al de namen van de ziektes die hier opduiken lijken eerder middeleeuws: dollekoeienziekte, varkenspest, mond- en klauwzeer. Geruchtmakende processen, huurmoordenaars, zwartgeldcircuits, gekruide maffiaverhalen over hormonen en trafikanten; het hoort er allemaal bij. Dit alles, samen met het besef dat het lekkerste stukje vlees misschien wel het gevaarlijkste is, maakt de afschrikking compleet en de sector tot een explosief goedje. 

Steven was een van de uitzonderingen die er zich eerder toe aangetrokken voelde. Hij redeneerde dat de hoge winstmarge die de bank kon hanteren het risico waard was. Daarbij vond hij de meeste bedrijfsleiders fascinerend. Stuk voor stuk berekende gokkers, die enorme investeringen deden wanneer niemand het nog zag zitten, en die vandaag fortuinen bezaten en ze morgen weer kwijt waren. Dikwijls waren het ook grote levensgenieters, mensen die intens het goede van de aarde konden waarderen.

Jos Van Aerde was zo iemand. Een bruegeliaans figuur: dikke pens, opgezwollen kop en vaak roepend en tierend als een marktkramer. Wat stuurs in het begin misschien, maar een aangename man als je hem wat beter kende. Een groot liefhebber van vrouwen, vlees, eten en het leven zelf.

En toch liep de weg die hij momenteel bewandelde niet over rozen. Belangrijke investeringen van het vorige jaar rendeerden niet optimaal en een resem schandalen had de consumptie van vlees doen teruglopen. Daarbij kwam de nogal uitbundige levensstijl van Jos zelf. Problemen komen altijd in groep op je af, dacht Steven. Na de perikelen rond La Moderne had hij nu ook dit bedrijf uit de vleessector om zich zorgen over te maken.

Een belangrijke klant van Jos Van Aerde was Pierre Lefevre, een befaamde salamifabrikant uit de streek van Valence. Voor deze laatste zou het een groot probleem zijn als Jos’ bedrijf op de fles ging. Voor de aanvoer van grondstoffen was hij immers grotendeels van hem afhankelijk. De knowhow in dergelijke productieprocessen is immers enorm belangrijk en wordt zoals bij bier- en wijnbrouwers van generatie op generatie overgedragen. De langzaam opgespaarde kennis wordt goed door de familie beschermd en gekoesterd. Daarom wilde deze fabrikant van grand cru salami’s tot het uiterste gaan om te verhinderen dat een van zijn belangrijkste leveranciers failliet ging. Hij was in Frankrijk een uitstekende klant bij Stevens bank en de Franse regiodirectie had met nadruk gevraagd om de onderneming van Jos Van Aerde te steunen.

Bedrijven in moeilijkheden zijn als een tijdbom, die pak je best uiterst voorzichtig aan. Met gemengde gevoelens schoof Steven aan bij de crisisvergadering, belegd door de hoofdbankier van Jos Van Aerde.

Steven had wel sympathie voor de vleesbaron. Ondanks zijn benarde financiële situatie zette hij constant een grote mond op. Zelfs zijn hoofdbankier moest het ontgelden.

‘Dieven en hypocrieten zijn jullie.’ Hij sloeg met zijn vuist op tafel. Enkel Steven schrok ervan, de anderen waren blijkbaar al aan zijn kuren gewend.

‘Meneer Van Aerde, u vergeet dat we steeds alle projecten gefinancierd hebben.’

‘Ja, maar tegen welke prijs?’ Het bleef muisstil.

‘Tot achttien procent intrest heb ik betaald.’

‘U moet dat nuanceren…’

‘Nuanceren!’ riep hij woedend uit. ‘Woeker noem ik dat, en daarmee basta.’

De twee minder belangrijke bankiers zwegen wijselijk. Waarom, dat begreep Steven de volgende ochtend, toen Jos hem belde en tierde dat beide banken in een aangetekend schrijven een einde hadden gesteld aan hun kredietlijnen. ‘Als er niet snel een oplossing komt, zit er niets anders op dan de boeken neer te leggen, verdomme’, brieste hij.

Diezelfde avond had Steven zich knus geïnstalleerd op een van de terrasjes aan de Aalsterse Grote Markt. Het was een boterzachte avond. Na een paar pintjes besloot hij nog een wandeling te maken naar het stadspark. Hij moest absoluut zijn gedachten eens ordenen. Nadenken over zijn toekomst, Karolien uit zijn hoofd zetten en de problemen in de bank die crescendo groeiden proberen te vergeten. Een hele waslijst voor een vermoeid brein. 

In het park liepen te veel verliefde koppeltjes. Vervuld van zelfmedelijden besloot hij al snel ergens anders troost te zoeken. The Fox wat verderop was hiervoor perfect geschikt. Altijd kwam je er volk tegen, altijd was het er druk en vond je een goede ziel om je samen lazarus mee te drinken.

“Bier van de maand: Malheur van ’t vat aan 2 euro” stond met krijt op een bord geschreven. Daar kon je niet bedrogen mee uitkomen. 

‘Laat maar komen, en geef deze gast er ook eentje.’ Een zwaarlijvige man, die naast hem op een barkruk zat, knikte goedkeurend.

‘Ge weet toch dat het blond bier is, van lage gisting, slechts 4,5 procent alcohol. Dat gaat dus een tijd duren voor ge uw lading binnen hebt’, zei de barman, die zijn pappenheimers kende.

‘Bedankt voor de goede raad’, antwoordde Steven vrolijk en hij sloeg hem kameraadschappelijk op de schouder. ‘Geef me dan liever een Scotch van ’t vat.’ Steven slaagde er niet in om zich te ontspannen. Karolien bleef hem parten spelen. Telkens weer verscheen ze voor zijn ogen als een foto die zichtbaar werd in het ontwikkelbad van een fotograaf.

Toen hij de volgende ochtend de salamifabrikant uit Valence in zijn kantoor ontving, bonkte zijn hoofd. Het donkerbruine Scotchbier had enkele hardnekkige roestvlekken achtergelaten in zijn lichaam. Met koffie alleen bleken deze niet weg te krijgen.

Steven begreep al snel dat Pierre Lefevre bereid was om een belangrijke participatie te nemen in het bedrijf van Jos Van Aerde. Hij bezat de nodige middelen om een serieuze kapitaalinjectie te geven, zodat de financiële structuur van de onderneming kon worden opgekrikt. De komst van deze nieuwe partner zou ook het vertrouwen herstellen bij de entourage van leveranciers, kredietverzekeraars en, uiteraard, bij de banken. 

Hoewel het basisprincipe voor iedereen duidelijk was, verliepen de besprekingen toch moeizaam. 

‘U moet toch begrijpen dat onze bank haar kredietlijn niet zal verhogen tenzij we absolute zekerheid hebben over uw kapitaalinbreng en u een superviserende rol wil spelen’, herhaalde Steven enkele keren. Voor hem was dit essentieel, te nemen of te laten.

‘Ik wil zeker bijspringen, maar het Belgisch bedrijf gaan leiden vanuit Frankrijk, dat zie ik niet zitten.’

‘Dat is ook niet nodig, Jos kent zijn vak. Hem beschermen tegen het nemen van te grote risico’s, dat is eerder wat wij vragen.’

Pas laat die middag werd een principeakkoord bereikt. Steven liet een intentieverklaring opstellen en na ondertekening beloofde hij ’s anderendaags het voorstel uiteen te zetten.

De discussie met Jos was pijnlijk. Al drie generaties was de maatschappij voor honderd procent in handen van de familie Van Aerde. Ook Jos had meermaals moeten vechten voor het bedrijf. Hij had klappen gekregen, maar ook succes gekend. Zijn streefdoel was steeds geweest het bedrijf aanzienlijk uit te breiden om het nadien door te geven aan zijn zonen. Een puur Vlaams familiedrama kon dit worden. 

Voor het voorstel dat op tafel lag was er geen alternatief. Dat begreep hij goed. Zonder hulp stevenden ze recht op een faillissement af en waren ze hun familiejuweel voorgoed kwijt. Met hulp zou hij nog amper zestig procent van de aandelen bezitten. Tevens zou hij inspraak in het beleid moeten dulden.

‘Geef me wat bedenktijd’, vroeg hij. Diepe rimpels stonden in zijn voorhoofd.

‘Het spijt me, maar u moet nu beslissen.’ Vreemd hoeveel geluiden er binnendringen als er niet gesproken wordt, dacht Steven.

‘Ik weet het, de tijd speelt in mijn nadeel.’ Jos dacht aan de twee bankiers die hij moest terugbetalen en aan de leveranciers die al geklaagd hadden, omdat er nog facturen van de vorige maand openstonden.

‘Probeer het positief te bekijken: er zal een soort kruisbestuiving ontstaan tussen de bedrijven onderling. Op termijn kan iedereen daar beter van worden.’ 

‘Waarschijnlijk is het de enige oplossing. Ik zal het voorstel dadelijk aan mijn kinderen voorleggen.’ Jos trok zich terug met zijn drie zonen en gaf wat later zijn fiat. 

Terug op kantoor lichtte Steven de andere partij in. Zij waren opgelucht dat hun voorstel aanvaard was en gaven hun advocaten onmiddellijk de opdracht om de officiële stukken op te stellen.

Tot laat in de nacht werkte Steven aan een kredietaanvraag voor het geherstructureerde bedrijf van Jos. Rekening houdend met de fel verbeterde situatie vroeg hij belangrijke nieuwe kredietlijnen.

In minder dan twee dagen had hij een akkoord van het kredietcomité op zak. Gewapend met dit gezegende document trok hij terug naar de vleesbaron. De man was opgelucht, een zware last viel van zijn schouders. In een zwakke, armtierige positie staan, druiste immers volledig in tegen de natuur van deze reusachtige vent. Met een van zijn Permekehanden sloeg hij Steven van blijdschap op de schouder. 

Steven kende deze man nog maar vrij recent, toch leek het alsof ze oude vrienden waren. Het was warm en Jos vulde regelmatig de glazen met ijskoude citroenjenever bij.

‘Heb jij het bedrijf al bezocht?’ 

‘Neen, nog niet, maar het zou me wel interesseren’, antwoordde Steven en stond op.

Eerst moest hij een witte schort aantrekken, een soort douchekapje opzetten en plastic zakken over zijn schoenen trekken. Toen hij door het plakkerige bloed stapte, besefte hij dat dit geen overbodige bescherming was.

Per vrachtwagen werden de varkens aangevoerd. Deze kipte de krijsende dieren op een lopende band. Aan het einde hiervan stond een man die een soort vork op de kop van het beest priemde. Het varken schuddebolde even door de elektrische schok en viel neer. 

‘Worden de dieren eerst verdoofd?’ Enkele maanden geleden had Steven een kippenslachterij bezocht en daar werden de dieren bedwelmd voordat het mes zijn gruwelijk werk deed. 

‘Er zijn slachthuizen die inderdaad een soort gaskamer gebruiken.’ Jos probeerde het delicate thema te ontwijken. Of misschien had hij de vraag niet gehoord omdat er veel lawaai was.

In de fabriek zelf hoorde je een gesmoord geluid – als lucht die uit een ballon ontsnapt – telkens de keel van het varken werd opengesneden. Dit kreeg Steven echter niet te zien. Het was indrukwekkend, al die varkens die achter elkaar kwamen aangesjeesd op een lange glijbaan en grondig gewassen werden. Op het einde van de rit verwijderde men de haren met een rasp en werden de varkens even geroosterd in een vuur. Het stonk er en de geur bleef in je neusgaten als aangekoekt vastzitten. Verschillende beenhouwers, gewapend met messen en zagen begonnen dan met het vakkundig versnijden. De weke ingewanden vielen uit de uitpuilende buiken naar beneden. Daar stonden enkele vrouwen die de darmen kuisten. Stel je voor: een vrouw die daar de hele dag in geploeterd heeft en ’s avonds in je bed duikt. Romantiek is anders. Steven walgde en moest braakneigingen onderdrukken. De organen, zoals hart, lever en nieren, werden nadien uit het karkas gehaald. De vleesbaron legde uit dat deze voornamelijk voor dierenvoeding gebruikt werden. Het hele verwerkingsproces vormde één ketting, één lopende band, en soms moesten ze zich letterlijk tussen de vleesmassa’s wringen om het circuit te kunnen volgen.

De laatste stap was het verbranden van de beenderen. De stank hier was echt ondraaglijk. Macabere beelden van verbrandingsovens in concentratiekampen flitsten door Stevens hoofd.

‘Een varken is toch een prachtbeest. Niets gaat eraan verloren, zelfs de verkoolde beenderen vinden nog een toepassing in de cosmetica.’ Jos klonk enthousiast.

‘Vrouwen hebben alles over voor hun schoonheid.’

‘Sommigen kunnen goed wat camouflage gebruiken.’ Jos legde even een herculische arm op Stevens schouder. 

‘Ja, dat wel, maar je hebt toch ook veel prachtexemplaren!’ 

Terug achter het stuur voelde Steven zich loom, het leek of hij zou gaan indommelen. Wellicht was het de opgestapelde vermoeidheid of de verschillende citroenjenevers die zo makkelijk binnengelopen waren. Hij besloot niet meer naar de bank terug te keren en nam de afrit Melle. Via de Gentse Steenweg reed hij richting Aalst. 

De wanorde in zijn flat was frustrerend. Hij verzamelde verschillende kledingstukken die rondslingerden, vulde de vaatwasmachine en installeerde zich ten slotte op de sofa. Vrijwel onmiddellijk viel hij in een diepe, droomloze slaap. 

Uren later hoorde hij een snerpend geluid dat leek op een reeks zweepslagen die langs zijn hoofd kletste. Als een koorddanser, die balancerend zijn evenwicht trachtte te vinden, waggelde Steven naar de telefoon.

‘Ben jij het?’ klonk een zenuwachtige stem.

‘Karolien?’ Steven veerde recht en was direct klaarwakker. Hij keek automatisch op zijn horloge, bijna negen uur. Steven realiseerde zich dat hij verschillende uren geslapen had.

‘Zie ik je nog vanavond?’ 

‘Stel geen domme vragen’, lachte Steven. ‘Ik fris mij eventjes op en over een kwartiertje ben ik bij jou.’ 

‘Misschien kunnen we nog een late film meepikken in Kinepolis?’ 

‘Fantastisch, pik ik je op aan de afrit Ternat?’ 

‘Oké, tot straks.’ 

Kort daarop stapte Steven in zijn BMW 325 Coupé. ‘De enige rijkdom die ik heb’, zei hij tegen iedereen die er jaloers naar keek. 

Karolien stond hem al in haar blauwe Golf op te wachten, hij knipperde even met de lichten. Ze stapte uit. Hoe kan een hart smelten enkel bij het zien van een vrouwensilhouet? Karolien zag er ook knap uit in haar vrijetijdskledij.

De jeans spande om haar billen en het geborduurde Nike-embleem op haar T-shirt golfde mee rond haar borsten. Ze droeg er losjes een soepel lederen vestje boven. Steven opende het portier van zijn wagen voor haar. Hij deed als een musketier die zijn hoge hoed afnam en boog galant. Een wolk van Givenchy kwam hem tegemoet. Hij greep haar vast en trok haar helemaal over zich heen. Karolien lachte en beet zachtjes in zijn hals.

‘Laten we naar mijn appartement gaan,’ prevelde hij, ‘anders verkracht ik je hier in mijn wagen.’ 

‘Kom, we gaan uit!’ Ze gaf hem hierbij een klinkende slag op zijn dijbeen.

‘Op naar Kinepolis!’ riep ze in zijn oor, toen hij nog niet reageerde.

Steven gaf plankgas, Karolien werd achteruit gekatapulteerd. Op de autosnelweg ging hij langzamer rijden, de geldboete van de flits in Lochristi was gisteren in zijn bus gevallen. 

De filmkeuze was slecht. Een oorlogsverhaal op zijn Amerikaans met enkel helden. Waarin niemand creperend stierf en waarbij het ingesponnen liefdesverhaal ook een happy end kende. Maar dat was niet belangrijk, Karolien was bij hem en dat was het enige wat telde.

Nadien stapten ze een Mexicaans restaurant binnen, een van de typische gelegenheden rond het cinemacomplex. Karolien vertelde uitgebreid over haar korte trip naar Ierland. Over de bizarre en beangstigende ervaring die ze meegemaakt had. Het ontging Steven niet dat ze twijfels had over Michael. Hij was dan ook verwonderd dat Karolien niet inging op zijn uitnodiging om hem te vergezellen naar zijn appartementje in Aalst. 

Zonder conversatie duurde de korte rit tot aan de afrit van Ternat een eeuwigheid. Constant bonkten vragen door Stevens hoofd. Heeft ze wroeging of voelt ze zich schuldig? Is ze bang om terug te bezwijken voor de verleiding?

‘Tot morgen.’ Ze stapte uit de wagen. 

De metamorfose van Karolien bracht hem opnieuw in verwarring.

‘Vergeet de vergadering bij La Moderne niet.’ Steven had voldoende zelfbeheersing om zijn stem gewoon te laten klinken.

Een avond als poëzie met een vals slot. Een sonnet waarbij het klassieke patroon niet werd gevolgd. Als verlamd bleef hij nog minutenlang zitten, starend in de richting van de achterlichten van haar wagen, die al lang uit het zicht verdwenen waren.

Zijn wagen stopte automatisch aan The Fox. Malheur van het vat werd nog altijd gepromoot als bier van de maand. De naam van het bier paste goed bij zijn stemming. Verschillende keren klonk hij met de barman op de vrouw voor wie hij iets voelde dat sterk op liefde begon te lijken. 

In zijn slaap werd Steven gekweld door een steeds heftigere dorst. Hij had evenwel de moed niet om het warme nest te verlaten. Tegen de ochtend kreeg hij hoofdpijn die gepaard ging met het piepen van roestige scharnieren, met op de achtergrond een soort geschraap op een metalen voorwerp. 

‘Karel Verbist heeft al verschillende keren gebeld’, was die maandag de snerpende goedemorgen van de secretaresse, toen Steven om negen uur zijn kantoor binnenstapte.

‘Brandt het misschien ergens?’

‘Je zou beter wat op je woordenschat letten’, repliceerde ze gevat. Steven begreep de clou niet en bekeek haar dwaas. ‘Wel, petroleumhandel en branden… Begrijp je?’ 

‘Ja zeg, voor één keer ben jij eens goed uitgeslapen’, bromde hij binnensmonds. Ze begreep dat haar luciditeit op een verkeerd ogenblik kwam. 

‘Wil je koffie?’

‘Please’, Steven tikte het voorgeprogrammeerde telefoonnummer van de oliemagnaat in.

Zonder schroom vertelde Verbist hem dat hij een reeks bankiers had benaderd om de import van de Nigeriaanse olie te financieren. Overal had men hem echter afgewimpeld. Geen bankier was ertoe te bewegen om het dossier zelfs maar te bestuderen. En dus kon hij niet anders dan het contract verkopen, als hij zijn deel van de koek wou.

‘Ik moet nog een aantal praktische zaken ter plaatste regelen en vroeg me af of je me niet zou kunnen vergezellen?’ vroeg hij op de man af. 

‘Je begrijpt’, begon Steven aarzelend, ‘dat ik eerst het akkoord van de bank nodig heb.’

‘Zou dat een probleem kunnen zijn?’ Het bleef even stil.

‘Kan je niet enkele dagen verlof nemen?’ 

Steven twijfelde, echt enthousiast om Nigeria te bezoeken was hij niet.

‘Je hoeft dit niet voor niets te doen en uiteraard zijn alle kosten voor mij.’ Steven wist dat hij nog een boel verlofdagen had. Een extraatje kon hij goed gebruiken en Karel Verbist was een aangename gesprekspartner. Zonder nog veel na te denken ging hij op het aanbod in. 

‘We zullen een vlucht voor woensdag proberen te regelen, uiterlijk op vrijdag keren we terug, lukt dit?’ 

‘Geen probleem, indien nodig zeg ik andere afspraken af.’ Onmiddellijk vulde Steven een verlofaanvraag in. Het was duidelijk zijn bedoeling om gedurende een paar dagen wat afstand te nemen, zowel van Karolien als van de bank. Alles even hermetisch afsluiten, als de deur van een brandkast. 

Om elf uur was er de vergadering met de bankiers van La Moderne. Steven had geen enkel bericht meer opgevangen van Karolien en vertrok zonder haar, in zijn eentje, richting Lokeren.

Twee traditionele bankiers, vertegenwoordigd door hun lokale directeurs, zaten al rond de tafel toen Steven de vergaderzaal binnenstapte. Luilekker, geheel vol van zichzelf en van de prestaties die ze sinds jaren neerzetten, leunden ze achterover in hun stoel. Ze glimlachten minzaam toen Steven zich voorstelde. Hij had onmiddellijk begrepen dat ze hem aankeken als wild dat in het nauw gedreven was. Een vos, die ze wat voor zich uit lieten lopen, met als enige bedoeling hem af te matten om hem nadien zo gemakkelijk mogelijk te strikken. 

Zelden had Steven een vrouw gezien met dezelfde klasse als het hoofd van de juridische afdeling van Ippo Bank. Ze was ongeveer dertig, met halflange blonde haren en diepblauwe ogen. Elegant, slank en gekleed door een bekend huis. Ze bewoog charmant en werd door het mannelijk gezelschap bekeken als een model dat op de catwalk defileerde. Dat ze ook keihard en onverbiddelijk kon zijn, ondervond Steven later.

Karolien kwam samen met Eric Reyns binnen.

‘Waarom heb je die kerel meegebracht’, gromde Steven tegen haar toen ze naast hem kwam zitten. 

‘Hij heeft zichzelf uitgenodigd!’ reageerde ze iets te fel. De twee gevestigde waarden keken even naar elkaar. De schoonheid van Ippo Bank bladerde in haar dossier. Stilte als in een klooster. Eric krabde nadenkend aan zijn neus. 

Steven had spijt van zijn reactie toen hij zag hoe bleek en onwennig Karolien erbij zat. Hij dacht dat het potlood lichtjes in haar hand beefde.

De voorstelling van de feiten was vrij eenvoudig. Zonder de injectie van de kredieten van Stevens bank enkele maanden geleden, zou de maatschappij reeds over kop zijn gegaan. De zuurstof die ze toen had toegediend gekregen, was nu opgebruikt. Terug in ademnood was de patiënt op sterven na dood. Zinloze investeringen, terugval in de verkoop en een slecht management hadden voor een sneeuwbaleffect gezorgd. 

De onderhandelingen tussen de bankiers beperkten zich in eerste instantie tot het aftasten van ieders risico. Voor twee bankiers kwam het eigenlijk best uit dat de maatschappij zo snel mogelijk failliet ging. Hun zekerheden waren ruimschoots voldoende, zodat ze geen cent zouden verliezen. Het verderzetten van de activiteit zou enkel tot grotere verliezen kunnen leiden, zodat hun comfortabele situatie nog in het gedrang kon komen. 

Voor Stevens bank, die niet over reële zekerheden beschikte, lagen de kaarten anders. Eric Reyns hamerde daarom op het sociale aspect van de zaak. Op een onschuldige toon voegde hij eraan toe dat de onderneming in een economisch rampgebied lag. Hij had ook geen keuze. Proberen tijd te winnen, om ondertussen de positie van de bank te verbeteren, was het enige alternatief. Dat mensen hun job dreigden te verliezen, was voor hem bijzaak. Voor één keer zat hij echter in een ongedekte positie en moest hij als een farizeeër pleiten voor de zwaar getroffen streek waarin het bedrijf zich bevond. Steven hielp hem de last te trekken en onderstreepte dat er nieuwe, potentiële aandeelhouders konden worden gezocht, dat er naar synergie met andere bedrijven uit de sector kon uitgekeken worden en dat het Vlaams Gewest eveneens een inspanning moest doen. Eric Reyns knikte instemmend bij deze woorden. Hij imiteerde zowaar het zwarte ventje dat vroeger op de toonbanken stond en stevig knikte als je er een geldstuk in deponeerde. Toen al overwoog hij op welke manier het best nieuwe fondsen naar hem konden gekanaliseerd worden. Het debetsaldo van La Moderne verminderen binnen de bank bleef uiteindelijk zijn enige doelstelling.

‘Philippe Drion is een harlekijn die niet op medeleven moet rekenen.’ 

‘Meer nog, zodra hij één ondoordachte zet doet, draaien we de geldkraan dicht’, voegde de juriste er aan toe. Ze zat ondertussen vertwijfeld in haar zakdoekje te ademen om de kwalijke lookgeur van haar buurman wat te neutraliseren. Op het visitekaartje dat ze aan Steven overhandigd had, zag hij dat ze Petra De Roose heette. Een naam die helemaal bij haar paste.

‘Kan er geen crisismanager aangesteld worden?’ vroeg Eric Reyns.

‘Ken jij iemand?’ 

‘Niet bepaald.’ 

‘Dan is dat dweilen met de kraan open. Eer hij ingewerkt is, is er te veel kostbare tijd verloren.’

‘We kunnen gezamenlijk aan de rechtbank vragen om een voorlopige bewindsvoerder aan te stellen’, mengde Steven zich in het gesprek. 

Ook dit voorstel kon niet iedereen verzoenen. Na veel gepalaver bleken de twee traditionele bankiers ten slotte wel bereid om de doodstrijd wat te rekken. Hun risico was quasi nihil en op een dienst volgt allicht eens een wederdienst, zullen ze gedacht hebben. Er zijn immers zoveel kredieten die jaarlijks aan het wankelen gaan. 

Op de parking hield Steven het gesprek met Karolien strikt professioneel.

‘We hebben er het maximum uitgesleurd, de andere bankiers zijn ook niet van gisteren.’ Karolien staarde naar het topje van haar schoenen.

‘Het is absoluut nodig dat we Philippe Drion de levieten lezen en hem op het hart drukken dat hij onder een strikt toezicht van de bank zal moeten werken’, zei Reyns vastbesloten. In de woorden van de jurist zat zowel dreiging als dwaze hoop. 

‘Inderdaad, dat moet je doen’, knikte Steven. Hij wist immers goed genoeg dat hij uiteindelijk met deze opdracht zou opgezadeld worden. Reyns negeerde inderdaad Stevens reactie en vroeg of ze in de buurt een kleinigheid konden eten.

‘Ik heb nog een afspraak en ben al rijkelijk te laat’, verontschuldigde Steven zich. 

‘Het verslag van de vergadering zal ik straks opmaken’, hoorde hij Karolien nog zeggen. Toen hij wegscheurde, deden de banden van zijn wagen de kiezels als regendruppels opspatten.

Leon Deckers had enkele jaren geleden zijn professorencarrière aan de haak gehangen en zich volop in het zakenleven gestort. De vroegere professor werd algemeen gerespecteerd en stond bekend als een van de specialisten in het herstructureren van bedrijven. Toen Steven vernam dat hij een belangrijke maatschappij in het Gentse overgenomen had, aarzelde hij niet om hem te contacteren.

‘Ik heb nog een heleboel plannen en het is steeds interessant om hierover met een bankier van gedachten te wisselen.’ Deze woorden hadden als muziek in zijn oren geklonken.

Deckers was een vijftiger, kalend en eerder zwaarlijvig. Het probleem van de meeste zakenmensen die te veel op restaurant gaan en te weinig bewegen. Hij was oerklassiek gekleed, met een rookgrijs pak, wit hemd en donkerblauwe das. Een mollige, met nicotine bevlekte hand schoof naar voren om Steven te begroeten. Vanachter dikke brillenglazen hielden zijn levendige ogen alles scherp in de gaten. Niets ontsnapte aan Leon Deckers’ aandacht, wellicht een ingebouwde veiligheid uit de periode dat hij nog professor was. Met studenten moest je steeds op je hoede zijn, in de zakenwereld wellicht nog meer. 

Deckers leunde achterover in zijn stoel en toetste een telefoonnummer in.

‘Kun je me het Gentse dossier brengen?’

De ex-professor nam zijn bril af en masseerde rustig zijn slaap met wijs- en middenvinger. De klop op de deur deed hem opschrikken uit een diepe concentratie.

‘Ik wil open kaart met u spelen’, stak Deckers zonder intro van wal. 

‘Mijn bedrijven kennen een grote expansie en er staan nog verschillende projecten op stapel.’ Hij stak rustig een sigaar op en ging verder met zijn diepe baritonstem.

‘Mijn persoonlijk vermogen is te beperkt om deze groei te blijven schragen en daarom moet ik systematisch beroep doen op other people’s money.’

‘Dat is nu net waar banken voor zijn.’ 

Deckers concentreerde zich op de inhoud van zijn kopje en dronk van de koffie.

‘U bent dus geïnteresseerd?’

‘Uiteraard, het Gentse bedrijf dat u overgenomen hebt, realiseert schitterende cijfers. Het enige probleem zou, volgens recente persberichten, de verlenging van de exploitatievergunning kunnen zijn?’

Deckers glimlachte en haalde de schouders op.

‘Maak u hierover geen zorgen, die vergunning komt er.’

‘De burgemeester heeft nochtans…’ 

‘Vlaamse politiekers zijn allemaal nestbevuilers’, onderbrak Deckers hem. ‘Als we zo verder doen zal er straks geen enkele industrieel nog in Vlaanderen willen investeren.’

‘Het bedrijf bevindt zich wel vlak naast een woonzone.’ 

‘Dat is niet nieuw.’

‘Specialisten proberen toch aan te tonen dat er een verband bestaat tussen bepaalde ziekteverschijnselen in de buurt en…’

‘Afgunst en jaloezie, daar gaat het over’, onderbrak Deckers hem opnieuw. Hij draaide ondertussen de sigaar behendig tussen zijn vingers, zonder deze te schroeien. 

‘De huidige tendens is dat als je geld verdient, je sowieso een dief en een fraudeur bent.’ Deckers’ toon was didactisch, zoals van iemand die gewend is dat er naar hem geluisterd werd. 

‘Als iemand een villa bouwt van twee miljoen euro, is dat toch ten gunste van de economie en hebben er toch veel mensen hun brood mee kunnen verdienen?’ Deckers staarde naar het wolkje tabaksrook, dat hij genietend uitblies.

‘Nadien kiemt de afgunst echter en beginnen moderne inquisiteurs te graven naar het vergaarde fortuin.’ Deckers zat duidelijk op een andere golflengte, bewust of onbewust. Steven had het gesprek willen sturen in de richting van het hoog aantal allergische ziektes in de onmiddellijke omgeving van het bedrijf. Een buurtcomité had zich recent trouwens gegroepeerd en probeerde met alle juridische middelen te verhinderen dat er een nieuwe bedrijfsvergunning kwam. Harde bewijzen dat er tussen het één en het ander een verband was, waren er evenwel niet.

Deckers glimlachte plots minzaam: ‘Je steekt het behoorlijk goed weg dat je van Aalst bent.’

‘Het laatste wat ik zou doen is dat ontkennen!’ 

Deckers vertelde dat hij zijn humaniora in het Groot College bij de jezuïeten in Aalst had gedaan. ‘Je weet toch dat wij jezuïeten meer weten dan de duivel zelf’, had hij er nog aan toegevoegd.

De secretaresse, die geruisloos binnengekomen was, kuchte verontschuldigend.

‘Het is tijd voor uw afspraak met de minister.’ 

‘Is het al zo laat?’ Deckers keek op zijn horloge en stond op.

‘Voor bijkomende vragen of inlichtingen geeft u maar een telefoontje.’ Hij stopte het dossier in Stevens handen en verdween. Deze stond terug buiten voor hij het goed besefte. De hitte was drukkend. Het temperatuurverschil met het door airco gekoelde kantoor was aanzienlijk. In zijn wagen, die in de volle zon had gestaan, was het bloedheet. Steven kon nauwelijks het sportstuur vasthouden.

De autosnelweg richting Brussel was bijna verlaten. Een rode Ferrari scheurde voorbij. Steven weerstond aan de verleiding om hem achterna te gaan. Hij zag hoe de uitlaatgassen de lucht deden trillen. 

De ontmoeting met Leon Deckers bleef door Stevens hoofd spoken. Een gevoel van onvoldaanheid kon hij niet van zich afzetten. Hij vroeg zich af wie de man achter de briljante crisismanager was, en hoe complex zijn persoonlijkheid wel was.

Steven stopte een van de weinige cd’s met klassieke muziek die hij bezat in de lader. De pianomuziek bracht hem tot rust. Vaag herinnerde hij zich dat Karolien hem gezegd had dat dit haar lievelingsinstrument was.

4

Vanuit de lucht leek Lagos, de vroegere hoofdstad van Nigeria, op een gigantisch mierennest.

Toen het vliegtuig de landingsbaan naderde, scheerde het over enkele dichtgeslibde straten, waarin het verkeer volledig geblokkeerd stond. Alles was grauw en grijs. Steven had meer gerekend op de vrolijke kleuren van een Afrikaans land. Zijn ontgoocheling werd nog groter toen hij de vliegtuighal binnenstapte. Als een natte vaatdoek viel de vochtigheid op hem. Een klamme, equatoriale lucht, van over de Golf van Guinee, pakte hem bij de keel. Hij had nooit beseft dat een tropisch regenwoudklimaat zo drukkend kon zijn dat je om zuurstof zou willen schreeuwen. Steven had de onprettige gewaarwording dat zijn kleren aan zijn lichaam plakten. Ook Karel Verbist wiste het zweet onophoudelijk van zijn voorhoofd. 

‘We moeten zo snel mogelijk bij onze contactpersoon geraken.’ De stem van de oliesjeik klonk nerveus.

Overal liepen reizigers, oplichters, officiële en semi-officiële controleurs in een kluwen door elkaar. Nooit had Steven een dergelijke chaos gezien. Zijn eerste indruk was dan ook weinig positief. Toen ze de douane passeerden en hij zijn internationaal paspoort pas terugkreeg nadat Karel Verbist de beambte vijftig dollar had toegestopt, wist hij dat corruptie en inefficiëntie twee zaken waren die hij aan zijn herinneringslijstje van Nigeria kon toevoegen. 

Zonder dat het echt opviel, werd Steven door een stel soldaten omringd. Ongeschoren gezichten, blinkende zwarte koppen en lichamen die bitter roken, sloten langzaam een kring rond hem. Hij probeerde zich hieruit te wurmen, maar dat lukte niet. Hij was omsloten door een zwarte, ondoordringbare cocon. Metalen slagen galmden in zijn borst, zijn bloeddruk steeg en koud zweet liep langs zijn slapen. Waar is Karel Verbist, hamerde het in zijn hoofd. Daarnet stond hij nog naast hem en nu was hij nergens meer te bekennen. Met het gevoel alsof hij heiligschennis pleegde, duwde hij een van de zwarte demonen weg. Hij snoof een drankgeur op vermengd met hasj. In paniek vocht hij zich verder een weg naar buiten. Hij raakte een gezicht met zijn aktetas. Een fijne streep bloed tekende zich af op het zwarte voorhoofd. De ring rondom hem was ineens verbroken. Eén tel later was hij opnieuw vrij. Een immense druk viel van zijn schouders. Opgelucht zag hij Verbist niet ver van hem vandaan staan, druk in gesprek met een hoge militaire gezagvoeder. De man droeg een prachtig uniform en was getooid met goud en ander edelmetaal. Op discrete afstand stonden enkele soldaten, die fungeerden als bodyguards, het tafereel gade te slaan. Er weerklonk enige emotie in de stem van de oliemagnaat toen hij Steven terugzag. 

‘We dachten al dat we je kwijt waren!’ Ook de hooggeplaatste militair leek tevreden dat ze konden vertrekken, want zonder talmen zette het groepje zich in beweging. Als een beschermend cordon liepen de regeringssoldaten rondom hen. 

‘Waar was je daarstraks?’

‘In de drukte verloor ik je uit het oog.’

‘Blijf maar dicht bij ons, want zeker hier op de luchthaven moet je goed uitkijken. Er loopt hier veel gespuis rond, van bedelaars tot verklede soldaten en allemaal zijn ze op geld uit’, zei Verbist.

‘Net als gieren ruiken ze vanop een afstand hun prooi en ze voelen intuïtief aan wie onervaren is. Getuigen laten ze trouwens nooit achter’, voegde de militair er op fluistertoon aan toe.

Steven slikte en vond dat Verbist deze cruciale informatie wel wat vroeger had mogen geven, maar hield zijn mond.

‘Ik laat me altijd begeleiden, zeker als ik documenten bij me heb.’ Verbist gebaarde naar zijn aktetas. Steven wist dat hij met “documenten” Amerikaanse dollars bedoelde.

De snelweg van de luchthaven naar de stad was een nachtmerrie. Deze levensader was beroemd en berucht. Moeizaam pompte het bloed zich erdoor, om aan het verhakkelde lichaam dat Nigeria was enige levenskracht te geven. Straatbendes, bedelaars en duizenden kleine handelaars verdienden langs dit brede lint hun kost. Diefstal en moord waren hierbij de twee belangrijkste ingrediënten. De vele lijken die eeuwig rustten onder het asfalt of langs de kant, bedolven onder een kwak zand, waren hiervan de stille getuigen.

Lagos stad leek op een enorme heksenketel. Een woud van schroot en rottend beton. Massa’s gekleurde mensen op een berg vuilnis met daarnaast marktkramers die handel voerden in alles wat denkbaar was. De stad fungeerde als een zwart gat en slorpte duizenden gelukzoekers op. Allemaal individuen die een graantje van de olie-inkomsten wilden meepikken. 

De taxi passeerde een busstation. Tientallen gele minibusjes en enkele stokoude stadsbussen wriemelden door elkaar. Een zwarte walm steeg achter hen op; de luchtvervuiling moest hier extreem zijn. Steven zag hoe een gehandicapte man strompelend het voetpad probeerde te bereiken terwijl het verkeer rondom hem zigzagde. 

Bij een benzinestation zag hij lange rijen auto’s die geduldig wachtten aan de enige pomp die open was. Toen hij hier een opmerking over maakte, antwoordde Karel Verbist hem dat de andere pompen dicht waren omdat er geen benzine meer voorradig was. Steven staarde hem ongelovig aan. 

‘En dat voor een olieproducerend land?’

‘De olieraffinaderijen functioneren slecht omdat ze niet onderhouden worden. Hoe gek het ook mag klinken, Nigeria moet permanent benzine kopen in het buitenland’, had Verbist in het Engels geantwoord. Hij wou niet dat de militaire gezagvoerder de indruk kreeg dat ze onderling aan het konkelfoezen waren. 

‘Veel benzine wordt ook gestolen’, mengde deze zich in het gesprek. ‘Wij moeten systematisch de tankwagens escorteren, anders verdwijnen ze.’ Hierbij glimlachte hij vals. Een rij gouden tanden tekende zich af in het zwarte masker. 

Er ging een raadselachtige dreiging uit van de rebellen die hen wat verder tegenhielden. De discussie tussen beide partijen was heftig. Steven vreesde dat de twee groepen op elkaar zouden beginnen schieten. Hij maakte zich zo klein mogelijk toen iemand zijn geweer schouderde. 

De stilte die volgde was drukkend, de spanning ondraaglijk. Stevens hersenen functioneerden traag, hij besefte dat hij zich in een vervloekt land bevond. Een besef dat hij al een hele tijd van zich af wou zetten, maar dat steeds nadrukkelijker terugkwam. Karel Verbist zat nog steeds kaarsrecht naast hem. Het leek of hij een signaal verwachtte uit een andere dimensie. Zijn bril weerkaatste de zonnestralen. Gedurende enkele seconden keken ze elkaar zwijgend aan. Het gepalaver duurde ondertussen voort. Dollars zouden wel de splijtzwam vormen tussen de partijen. Steven vreesde dat een verkeerde beweging een oncontroleerbare kettingreactie kon uitlokken en bleef ineengedoken zitten. 

‘Het is oké’, verbrak Verbist uiteindelijk de spanning. Steven kroop recht en zag nog net hoe de kemphanen elkaar met een brede glimlach de hand schudden. Aan deze beroepsrebellen was duidelijk een geschenk uit de hemel beloofd dat ze een dergelijke metamorfose hadden ondergaan. Ze grijnsden in hun clowneske uniformen. Bij sommigen leek de zware koppelriem een reddingsboei om hun gespannen buik bij elkaar te houden. Toen ze opzij stapten, zag Steven hoe ongemakkelijk de hoge laarzen waren voor hun platvoeten. Enkelen zwaaiden vriendelijk toen de taxi voorbij reed, dit camoufleerde enigszins hun oorlogszuchtige maskerade. 

‘Wat was dat voor een vertoning?’ 

De militaire gids deed een triest verhaal over wanbeleid, verspilling en corruptie, waar de nieuwe gezagvoerders probeerden tegen in te gaan. Karel Verbist, die de geschiedenis van Nigeria goed leek te kennen, voegde er aan toe dat het leven van bankier hier ook geen pretje was. Sinds fraude en corruptie terug strafbaar waren, had men verschillende banken gesloten en zaten er honderden bankfunctionarissen gevangen. Hij knipoogde hierbij geamuseerd naar Steven.

Ze passeerden een terrein aan de oever van de lagune. 

‘Dit was vroeger een elektriciteitscentrale’, wees de militair. Steven zag enkele gebouwen waarvan de verf van de muren schilferde. Daarnaast een hoop oud ijzer en metersdikke bundels draden. 

‘Geen wonder dat het elektriciteitsnet in Lagos voortdurend plat ligt door allerhande storingen en pannes’, fluisterde de oliesjeik.

Langs de kant van de weg controleerden politieagenten de koffers van enkele wagens. De automatische geweren balanceerden losjes op hun schouders. Deze keer werd Verbists escorte ongemoeid gelaten.

Wat verder reden ze over een van de drie bruggen die de verbinding vormde met het vasteland. Het centrum van de stad was immers gelegen op een drietal eilandjes net voor de kust. Imposante torenflats doken op in het nieuwe landschap. 

‘Hier hebben de banken en andere grote multinationals hun hoofdkantoor’, lichtte de militair toe. Het verkeer werd nog drukker en het getoeter oorverdovend. Een wriemelende massa voetgangers en kleinschalige handelaars bewogen zich hiertussen en riskeerden permanent aangereden te worden.

De taxi stopte voor het Sheraton Hotel. Als een kleverige engelbewaarder plakte de militaire gezagvoeder aan Karel Verbist. Steven, die zijn legerdienst nooit vervuld had, wist niet welke rang al dat goud op zijn borst moest voorstellen. De manier waarop hij aan de receptie behandeld werd, liet hem vermoeden dat hij niet de eerste de beste was. Een boy nam Stevens reiskoffer over en vroeg hem in keurig Engels hem naar zijn kamer te volgen. 

‘Ik bel je straks wel’, hoorde hij Verbist nog zeggen.

De kamer was typisch voor deze hotelketen: stijlvol en efficiënt. Waar je ook ter wereld logeerde. Steven zette de airconditioning op de hoogste stand en ging languit op bed liggen. Een wildernis van beelden, gekleurd met geweld en angst, schoot door zijn hoofd. ‘Welk complex verband bestond er tussen Karel Verbist en deze corrupte dictatuur?’ vroeg hij zich af. Wellicht de drang om tegen eender welke prijs verlangens te kunnen bevredigen. Behalve macht en kennis was geld hier onmisbaar voor. Steven sloot zijn ogen en de tijd viel stil. Half koortsig dommelde hij in slaap. 

De scherpe toon van de telefoon deed hem bruusk ontwaken. Hij krabbelde overeind en staarde verdwaasd voor zich uit. Karel Verbist vroeg hem om beneden naar de receptie te komen. Er was een vergadering gepland met de militaire gezagvoeders in een van de zalen. Steven liet de hoorn via zijn schouder en borst terug op het toestel glijden. Een gevoel van oneindige verlatenheid overviel hem. De angst was weggeëbd, alleen een zonderling gevoel van leegte bleef over. Was zijn ziel nog steeds intact en diep ingekapseld in zijn lichaam of had hij haar verkwanseld aan de duivel? Hij haalde diep adem. Steven besefte dat hij de rest van de gebeurtenissen lijdzaam zou moeten ondergaan.

Hij opende het raam. Een lauwe bries, die naar opkomende regenbuien rook, sloeg in zijn aangezicht. Het rumoerige gedruis van de binnenstad voerde in zijn richting. Tegenover de ingang van het hotel stonden verscheidene militaire voertuigen. Iemand hees een vlag met witte en groene strepen. Bij elke windstoot maakte ze een striemend geluid. Een stel andere vlaggen waaide breed uit en klapperde als zeilen, hoog in de mast. De portier opende de deur van een limousine en plooide dubbel voor een westerse zakenman die uitstapte. Synchroon dook een zwarte reus op aan de andere kant van de wagen. Zijn vest viel een beetje open en Steven zag de dreigende revolverholster rond zijn middel. 

In de vergaderruimte zat een aantal militairen gezellig achter kopjes koffie. Ze rookten er op los. Overal lagen pakjes sigaretten verspreid, de asbakken waren overvol. Sommigen hadden een blocnote voor zich op tafel liggen, deze bleef echter onbeschreven. Iemand draaide met een zware gouden pen als een tamboerstokje tussen zijn dikke vingers. Een fles whisky ging van hand tot hand. De hooggeplaatste militaire gids van deze namiddag had duidelijk een flinke hoeveelheid naar binnen gegoten. De welkomstgroet kwam lallend uit zijn mond. Die heeft de schrik van deze namiddag doorgespoeld, dacht Steven. De vergadering duurde zo lang dat Steven aan gesmolten kaas in soep moest denken, die kon ook eindeloos uitrekken. Het ergerde hem dat hij blijkbaar enkel voor de vorm uitgenodigd was. 

Plots schoof Karel Verbist hem enkele documenten toe en vroeg wat hij ervan dacht. Military Allocation stond er in sierlijke letters op. 

‘De waarde van dit contract is voor mij moeilijk in te schatten, zeker op juridisch vlak’, merkte Steven op. Het klonk nogal cynisch. De oliesjeik was even uit zijn lood geslagen. Hij ging niet op de opmerking in, maar wendde zich plechtig tot het genootschap. 

‘Nogmaals bedankt voor het vertrouwen’, zei hij in het Engels. ‘Zoals afgesproken zorg ik ervoor dat de eerste tankers binnen een tiental dagen in de haven van Lagos zijn.’ Alle aanwezigen knikten goedkeurend. 

‘Verder zal er een contract opgemaakt worden, waarbij mijn maatschappijen zich ertoe verbinden om een belangrijke hoeveelheid benzine aan Nigeria te leveren.’ Na deze woorden stonden de militairen recht en begonnen ze te applaudisseren. Steven was al voldoende ingewijd om te beseffen dat deze spontane reactie er niet kwam omdat de benzineschaarste zou verholpen worden. De reden voor hun enthousiasme moest een diepere oorzaak hebben. Lang moest hij hier niet over nadenken. Deze deal was voor de militaire dictators wellicht een ideale constructie om kapitaal naar buiten te sluizen. De factuur van de import van benzine zou opgeschroefd worden. Het verschil tussen het afgesproken bedrag en het gefactureerde zou Verbist wel op één of andere manier met hen regelen. Hetzelfde trucje, maar in omgekeerde zin, zouden ze ook toepassen bij de facturatie van de export van ruwe olie. Hij was misschien een naïeve leek, maar dit scenario was toch iets té doorzichtig. 

Steven probeerde vergeefs zijn aandacht bij het vervolg van de conversatie te houden. Het enige wat hij echter verlangde was hier zo snel mogelijk weg te komen. Hij voelde zich moe, net of hij de hele dag met gewichten gezeuld had. Zijn ledematen leken uitgerekt en deden pijn. Ook Karolien speelde in zijn hoofd. Hij zag haar in de armen van haar Ierse vriend. De wolk depressiviteit die hem omringde werd alleen maar groter. 

De manier waarop de militairen aan Verbist plakten was degoutant. Als een troep mannetjes die achter het enige krolse wijfje aanzaten. Net toen Steven wou voorstellen om te gaan slapen, nodigden de militairen hen uit om Lagos stad te verkennen. Verbist merkte dat Steven aarzelde.

‘Ze zullen een weigering als een belediging aanzien.’

Steven knikte. Enkel uit beleefdheid voor Karel Verbist aanvaardde hij, met gemengde gevoelens, het aanbod.

Terug buiten knetterde een hevig onweer boven hun hoofden. De regen viel neer in enorme hoosbuien en vormde een vloeibaar gordijn. Ze haastten zich in de gereedstaande wagens, wat evenwel niet kon beletten dat ze doorweekt waren tot op hun vel. Steven streek zijn kletsnatte haar uit zijn ogen.

‘In de hitte van de night clubs droogt dit op als in een droogtrommel’, zei een inktzwarte tronie met een brede lach.

De bliksemschichten verwijderden zich en de lucht werd klaarder. Steven zag de maan opduiken tussen flarden wolken. Het natte asfalt veranderde in een mozaïek van gouden, blauwe en rode stippen, achtergelaten door de reflectie van eindeloze rijen lichten. 

Het was omstreeks middernacht toen ze stopten aan Lagos’ meest beruchte nachtclub. “The Shrine” las Steven in neonlicht. De band speelde een soort muziek die Steven niet kende. Het leek op een mengeling van Afrikaanse klanken, beïnvloed door de soulmuziek van de zestiger jaren. Een man die volledig in het wit was uitgedost dirigeerde het orkest. Boven het podium bengelde een indrukwekkende lichtbak die het Afrikaans continent voorstelde. 

Hoe meer de kolonel dronk – want dat was volgens Karel Verbist de rang van de militaire gids – hoe sentimenteler hij werd. Na een bijzonder intieme inheemse dans met een plaatselijke schoonheid kwam hij naar Steven toe en legde zijn arm zwaar om zijn schouders. 

‘You and me, friends’, lalde hij. Steven veegde de speekselresten die op zijn gezicht terechtgekomen waren discreet weg. Met de arm nog steeds om Stevens schouders gedrapeerd stak de kolonel de loftrompet over de schoonheid en de rijkdom van zijn land. Ondertussen vormden zich rondom hen kringen van uitbundige dansers. Ze probeerden elkaar te overtreffen, zowel in de behendigheid van hun passen als in de slangenkronkels van hun lichamen. De militair gaf Steven nog een vriendschappelijke klop op de rug en stapte naar de band toe. Op uitbundige wijze toonde hij zijn tevredenheid over de kwaliteit van hun optreden. Steven kon zijn ogen amper geloven toen hij zag dat hij honderddollarbiljetten bespuwde en ze dan op het voorhoofd van de musici plakte. Naast hem joelden gedrogeerde, marihuana rokende jongeren bij het aanschouwen van dit tafereel.

De apotheose van de avond moest echter nog komen. Toen het concert afgelopen was en de uitzinnige menigte maar bleef juichen, verdween de dirigent plots achter de coulissen. Enkele seconden later verscheen hij weer op het podium. Als een afgod, in zijn met zweet doordrenkt, wit kostuum, hield hij een bont gekleurde haan in zijn rechterhand. Het publiek werd haast uitzinnig bij deze aanblik. Steven zag hoe hij het beest uitrekte, toen hij het met beide handen boven zijn hoofd stak. Dan, in één snelle beweging, bracht hij de nek van het dier tot aan zijn mond. Hij beet. Het bloed spoot uit het onthoofde kadaver. Zijn wit pak was in een oogwenk besmeurd met rode vlekken. Ook de muzikanten en de eerste rijen werden met bloed besprenkeld door het nog steeds wild fladderende dier. Karel Verbist stond met open mond naast Steven.

‘Wat gebeurt er allemaal?’ Steven had het gevoel dat een mixer aan het ronddraaien was in zijn maag en hij moest hardnekkige braakgevoelens onderdrukken.

‘Geen reden om je zorgen te maken’, zei de oliesjeik langzaam. ‘Dit is een oud Afrikaans, religieus gebruik waarbij een kip geofferd wordt na een concert.’

‘Rare gewoontes houden ze er hier op na!’

‘Een ander werelddeel, met zijn eigen cultuur en tradities. Meer moet je er niet achter zoeken.’ De anders steeds zo piekfijn uitgedoste zakenman stond er nu verfomfaaid bij. Er hadden zich donkere zweetvlekken gevormd onder zijn oksels en zijn haren hingen in natte slierten over zijn voorhoofd. Zijn bril was aangeslagen en hij stonk naar alcohol en zweet. Steven was blij dat zijn zintuigen nog normaal functioneerden. Hij probeerde de gedrogeerde blikken van de mensen rondom hem te negeren. Bang dat hij ze ergens in zijn geheugen zou opslaan. Dan riskeerde hij immers er later nachtmerries van krijgen.

‘Kom, we gaan terug naar het hotel. Het wordt morgen nog een lastige dag’, zei Verbist.

De weg naar buiten werd versperd door de kolonel die het stadium van delirium tremens bereikt had. 

Een autoriteit gereduceerd tot nulliteit. Vanuit een ooghoek zag Steven dat hij de oliesjeik nog stevig omarmde en op de mond kuste. 

Voorzichtig, alsof hij elk moment tegen een spiegel kon aanlopen ging Steven verder. Elke stap die hij zette, voelde aan als een wapenfeit. Het leek alsof hij het ene been wel voor het andere zette, maar in werkelijkheid niet bewoog. 

5

‘Hotel Jacabomba’, zei Karoliens oma en ze proestte het daarbij uit. Ze slaagde er niet in de echte naam “Jacaranda” in haar afstervende hersencellen op te slaan. Ze vond het wel leuk om als een kind iets uit te kramen dat erop leek. 

Karolien had onverwachts de vakantiemicrobe te pakken gekregen. Michael zou nog een week bij zijn familie in Ierland blijven en Steven was ook met de noorderzon vertrokken. Waarom zou zij dan nog in België blijven kniezen? ’s Avonds had ze via internet een last minute naar Tenerife geboekt. Twee dagen later was de vertrekdatum al, maar dat kwam haar goed uit.

‘Waar gaan we nu naartoe, oma?’ vroeg Karolien haar daags voor het vertrek.

‘Wel, naar Zwitserland zeker.’ 

‘Wat moeten wij in hemelsnaam in Zwitserland gaan zoeken. Of heb je geld te beleggen?’ had Karolien haar lachend gevraagd. Oma kende alleen simpele spaarformules en had haar schouders opgehaald.

Karolien had een speciale band met haar. Deze puur Vlaamse volksvrouw had acht kinderen op de wereld gezet en opgevoed, terwijl ze daarnaast ook nog een handel dreef in bouwmaterialen. Haar echtgenoot zat godganse dagen in zijn vrachtwagen en verdeelde bij de werkende klasse cement, rijnzand en bakstenen. Hij was nooit thuis, ook ’s nachts niet. Hun handeltje floreerde. België is niet voor niets een van de lelijkste landen van Europa, waar in sommige gemeenten meer illegaal dan legaal gebouwd werd.

Karoliens mama was het vierde meisje op rij. Opa had geen tijd om bij de bevalling aanwezig te zijn. Hij was op weg om zavel te laden in Flobecq. Toen hij lang na de bezoekuren in de kliniek binnensloop en oma hem trots hun dochter toonde, had hij gemompeld dat hij al dochters genoeg gezien had. Een zoon, dáárvoor zou hij wat vroeger gestopt zijn met werken. De drie volgende baby’s waren wel jongens.

Karolien had haar vader nooit gekend. Ze droeg trouwens de familienaam van haar moeder. De verhouding met haar moeder was nooit intens geweest en na haar huwelijk met een oudere man zelfs verziekt. Ook met haar halfzus had ze nauwelijks contact. 

De enige bij wie ze zich altijd goed gevoeld had was haar oma. Al vaak had ze haar beloofd om haar iets van de wereld te laten zien. Oma eens een week verwennen, één week uit een mensenleven van dragen, baren en wroeten. Karolien had de reis geboekt zonder vooraf iets te vragen. Oma voor een voldongen feit stellen was immers de enige manier om haar mee te krijgen. 

Alleen al de sensatie om in een vliegtuig te zitten, boven de wolken en dicht bij God, zoals ze het zelf zei tijdens de vlucht, was de belangrijkste gebeurtenis van haar leven. 

Oma paste zich echter wonderlijk aan. Toen ze ’s namiddags op het dakterras van het hotel genoten van het uitzicht en de verkoelende bries, was het of ze dit al jaren deed. Uit de muziekboxen klonk een gemixt, ritmisch hitje van vroeger en oma wipte vrolijk mee. Ze was zwaarlijvig en uitgezakt na die acht bevallingen, maar toch nog kwiek en levendig. Ze giechelde de hele tijd, terwijl ze gulzig van haar grande cerveza dronk.

Karolien kon met al haar problemen steeds bij haar terecht. Ook nu vertelde ze uitgebreid over die innerlijke tweestrijd tussen Michael en Steven. Voor wie van de twee moet ik kiezen, bleef de onopgeloste vraag.

‘Ik heb maar één man in heel mijn leven gehad. Hoe zou ik je dan raad kunnen geven?’ had haar oma zich afgevraagd. Gedurende een paar seconden bladerde ze in een modeblad, maar het kon haar niet boeien.

‘Het is toch wonderlijk dat al die ouderlingen nog met hun stramme knoken in de zon komen liggen’, zei ze meewarig en ze wees daarbij op een viertal oude tantes, die met hun afgeleefde lichamen in een badpak waren gehesen. Er waren veel oudere mensen in het hotel, mensen die al een tijdje in de lift zaten en straks aan de laatste etage zouden zijn. Omaatje dronk haar cerveza leeg.

‘Ober, nog eens hetzelfde.’

‘Ik probeer eerlijk te zijn, oma, maar ik weet het niet meer.’ 

‘Die kan nogal zwemmen, hé!’ Oma keek bewonderend naar een jongeman die van de springplank dook.

‘Michael ken ik al enkele jaren, maar toch heb ik het gevoel dat alles tussen ons nogal oppervlakkig is.’ 

‘Een tof baasje, hé!’ Oma streelde een blond knaapje dat net passeerde over het hoofd.

‘Michael heeft het ook moeilijk, na de dood van zijn vader. Ik kan hem nu toch niet laten vallen.’ 

De drank- en menukaart die op het tafeltje lag, intrigeerde oma en ze begon in het Spaans voor te lezen. Hierbij brulde ze telkens van het lachen. Haar lach werkte aanstekelijk op de andere toeristen, die af en toe stiekem in hun richting keken.

‘Steven is een fantastische kerel’, zei Karolien eerder tegen zichzelf. ‘Ik heb tegen zijn liefde gevochten maar het was sterker dan mezelf.’

‘Die daar weegt zeker meer dan honderdtwintig kilo’, wees oma naar een Duitser die met twee happen een hotdog naar binnen joeg.

‘Wat zou jij in mijn plaats doen?’ 

Oma stak haar hand uit en trok Karolien naar zich toe.

‘Zolang je vriend maar geen vrouwenloper is,’ ze zuchtte, ‘want die loopt niet alleen achter jou aan, maar ook achter elke andere aantrekkelijke vrouw.’

Karolien nam de zonnecrème en wreef de schouders en armen van oma in. 

Ondertussen presenteerde oma de kelner een sigaret toen deze voorbij stapte. De man bedankte beleefd. 

‘Heb je niets sterkers dan dit fluitjesbier, een pater of trappist misschien?’ De man bekeek haar met grote, vragende ogen en trok zijn schouders op. 

‘Oma, die biersoorten hebben ze hier niet en zeker niet aan een poolbar.’ 

‘Bestel dan een cognacje, anders moet ik te veel naar het toilet lopen.’

Karolien genoot. De levensvreugde die van deze vrouw afstraalde was aanstekelijk. Haast meisjesachtig bewonderde ze de slanke kelner, met de zwarte haren en vurige blik. Ook hij voelde zich spontaan tot haar aangetrokken en toen hij de drank op het tafeltje deponeerde, noemde hij haar vertederd la mama. 

‘Vooruit, vuile smeerlap, verdedig je’, siste Michael. Hij kromde zijn rug en strekte de hand met het opengeklapt springmes voor zich uit. De man voor hem was kaalgeschoren en had een ruig uiterlijk. Het zwakke licht van lantaarnpalen accentueerde de diepe groeven in een brutale en meedogenloze tronie. Kleine, stekende ogen flikkerden. Zijn mond leek één brede grijns. Het gezicht van de dood, het teken van de ondergang. Lenig als een kat danste hij rond Michael. Zijn rechterhand ging met schokjes open en toe, het stuiptrekken van een hartspier in nood. Achter de hoek stond Magere Hein klaar met zijn zeis. Wiens levensdraad ging hij doorsnijden? 

De ademhaling van de tegenstanders ging gejaagd. Geen van beiden dacht nog na. Michael deed bliksemsnel een uitval en stootte met het mes naar de buik van zijn tegenstander. Deze sprong opzij. Zijn knie veerde omhoog en trof het weke onderlijf van Michael. Hij klapte doormidden. Pijnlijk hapte hij naar adem en zakte op zijn knieën. Net toen de andere wou toeslaan, ratelde een machinegeweer. De schoten kwamen ergens uit de grauwe nacht vandaan. Michael zag zijn tegenstander naar de borst grijpen. Bloed gutste op het asfalt. De man krijste. In zijn stem weerklonk de ontzetting om de onafwendbare dood. Als een figuurschaatser die een mislukte pirouette uitvoerde draaide de man om zijn as en viel neer. Hij bleef roerloos liggen.

Michael haatte de andere niet meer. Ondanks de pijn die door zijn lichaam raasde, werd hij helemaal kalm. De koele drang om te doden was verdwenen. Hij zag het vertrokken gelaat en de brekende ogen van zijn tegenstander. Michael voelde een arm die hem rechttrok. Zwaar steunend op de helpende schouder bereikten ze een auto. Moeizaam kroop hij op de achterbank. Het portier werd dichtgeslagen en de wagen scheurde weg. Hij voelde het zweet in stralen langs zijn hals lopen. Zijn longen piepten.

‘Verdomme, Michael, gelukkig ben ik je gevolgd.’

‘Bedankt broer, dit zal ik nooit vergeten.’ Het hese antwoord was haast onverstaanbaar. 

De spanning was té groot geweest. Hoe Michael ook probeerde om zich te bedwingen, het lukte niet. Eerst brulde hij luid als een wolf die in een klem gevangen zat en nadien begon hij onbedaarlijk te snikken.

Michaels broer liet hem uitrazen. Toen hij kalmeerde, stopte hij de wagen en vroeg om vooraan bij hem te komen zitten. Michael probeerde tegen de wagen te urineren. Van voetballers had hij gehoord dat dit de pijn verlichtte. Het lukte echter niet en met een lelijke grijns nam hij plaats naast zijn broer. 

‘We hebben toch al een van die smeerlappen die vader vermoord heeft.’

‘Bloed om bloed en een leven voor een leven. Vredesproces of niet.’

‘De tijd dat de loyalisten ongestraft een katholiek mochten afslachten omdat hij op de verkeerde plaats op een verkeerd moment vertoefde, is lang verleden tijd.’

‘Denk je dat dit het geval was voor vader? Of zou er meer aan de hand geweest zijn?’

‘Dat zullen we nooit weten.’

‘Waarom waren we niet bij hem?’

‘Gelukkig was ik wel bij jou vandaag.’ Michael knikte. Hij strengelde zijn vingers in elkaar, zo viel het minder op dat zijn handen nog steeds beefden.

Nadat ze de wapens zorgvuldig in de kelder van een verlaten pand hadden opgeborgen, stapten de bloedbroeders dicht tegen elkaar aanleunend naar het beschermende ouderlijke nest.

Mama was nog met de jongste naar televisie aan het kijken toen ze binnengestrompeld kwamen. De diepe groef in haar voorhoofd vertelde dat ze maar bitter weinig geloofde van het verhaal dat Michael uitgegleden was.

‘Het wordt tijd dat je naar België en je vriendin terugkeert.’ Michael fronste zijn wenkbrauwen.

‘Het is niet dat ik je weg wil, maar je moet aan je vriendin denken en het nieuwe academiejaar staat voor de deur.’ 

‘Karolien is met haar oma een weekje naar Tenerife.’ De vragende blik van zijn moeder ontging hem niet. 

‘Het was een oude belofte. Haar oma is bijna tachtig en had nog nooit haar dorp verlaten.’ Het bleef even stil, ieder leek verzonken in zijn eigen wereld.

‘Wat heb ik dan al gezien van de wereld.’

‘Het eerste wat je moet doen, is ons komen bezoeken in België’, probeerde hij de stemming te doen omslaan. Het lukte niet. Zijn moeder stond recht en ging diep gebukt onder de zorgen slapen. Met een ‛God bless you’ tekende zij een kruisje op het voorhoofd van haar jongens. Michael wist dat het kruis dat zij gaf het Latijnse type was, met de hoge dwarsbalk, het typische symbool voor martelaars.

‘Wat weet ze?’ vroeg Michael scherp aan zijn broer, toen de deur van de slaapkamer in het slot klikte.

‘Ze vermoedt dingen, maar concreet hebben we haar nooit ingelicht, dat weet je.’

‘Morgen keer ik via Londen terug naar België, maar eerst ga ik nog een pakje afleveren’, fluisterde Michael. ‘De Queen zal een onrustige nacht hebben.’

‘Hoe ga je te werk?’ 

‘We hebben nog TNT (6) van die inbraak in de militaire kazerne.’ Michael nam een grote slok van de Guinness die zijn broer had ingeschonken. 

‘Hoe moet ik dat transporteren? En trouwens, er is nog voldoende semtex (7).’

‘Let dan wel op dat het ontstekingsmechanisme in orde is. Die rotbrug in Hammersmith, waar we veertien kilo aan gemonteerd hadden, staat nog altijd overeind.’ 

‘Daar houd ik uiteraard rekening mee’, bromde Michael. ‘Maar de job klaren doe ik op de manier die voor mij het beste lijkt.’ Hij dwong zichzelf rechtop te zitten, maar zijn hoofd tolde nog steeds. 

‘Kom, laten we gaan slapen. Morgen wordt een lange dag voor mij.’

‘Neem nog een slaappil.’ Zijn broer reikte hem een tablet aan. Michael slikte het met een laatste slok bier door, stond recht en knipte de televisie uit.

’s Anderendaags nam Michael ontroerd afscheid van zijn familie. Zijn broer bracht hem naar het station. Hij vond de trein momenteel het veiligste transport, zeker op gebied van controles. Eén zaak wist hij immers: je mocht de vijand nooit onderschatten.

Voorzichtig nam hij het koffertje met de dodelijke lading in ontvangst. Zijn broer had het opgehaald in het verlaten pand, waar ze gisteren de wapens verstopt hadden. De emotie in de blik van de broers was intens. Samen opereren in het verzet had de gevoelens tussen beiden enorm versterkt.

Michael bladerde wat lusteloos in een magazine. Er stond een artikel in over de koninklijke familie. De monarchie bleef populair. Ondanks het feit dat het koninklijke circus meer geld koste aan de bevolking dan de financiering van de twee belangrijkste universiteiten samen. Na een moeilijke periode, ging de auteur verder, had het Britse volk opnieuw hoge economische verwachtingen. Weeral een luizige verbloeming van de realiteit, dacht Michael. Het bruto nationaal product van Groot-Brittannië bleef immers bescheiden in vergelijking met de top van de Westerse landen. Het duidelijkste bewijs, volgens hem, was dat de Britten de afslag die leidde naar de euro dreigden te missen. Bescherming van de eigen munt en andere traditionele waarden waren maar drogredenen om de kloof tussen verwachting en werkelijkheid te verbloemen. 

‘Typisch voor het land van de Queen is dat men minstens tien jaar achter de feiten aanholt’, mompelde hij tegen zichzelf.

Michael borg het magazine op en sloeg de krant open. Op de voorpagina stond een foto van de Mazegevangenis in Belfast. Katholieke en protestante terroristen zaten er opgesloten in aparte blokken. Het spartaans bewakingsregime was tot ver buiten Ierland gekend. Ondanks de extreem zware bewaking waren drie gedetineerden er toch in geslaagd om uit hun vleugel te ontsnappen. Vanop het dak hadden ze de leider van een protestantse splintergroep met vijf kogels afgemaakt. De moord zorgde voor veel politieke deining, ging het artikel verder. Radicale protestanten eisten het stopzetten van het Noord-Ierse vredesproces. Het oproepen tot kalmte door alle betrokken partijen had een reeks wraakacties duidelijk niet kunnen beletten. In Dungannon, zo’n vijftig kilometer ten westen van Belfast, had een onbekende een katholieke pub vanuit een auto onder vuur genomen. De moordende kogelregen had drie slachtoffers gemaakt. Eén van hen was een gewezen katholieke ex-Mazegevangene. De journalist verwees in het artikel ook naar de moord op een katholieke arbeider uit Belfast een tiental dagen geleden, die door de Ulster Volunteer Force (8) was opgeëist. Michaels handen trilden. Het ging hier duidelijk over zijn vader. Wraakgevoelens kwamen opnieuw bovendrijven. Hoe grondig hij ook zocht, nergens vond hij een verwijzing naar de moord die gisterenavond gepleegd was. Wellicht waren de kranten al gedrukt toen hun slachtoffer gevonden werd.

De opgeslagen vermoeidheid van de voorbije dagen eiste haar tol. Hoewel hij waakzaam wou blijven, sukkelde Michael verschillende keren in een onrustige slaap.

Angst is een belangrijke factor in het leven. Sommigen kunnen er niet of nauwelijks mee leven. Michael had hier geen moeite mee. Hij streek met beide handen door zijn blond vikinghaar en wandelde op zijn gemak naar de Bailey’s Inn. Daar installeerde hij zich aan de toog, op een veilige afstand van de ramen. Met een Frans accent bestelde hij een biertje. 

Minuten later ging een benzinestation met een luide knal de lucht in. De vuurkolom die tot de hemel reikte en het oorverdovend lawaai dat erop volgde, deed de bezoekers van de pub wegduiken onder de tafels. De schokgolf versplinterde alle ramen. Glasscherven kletterden op de grond. Het gedreun van vallende brokstukken zinderde na als de uitstervende tonen van een zware bas.

Michael zat diep weggestoken in zijn lederen jas. Door de harde klap suisden zijn oren. De ruimte was gevuld met stof en rook. Ademen was moeilijk. Na wat een eeuwigheid leek begonnen de bezoekers van de Bailey’s Inn recht te krabbelen. De schrik stond in hun ogen te lezen. Een zwangere vrouw braakte een asterkleurige vloeistof uit. Iemand gaf haar een zakdoek en ondersteunde haar. Michael liep met de eerste moedigen mee naar buiten. Het was tegelijkertijd een verschrikkelijk en indrukwekkend schouwspel. De ravage was enorm. Een doordringende geur van benzine prikkelde de neus. Een stofwolk omringd met stikstofgas vormde een immense wolk rond het inferno. Een toegesnelde ramptoerist greep zijn camera en begon de lugubere beelden vanuit alle hoeken te filmen. Met een rake klap sloeg een zwaar gebouwde man hem het materiaal uit handen toen hij zijn camera richtte op een verkoold lijk. 

In een mum van tijd waren verschillende ziekenwagens ter plaatse. De brandweer probeerde de vuurzee te bestrijden met chemische blusmiddelen, waardoor reusachtige golven scherpe, bittere rook opwelden. Een dokter ontfermde zich over een kind dat met wild zwaaiende armen kwam aangelopen. Michael wandelde weg. Hij passeerde iemand die kermde van de pijn en hem met rollende ogen aankeek. Wat verder zat een vrouw ineengekrompen tegen een woning. Haar kleren waren helemaal geblakerd en haar aangezicht leek op een zwarte massa, waarin repen vlees bloedend waren afgescheurd. Wat verder moest hij een grote hond ontwijken die zich waarschijnlijk door de ontploffing losgerukt had. Door de stress en de plotse beweging voelde hij zich duizelig, of was het meer een roes van euforie? Zou hij de loop van de geschiedenis gaan bepalen door zijn acties? Door hem was de politieke tijdbom alleszins beginnen tikken. Zodra bekend zou raken dat dit geen ontploffing maar een aanslag was, zou deze daad als een oorlogsverklaring bestempeld worden. Groot-Brittannië zou mogelijk beslissen om de autonomie van Noord-Ierland op te heffen en misschien kwam het vredesakkoord zelfs op de helling te staan. Het vreemde was dat Michael eigenlijk wel hoopte op een nieuw tijdperk. Een nieuw leven, waaruit actie en reactie zouden gebannen worden. Vredesakkoord, militaire ontmanteling en zelfbestuur voor Noord-Ierland kon hij aanvaarden, maar als de protestanten dachten dat ze ongestraft zijn vader konden neerknallen, hadden ze zich goed vergist. Hij voelde hoe het bloed rustiger door zijn aderen stroomde. Zijn hart leek gesust. De wereld zal het geweten hebben dat de persoon van wie hij het meest hield niet zomaar kon vermoord worden. Zijn geweten zweeg.

Michael besefte dat hij zo spoedig mogelijk de vlucht naar Brussel moest nemen. Hij wist dat er snel extreme veiligheidsmaatregelen zouden genomen worden. De Britse autoriteiten waren de vier mortiergranaten zeker nog niet vergeten die het IRA midden jaren negentig op de luchthaven van Heathrow had afgeschoten. Daarenboven kon je er zeker van zijn dat in Groot-Britannië opnieuw wraakgevoelens zouden opborrelen tegenover alles wat naar Noord-Ierse republikeinen rook. In België zou het veiliger zijn. 

6

Bij de terugvlucht uit Lagos was er nog een tussenstop voorzien in Parijs. De heer Badrun had immers een afspraak geregeld met de Libanezen om de contractbepalingen nader uit te werken, zodat het Nigeriaans contract in werking kon worden gesteld. 

Verbist had nooit veel van de lichtstad gehouden; de Franse mentaliteit lag hem niet. De meerderheid van de bevolking bestond voor hem uit grote praters met veel wind, die Vlamingen bekeken alsof ze de grootste boeren waren van Europa. Ook op hun vrouwen had de oliemagnaat het niet voorzien. Degenen die hij gekend had, waren slechte minnaressen geweest, met prutsborstjes. 

De Parijse zomer verafschuwde Verbist nog het meest. Hij had steeds de impressie dat een vreemde stank in zijn huid kroop. Ook het onafgebroken lawaai, dat eeuwige gejengel van ambulances, politie- en brandweerwagens, vermengd met het getoeter van het steeds stokkende verkeer bleef kleverig in zijn hoofd zitten. Zelfs de beroemde Parijse spektakels konden hem niet bekoren. Die naakte vrouwen, allen even groot en met dezelfde maten. Geen figuur die je bijbleef omdat ze grotere borsten of een iets dikker achterwerk had. Allemaal dezelfde anonieme figuren, geplukt uit de surrealistische schilderijen van Paul Delvaux. Koud, kil en zonder passie. De pluimen, de glitter en de dure champagne, het zei hem niets. Het was te kunstmatig, de ziel ontbrak. 

Het vliegtuig landde precies op het voorziene tijdstip op de luchthaven van Charles De Gaulle. Er was onmiddellijk een taxi beschikbaar en de file naar de binnenstad viel voor één keer behoorlijk mee. Verbist had twee kamers voor een overnachting laten voorzien in het klassehotel Belvedère, gebouwd in de tweede helft van de negentiende eeuw. 

Steven stapte als eerste naar binnen. Geamuseerd bekeek hij het decor. Het was vroeger duidelijk de verzamelplaats geweest van le beau monde. Het luxueuze schuiloord van de adel, diplomaten en Franse renteniers. Nu was het meer een bijzonder onderkomen voor Europese zakenlui. 

In de imposante inkomhal fonkelden peervormige kroonluchters. Op de vloer lag een handgeknoopt tapijt waarin het logo van het hotel geweven was. Wijnrode sofa’s bakenden de ovale ruimte af. Keurig opgesteld stond glimmend gewreven antiek meubilair. In porseleinen Limogesvazen geurden prachtige bloemenruikers. Ergens in de verte hoorde je klassieke muziek.

Na het inchecken installeerden ze zich in de bar. Het tafeltje dat Steven uitkoos stond naast een pilaar die er zo solide uitzag als moest hij het hele hotel torsen. Verbist bestelde een apéritif maison, op enthousiast aanraden van de ober. Het liep ondertussen tegen de middag en de oliemagnaat stelde voor om in het restaurant van het hotel te lunchen. Steven vond dit een prima idee. Hun afspraak in de bank was gepland om drie uur, ze hadden dus nog ruimschoots de tijd.

Badrun, directeur van de tradingafdeling, plooide als een scheermes voor Karel Verbist en begroette Steven alsof hij zijn beste vriend in jaren niet meer had gezien. 

‘Het is me een bijzonder genoegen met u kennis te maken’, zei Badrun. Hij hield zijn blik op de oliesjeik gericht. 

Steven, die altijd al een fijne neus had gehad, vond dat er een odeur in de lucht hing van gerookte, dure sigaren. Toen ze plaatsnamen, zag hij zijn vermoeden bevestigd: er stond een kistje Havanna’s op Badruns bureau. 

Zonder verder dralen ging Verbist over tot de kern van hun bezoek.

‘Het contract met Nigeria over de import van ruwe olie is de belangrijkste transactie die mijn onderneming tot nog toe afgesloten heeft.’

‘Bent u niet bang voor de reactie van de multinationals?’

‘Neen.’ Hij wachtte even voor hij verder ging: ‘Al jaren onderhoud ik goede contacten met prominenten uit de oliewereld. Ik zie echt geen probleem.’

‘Ze laten toch niet graag een nieuwe speler toe op hun terrein?’

De oliesjeik glimlachte geruststellend: ‘Bij deze transactie moesten er belangrijke geheime commissies betaald worden. Dat konden de grote multinationals niet. En dus greep ik mijn kans.’

Badrun viste heel voorzichtig naar meer details, maar Verbist wou niet veel meer lossen. De oliemagnaat stuurde zijn verhaal in een andere richting en vertelde dat de hoofdactiviteit van zijn bedrijven meer de klassieke distributie en groothandel in olieproducten betrof. Ook de bevoorrading met zware stookolie van zeeschepen, de zogenaamde bunkering, en de exploitatie van een keten benzinestations waren belangrijke pijlers.

Verbist vertelde een vreemd verhaal over de afvaloliemaffia die jarenlang een illegale handel had opgezet in Vlaanderen en waarvan hij het slachtoffer geweest was. De eerste keer dat de oliemagnaat stookolie gekocht had bij een nieuwe leverancier had deze hem afvalproducten geleverd. Bij verbranding kwamen er toxische gassen vrij en het duurde niet lang voor de motoren die erop draaiden het begaven. Enkele containerschepen die door Verbists bunkeringfirma bevoorraad waren, hadden zware problemen gekregen op volle zee. Badrun knikte begrijpend. 

Toen kwam plots de aap uit de mouw. De Libanezen hadden op het laatste moment hun afspraak afgezegd. ‘Zij verontschuldigden zich duizendmaal’, zei Badrun nederig en hij toonde een fax die hij zopas ontvangen had.

Verbist schrok zoals een visser die, nadat hij uren naar zijn dobber gestaard heeft, deze plots ziet ondergaan. 

‘Ze vragen of ik hen deze week zelf kan opzoeken in Beiroet.’ De oliesjeik toonde de bewuste paragraaf aan Steven. Een alles wegzuigende stilte volgde.

‘Gezien de dringendheid waarmee deze zaak moet afgehandeld worden, zal er niet veel anders opzitten’, mompelde Verbist, meer tegen zichzelf dan tegen de anderen. 

Even later legde Badruns secretaresse een nieuwe afspraak vast met de Libanezen, deze keer in Beirut. 

‘Zult u eveneens aanwezig zijn?’ 

Dat de klant koning is en het verdient te worden bediend op zijn wenken, leek Badrun toch niet altijd hoog in het vaandel te dragen. Zonder aarzelen antwoordde hij: ‘Dat is absoluut niet nodig.’

‘Neen?’

‘Als u met hen tot een financieel akkoord komt, zal de rest zich automatisch regelen.’

‘Maar het is toch uw bank die de documentaire kredieten gaat openen?’

‘Inderdaad.’

De oliemagnaat keek wanhopig naar Steven. Deze knikte echter goedkeurend in zijn richting. Steven had al lang begrepen dat de Libanezen voldoende garanties zouden geven aan Badruns bank, zodat deze geen risico zou lopen. Tenminste, als de Gotchadourians, want zo heetten de Libanezen, tot een overeenkomst kwamen met Verbist. Badrun was duidelijk niet meer dan een tussenpersoon die hiervoor een rijkelijke commissie zou opstrijken.

Even later verlieten ze het bankgebouw.

‘Ik begrijp er niets van.’

‘Echt gecompliceerd is het nochtans niet.’

‘Vertel op.’ De stem van Karel Verbist klonk duidelijk geïrriteerd.

‘Als je het eens raakt over de winstverdeling van de olie-import met de Libanezen, zal er door hen een bedrag gestort worden op de rekening van Badruns bank. Dit bedrag wordt door deze laatste geblokkeerd en moet als borg dienen voor de kredieten die zij gaan openen ten gunste van de Nigerianen. Dit noemt men in het bankjargon een back-to-backkrediet.’

In het voorhoofd van de oliesjeik lag een diepe rimpel toen hij vroeg: ‘De militairen zullen dus geen weet hebben van de Libanezen?’

‘Absoluut niet.’

‘En na afloop van de hele transactie zal Badrun de garantie teruggeven aan de Libanezen?’

‘Klopt. Tenminste, als alles correct verloopt én na aftrek van een royale commissie.’

Verbist knikte nu begrijpend maar hij was toch nog onzeker en zelfs in de war. Zoals die keer dat hij een drug gebruikt had en de sensatie kreeg dat hij kleuren kon smaken.

‘Zou je toch niet meereizen?’ Verbist keek hierbij hoopvol.

‘Liever niet.’ Hoe de oliesjeik ook probeerde Steven te overhalen om hem te vergezellen, deze liet zich niet meer vermurwen. Voorlopig was het voor hem genoeg geweest. Hij wou Karolien terugzien. Voor Verbist klonk het alsof Steven weigerde omwille van de talrijke afspraken en vergaderingen voor de volgende dagen, die hij allemaal moeilijk kon afzeggen. 

Gezien de onverwachte wending besloot Karel Verbist onmiddellijk terug te keren naar zijn hoofdkwartier. Steven verkoos om zich te houden aan het vooraf geplande scenario: zich laten verwennen in het vijfsterrenhotel. 

Lieflijk, zo kon je het rijhuis best noemen, waarin Karolien ongeveer een jaar geleden ingetrokken was. Het behoorde toe aan haar oma, die het nog als aanbetaling had gekregen van een bouwondernemer, wiens firma aan het slabakken was. Na veel weekend- en zwartwerk hadden ze de verouderde woning omgebouwd tot dit aangenaam verblijf. Vooral op zomerdagen, zoals vandaag, als de namiddagzon pal op het bemoste tuintje gericht was, leek het op een verloren stukje paradijs. 

Michael lag in een strandzetel lusteloos in een krant te bladeren. Hij had wat schaduw opgezocht onder de enige boom, een oude plataan. Karolien kwam uit de keuken, gewapend met een blik icetea, een groen appeltje en een boek. Hij gluurde bewonderend naar haar behaloze bewegingen. Haar borsten bewogen zachtjes onder het dunne T-shirt. Glimlachend stapte ze op hem toe. Michael trok haar voorzichtig in zijn zetel. Karolien voelde een emotionele aarzeling of was het een prikkeling van wroeging? Ze knipperde met haar ogen tegen het felle licht en trok zich los uit zijn omarming met het excuus dat ze haar zonnebril moest halen. Wat is er toch met mij aan de hand, vroeg ze zich af. Hield ze nog van Michael? En wat met Steven? Verleiding had ze niet nodig en ze wist dat lust een illusie was die automatisch verdween na verloop van tijd.

‘Zullen we vanavond een barbecue organiseren?’ 

‘Als jíj de boodschappen doet. Ik heb aan mezelf beloofd me in een zetel te installeren met een boek.’ Michael keek goedkeurend naar het werk waarmee Karolien zwaaide. 

‘Fantastisch boek, ik heb het ook gelezen.’ 

‘Hoe vond je het?’ 

‘Wat is de bijzondere missie in dit leven? Is de geboorte een waardeloos contract en geeft het leven enige zekerheid?’

‘Ben jij aan het filosoferen, of mag ik dat verwachten van het boek?’

Michael streek met beide handen door zijn haren, een klassiek ritueel als hij ergens over nadacht.

‘Het is alleszins een zoektocht naar oerklassieke vragen zoals: waarom zijn we hier en waar gaan we naartoe?’

‘Dat klinkt boeiend, laat me dus maar rustig lezen.’ Ze zette het blikje aan haar mond en dronk gulzig.

‘We moeten zo veel mogelijk trachten te genieten van het leven, niets is immers zeker in deze wereld’, ging hij peinzend verder. Karolien schrok van deze woorden. Zou hij iets vermoeden, hamerde het in haar hoofd.

‘Als er iets afhankelijk is van de grillen van het toeval, dan is het wel het leven zelf, kijk maar naar mijn vader.’ Karoliens ademhaling normaliseerde zich. Michael had het over een ander thema.

‘Een doordeweekse avond. Hij drinkt een pintje in zijn stamcafé en komt op straat de eeuwigheid tegen.’

‘Zal ik het boodschappenlijstje maken?’ Ze probeerde dit delicate onderwerp te vermijden. Michael kroop uit zijn tuinzetel en de krant fladderde als een vermoeide papieren vlieger naar beneden. Karolien zag het artikel op de voorpagina. 

Nieuwe rellen in Londonderry kopte de Times. In de Noord-Ierse stad waren opnieuw onlusten uitgebroken. Na de bloedige bomaanslag in Londen, opgeëist door een splinterbeweging van het IRA, waren er verschillende vergeldingsacties geweest. Op hun beurt hadden katholieke jongeren gisteren auto’s in brand gestoken en winkels vernield. De oproerpolitie had met rubberen kogels op de manifestanten gevuurd. Deze hadden met molotovcocktails geantwoord. Een politieman had zware brandwonden opgelopen. 

Ook in Belfast was het tot vernielingen en botsingen met de politie gekomen, naar aanleiding van een herdenkingsmis voor de slachtoffers van Bloody Sunday. Bovendien hadden de protestanten een nieuwe mars aangekondigd. Het waren de zwaarste incidenten sinds weken en het was duidelijk dat extremisten het staakt-het-vurenakkoord wilden opblazen.

‘Ik kan mijn familie niet te lang alleen laten.’ Michael wees naar de krant die Karolien opgeraapt had. 

‘Wanneer denk je te gaan?’

‘Vóór het begin van het academiejaar moet ik beslist nog eens terug.’ Karolien knikte.

‘Bel nog wat vrienden of collega’s’, riep Michael toen hij met zijn vracht uit de supermarkt terugkwam. 

‘We hebben zeker voldoende voor een tiental mensen.’ Hij zette een derde, tot de rand gevulde, Delhaizezak op de keukentafel.

‘Ik zal een paar eenzame zielen uitnodigen.’ 

‘Ja, dat is een prima idee.’

‘Zijn vrienden van de bank oké?’

‘Natuurlijk!’

Ondanks de late uitnodiging kon iedereen komen. Steven dook als eerste op. Hij had een tonnetje wijn onder de arm. Michael was in de tuin een windscherm aan het installeren. Steven was alleen met Karolien. De folterende opwinding en gevoelens die niet te onderdrukken waren, kwamen boven. Er hing een erotische spanning in de lucht: mannelijk en bronstig. 

Een soort droge, hete lucht schroeide haar wang toen Steven haar vastgreep. Karolien slikte van opwinding toen zijn tong langs haar hals gleed. Was haar vlees zo zwak dat ze geen weerstand kon bieden? Ze kreeg een kleur toen hij in kringetjes om haar tepels aaide. Een verraderlijke stroming trok haar mee. De scherpe toon van de deurbel deed hen opschrikken. 

De overige genodigden waren met één wagen gekomen. ‘Dan moest maar één iemand bob zijn’, lachten ze vrolijk. Karolien loodste het gezelschap direct naar de tuin. Uit grote karaffen werd ijskoude sangria geserveerd. Op een gietijzeren tafelbarbecue lagen scampi’s heerlijk te geuren. Iedereen kreeg er honger van. Het eten was overheerlijk: gevulde kalfsvleesrolletjes, ribbetjes, lamskoteletjes en, voor de liefhebbers van vis, in folie gedraaide zalm. De gepofte aardappelen met kruidige roomboter smaakten hier voortreffelijk bij. 

De sfeer was opperbest. Steven ontpopte zich als een perfecte entertainer en vertelde boeiend over zijn avontuur in Lagos. 

Rond middernacht stak plots de wind op, in de verte rommelde de donder en snel daarna doorkliefden bliksemschichten de hemel. Iedereen liep over en weer om de spullen droog te houden. Michael en Steven bleven als laatste in de tuin wachten, tot de eerste warme regendruppels neerplensden. Met wijd open mond probeerden ze de zondvloed in te slikken. Half doorweekt liepen ze ten slotte joelend naar binnen. Toen het laatste glas wijn uit Stevens wijnvaatje getapt was namen de gasten gezamenlijk afscheid. Ook de onweersbui was ondertussen weggetrokken.

‘Nogmaals bedankt voor de uitnodiging.’ 

‘Tot maandag. We hebben een afspraak met Philippe Drion.’ 

‘Benieuwd wat de Artiest ons te vertellen zal hebben.’

‘Positieve informatie zou welkom zijn.’

‘Ja, maar dat betwijfel ik.’ Steven gaf Karolien een kuise zoen op haar wang en zwaaide nog even naar Michael.

Verrassend fel brak de maan door de witte wolken. Een vale mist steeg op uit het asfalt en in de plasjes water rezen overal fata morgana’s op.

Steven bonkte op zijn dashboard. ‘Ze houdt verdomme van mij en ze slaapt met die Viking’, schreeuwde hij luid. 

Karolien bleef in zijn geest verankerd, het verlangen naar haar was groot. Slank en wilgachtig plooibaar als ze was, met rijzig zwart haar dat zuiderse roots verraadde. Haar tintelende ogen en sensuele mond. Die drang om haar te bezitten, geen vrouw die deze passie kon begrijpen. 

Toen hij later in slaap sukkelde, zag hij hoe ze zich voor hem uitkleedde. Langzaam, ervaren, argeloos. Steven knipte het licht weer aan en bekeek driemaal na elkaar het laatavondjournaal. Hij overwoog om nog af te zakken naar The Fox. Een Malheur van ’t vat zou hem misschien kalmeren. 

Rusteloos stond hij op en ging naar de living. Zo veel gedachten, zo veel onrust en zo veel gevoelens die met elkaar botsten, als golven die tegen de rotsen sloegen. Steven nam de fles Chivas Regal en schonk zich een whisky in. Toen pas zag hij de plas water die onder het geopende Veluxraam stond. Het onweer had ook hier lelijk huisgehouden. Hij dweilde tot vijf uur ’s morgens. Toen viel hij doodvermoeid op de sofa in slaap.

Maandagmorgen, het was een prachtige dag. De vroege zon had al een ongekende kracht. Vrouwen zijn het mooist in de zomer, dacht Steven toen hij tegen een slakkengang het centrum van de stad binnenlaveerde. Een prachtexemplaar stapte met dezelfde snelheid als zijn wagen op het voetpad naast hem, atletisch en soepel. In het strakke rokje bewogen haar billen met hetzelfde aanhalige ritme als een kat. Ze voelde intuïtief dat iemand haar begluurde, hun ogen ontmoetten elkaar. Haar blik was ongegeneerd, zelfs vrijpostig. Steven slikte en keek de andere kant op. 

Philippe Drion was stipt op tijd. Karolien en Steven ontvingen hem in een van de vergaderzalen. De ruimte dateerde uit een andere tijd, toen het nog de bedoeling van banken was om indruk en ontzag uit te stralen tegenover hun klanten. De hoge plafonds waren barok gedecoreerd. Een immense luchter met zes bronzen godinnen hing aan zware kettingen. Het parket, waar een oosters tapijt op lag, kraakte bij elke beweging. De ovale tafel was met wortelhout en bloementuilen in marqueterie ingelegd. De zware stoelen waren moeilijk hanteerbaar. Een witte marmeren schouw diende als sokkel voor een bronzen beeld van Jef Lambeau. Schilderijen uit verscheidene vooraanstaande scholen verstopten grotendeels het behang in goudbrokaat. 

De Artiest zag er feestelijk uit, met vlinderdas en knalgele vest. Zijn blond haar was naar achter gekamd en golfde tot op zijn schouders. Hij bedankte Steven uitvoerig voor zijn interventie op de vergadering van de banken en voor de positieve ingesteldheid. Drion had vernomen dat de steun voornamelijk uit de hoek van Stevens bank gekomen was. Deze voelde zich niet bepaald gelukkig met de situatie. Hij hield niet van hypocrisie. 

Het liefst had hij zoals de andere bankiers in een sterke positie gestaan. De Artiest had dan met zijn klotebedrijf naar de duivel kunnen lopen. 

Stevens zoektocht om bijkomende zekerheden los te weken en op die manier de belangen van de bank wat veiliger te stellen, liep op een sisser af. Samen bespraken ze wel een aantal maatregelen die dringend moesten genomen worden. De Artiest voelde zich gelukkig. Eindelijk iemand die hem scheen te begrijpen en wou helpen. Nochtans waren de nieuwe maatregelen die Steven hem opdrong verregaand. Hij zou een nieuw herstructureringsplan moeten uitwerken, bijkomende subsidies aanvragen, wekelijks een kasplanning opmaken en op zoek moeten gaan naar nieuwe partners. Toen Steven koffie inschonk, zag hij dat de Artiest in zijn blauwe map een assortiment van figuurtjes en ventjes getekend had. Terwijl hij ervan overtuigd was dat Philippe Drion de verschillende punten van deze vergadering zorgvuldig genoteerd had. Heel Stevens uiteenzetting was blijkbaar als een pingpongbal in zijn hoofd heen en weer gekaatst. Enigszins ontmoedigd stelde Steven voor om de verschillende productie-eenheden in werking te zien. Dit zou hem een beter beeld geven van de verschillende activiteiten. De Artiest ging graag op dit voorstel in. Een bezoek kon nog gemakkelijk georganiseerd worden diezelfde namiddag. Omstreeks elf uur verliet Philippe Drion in een best humeur de bank.

Steven leunde achterover in de Louis XV-fauteuil. Hij vroeg zich af hoeveel euro dit de bank uiteindelijk ging kosten. 

‘Die kerel mist elke vorm van structuur en logica’, riep hij plots woedend uit. Zijn stem klonk als een klaterende donderslag, die zich voortplantte in een serie holle echo’s. 

‘Dat staat vast, maar wat doen we?’

‘Iedere keer als we die artiest ontmoeten, ontrolt zich hetzelfde scenario. Ofwel hangt hij de drenkeling uit – en ik heb geen brevet van redder – ofwel is hij met zijn gedachten zo ver weg dat je hem niet kan bereiken. En daarbij…’ 

Karoliens vraag had bij Steven een woordenstroom op gang gebracht die ze stopte door te zeggen: ‘Ik heb ook geen greintje vertrouwen in hem. Hij mist elke vorm van realiteitszin en is zeker niet in de wieg gelegd om manager te zijn.’ 

‘Dat kunnen we inderdaad concluderen’, zuchtte Steven.

‘Zou het tot hem doordringen dat elke fout die hij nog maakt het einde van de onderneming kan veroorzaken?’ 

‘Dat betwijfel ik.’ 

Karolien schuurde met haar scherpe nagels over de lederen armzetels.

‘Zat zijn verstand maar in zijn haar!’ Steven moest glimlachen met haar opmerking.

‘Het was zaterdag een fantastische barbecue.’ Hij liet zijn arm op de rugleuning van haar stoel rusten.

‘Michael is deze ochtend terug naar Ierland vertrokken.’ Het bleef even stil. Allebei overdachten ze hun eigen problemen en bekommernissen.

‘Zijn broer belde gisteravond. Er waren blijkbaar familieproblemen.’ Hij zag haar nadenkend op de onderlip bijten. 

‘In verband met de moord op zijn vader?’

‘Wellicht.’ Haar stem klonk zacht. Karolien draaide zich naar hem toe. Steven wilde haar kussen, maar ze hield hem tegen.

‘Toch niet hier’, zei ze. ‘Laten we ons op het dossier van La Moderne concentreren.’

Steven leek binnenin de snaar van een gitaar te voelen die aangespannen werd. Hij telde in gedachten tot drie en vroeg bedaard: ‘Wanneer wil je vertrekken?’

‘Eerst moet ik nog een boel telefoons afhandelen. Drie uur?’

‘Prima.’ 

Steven hield galant de deur voor haar open. 

Het bezoek aan La Moderne was enkel een bevestiging van wat Steven gevreesd had; feitelijk ging alles mis. De vier afdelingen waren alle verlieslatend, en dit door een totaal gebrek aan coherentie in het beleid. Om te beginnen waren ze gevestigd op verschillende locaties, zodat er heel wat tijd verloren ging met nutteloze verplaatsingen. Vervolgens waren er een reeks totaal zinloze investeringen gedaan, die niet rendeerden en die het bedrijf niet kon terugbetalen. De beste illustratie was een werkloze, computergestuurde verpakkingsmachine. Om haar doeltreffendheid te demonstreren moest Drion eerst een arbeider vinden die twee paletten op de lopende band plaatste. Automatisch zette de vracht zich dan in beweging en werd er een plasticfolie rond gespannen, waarna een soort bunsenbrander de verpakking dichtschroeide. Steven had zijn twijfels over het rendement van dergelijke malligheid. De Artiest echter niet. Gefascineerd en met blinkende ogen keek hij hoe de hitte het plastic perfect deed aansluiten.

‘Een knap staaltje van techniek, nietwaar’, zei hij geheel voldaan tegen Karolien. De recent geïnstalleerde mengkamer voor garens was een nog grotere ramp. Alles was nieuw en hypermodern, maar het geheel functioneerde niet. Ten slotte was de invoering van een nieuw informaticaprogramma dat regelmatig haperde, er de oorzaak van dat het management gedurende maanden geen betrouwbare cijfers ter beschikking had. Op die manier kon er dan ook niet bijgestuurd worden, met als resultaat het onverwachte, desastreuze verlies.

‘Hetzelfde effect bekom je als je met een auto zonder stuur rijdt.’ 

‘Precies, niemand wist nog welke richting we uitgingen’, gaf de Artiest ootmoedig toe. 

‘In wat voor een wespennest zijn wij terechtgekomen’, fluisterde Karolien. Steven hief de armen ten hemel. Zo veel inefficiëntie was hij nog nooit tegenkomen bij het managen van een onderneming.

Tijdens de verdere rondleiding vertelde de Artiest nog dat hij onvoldoende had ingespeeld op de veranderende modetrend. Ook het grotendeels wegvallen van de Oost-Europese markt was een niet te onderschatten tegenslag geweest.

‘Waarom is de omzet in die landen weggevallen?’ 

‘De bewindvoerders wilden bekomen dat er rechtstreeks in hun landen zou geïnvesteerd worden, daarom hebben ze bepaalde quota opgelegd om de invoer te beperken.’

‘En, heeft die politiek succes gehad?’ 

‘Slechts in beperkte mate.’ 

Steven mengde zich niet in het gesprek. Hij vond dit persoonlijk wel een efficiënte manier om de werkloosheid in die landen te doen dalen. Automatisch zou ook hun levensstandaard stijgen en bijgevolg konden ze op hun beurt zaken in het Westen kopen. Hiermee was de cirkel rond.

‘Dit betekent dat de concurrentie met de andere landen scherper geworden is’, voegde Drion er nog aan toe.

Na het bezoek aan de fabrieken, hamerde Steven terug op het feit dat een injectie van nieuw kapitaal onontbeerlijk was. Enkel op die manier zouden de dringendste betalingen uitgevoerd kunnen worden en zou het bedrijf misschien overleven. Hoopvol vroeg de Artiest of de bank niet voor extra kredieten kon zorgen. Steven slikte ongelovig. Hij begreep er dus nog altijd niets van. 

‘Probeer het eens bij mijn collega’s, die zijn tenslotte veel beter ingedekt dan wij’, antwoordde hij uiteindelijk. De Artiest bekeek Steven met een koppel meeuwenogen en streek zijn haardos glad.

Het was al vooravond toen ze de fabriekspoort uitreden, het decor voor een nakend drama achter zich latend. De hemel was wolkeloos. De zon scheen nog steeds, maar lang niet meer op zenitkracht. In een gezapig tempo reed Steven met geopend dak richting Gent. Karolien zat stilletjes naast hem. Voorzichtig legde hij zijn arm rond haar schouder. Ditmaal kroop ze dicht tegen hem aan. De heerlijke, bekende parfumgeur van Givenchy drong tot hem door. Hij knabbelde eventjes aan haar oor.

‘Fijn spul dat je gebruikt.’

‘Pas op waar je rijdt.’ 

‘Ik ben in de wieg gelegd voor formule 1-piloot.’

‘Ook die maken brokken.’ Steven lachte en trok zijn das los.

‘Zullen we samen iets gaan eten, nu we toch alle twee single zijn?’

‘Ja, goed idee.’ De warme glimlach op haar gezicht was hem niet ontgaan. Even haalde hij diep adem.

In Deinze nam hij de afslag en draaide de Kortrijksesteenweg op. Daar volgde hij de naamborden “Kasteel Ooidonk”. Steven parkeerde in de lange dreef voor het kasteel. Als twee verliefde tieners wandelden ze hand in hand, genietend van de rust. Nadien installeerden ze zich op het terras van Het Koetshuis, een café-restaurant naast het park. Ze dronken ijskoude Martini’s en babbelden over alles en niets. 

Omstreeks acht uur reden ze naar Sint-Martens-Latem, waar Steven stopte aan de Auberge du Pêcheur. 

Ze dineerden aan de oever van de Leie en lieten zich wegzinken in de pure schoonheid van dit landschap dat al zovele schilders geïnspireerd had. Veel later vroeg Steven of hij ook een kamer voor de nacht mocht reserveren. Karolien had geen bezwaar.

7

Om acht uur stipt stapten Jos Van Aerde en Steven op de Thalys in Brussel, richting Parijs met eindbestemming Marseille en stopplaats in Valence. 

De voorbije dagen was er nog druk overleg geweest met de heer Pierre Lefevre, de nieuwe aandeelhouder van het bedrijf. Hij was zijn verplichtingen correct nagekomen en had de beloofde gelden voor de kapitaalverhoging gestort. Hiervoor had de salamiproducent veertig procent van de aandelen van Jos’ bedrijf verkregen. De vleesbaron zelf behield nog zestig procent, de meerderheid dus. De banken hadden een consortiaal krediet ter beschikking gesteld, wat erop neerkwam dat elke bank dezelfde kredieten toestond, tegen identieke waarborgen.

De eerste indruk die Steven van Jos Van Aerde had, werd gedurende de dagen dat ze samen optrokken enkel bevestigd. Jos was inderdaad een ongelooflijke levensgenieter, een vleesbaron van het puurste soort. 

Tijdens het traject richting Parijs hadden ze wat gewerkt en besproken hoe ze het bezoek gingen organiseren. Nadat ze de Franse hoofdstad achter zich gelaten hadden, nestelde er zich een vrolijke vakantiestemming. 

Steven had nog net de tijd om zijn laptop van het tafeltje te nemen, toen Jos het aperitief liet aanrukken. Champagne was een gepaste drank voor deze gelegenheid, vond hij. Er volgde een uitgebreide lunch, met als dessert kaas en zoetigheden, rijkelijk overspoeld met twee flessen rode wijn. Nadien dronk Jos nog gemoedelijk enkele pousse-café’s tot een voldane blik in zijn ogen verscheen, zijn stem dieper klonk en zijn ogen langzaam dichtvielen. Hij sliep, het hoofd schuin rustend op zijn schouder. Zijn handen lagen gekruist op zijn dikke buik, die op en neer schommelde op de maat van zijn zware ademhaling. 

Steven keek door het raam en zag een goudgele vlakte voorbijvliegen. De korenvelden leken op een wateroppervlak dat golvend op en neer bewoog. Soms, als hij scherp toekeek, zag hij de rode spikkeling van klaprozen of het blauwe accent van korenbloemen. Net toen ook hij aan het indommelen was, schoot Jos wakker. Meteen borrelde hij op van vitaliteit. Hij had zin om een biertje in de bar te drinken. Waggelend als een gans op glad ijs, bewoog hij zich door de middengang. Het werden uiteindelijk een vijftal pintjes.

Om halfdrie arriveerden ze in Valence. Een bediende stond hen op te wachten. Het was midden augustus en drukkend warm. Het dorpje Vernoux, waar de salamifabrikant gevestigd was, bevond zich op een tiental kilometer van Valence. Ideaal voor iemand die zich van de buitenwereld wou afschermen. Te midden van beboste heuvels, ver van toeristische trekpleisters en in perfecte harmonie met de natuur. 

De namiddagzon scheen in een diepblauwe zomerhemel over het verlaten gehucht. Een briesje kwam vanuit de eindeloze bossen en voerde een geur van tijm en lavendel mee. Er hing een rustige, vredige sfeer. Geen wonder, want de hele populatie was aan het werk in de fabriek. Het in lichte kleuren geschilderde gebouwencomplex lag op de heuvel als een baken te glimmen voor verdwaalde reizigers. Pierre Lefevre stond hen op te wachten, voor een prachtig gerestaureerd kasteeltje met hoektorentjes en kantelen. De dakgoten waren indrukwekkend, ze liepen in gebeeldhouwde spuwers over die allerlei demonen en voorhistorische beesten voorstelden. Steven keek bewonderend toe.

‘En zeggen dat Pierre dit prachtige pand slechts op het laatste nippertje aan de slopershamer ontfutseld heeft’, zei Jos peinzend.

‘Hoe bedoel je?’

‘Wel ja, het is hier zoals in Vlaanderen: liever een pand laten verkommeren dan een bouwvergunning afleveren.’

‘Een zekere protectie van natuur en leefmilieu…’

‘Zij die al die reglementen opstellen, zijn diegenen die zich er het minst aan houden’, onderbrak de vleesbaron. De maatschappij van de toekomst zal moeilijk in een vorm te gieten zijn die voor iedereen aanvaardbaar is, dacht Steven.

De ontvangst was hartelijk. Pierre Lefevre kwam Italiaans over: slank, gekruld zwart haar, een fijn brilletje en sportief gekleed. Hij leek veel jonger dan hij was. Steven voelde dat de man bevrijd was van een zware last. Door de oplossing die ze samen uitgedokterd hadden, was de continuïteit in zijn bedrijven nu gevrijwaard. Het belang dat deze man aan zijn product hechtte was enorm. Hij had oog voor elk detail en liet niets aan het toeval over. Een beetje te vergelijken met beroemde wijngaarden, waar de eigenaars zichzelf zien als een schakel in een eindeloze ketting. De productiecyclus en de daarmee gepaard gaande geheimen worden daarom zorgvuldig bewaard en aan de volgende generatie doorgegeven als het moment opportuun is.

Steven en Jos werden eerst verwacht op het privédomein, nadien was er een bezoek voorzien aan de fabriek. Tegen de avond zouden ze terugkeren naar Valence, waar er gereserveerd was bij Chez Pic, een driesterrenrestaurant in de Michelingids. De overnachting was geboekt in het Holiday Inn Hotel langs de Autoroute du Soleil. De volgende dag hadden ze nog een afspraak met de bankiers van Lefevre. Na de lunch zouden ze terugkeren met de Thalys.

In het gezellig kantoor, dat gelegen was in een van de hoektorens, liet de charmante gastheer champagne aanrukken. Hij serveerde die met zijn beroemde salami’s. Steven zag met verbazing dat hij aan de verschillende soorten een naam gegeven had die overeenstemde met beroemde wijnkastelen. De etiketten waren trouwens precies dezelfde als deze op de wijnflessen. Zo kon je hier een Château Petrus, Angelus, Dauzac of La Gaffelière grand cru salami proeven. De verscheidenheid was enorm, zowel aan volume als aan smaak. Het soort vlees, de kruiden en de manier van drogen waren belangrijke factoren die tijdens het productieproces voor een specifiek cachet zorgden.

De flair waarmee Lefevre in het kantoor een van zijn salami’s aansneed, was een ritueel op zichzelf. Hij keurde het product langdurig, voelde en rook eraan. Toen sneed hij als een chirurg met een scalpel het topje weg, rook opnieuw en knikte voldaan. Vervolgens presenteerde hij enkele flinterdunne schijfjes aan zijn gasten. Als een kunstenaar genoot hij na van het werk dat hij gemaakt had. De link met grote wijnkastelen leek Steven helemaal niet misplaatst. Genetisch gemanipuleerd, kleurstoffen of hormonen waren hier onwezenlijke begrippen. Dit was puur natuur; de mens die één werd met het goede wat de aarde kon voortbrengen.

Pierre Lefevre stelde de resultaten van het afgelopen boekjaar voor, alsook de budgetten van zijn bedrijf voor volgend jaar. Hij ging ook uitgebreid in op de belangrijke investeringen die de laatste jaren gedaan waren. Deze waren niet gericht op een verhoging van de capaciteit, maar dienden om het productieproces nog hygiënischer te laten verlopen en om steeds weer de kwaliteit en de smaak te verbeteren.

Na de tweede fles champagne nodigde Pierre Lefevre hen uit om de fabriek te bezoeken. De vleesbaron bloeide open. Samen met de meestergast discuteerde hij over de verschillende smaken van het verse vlees dat in grote kuipen klaarstond om verwerkt te worden. Alsof het taartdeeg was, lepelden ze hele kwakken rauw vlees naar binnen. Als ze van mening verschilden over de fijnheid van de smaak of het aroma, haalden ze er het afgewerkte product bij, dat opnieuw beroken, betast en geproefd werd. 

Hoeveel kilo’s vlees Jos verorberd had tijdens deze rondleiding was moeilijk te schatten. Wat Steven wel wist, was dat hij geproefd had uit een twintigtal bakken en dat er van verschillende afgewerkte producten uitgebreid geproefd werd. Pas bij het vallen van de avond verlieten ze de fabriek.

Terug in het kantoor van Pierre Lefevre overhandigde deze Steven een kistje grand cru salami’s. Vanachter zijn bureau naast het geopende raam, in de schijnwerpers van de laatste zonnestralen leek hij op een mythische figuur. De andere aanwezigen waren eerder naamloze figuranten, verscholen in de schemerzone van de kamer. De schaduwen werden donker en Steven zag hoe dreigende wolken zich samenpakten. Jos Van Aerde stelde voor om terug te keren naar Valence.

‘Als ik aan restaurant Chez Pic denk, loopt het water me in de mond’, knipoogde hij.

Dikke druppels vielen ondertussen uit de lucht. In de verte roffelde de donder tussen de wazig geworden heuvels. De strakke bries, die het naderende onweer begeleidde, koelde de lucht af. Dit was een aangenaam gevoel na de hitte van de dag. Jos stelde voor dat Steven met Pierre zou meerijden. Hij wou cavalier spelen voor de zussen van Pierre Lefevre, die eveneens uitgenodigd waren. Van Aerde wist verdomd goed waarom. 

Het onweer bevond zich ondertussen pal boven hen. De regen kletterde tegen de ruiten van de wagen. Steven had nooit schrik in een wagen, maar tijdens de helse rit naar Valence voelde hij zich toch niet op zijn gemak. Op het einde van het dorp nam Pierre al slippend de bocht. Perfect tegensturend hield hij de wagen op de baan. Huilend trok de Porsche opnieuw op tot zowat zesduizend toeren. 

‘Vroeger heb ik regelmatig aan rally’s deelgenomen’, vertelde Pierre terwijl de wagen opnieuw weggleed. Hij corrigeerde feilloos, hoewel Steven zijn hand niet tussen de verlichtingspaal en de wagen had durven steken.

‘Soms is het echt millimeterwerk’, lachte de piloot. De regen bleef naar beneden gutsen en het leek of de ruitenwissers op hol sloegen. Het wegdek was in een beek veranderd en de brede banden deden het water metershoog opspatten.

Een beetje verder dacht Steven dat zijn gastheer zich vergiste toen hij het waarschuwingsbord met “route à déconseiller” negeerde en een nietig wegeltje insloeg. De zichtbaarheid was zo goed als nul, toch minderde Pierre amper snelheid. 

Naar Valence was het nog een zestal kilometer. Hoeveel bochten er precies in deze afdaling waren, kon Steven zich niet herinneren. Wel wist hij dat de wagen door de hoge snelheid en het gladde wegdek elke keer aan het slippen ging. Als er iemand uit de andere richting was gekomen, hadden ze een frontale botsing nooit kunnen vermijden. 

‘Niemand neemt deze weg.’ Die gedachte leek Lefevres levensverzekering. Hij vond de helse rit overigens gewoon en keuvelde de hele tijd alsof hij thuis op zijn sofa zat. Steven verkeerde in een soort trance en staarde voor zich uit. De dolle combinatie van precieze stuurvaardigheid en roekeloosheid was misschien opwindend voor de piloot, maar beangstigend voor hem. 

Het duo moest lang wachten vooraleer Jos Van Aerde en de twee zussen via de klassieke weg arriveerden. Steven had dus ruimschoots de tijd gekregen om de draad met de werkelijkheid opnieuw op te nemen. Het onweer was intussen weggetrokken en het regende niet meer. De vleesbaron wurmde zijn dik lijf grinnikend uit de wagen en informeerde bij Steven hoe het met hem gesteld was. De vleesbaron genoot zichtbaar. Het leven was mooi. Toen ze gemoedelijk naar het restaurant wandelden, vertelde Pierre Lefevre dat Jos een heilige schrik had om met hem mee te rijden en dat hij telkens ziek werd. Steven begreep perfect waarom.

Chez Pic was een vrij groot restaurant, met verschillende compartimenten. De eigenaar was een paar jaar geleden overleden, maar de faam had duidelijk standgehouden. 

‘Alle stoelen zijn hier steeds bezet, zelfs buiten het toeristische seizoen’, zei Pierre met enige trots in zijn stem.

‘Is er dan gereserveerd?’ 

‘Welnee.’

Jos kreeg een wantrouwige blik in zijn ogen. Vanonder zijn zware wenkbrauwen hield hij de maître d’hôtel scherp in de gaten. Hij hoefde zich echter geen zorgen te maken dat een gastronomisch festijn hem zou ontsnappen. De familie Lefevre werd hier immers zeer gerespecteerd. Dat werd onmiddellijk duidelijk aan de manier waarop ze ontvangen werden. Speciaal tafeltje, aperitief aangeboden door het huis en uiterst vriendelijke bediening, hoewel Pierre waarschijnlijk de enige bezoeker was die een lederen vestje en geen das droeg.

Het werd een uiterst gezellige avond met gesprekken over de meest verscheidene onderwerpen. Het zakenleven, de politiek, verre reizen en ook amoureuze kwesties. Bij dit laatste was Jos’ barokke seksuele leven een wederkerend item. Elke babbel werd opgediend met een licht sausje, echt diepgaand werd er immers op geen enkele materie ingegaan.

Steven genoot nog het meest van de ganse waaier aan verrukkelijke desserten. Ook de goocheltruc van de ober die de Armagnac feilloos inschonk, uit een halsfles van een halve meter in het minuscule glas, vond hij geniaal.

Omstreeks middernacht werd afscheid genomen en zette Pierre zijn gezelschap af aan het hotel. 

‘Ben je van plan om al te gaan slapen?’ vroeg Jos toen hij Steven richting receptie zag stappen.

‘Heb je nog andere plannen dan van een welverdiende nachtrust te genieten?’

‘We kunnen nog iets gebruiken in de bar.’ 

‘Mij best.’

Hier waren zij echter de enige twee zielen en de vleesbaron had duidelijk zin in iets meer. Aan een van de kelners vroeg hij of er iets te beleven was in de stad. Behalve een dancing-nachtclub kon deze niet veel aanbevelen. 

‘Laat uw verbeelding eens werken’, drong de vleesbaron aan. De andere stond wat beteuterd te kijken.

‘Wilt u misschien nog een vrouw versieren?’ Jos haalde smalend de schouders op. 

‘Op mijn leeftijd en met mijn postuur doe ik dat niet meer, jongeman. Al dat geflikflooi en al die inspanningen om een vrouw te strikken, terwijl je schoon materiaal zó kunt krijgen.’ 

Steven vond het kostelijk hoe Jos zich diverteerde met de kelner en hem probeerde in verlegenheid te brengen.

‘Het plezierige aan de jacht is dat je nooit op voorhand weet wat je zult schieten, dat maakt het spannend’, merkte Steven geamuseerd op. 

‘Voor jou is dat natuurlijk anders, jij moet inderdaad nog kunnen jagen op een prooi. Ik ben te traag geworden om nog een jong konijn te kunnen vangen’, zei de vleesbaron niet zonder spijt. Steven nipte aan zijn biertje. Hij dacht onbewust aan Karolien; wie was de jager en wie was het wild in hun relatie, vroeg hij zich af. In een verloren moment had hij geprobeerd naar haar gsm te bellen, maar het toestel was uitgeschakeld. Hij had het vertikt om tegen het antwoordapparaat te leuteren of een sms te sturen.

Nadat Jos de kelner een royale tip had gegeven, bleek deze toch niet zo achterlijk te zijn als hij eruitzag en had hij plots een beter idee. In de stad kende hij een drietal meisjes, die onlangs een stripteasetent geopend hadden. Deze fungeerde echter meer als dekmantel om hun ware activiteiten te camoufleren, had hij er samenzwerend aan toegevoegd. Jos glunderde, dit bood aantrekkelijke perspectieven. Onmiddellijk bestelde hij een taxi, deze liet maar een paar minuutjes op zich wachten.

Karel Verbist had tegen Steven tijdens hun verblijf in Lagos in een openhartige bui gezegd dat de jacht op vrouwen als vijftiger niet meer zó boeiend was. Zeker als je een tiental minnaressen en twee huwelijken op je palmares kon schrijven. Toen Steven hier in de taxi een allusie op maakte tegen Jos, vond deze dat de idiootste praat van de dag. ‘Een gezonde man, ongeacht zijn leeftijd, moet altijd goesting hebben in vers vlees’, zei hij letterlijk. Steven had zijn bedenkingen bij deze vergelijking, zeker na hun bezoek vandaag aan de fabrieken van Pierre Lefevre.

De bar was gelegen in een smal straatje en was vanbuiten niet veel zaaks. De beloofde stoeipoezen waren er wel en die vielen behoorlijk mee. Jos en Steven waren duidelijk de eerste klanten die avond. Steven voelde zich eerst wat onzeker, maar de meisjes waren vriendelijk en zeker niet vulgair. De vleesbaron keek goedkeurend rond en installeerde zich in een gemakkelijke zetel. 

‘Champagne’, schreeuwde hij als een gladiator die net zijn tegenstander geveld had. De meisjes waren professioneel genoeg om dadelijk te beseffen dat híj de man was die ze moesten verzorgen. Een blondje, enkel gekleed in een slipje en een wit sjaaltje, dat bij wijze van beha om haar borsten geknoopt was, nestelde zich naast Jos nog vóór de champagne ontkurkt was. 

Ook Steven liet zich in een gemakkelijke fauteuil zakken. Een ander meisje, gehuld in een geelgroene body, stapte plots naar hem toe en kwam als een ruiter over hem heen zitten. Ze drukte direct haar borsten tegen hem aan. Huid tegen huid. Haar lichaam ging Stevens verwachtingen te boven, alles aan haar was gespierd, alsof ze dagelijks aan conditietraining deed. De jonge vrouw liep met haar tong langs zijn nek en beet lichtjes in zijn oorlelletje. ‘You want sex?’ vroeg ze in krakkemikkig Engels. Al zijn twijfels en vage schuldgevoelens verdwenen, zelfs zijn morele bedenkingen. Steven voelde haar platte buik en in het vale licht zag hij zichtbaar spieren op haar bovenarm. Zijn ogen stonden wild. Was dit een hemelse waanvoorstelling, vroeg hij zich af, of beleefde hij dit werkelijk?

‘Hela, verdomme’, riep Jos ineens. Steven kwam terug op aarde en keek hem verwonderd aan.

‘Je gaat veel te snel! Die wijven proberen steeds zo vlug mogelijk met je naar bed te gaan, dan is hun klus geklaard en kun je afdokken.’ Jos sprak Nederlands zodat de hoertjes hem niet konden begrijpen. 

‘Je moet hen eerst laten werken. Ook als ze straks de liefde met je bedrijven: langzaam aan kerel, genieten, hen de centen écht laten verdienen.’ 

‘Jazeker’, hoorde Steven zichzelf zeggen. 

Jos’ woorden werkten echter ontnuchterend. Hij duwde de schoonheid van zich af en dronk fors van de bubbels. De verlichting werd nog meer gedimd. Op de achtergrond klonk zwoele muziek. Het derde meisje liep heupwiegend naar het podium. Daar begon ze met haar soepel slangenlijf rond een paal te kronkelen. Ze leek zo jong dat Steven zijn twijfels had of ze meerderjarig was. Een schooluniform zou een betere outfit voor haar geweest zijn.

Ondertussen liet de vleesbaron de champagne rijkelijk vloeien en werd zijn blond gezelschap steeds speelser. Haar ogen stonden broeierig in een rood aangelopen aangezicht. Steven zag hoe Jos’ hand haar speelgoed betastte. Hij gromde hierbij goedkeurend, net zoals deze namiddag toen hij het vlees bij Pierre Lefevre proefde.

Het meisje, gehuld in de kleuren van de Braziliaanse vlag, was ondertussen met haar delicatessenwinkel weer dicht tegen Steven aangekropen. “Sugar” noemde hij het halfnaakte grietje. Hij had haar naam gevraagd, maar niet goed begrepen wat ze geantwoord had. Het klonk als suiker in het Engels, en vandaar. Uit haar primaire vocabulaire had hij nog afgeleid dat ze Poolse was, net geen twintig jaar en dat ze hiervóór in Duitsland gewerkt had. Sinds enkele weken was ze hier aan de slag. Moderne prostitutie was een internationale business aan het worden. Het schemerlicht deed haar roodachtige haar glanzen en accentueerde haar knap gezichtje. Ze vond van zichzelf dat ze groot en mager was en dat haar borsten te klein waren. Steven vond dat haar zelfkritiek overdreven was, want ze had een prachtfiguur.

Langzaam vloeide de energie echter weg uit Stevens lichaam. De drank, de uitgebreide maaltijden en de opgestapelde vermoeidheid van de laatste dagen eisten hun tol. Ook Karolien speelde, nu de wellust weggetrokken was, in zijn hoofd. Haar beeld werd een permanente close-up. De erotische fantasie was bij hem volledig verdwenen en hij had genoeg van dit bonte gezelschap. Voor hem zou deze belevenis zich beperken tot het navertellen van het avontuur. Met moeite maakte hij zich los van het Poolse meisje. Ze trok een pruilmondje toen hij aanstalten maakte om weg te gaan. Ook Jos was zichtbaar ontgoocheld toen hij hem vertelde dat hij naar het hotel terugkeerde.

De wandeling deed hem goed. Het weeë gevoel van zonet en de té zoete smaak van de liefde vielen van hem af. Hoe gek het ook mocht klinken, Steven kon zingen van blijdschap dat hij niet met een van die hoertjes in bed lag. Hij wist maar al te goed dat anders de walging de volgende dag niet met één douche zou weggespoeld zijn. 

Terug op zijn kamer keek hij nog naar het CNN-nieuws terwijl hij een twaalfjarige Schotse whisky met veel ijs opslurpte. Toen viel hij in een diepe, droomloze slaap.

’s Morgens voelde Steven zich kiplekker. Hij trok de gordijnen open, het zou nog maar eens een prachtige dag worden. De zon probeerde al door de nevel te boren. Haar stralen leken op balken staal die rechtstreeks uit de hoogoven kwamen. Steven dacht aan een wetenschappelijk artikel dat hij recent gelezen had. Ongeveer de helft van haar energie heeft de zon sinds haar ontstaan al opgestookt. De helft van haar leven zit erop. De ster zal steeds heter en helderder worden en als de waterstof schaars wordt, zal ze uitzetten tot een rode reus en zal ze de planeten, waaronder de aarde, verzwelgen. “Eeuwig” lijkt voor alles wat rondom ons bestaat een relatief begrip.

Laag over de velden hing een fijne laag grondmist, net buskruitdampen, waaruit een regiment uit Napoleons tijd zou kunnen opduiken. Stevens historische fantasie werd afgebroken toen, uit de verte, het monotone geluid van voorbijrazende auto’s op de Autoroute du Soleil tot hem doordrong.

Hij had eetlust, wat hem ’s morgens zelden overkwam. Meestal bestond zijn ontbijt enkel uit zwarte koffie. Toen hij zich voor de tweede maal rijkelijk aan het ontbijtbuffet bediende, zag hij Jos opduiken, vaalbleek en met dikke wallen onder zijn ogen. Hij liep moeizaam en het hoesten leek hem van zijn laatste adem te beroven. Nadat Jos een drietal espresso’s gedronken had, begon hij er beter uit te zien en keerde zijn gebruikelijke vitaliteit terug. Met pretlichtjes in de ogen vroeg hij Steven of hij vorige nacht plots schrik had gekregen. Ze schoten beiden in een stevige lach en daarmee was dat hoofdstuk afgesloten. 

Om negen uur parkeerde Pierre Lefevre zijn wagen voor de ingang van het hotel. Met een veelzeggende blik vroeg hij aan Jos hoe de nacht geweest was. 

‘Sober, zoals altijd.’ Zijn gezicht had weer wat kleur gekregen en zijn ogen waren gecamoufleerd door een zonnebril.

‘Soberheid heeft blijkbaar niet voor iedereen dezelfde betekenis’, knipoogde Pierre naar Steven.

‘Sommigen gaan lopen voor een onweer, maar ik heb al een paar orkanen in mijn leven doorstaan’, repliceerde Jos. Moeizaam wrong hij zich in de wagen.

‘Dat is je ook aan te zien. Een stevige eik, maar die wel al een paar deuken heeft opgelopen.’ Pierre trok zijn blauwe sportjasje uit en deponeerde het achteraan in de wagen.

De bespreking met de plaatselijke bankier was folkloristisch. In het kantoor heerste een pijnlijke orde, was Stevens eerste indruk. Absoluut niet te vergelijken met zijn werkterrein. Geen laptop, printer, dossiers of papieren waren er te bespeuren. Het enige wat de man zorgvuldig opborg alvorens zijn gasten te begroeten, was een ouderwetse vulpen. 

Pierre Lefevre vertelde hem dat zijn bedrijf een belangrijke participatie had genomen bij een toeleverancier en stelde zijn nieuwe partner voor. Jos Van Aerde voelde zich in topvorm. De concurrentie onder de bankiers bestond uiteraard ook in de Provence, maar niet op hetzelfde niveau als in België. Toen de vleesbaron enkele technieken en formules begon uit te leggen, die eveneens op de rekeningen van Pierre Lefevre konden toegepast worden, schoot de plaatselijke directeur uit zijn slof. Hij zette zich recht achter zijn bureau en riep uit dat hij geen instructies wou ontvangen over de manier waarop hij zijn bankagentschap moest besturen. Jos, die ook niet op zijn kop wou laten zitten, sprong eveneens overeind en greep Pierre Lefevre bij de arm. ‘Kom,’ zei hij, ‘je ziet dat je met deze man niet kunt praten, laten we naar hier recht tegenover gaan, daar is een ander bankkantoor.’ Pierre Lefevre suste op een diplomatische manier de gemoederen en de twee kemphanen gingen opnieuw zitten. Tijdens de rest van het gesprek reageerde de plaatselijke directeur nog nauwelijks en gaf zonder tegenpruttelen toe aan het gevraagde. Hij had ook weinig keuze. Na een goed uitgebouwde carrière stond hij net op het punt om aangesteld te worden als zeteldirecteur van Marseille. Het kwijtspelen van een belangrijke relatie had hem nog zuur kunnen opbreken. 

‘Allez, op vijf jaar van mijn pensioen, wat een toestanden toch met die Belgen’, zei hij toen Steven hem als afscheid de hand drukte.

Tijdens de terugreis met de Thalys vertelde Jos nog uitgebreid over de sector. De grootste zekerheid voor de verbruiker was volgens hem vlees dat afkomstig was uit een volledig geïntegreerd bedrijf. De veevoederproductie, de opfok, het slachthuis en de versnijding moesten één ketting vormen.

‘Op die manier heb je controle over alles en mocht er toch geknoeid worden, kun je direct achterhalen door wie.’

‘Dat wordt op termijn een nieuwe uitdaging voor jouw bedrijf?’

Jos knikte instemmend. Het bleef even stil. Steven genoot van het landschap dat voorbijgleed en het aangename geruis dat de trein maakte. Het leek alsof hij, na de drukte van de voorbije dagen, ondergedompeld was in een rustgevend bad.

‘Weet je waarom men een wit konijn bij een zeug zet als ze biggen moet werpen?’ 

‘Is dit een raadsel of strikvraag?’

‘Neen, alhoewel het wellicht wetenschappelijk niet verantwoord is.’

‘Geen enkel idee’, gaf Steven na enig gepieker toe.

‘Omdat het moederdier anders vaak haar jongen doodt. Ze associeert het biggetje dat ze geworpen heeft immers met pijn en wil het daarom vernietigen. Indien er echter al een dier aanwezig is voor en tijdens haar barensweeën doet ze dit niet.’

‘Het hoeft dus niet per se een konijn te zijn?’ 

‘Neen, en zeker geen wit.’ Ze glimlachten naar mekaar. Jos zakte weg en dommelde in. 

8

Karel Verbist genoot van de lunch op het terras van het Hard Rock Café. De visgerechten smaakten voortreffelijk. De Middellandse Zee lag blauw aan zijn voeten. Enkele offshoreboten die zich klaarmaakten voor de formule 1-race die morgen zou plaatshebben, doorkliefden de stilte. De monsters bereikten waanzinnige snelheden op het water. Hun topsnelheid lag dicht in de buurt van hun collega’s uit de autosport. 

Terwijl de nautische elite van het formule 1-circus de beste oefentijd trachtte af te klokken, lunchte de financiële elite op het terras. Karel Verbist liep onopvallend met zijn ogen de tafeltjes af. Hij zag nog net hoe iemand een enveloppe uit zijn binnenzak haalde en hem discreet aan zijn tafelgenoot overhandigde. 

‘De aandelen zijn bij een Zwitserse bank gedeponeerd’, ving hij een flard van het gesprek op. Karel Verbist voelde zich een beetje een voyeur en probeerde zich op iets anders te concentreren. Voorzichtig dronk hij van de ijsgekoelde wijn. De oliemagnaat genoot van de zon die de gladde zee een mozaïek van kleuren gaf. Hij sloot de ogen en droomde weg.

Beiroet was nog grotendeels een bouwwerf. Dag en nacht werden, tegen een waanzinnig tempo, de sporen van de burgeroorlog uitgewist. De gevolgen van een mislukt huwelijk tussen de islam en het christendom. Twee culturen die tegenover elkaar hadden gestaan, zonder dat de rest van de wereld had gereageerd. 

In het begin van de jaren zeventig was Libanon een doorn in het oog van verschillende Arabische landen. De hoofdstad Beiroet kende een enorme bloei en de haven was uitgegroeid tot de belangrijkste transithaven van het Midden-Oosten. Zakenlui en toeristen waren getuigen van de honderden schepen die dagelijks af en aan kwamen gevaren. Beiroet was in die dagen immers de drukst bezochte haven van het Midden-Oosten en de draaischijf voor het goederentransport van Marokko tot Maleisië. 

Tot de burgeroorlog uitbrak en “het Monaco van het Midden-Oosten” haast ten onder ging aan zijn eigen luxe. Twee stadsdelen bevochten elkaar op leven en dood. Scherpschutters zochten vanop de daken naar bewegende doelen. Jarenlang werd Beiroet kapotgeschoten en maakten granaatinslagen en raketaanvallen lelijke littekens. Het regeringsleger was kansloos en ook de politici stonden machteloos. 

‘Sterven duurt niet langer dan één minuut, leven kan een ergernis worden’, had Verbist op een herdenkingsmonument gelezen. Het moest inderdaad een hellestraf geweest zijn om na een luxeleventje ondergedompeld te worden in een stadsoorlog waar levensmiddelen, communicatie, water en elektriciteit schaars waren. Daarbovenop kwamen de dagelijkse beschietingen, het spervuur en de zware artillerie. De hemel die openscheurde, het vuur dat uit de aarde oprees. Het voorgeborchte van de hel. Sterven in een oorlog; de dood, omgeven met een aureool, pijnlijk maar soms ook verlossend. Duizenden burgerslachtoffers in een conflict waar niemand echt gelijk had, maar waar het fanatisme de overhand haalde op het menselijk verstand.

Karel Verbist was veel te vroeg voor zijn afspraak en besloot de stad te verkennen. Zonder probleem vond hij een vriendelijke taxichauffeur. 

Het centrum stond nog grotendeels in de steigers, maar het hart van de stad klopte opnieuw. De zakenwereld had immers haast, er kon niet gewacht worden tot de heropbouw volledig voltooid zou zijn. Beiroet had haar vroegere status van centrum van de geldhandel voor het Midden-Oosten opnieuw opgenomen. Dat was duidelijk voor Verbist toen hij met de taxi door Wall Street reed. Deze straat, zo genoemd naar het Amerikaans model, bestond uit een eindeloze rij hypermoderne kantoorgebouwen die integraal ingenomen werden door de financiële wereld. 

Het verkeer door het centrum verliep aan een slakkengangetje. In feite was de binnenstad één grote file, een mierennest waarin ieder een weg voor zichzelf probeerde te vinden. Dat had je met bouwwerken die overal tegelijkertijd aan de gang waren en een openbaar vervoer dat nauwelijks bestond. 

Op tweebaanswegen reden minstens vijf wagens op enkele millimeters van elkaar. Aan verkeersborden of signalisatie werd nauwelijks gevolg gegeven en in de hele stad zag Karel Verbist geen enkel verkeerslicht dat functioneerde. Toen ze afzakten naar de kustlijn, passeerden ze enkele triestige getuigen van het verleden. De totaal verwoeste hotels Saint George en Hilton stonden als zwartgeblakerde oorlogsmonumenten overeind. Uitgebrand, doorkliefd met sporen van granaatinslagen en ontelbare kogelgaten.

De taxichauffeur bekeek zijn passagier nieuwsgierig. Het was hem niet echt duidelijk wat deze zakenman naar Beiroet bracht. Zijn vragen bewezen dat dit zijn eerste bezoek was en dat hij niets over het verleden van de stad of het land kende. Vruchteloos probeerde hij een gesprek aan te knopen door opmerkingen te maken over de weg die ze volgden of door luid toeterend en met handgebaren Verbist te wijzen op de onvoorzichtigheid van anderen bij inhaalmanoeuvres. Deze bleef echter op zijn hoede en beperkte zijn antwoorden tot het strikte minimum. 

Ze reden langs de Croisette van Beiroet. Deze was gezellig druk met joggers, skeelers, broodventers en wandelaars die afkoeling zochten in de nabijheid van de zee. Het binnenland was in deze periode van het jaar warm en vochtig, maar hier was het altijd heerlijk vertoeven, ook in de zomermaanden. 

Beiroet lonkte naar het Westen. Verbist, die verwacht had hier zwaar gesluierde, schichtige vrouwen tegen te komen, had zich vergist. De meisjes uit het straatbeeld waren modern en modebewust gekleed. Uitdagend en zonder kapsones keken ze hem recht in de ogen. Knap en donker als ze waren, in een waas van mysterie gehuld, oefenden ze een enorme aantrekkingskracht op hem uit. Hij maakte zich echter weinig illusies. Het schurende gevoel van schaamhaar over zijn buik, terwijl hij een diepbruin lichaam bezat, zou wellicht enkel als een verlangen gecatalogeerd blijven. Een vrachtwagen met zwaar bewapende soldaten deed hem uit zijn erotische gedachten opschrikken. Hij dacht terug aan de eindeloze controles op de luchthaven. De schrik voor terroristische aanslagen was duidelijk aanwezig. De broze vrede moest goed beschermd worden.

De telefooncel stonk naar sigarettenrook en alcohol. Het onhygiënische hokje deed Michael kokhalzen. De hoorn was smerig, op de grond lagen uitwerpselen. Ruw afgeveegde bloedsporen trokken een eigenaardig silhouet op het vuile glas. Net de afdruk van een voorhistorische vogel, dacht hij. Omdat ze geen scrambler hadden – een apparaat dat de stem onherkenbaar maakt voor de afluisteraar – moesten ze hun boodschappen altijd op deze manier doorgeven. 

De kiestoon klonk als muziek in Michaels oren. Niets zo moeilijk als een telefooncel vinden die functioneerde in deze achterbuurt. Bij zijn vierde poging was het geluk aan zijn kant. Behoedzaam en tot het uiterste gespannen speurde hij eerst rond. De buurt was verlaten, enkel het monotone gezoem van een elektrische grasmachine was hoorbaar.

Een bende straatkinderen die uit het niets opdook, raasde voorbij op skateboards. Eén van hen gaf met zijn vlakke hand een forse klop op het telefoonhokje. Michaels hart sprong in zijn keel, adrenaline spoot door zijn bloed en parels zweet liepen via fijne bruggetjes van rimpels over zijn voorhoofd. Hij haakte de hoorn in en snakte naar adem. Consternatie, verwarring en vertwijfeling waren emoties die als geëxciteerde horzels op een dicht raam aanvlogen. Alle coherentie was weg bij Michael. Gelukkig waren alle telefoongesprekken die hij voorzien had afgehandeld.

De buitenlucht was zwaar en gevuld met de diepe geur van late zomerbloemen die besproeid waren door een regenbui. Michael liep weg uit de verlaten straat. Een hond blafte vanachter een raam. Toen hij het kruispunt naderde, kwam een wagen langzaam aangereden. Het portier zwaaide open en hij dook naar binnen.

‘Is het gelukt?’ 

Michael knikte terwijl hij zei: ‘Morgen zal de chaos compleet zijn.’

‘Je ziet er zo slecht uit als een opgegraven fossiel.’ Zijn broer liet de wagen huilend optrekken. 

‘Doe jij maar kalm aan, we kunnen een politie-interventie best missen.’ De andere minderde gas.

‘De resem bommeldingen zal Londen morgen compleet platleggen.’ Triomfantelijk trommelde hij met zijn vingers een Ierse mars op het dashboard.

‘Alle spoorwegstations en de drie luchthavens rond de hoofdstad zullen hermetisch afgesloten zijn.’ Hij zoog de rook van een sigaret diep naar binnen.

‘Je zou beter wat minder roken!’ 

‘Gelukkig zijn er leden die zich met de essentie bezighouden.’

‘Klopt, sommige leiders zijn enkel bezorgd om het aantal zetels die ze zullen behalen bij de verkiezingen van volgende maand.’ 

‘Als de Britten niet naar ons willen luisteren, moeten ze maar de gevolgen dragen. Desnoods met nieuwe aanslagen.’

‘Absoluut, het zal de enige manier zijn om de Britse regering alert te houden.’

Wat verder hadden ze benzinepech. Er zat niets anders op dan de wagen aan de kant te parkeren.

‘Als je hoofd niet vast stond, zou je ook dat nog vergeten’, zei Michael boos.

‘Sorry, morgen kom ik de wagen wel halen. Het is hooguit nog een kilometer lopen.’

De lucht zag loodgrijs. Er lag een behoorlijk vroege herfststemming. Het was koud voor de tijd van het jaar. Een harde westenwind bracht depressies mee en het waterige zonnetje, dat af en toe door het wolkendek priemde, gaf nauwelijks warmte. De lucht raapte veel vochtigheid op boven de Ierse Zee en voelde vochtig en kil. Michael rilde in zijn dun katoenen jasje. Op het opgedroogde asfalt begonnen regendruppels opnieuw blauwe vlekken achter te laten, net inktspatten. Het duo spoedde zich naar de veilige warmte van het nest. De regen werd steeds heviger. Achter elkaar lopend zochten ze beschutting tegen de gevels, als twee schaduwen die voortijlden door de desolate straten.

De broers waren drijfnat toen ze eindelijk het ouderlijk huis bereikten. Michael was net in de badkamer zijn haren aan het droogwrijven toen zijn moeder binnenkwam. Zij zag er moe uit, haar ogen stonden hol en er liepen diepe lijnen langs haar mondhoeken. Dit was hem nooit eerder opgevallen.

‘Ik maak me zorgen over jullie.’

‘Dat is nergens voor nodig.’

‘Er zijn te veel vreselijke dingen gebeurd de laatste weken.’ 

‘Je jongens hebben goed werk verricht, mama.’

Michael hield haar bij deze woorden scherp in het oog. “Jongens” was onder hen de codenaam voor IRA-militanten, en “werk” betekende maar één ding: doden.

‘Ik heb mijn man verloren en daar moet het bij blijven, heb je me goed verstaan!’ Ze nam Michael bij de arm en kneep, harder dan je zou verwacht hebben van haar tengere handen.

‘Volgende week keer ik terug naar België en dan blijf ik een tijd weg.’ 

‘Hoelang duurt dit al?’ Michael keek haar even aan. Hij wist nu met zekerheid dat ze op de hoogte was van hun activiteiten.

‘Sinds altijd.’ Er volgde een stilte.

‘En het zal altijd blijven duren, tot we ons doel bereikt hebben.’

Als een vogel die wil wegvliegen, spreidde zij plots haar armen. Een versteende schreeuw, waarin enkel het woord “geweld” verstaanbaar was vulde de ruimte. Haar hand reikte naar zijn voorhoofd. Michael dacht aan een doornige struik toen ze hem aanraakte. Het teken dat ze aanbracht leek meer op magie, een poging om het kwade te bezweren, dan op een zegening van een dienaar Gods. Toen ze zich omdraaide, mompelde ze nog iets dat leek op “verdoemd zijn”.

Het hoofdkwartier van de Libanese zakenpartners van Karel Verbist bevond zich in een torengebouw, midden in het Hamradistrict, gelegen in het centrum van de stad. Op de benedenverdieping was een bankkantoor, de tweede en derde verdieping bestonden uit showrooms met tapijten en de vijf andere verdiepingen waren ingericht als kantoorruimte. Nadat hij zich aan de receptie had aangemeld, begeleidde een vriendelijk supermodel hem naar de lift. Schaamteloos heupwiegde zij zich een weg. De oliemagnaat volgde iedere ronde, draaiende beweging. Hij had moeite om zijn ogen los te trekken van haar prachtig kontje, dat gelijkmatig opveerde als het raderwerk van een complex uurwerk. Haar rokje was immers strakker en haar bloes nog meer uitgesneden dan wat hij in het Westen gewoon was. Karel Verbist rook een zee van wellust die van de vrouw uitging. De indruk die hij deze namiddag tijdens zijn stadsrondrit al opgedaan had, werd alleen maar bevestigd. Hij had zich totaal vergist in de bevolking. De islamtoestanden die hij verwacht had, naar analogie met het strenge moslimland Iran, waren hier totaal afwezig. Tenminste, toch in de hoofdstad of in het gedeelte dat hij bezocht had. 

Karel Verbist werd joviaal ontvangen door de drie broers Gotchadourian. Hun kantoor, ingekleed in prachtig marmer, lag als een onneembare vesting op de bovenste verdieping. Door de brede ramen had je aan de ene kant een uitzicht op de stad, met op de achtergrond het in nevel gehulde Libanongebergte. Aan de andere kant fungeerde de haven van Beiroet aan de Middellandse Zee als decor.

De broers stelden zich uitgebreid voor. De jongste, en tevens kleinste van de drie, was verantwoordelijk voor de bank. Sfeir, de oudste, hield zich bezig met de internationale handel, waaronder ook de oliebusiness viel. 

De derde, die een onuitspreekbare voornaam had, onderhield wereldwijd de contacten met bedrijven waarin ze participaties hadden. Het was trouwens met een van deze bedrijven, gelegen in Frankrijk en actief in de textielsector, dat er juridische problemen waren. De lokale bedrijfsleiding was tijdens een grootscheepse actie door het parket onder aanhoudingsbevel geplaatst, op beschuldiging van grootschalige fiscale fraude. Dit was de reden, legden ze aan Verbist uit, waarom het onmogelijk was om vorige week naar Parijs te komen. 

‘We konden niet riskeren opgepakt te worden voor ondervraging, zonder dat onze raadsman het dossier eerst grondig bestudeerd had’, verklaarde Sfeir. 

‘Bezit u veel belangen in buitenlandse bedrijven?’

‘Nogal.’

‘En in welke sectoren?’

‘We nemen enkel minderheidsparticipaties die gespreid zijn over verschillende sectoren, om het risico te beperken. Voor ons zijn het feitelijk gediversifieerde beleggingen.’

‘U neemt nooit deel aan het lokale management?’ 

‘Absoluut niet!’ 

‘Onbegrijpelijk dat u dan geviseerd wordt.’ 

‘Er wordt systematisch een sfeer van wantrouwen gecreëerd door een aantal magistraten, als er Libanese maatschappijen bij betrokken zijn.’ Verbist dacht er het zijne van, maar hield wijselijk zijn mond. Ook hij was immers op de hoogte van de techniek om via Libanon zwart geld officieel te maken. Het volstond dat je het niet-officiële geld bij hen deponeerde. Hiermee namen de Libanezen dan een participatie in het bedrijf. Voor de buitenwereld was het net alsof een investeerder geld gestopt had in de onderneming. Nadien gaven de Libanezen de aandelen, die naamloos waren, terug aan de eigenaar die het zwart geld gestort had. Uiteraard ontvingen ze hiervoor een royale vergoeding. 

De besprekingen die volgden waren snel en efficiënt. De broers bekeken de documenten die de oliemagnaat hen voorlegde aandachtig. Gepassioneerd vertelde deze over de gouden deal die hij met de militaire gezagvoerders van Nigeria had gesloten. Enkel de kredietlijnen ontbraken, gaf hij toe. Vooraleer de tankers hun olie konden beginnen laden in de haven van Lagos, moesten er immers eerst sluitende betalingsgaranties gegeven worden.

‘Bent u al in het bezit van een originele charter party (9)?’ vroeg de bankier van het drietal. 

Verbist diepte een nieuw stel documenten op uit zijn aktetas en overhandigde ze. 

‘Ken je de tankers die vermeld staan op het charter party?’

‘Niet echt,’ antwoordde Karel Verbist nadenkend, ‘maar de Baltic Exchange in Londen heeft de registratie van alle tankers wereldwijd en weet ook precies waar ze zich op de wereldzeeën bevinden.’ Het drietal knikte goedkeurend.

‘De eerste transactie betreft dus vier tankers ruwe olie?’ 

‘Dat klopt.’ 

‘En dan? Hebt u raffinagecapaciteit gevonden in Europa?’ Sfeir liet een soort metalen paternoster door zijn vingers glijden. Was dit om te bidden of om de stress te beheersen? Het geluid ervan irriteerde de oliemagnaat in ieder geval. Hij kreeg het warm. Moeizaam probeerde hij zich op het dossier te concentreren.

‘In Europa bestaat er capaciteit genoeg, maar de groten boycotten systematisch de initiatieven van onafhankelijke maatschappijen. Daarom heb ik voor deze vier tankers een oplossing moeten vinden in de VS.’ 

‘De schepen zullen dan van Lagos naar de VS varen, waar de ruwe olie geraffineerd wordt?’ Verbist knikte.

‘En wat met de afgewerkte producten?’ 

‘Aan een scherpe prijs is daar overal een markt voor.’ 

‘Er is echter nog meer.’ De oliemagnaat werd onderbroken door Sfeir, die een hoestbui kreeg. Door het aanspannen van de huid tekende zich een vreemde, witte vlek scherp af op zijn wang.

‘In Nigeria hebben ze een soort olie met een licht octaangehalte aangeboord, die in principe niet meer geraffineerd moet worden’, ging Verbist verder. Hij nam rustig zijn tijd en dronk van de frisdrank. 

‘Ze voegen enkel propaangas aan die olie toe. Het enige minpunt is dat je deze brandstof snel moet gebruiken. Anders verliest ze haar kracht, omdat propaan vluchtig is.’ 

Sfeir veerde recht alsof een tandartsboor een onverdoofde zenuw geraakt had.

‘Als er geen raffinagekosten meer zijn, zakt de kostprijs enorm!’ De opmerking was raak, zijn handelszin stond scherp. Even was het stil. Dan zei de oliesjeik: ‘Inderdaad, deze brandstof zal maar de helft van de normale benzineprijs kosten. Taksen en accijnzen buiten beschouwing gelaten, want die liggen in elk land anders.’ Verbist had langzaam gesproken, zodat zijn woorden goed konden doordringen.

De Libanezen bekeken Karel Verbist alsof hij koning Midas in hoogst eigen persoon was. Benzine op de markt kunnen brengen voor ongeveer de helft van de huidige kostprijs. Het leek op een fabeltje, maar toen Verbist hen bevestigde dat deze methode vroeger al werd toegepast in de VS en dat enkele schaarse pompen nu nog steeds het product verkochten, flikkerden er dollartekens op in hun ogen.

‘Aangezien de benzineprijzen in Amerika relatief laag zijn, is het product daar echter geen succes geworden.’

‘In de meeste landen liggen de kaarten wel anders’, repliceerde Sfeir.

‘Inderdaad, en dit type ruwe olie is nergens zo overvloedig aanwezig als in Nigeria.’

‘In de toekomst zouden we dus – als ik het goed begrijp – dit zwarte goud quasi onbeperkt kunnen importeren?’ De oliesjeik knikte bevestigend.

De stilte in het arendsnest was nu volledig. Een krater in de muur, waarschijnlijk een granaatinslag, op de bovenverdieping van de tegenoverliggende wolkenkrabber trok Verbists aandacht. Ondanks de snelheid waarmee Beiroet hersteld werd, bleven de sporen van het geweld toch nog overal zichtbaar. Verbist voelde ondertussen de blikken van de broers op zich rusten.

‘Ten slotte heb ik de nodige contacten met de militairen.’ Hierbij wreef hij met zijn duim over zijn wijsvinger.

‘Laten we ons concentreren op de eerste transactie en niet gaan dromen. Wat stelt u concreet voor met betrekking tot de vier tankers?’ De Libanese bankier keek hem aan met ogen zo zwart als koude koffie.

‘Ik heb de contracten en het charter party die me het recht geven om te laden. Nu zoek ik nog een financiële partner.’ Verbist vroeg zich ondertussen af op welk vreemd kruispunt van zijn leven hij zich bevond.

‘Beschikt u over de nodige financiële middelen en bent u geïnteresseerd in een samenwerking?’ richtte hij zich specifiek tot Sfeir, die duidelijk de invloedrijkste was van de drie.

‘Natuurlijk hebben we de middelen.’ Zijn stem klonk schamper en hij bekeek Karel Verbist met ogen die gloeiden als karbonkels. ‘Als we tot een akkoord komen, kunnen we de kredieten onmiddellijk via Badruns bank ter beschikking stellen.’

‘En interesse is er uiteraard, anders hadden we u zeker niet laten komen’, voegde de bankier eraan toe. 

‘Hoe ziet u onze eventuele samenwerking?’

‘Een fiftyfiftywinstverhouding lijkt me logisch’, antwoordde Verbist. De drie broers bekeken elkaar. Ze wisselden enkele woorden in een vreemde taal. Dan richtte Sfeir zich weer tot Verbist. 

‘We hebben met de heer Badrun al uitgebreid over deze zaak gesproken en kunnen akkoord gaan met uw voorstel.’

‘We stellen voor om een gemeenschappelijke rekening te openen bij onze bank. Hierop zullen alle winsten van deze transactie geboekt worden en ook alle kosten. Op het einde van de rit zal het saldo verdeeld worden tussen de twee partijen’, ging de bankier verder.

Verbist had de rekening liever geopend bij een Westerse bank, maar maakte hier geen opmerking over. Het betrof immers de bank waarvan de Gotchadourians eigenaar waren, en dit punt zou ontegensprekelijk gevoelig liggen. 

‘Dit is een aanvaardbaar voorstel’, antwoordde de oliemagnaat, hoewel zijn hersenen andere raad gaven.

‘Wat met de eventuele volgende operaties en hoe kunnen we een deal sluiten rond het nieuwe product?’ 

‘U bedoelt de olie die niet meer geraffineerd moet worden?’ 

‘Inderdaad, we zoeken immers een continuïteit in onze zakenrelaties.’ De oliesjeik was op zijn hoede. Hij moest deze eerste transactie met de Nigerianen hoe dan ook gefinancierd proberen te krijgen of zijn kredietwaardigheid zou volledig ondergraven zijn. Daarom was hij nu bereid veel water bij de wijn te doen. Voor eventuele volgende transacties wilde hij zich echter nog niet binden.

‘Dat begrijp ik, en dat siert u, maar ik stel voor dat we eerst deze vier tankers realiseren en dan de balans opmaken van onze samenwerking’, lijmde hij. 

Met dit voorstel konden de broers zich wel verzoenen en drie koppen knikten instemmend. Verbist haalde opgelucht adem. 

‘Onze raadsmannen zullen tegen vanavond het contract uitwerken. We kunnen het verder bespreken tijdens het diner. De chauffeur zal u omstreeks halfnegen komen ophalen aan uw hotel’, besloot Sfeir formeel het gesprek.

Verbist wist nu wat het betekende om gevangen te zitten in een fuik. Met ietwat opgetrokken schouders verliet hij het gebouw.

Het was een zwoele avond. Vanuit zijn kamer zag hij hoe de zee op de rotsen inbeukte. Een hele lading herinneringen schoof door zijn hersenen. Hij voelde niet de minste euforie, nochtans had hij een belangrijke deal gerealiseerd. Een huzarenstukje waar de multinationals raar van zouden opkijken. De oliemagnaat staarde naar de ijsblokjes in zijn whiskyglas. Hij nipte voorzichtig aan de drank. De alcohol bluste enigszins het laaiende melancholische gevoel.

9

Via een landwegel probeerde Steven de privéwoonst van Leon Deckers te bereiken. De met steenslag verharde baan van nauwelijks drie meter breed, kruiste een zanderige landweg vol met sporen van tractors en landbouwmachines. Er stond een kapelletje. Steven dacht dat hij hier al gepasseerd was. Maar betrof het wel hetzelfde monument? In ieder geval was het geen anachronisme. In West-Vlaanderen waken de heiligen immers op vele plaatsen over de zielen van de inwoners. In deze uithoek heerst er blijkbaar nog altijd een pretentieloze devotie, een aardse intimiteit met God en de hemel.

De voorbije week had de ex-professor Steven bij zich thuis uitgenodigd, nadat hij hem de kredietovereenkomst voor het Gentse bedrijf had overhandigd. De plaats van uitnodiging lag goed verscholen in een godvergeten gat: ergens in de vruchtbare polders, te midden van uitgestrekte weiden en bouwlanden, in een gebied dat eeuwen geleden door de zee overspoeld was.

Vrij recent had Deckers een vervallen abdijhoeve, die in een vierkant gebouwd was, volledig laten restaureren. Toen Steven de monumentale poort, met jaartal 1674, binnenreed, was hij diep onder de indruk van het bouwsel. Dit was een voorbeeld van de verscholen rijkdom van Vlaanderen. 

Er viel nevelig zonlicht over de hoeve toen Steven zijn wagen op de binnenkoer parkeerde. Ondanks het tijdsverlies in de doolhof van landwegeltjes was hij de eerste gast. Alleen de zware Mercedes van Leon Deckers stond op de binnenkoer geparkeerd.

‘Gemakkelijk gevonden?’ klonk plots een zware stem achter hem. Steven schrok even en keek naar de uitgestoken hand.

‘Geen probleem, wat een prachtige eigendom!’ Steven keek bewonderend rond.

‘Ach, ik heb de ruïnes en de grond bijna voor niets kunnen kopen. Daar het een geklasseerd monument betrof, heb ik zeventig procent subsidies gekregen voor de restauratiewerken.’

‘Dat is goed bekeken: een historisch pand wordt gered en jij hebt een exclusieve eigendom.’

‘Inderdaad een typische win-winsituatie.’ Dit was op zijn zachtst een eigenaardige interpretatie, omdat het pand nooit te bezichtigen viel, zelfs niet op monumentendag. Het was opnieuw een typisch Deckersgeval. Niet alleen kon hij schijnbaar zonder probleem een verlenging van een exploitatievergunning bekomen, ondanks het verzet van de hele buurt, maar hij kon ook nog eens met overheidsgeld zijn privé-eigendom moderniseren. 

‘Laat morele overtuigingen nooit een hinderpaal zijn om het verkeerde op het juiste moment te doen’, had Deckers nog recent tegen Steven gezegd, toen hij hier een bedenking over maakte. Wier zielen kon de ex-professor nu weer ongegeneerd melken, vroeg hij zich af. 

‘Kom, ik je laat de paarden zien.’ Deckers nam Steven bij de arm. Traag wandelden ze in de richting van de paardenstallen. 

‘Paarden en vrouwen horen bij elkaar, samen maken zij het geluk van de man uit.’ Steven wist niet wat hij hierop moest antwoorden en knikte dan maar instemmend. Met een afstandsbediening, die hij bij zich droeg, opende Deckers de poort. De dieren herkenden hem. Liefkozend klopte hij op de hals van een bruin paard. De merrie hinnikte zacht en wreef met haar fijn gevormde kop tegen zijn schouder. Het had iets teders, wat je van deze man niet zou verwacht hebben.

‘Wat een prachtexemplaar.’

Deckers klakte met de tong tegen zijn gehemelte. De paardenkop flitste omhoog. De bruine manen werden goudkleurig in de avondzon. Een glanzende, zwarte pupil staarde hen aan.

‘Als dit paard vanuit de verte komt aanlopen, lijkt het net een gouden vuurbal.’

‘Ben je ook ruiter?’

‘Neen, mij krijgen ze niet meer op de rug van een paard. Ik geniet enkel door naar hun schoonheid te kijken.’

Leon Deckers stelde Steven even later voor aan zijn echtgenote. Ze was stijlvol gekleed en een natuurlijke trots ging van haar uit. En toch leek er iets gebroken in haar. Hetzelfde gevoel dat je krijgt bij mensen die zich kranig houden, terwijl ze zwaar ziek zijn.

De dag waarop Deckers haar voor het eerst ontmoette, nam hij het wilde besluit om naam en fortuin te vergaren om haar te verdienen. Zij was immers de dochter van een van de rijkste tapijtfabrikanten van Vlaanderen, en hij slechts de zoon van een arbeider; toen geen bijkomstigheid. Deckers wachtte zonder haast of opwinding. Na zijn studies bereikte hij snel een zekere status en veroverde hij haar, ondanks het feit dat ze al verloofd was.

De hoeveklok op het dak klepperde traag en gelijkmatig. Deckers beet op zijn duimnagel en zei: ‘Tijd om naar binnen te gaan.’

Het eigenaardige aan Deckers’ vrouw was dat ze zich haast geruisloos voortbewoog. Ze leek net een schim die zo’n tien centimeter boven de aarde zweefde. Was dat haar lot, zich stil en ongezien voortbewegen in een wereld die niet de hare was en waarvoor ze niet gekozen had? Er deden vele verhalen de ronde over Leon Deckers’ commerciële gewiekstheid en amoureuze levenswandel. De laatste dateerden uit de periode dat hij de meest gevreesde prof aan de universiteit was. Waren de wilde verhalen ontsproten uit de examenkoorts, waar sommige studentes onder leden, en pure fantasie? Voor vrouwelijk schoon was Deckers zeker niet uit de weg gegaan, maar of de aanzet van een vrouwenborst hem milder stemde bij de vraagstelling was een andere kwestie.

De living was prachtig ingericht met ivoren voorwerpen en een groot aantal schilderijen van Vlaamse meesters. Steven keek bewonderend naar een impressionistisch werk over vlassers.

‘Mijn vader heeft nog in een vlaschaard gewerkt’, zei Deckers.

‘Je ziet de zon branden op de ruggen van die mensen.’

‘Het zijn slijters.’

‘En wat mag dat betekenen?’ 

‘Dat ze met beide handen het vlas uit de grond moesten trekken.’

‘Dat moet zwaar werk geweest zijn.’

De ex-professor knikte: ‘Enorm lastig! De ganse dag voorovergebogen staan, en daarbij de kwetsuren van het snijdende vlas en de distels die ertussen stonden.’

Een jonge vrouw, die tot nu op haar kamer gebleven was, kwam de trap af.

‘Mijn dochter Louise, een echt zonnestraaltje…’ Ze legde haar papa het zwijgen op door twee vingers tegen zijn lippen te drukken.

Eén voor één arriveerden de andere gasten. Er was een minister uit de Vlaamse regering bij, een staatssecretaris en een oud-partijvoorzitter, die nu een peper- en zoutbaard had. Allen betoonden op een bijzondere wijze hun respect voor de gastheer. Deze genoot van de attenties. Binnen de dikke muren hing een zekere kilte, hoewel het nog zomer was. Het was dan ook niet eigenaardig dat in de imposante open haard, die het middelpunt van de leefruimte vormde, grote blokken hout brandden. Vuur zuivert. De vlammen sloegen alle kanten uit en schaduwen tekenden grillige vormen op het plafond. Steven had een veilig gevoel tussen de muren van deze oude vesting. Een ober, die regelrecht uit het Engeland van de vorige eeuw getransporteerd leek, hield kristallen champagneglazen op een dienblad in evenwicht. Telkens als iemand een glas nam, boog hij met gratie naar voren. 

Deckers verzocht iedereen om plaats te nemen. De gasten installeerden zich druk pratend rond het haardvuur. Steven wachtte strategisch af. Tot zijn opluchting zag hij dat de politici samenclusterden. Hij installeerde zich naast Deckers’ dochter. Steven vond dit een veilige plaats, een hoekje waar hij niet direct zou opvallen. 

De ruimte was zo groot dat je onmogelijk een gesprek kon voeren met je overburen. Dit had natuurlijk het voordeel dat er zeer discreet kon gepraat worden. Deckers’ dochter was een vlot type. Ze had felle, reebruine ogen die grondig observeerden. Een smal litteken op haar voorhoofd trok onbewust de aandacht. Het leek een beetje op een platliggend kruis. Zij deed geen moeite om het te maskeren met make-up. Het gaf haar trouwens iets voornaams. Steven zag dat ze een solitair droeg van een paar karaat. Ze vertelde uitgebreid over haar Turkse vriend. Een “geciviliseerde”, voegde ze er lachend aan toe, die al achttien jaar in Europa woonde. Haar vader, die in alles business zag, had met hem reeds een joint venture opgericht in Turkije. Dit land is immers de gouden poort naar het Oosten. Deckers zou een aantal afgeschreven textielmachines, die evenwel nog in prima staat waren, naar ginder verhuizen. De lonen waren er beduidend lager en de exportmogelijkheden onbeperkt. 

Overal stonden fotokaders. Meestal familiekiekjes van zijn vrouw en enige dochter, maar ook van BV’s en prominenten. Op een aparte tafel stonden keurig gerangschikte foto’s van Deckers met binnen- en buitenlandse politici. Waren dit allemaal pionnen die hij kon gebruiken of opofferen als het nodig was?

‘Een mens is als een ijsberg: enkel het kleine stukje dat we zien, kennen we enigszins’, had hij recent tegen Steven gezegd. Op hem was dit zeker van toepassing; geen mens was moeilijker te doorgronden dan de ex-professor.

‘Onze regering is vermolmd. Het wordt tijd dat een aantal marionetten hun plaats afstaan aan sterke personaliteiten’, zei Deckers met stemverheffing. 

‘De regering zou industriëlen die initiatieven nemen beter helpen, in plaats van hen het leven zuur te maken’, vervolgde hij na een adempauze. De minister knikte. Steven wist dat hij tot een van de rijkste families van het land behoorde. Zijn vader, die nog een korte periode eerste minister geweest was, sleepte wel een oorlogsverleden met zich mee.

‘Het probleem is al die politieke benoemingen in de magistratuur. Sommigen onder hen zwemmen nu in een gevoel van heerlijke macht’, ving Steven als flard van een gesprek op. Men was op het onderwerp justitie overgesprongen.

Uit de duistere ruimte die naar de keuken leidde, maakten zich enkele schaduwen los. Een heerlijke geur van gebraden vlees begeleidde hen. Deckers vroeg om aan tafel te komen. Hij toonde aan iedereen, zonder onderscheid, waar ze konden plaatsnemen. 

De ex-professor onderhield het gesprek. Hij vertelde over zijn nieuwe investeringsprojecten in België, over de wijngaard die hij recent gekocht had in Chili en over Madagaskar, waar hij een confectieatelier zou opstarten, omdat de lonen daar beduidend lager waren dan in de Maghreblanden. Ergens had hij ook nog een participatie in een Ierse zalmkwekerij in de buurt van Killary Harbour. De schijnbaar natuurlijke hebzucht van Deckers die hij niet probeerde te verhullen, dat voortdurend praten over geld en bezit, viel Steven toch wat tegen.

Het diner verliep vlekkeloos. Het was niet echt hoog culinair, maar zeer lekker en puur. Het bestond uit verse zalm en lamsvlees, versierd met een groentekrans. 

‘Het is allemaal van eigen kweek.’ De ex-professor kon zijn fierheid moeilijk verbloemen. De wijn die geserveerd werd was subliem. Deckers had een exclusieve wijnkelder, vernam Steven uit een gesprek tussen de minister en de oud-partijvoorzitter. Door problemen met zijn bloeddruk kon Deckers zelf maar matig van de godendrank proeven. Met een wijnkelder is het net hetzelfde als met een vermogen: je bouwt er gans je leven aan, maar uiteindelijk zijn het anderen die ervan genieten. 

Steven zag nu pas dat Deckers’ echtgenote niet tot de tafelgenoten behoorde. De vrouw had zich discreet teruggetrokken. Waarschijnlijk voelde ze zich niet al te best. Steven durfde hier echter geen vraag over te stellen.

De koffie werd rond het haardvuur geserveerd. Steven zag dat Deckers zich in zijn element voelde. De man was erudiet, zinderde van energie en barstte bijna van intelligentie. Zonder zich ervan bewust te zijn had Steven constant informatie gestockeerd in de zwarte doos van zijn geheugen. Hij voelde zich zelfvoldaan en ervoer deze avond als pure lyriek.

‘Hoe gaat het in de bank?’ Steven schrok op uit zijn gedachten. Deckers zat naast hem op de lederen sofabank. Was de man de duivel zelf en kon hij op meer dan één plaats tegelijkertijd zijn? Hoewel Steven hem de hele tijd discreet geobserveerd had, was hij er toch in geslaagd om onmerkbaar naar hem toe te sluipen.

‘Wel, de ene dag beter dan de andere.’

‘Je bent toch nog altijd tevreden?’

‘Voorlopig wel, ik leer nog alle dagen bij.’

Deckers knikte begrijpend en stond recht toen hij zag dat enkele genodigden aanstalten maakten om te vertrekken.

Steven aarzelde nog even op de binnenkoer. Enkele halogeenspots kleurden de omgeving saffraangeel en verlichtten de gerestaureerde abdijhoeve prachtig. Een zacht gehinnik vanuit de stallen maakte het geheel nog onwezenlijker. Dit vreemde moment werd opengescheurd door motoren die aansloegen. De afgebakende wereld werd even geopend. Het zware metalen hek schoof open, om aan de gasten de mogelijkheid te geven de cocon te verlaten.

Als een automaat reed Steven langs de smalle veldwegeltjes en raakte opnieuw hopeloos verdwaald. Het was er ook stikdonker en nergens vond hij een aanknopingspunt in deze verre uithoek van Vlaanderen. Daarenboven sloeg de welbekende grilligheid van ons klimaat toe. Donkere wolken begonnen samen te pakken. Dikke druppels vielen op de bedompte ruiten van zijn wagen. De zichtbaarheid werd quasi nihil. Hoewel hij het gaspedaal volop indrukte, had hij de indruk dat zijn wagen haperde. Net alsof de wielen wegzakten in modder en zich steeds dieper ingroeven. De omgeving straalde een merkwaardige, zelfs beangstigende sfeer uit. Tot zijn opluchting zag hij plots de verkeerslichten van de A17. Met asfalt onder de wielen reageerde de BMW nu zonder aarzelen. 

‘Nog nieuws over La Moderne?’ vroeg Eric Reyns als begroeting. 

‘Ik verwacht een tussentijdse situatie.’

‘En, hoe evolueert onze positie ondertussen?’ 

‘Er is niet veel veranderd, we staan nog steeds op het maximum van de toegestane kredietlijnen.’ Ondertussen haalde Steven het dossier van Karel Verbist uit de kast. 

‘Moeten we Karolien er niet bijhalen?’ vroeg de jurist

‘Waarom? We zijn hier toch voor een vergadering met Verbist.’

Steven geloofde zijn oren niet. Gisteren had hij hem nog gebeld en uitgebreid gebrieft over de vergadering die vanmiddag zou plaatsvinden en nu was hij klaarblijkelijk vergeten voor welk dossier hij er was.

‘Kun je dan nog even resumeren waar we in dit dossier staan?’ vroeg Eric lijzig.

Hij trok zijn vest uit en gooide het zonder veel zorg op de rugzijde van een stoel. Steven staarde verweesd naar zijn hemd. De kleur hield het midden tussen twee opvallende tinten die met elkaar gevochten leken te hebben door een verkeerde instelling van de wasmachine. Reyns haalde een sigaartje uit zijn vestzak. Hij stak het stinkstokje in zijn mond en zoog eraan alsof hij in zuurstofnood was. Onafgebroken blies hij rookwolken richting plafond en leunde hierbij zwaar achterover in zijn stoel.

‘Ik dacht dat je niet rookte’, zei Steven, die niet veel van sigaren moest hebben. 

‘Af en toe. Als de gelegenheid zich voordoet.’

‘Is er misschien een nieuw slecht dossier in aantocht?’ Steven wist dat Eric op moeilijkheden kickte.

De jurist negeerde de vraag en begon in het dossier van Verbist te bladeren. Veel tijd kreeg hij echter niet, want enkele ogenblikken later kondigde de receptioniste de komst van de bezoeker aan. Karel Verbist zag er knap uit: maatpak van een Italiaanse couturier, das en hemd in perfecte harmonie, lichtgebruind en zwierig bewegend voor een vijftiger. Hij begroette Steven op vriendschappelijke toon. Eric schoof zijn stoel achteruit en stapte op Karel Verbist toe.

‘Eric Reyns, hoofd van de juridisch afdeling. Hoe maakt u het?’

‘Uitstekend. Hartelijk dank dat u voor mij wat tijd kon vrijmaken.’ Hij schudde krachtig de uitgestoken hand.

‘Mijn bezoek vorige week aan Libanon was zeer verhelderend en vruchtbaar en we mogen ervan uitgaan dat de financiering van de eerste vier tankers rond is.’ De oliemagnaat haalde een stapel documenten uit zijn tas en overhandigde ze aan hem.

Eric Reyns klopte tegen de zijkanten, zoals bij een stel kaarten, en deponeerde ze op een keurige stapel. De precisie van de jurist kwam weer boven, dacht Steven. Hij bestudeerde de documenten grondig. De aankomst- en vertrekdata van de schepen, de havensteden die ze aandeden, de te laden hoeveelheden, en de betalingsmodaliteiten. Ondanks het hinderlijke lawaai van het verkeer dat in het Gentse centrum stokte, liet hij zich niet afleiden. 

‘In het documentair krediet zie ik geen clausules waarover u zich zorgen moet maken. Het betreft de klassieke geplogenheden.’

Verbist kon een glimlach niet onderdrukken toen hij zei: ‘Dat is toch al goed nieuws.’

‘Wat het contract betreft om de winst onderling te verdelen, zijn er wel enkele hiaten.’

‘Namelijk?’ De oliesjeik kroop naar het puntje van zijn stoel.

‘Er wordt nergens gespecificeerd welke kosten er precies mogen worden ingebracht. Dit geeft hen natuurlijk de ruimte om de winst af te romen.’

‘Ik had niet veel keuze.’

‘Vervelend is ook dat de gemeenschappelijke rekening werd geopend in Libanon, en dat er nergens een rechtbank werd aangeduid die bevoegd is in geval van betwistingen.’

Verbist draaide zijn hoofd een halve slag opzij, richting Steven: ‘Ik had liever met uw bank gewerkt, maar wou mijn zakenpartners niet beledigen.’ Steven knikte begrijpend. 

‘Zijn er verder nog vragen of aanbevelingen?’

‘Neen, behalve die paar onzekerheden lijkt alles te kloppen’, knikte Eric Reyns. De transactie was rond, de dollars konden voor Karel Verbist beginnen binnen te rollen.

Toen Steven even later het bureau van Karolien passeerde, vroeg hij haar discreet: ‘Is het voor deze avond oké?’ Karolien knikte onopvallend. Niemand in het agentschap was ervan op de hoogte dat ze meer waren dan collega’s. Hun relatie verliep ondertussen wel met ups en downs. Na een fijne periode samen had Steven verleden week nog in zak en as gezeten toen Karolien hem vertelde dat ze met Michael voor een verlengd weekend naar Wenen trok.

Steven voelde zich steeds ongelukkiger met de situatie. Hij wilde haar nog altijd niet dwingen om een definitieve keuze te maken. De reden hiervoor was dat hij twijfelde of ze uiteindelijk wel voor hem zou kiezen. Anderzijds begon hij het moeilijker te krijgen met het feit dat ze ook iemand anders had. Liefde kun je niet blijven delen. En zijn rol als minnaar lag hem niet. Hoe kon hij gelukkig zijn met die spaarzame, verdoken uurtjes, terwijl hij zonder veel moeite andere vrouwen kon krijgen? Steven hoopte echter nog steeds dat Karolien langzaam naar hem toe zou groeien. En hij had er begrip voor dat het tijd kostte om definitief met de Ierse Viking te breken.

Geduld is een schone deugd, maar deze eigenschap stond niet in de persoonlijke top tien van Steven. Hij was dus zeker niet van plan om nog maanden in onzekerheid te zwerven op zoek naar het beloofde land. Eerstdaags, nam hij zich voor, zou hij klaarheid eisen van Karolien. 

Om zeven uur stond ze hem zoals afgesproken op te wachten voor De Schreef, een fitnesscentrum met vier squashbanen. Nadat ze gestretcht hadden, klopten ze een halfuurtje de geestelijke spanningen van de afgelopen week weg. Aan de bar dronken ze nadien enkele pintjes en lieten zich de spaghetti gratin goed smaken.

Steven vertelde dat hij een aantal films had gehuurd en dat er een fles champagne in het koelvak wachtte. De avond kon niet meer stuk. Alle beslommeringen waren weer veraf.

Ze zaten knusjes op Stevens sofa. Hoewel de film erg spannend was, kon hij niet van haar afblijven.

‘Stop toch met prutsen.’ Karolien fatsoeneerde haar blouse.

‘Je ziet er ook geweldig uit.’ 

‘Overdrijf niet en kijk naar de film, straks missen we de plot.’

‘Overdrijven! Je hebt een lichaam waarvoor ik een moord zou begaan.’

Karolien had douchegel met één of andere exotische bloemengeur gebruikt. Deze leek hetzelfde effect te hebben als de diepe, seksuele geur die bronstige dieren verspreiden. Steven greep haar plots vast, tilde haar uit de sofa en droeg zijn prooi naar de slaapkamer. Karolien was die avond als de champagne zelf: fris, speels en eindeloos lekker. Langzaam nagenietend vielen ze in een diepe slaap.

Midden in de nacht schrok Steven wakker. Automatisch voelde hij in het donker naast zich. Karolien was er niet. Verdwaasd knipte hij het licht aan. Door een sluier zag hij haar aangekleed in de hal staan, op het punt om stilletjes het appartement te verlaten.

‘Wat doe je nu?’ 

Ze antwoordde niet. 

‘Het is drie uur ’s nachts.’ Slaapdronken wreef hij in zijn ogen. 

‘Dit is de laatste keer geweest.’ Steven hoopte dat dit een nachtmerrie was. Voorzichtig nam hij Karolien bij de arm. 

‘Je kan toch niet zomaar midden in de nacht vertrekken!’ Hij ging op de sofa zitten en trok haar dicht tegen zich aan. Karolien kalmeerde. Wezenloos staarde ze door het raam, haar ogen gefixeerd op een punt in de verte.

Na een pijnlijke stilte brak plots de dam. In een woordenvloed probeerde ze Steven uit te leggen dat ze hun relatie niet meer zag zitten. Michael begon iets te vermoeden en hij had de afgelopen dagen voortdurend vervelende vragen gesteld. Twee levens leiden, het steeds moeten liegen en al die geheimzinnigheid, ze kon het niet meer aan. Ze zat in een draaikolk, waarin ze helemaal tot beneden was gezonken en waaruit ze nu moest wegzwemmen. Steven begreep niet alles, haar woorden waren soms onsamenhangend en verward. Wat hij echter wel ten volle besefte was dat ze wou vluchten, weg van hem. Voorzichtig streelde hij haar haren.

‘Alles is misschien speels tussen ons begonnen, maar nu geef ik echt om jou.’ Subtiel was zijn argumentatie niet, maar hij vond geen betere woorden.

‘Het spijt me, maar ik wil zo niet verder.’ Steven voelde haar weer rillen.

‘En je hebt dus voor Michael gekozen?’ vroeg hij vlak, terwijl zijn hart als gek tekeerging.

‘Ja! Kun jij me dus vertellen wat ik in jouw bed doe?’ 

Steven nam twee glazen, gooide er wat ijsblokjes in en vulde ze rijkelijk met Chivas Regal. Hij opende het raam. Het was een frisse zomernacht. De nachtlucht had een heilzame invloed op zijn verwarde geest. Steven voelde het klamme zweet op zijn lichaam. Zijn benen leken op een rubberen ondergrond te staan.

De rest van de nacht zaten ze stilletjes, in het halfduister, dicht tegen elkaar aangedrukt. Als in een schuilkelder, bang wegkruipend voor het oorlogsgeweld. 

Het werd langzaam dag. De hemel werd lichter en na een onwezenlijke nacht hernam de aarde opnieuw haar juiste positie. De ochtendzon priemde de kamer binnen. Voorzichtig tilde Steven zijn hoofd op. Door het raam zag hij dat enkele vroege marktkramers hun handeltje reeds aan het opzetten waren voor de wekelijkse marktdag in Aalst. 

Karolien stond recht en gaf Steven nog een judaskus, tenminste zo voelde hij het aan. Toen liep ze naar de deur, weg uit zijn leven. Net zoals zijn vorige vriendin. Vrouwen hebben de eigenaardige gewoonte bij me weg te lopen, dacht hij. Hij opende een nieuwe fles whisky en slikte een paar kalmeermiddelen tot hij nergens meer pijn voelde en urenlang sliep.

10

Die maandagmorgen was Karolien er niet. Op het secretariaat vertelden ze Steven dat ze om familiale redenen een week verlof had genomen. Haar afspraken werden afgebeld.

Half versuft begon Steven met het opstellen van een kredietaanvraag voor Leon Deckers. Het lukte maar matig en hij vond van zichzelf dat hij klinkklare onzin aan het schrijven was. Steven had al een drietal kopjes koffie gedronken zonder dat zijn lichaam hierop reageerde. In de toiletten probeerde hij zich wat op te frissen. Hij kletste water in zijn gezicht en spoot gul deodorant. Toen hij in de spiegel keek, staarde een lelijke grimas terug.

Een telefoontje van de directeur van de corporateafdeling, die hem dringend bij zich ontbood, bracht hem terug naar de realiteit. Steven vroeg zich af welke statistieken hij niet bijgehouden had of met hoeveel krediethernieuwingen hij nu weer achterstond. Wrevelig en zeker niet in de stemming om op zijn kop te laten zitten, stapte hij het kantoor binnen. In tegenstelling tot wat hij verwacht had, was de begroeting eerder joviaal. Relaxed en fijnbesnaard stapte de man achter zijn bureau uit en drukte Steven de hand. Hij was niet voor niets een veelbelovend persoon in de bank, die getipt werd om zeteldirecteur te worden. 

‘Laat ons aan de vergadertafel plaatsnemen. Koffie?’

‘Neen, dank u. We moeten proberen de zenuwen onder controle te houden in ons beroep.’ De andere glimlachte bevestigend.

‘Ik had daarnet de voorzitter van het kredietcomité aan de lijn. Hij maakt zich zorgen over de negatieve evolutie van La Moderne.’

‘Er hangen daar inderdaad onweerswolken.’ 

‘Hij heeft me gevraagd dat jij het dossier prioritair zou opvolgen.’ Steven voelde de nattigheid aankomen en schoof nerveus heen en weer op zijn stoel.

‘Het is geen relatie uit mijn handelsfonds, a fortiori heb ik al meer gedaan dan nodig.’

‘Dat weten en appreciëren we…’

‘Trouwens mijn agenda zit overvol en ik heb heel wat administratieve achterstand.’ Steven zag hoe begrijpend zijn hiërarchische overste knikte, maar besefte dat hij hoe dan ook met het dossier zou opgezadeld zitten.

‘Karolien is te onervaren voor dergelijke probleemgevallen en de voorzitter vindt het te vroeg om La Moderne onder te brengen in de dienst Bijzonder Beheer. Er is dus maar één oplossing.’

‘Bon, als het niet anders kan.’

‘Jammer genoeg niet.’

Steven dacht terug aan het recente bezoek van Eric Reyns. Hij verdacht de geniepigaard ervan dat hij het was die aan de voorzitter van het kredietcomité gesuggereerd had om dit precaire dossier door hem verder te laten opvolgen. Binnensmonds hield Steven een scheldtirade aan zijn adres, waaraan geen einde leek te komen.

Geheel in gedachten verzonken liep hij, op weg naar zijn wagen, de Fnac in de Veldstraat binnen. Hij rommelde wat in de boeken en dwaalde af naar de cd-afdeling. De beste manier om weerstand te bieden tegen een aankomende depressie was wellicht een flinke portie goede literatuur en muziek.

Tussen Merelbeke en Wetteren wees de naald van de kilometerteller circa 200 kilometer per uur aan. Steven flirtte met de dood toen hij een vrachtwagen die op het middenvak reed rakelings passeerde. De liefde voor het leven, het relatieve van de liefde en het nuchter denken deden hem gas minderen. Het toerental van de zescilinder zakte aanzienlijk. De levenslijn van een mens is slechts een dunne draad die, ten gevolge van bepaalde elementen, snel afgeknipt kan worden. 

Om tot rust te komen nam Steven de afslag in Erpe-Mere en reed via binnenwegeltjes richting Aalst. Het asfalt leek op een kronkelend lint tussen velden en weilanden. Stevens gedachten dwaalden af naar Karolien. Hij twijfelde of hij haar zou gaan opzoeken. Zijn hersenen gaven andere raad dan zijn hart. Plots liep er een dier over de weg. Stevens voet trilde door het pompen van het ABS-systeem. Het dier bleef onbeweeglijk zitten. De angst belette het waarschijnlijk te reageren. Steven wist dat de klap niet te vermijden was. De verlaagde bumper verbrijzelde de schedel. De ruggengraat brak onder de brede, rokende Goodyearbanden. Meters verder kwam de wagen tot stilstand. Steven trilde op zijn benen. De stilte in het weidse landschap was hallucinant. Het portier van de wagen dat hij dichtgooide klonk als de echo van een geweerschot. Hij bekeek het dier. Het was een haas of een konijn. Steven had nooit het onderscheid kunnen maken. Nu zeker niet, het beestje was totaal verhakkeld. De ogen waren al glazig en leeg. Hij pakte het voorzichtig bij zijn oren en legde het langs de kant van de weg.

Ter hoogte van The Fox parkeerde hij zijn wagen en installeerde zich op het terras. Een stelletje tienermeisjes, voor wie het de laatste vakantiedagen waren, giechelden aan één stuk door. Een van hen trok Stevens aandacht in het bijzonder. Nonchalant lagen haar jeansbenen op een bloembak. Vanonder haar kortgeknipte zwarte haar flitsten donkere ogen zijn richting uit. Op haar bovenarm zag Steven een getatoeëerde prikkeldraad. Haar jonge borstjes spanden verrukkelijk in het versleten Armanitopje.

‘Een Malheur van ’t vat alsjeblieft.’

‘Komt in orde.’

Hij voelde de koele drank binnenlopen tot in zijn maag. Het gaf hem een prettig gevoel. Steven herhaalde het ritueel.

Het was zwoel. De laatste dagen had het weinig geregend en alles lag er stoffig bij. In de verte hoorde Steven het geraas op de snelweg, duizenden toeristen die van een vakantiebestemming terugkeerden. Hij had de indruk dat er een grijsblauwe nevel van uitlaatgassen boven de autostrade hing. De ozonconcentratie zou weer angstwekkend hoog zijn en de drempelwaarde die de Belgische overheid hanteerde was waarschijnlijk ruim overschreden. Het trio tienermeisjes hield hem nu openlijk in de gaten en hij wist dat ze grapjes over hem maakten. Steven had echter geen zin om op hun spelletje in te gaan en rekende af. Moeiteloos laveerde hij met de servobesturing tussen de tweemaal twintig centimeter die hem door de andere bestuurders was gelaten. 

Enkele minuten later koelde hij af onder de douchekraan. De zorgen en tegenstrijdige gevoelens vloeiden samen met het water langs de afvoerpijp weg. 

Hij ging op bed liggen en keek lusteloos naar een oude film met Jody Foster. Toch raakte hij geïntrigeerd door haar personage. Een sterke persoonlijkheid hielp haar te overleven en de vele tegenslagen te verwerken. Haar fysieke breekbaarheid bleek slechts schijn. Ook haar teerheid en kwetsbaarheid waren een bewuste maskering van de realiteit. Ze was immers een sterke, zelfbewuste vrouw die er een knappe minnaar op nahield. Toen ze dreigde meegesleurd te worden in het avontuur, koos ze zonder dralen voor haar echtgenoot, iemand zonder veel spirit. Vrouwen handelen steeds rationeel als het erop aankomt, concludeerde Steven.

Hij lag wijdbeens op de sofa en ademde zwaar. De stress van de laatste dagen eiste zijn tol. Het gestamp uit de boxen van zijn televisietoestel leek op een regiment soldaten dat over een brug marcheerde. Steven keek nog even naar een fragment dat een volgende film aankondigde en knipte het toestel uit.

Het was plots heel stil. Onbewust klemde hij zijn kaken op elkaar. Steven tuurde naar het hagelwitte plafond, tot hij overal vlekken zag. Hij krabbelde moeizaam recht en opende het raam. Diep, als uit ingewanden, roffelde in de verte de donder. De straatverlichting sidderde door een aanwakkerende wind. Met volle kracht scheen de maan door een opening in het wolkendek. Haar fosforescerend licht viel koel op de belforttoren. Donkere silhouetten repten zich over de Grote Markt. Steven had het gevoel in een andere eeuw te zijn beland. In de tijd toen Jan de Lichte vlak onder zijn appartement was gestorven. De rovershoofdman, met een aangezicht dat door de folteringen op een stuk modder leek met scheuren erin, werd vastgebonden op een rad. Een mensenzee verdrong zich om het spektakel niet te missen. Toen kwam de beul. Met een ijzeren staaf sloeg hij eerst armen en benen kapot en gaf daarna de verlossende, negende slag op de ribbenkast. De klokken van het belfort begonnen te beieren.

De donkerrode zon stond pal tussen twee flatgebouwen en zou spoedig achter de horizon verdwijnen. Michael zat zwijgend achter een Guinness. Een rookzuiltje kringelde omhoog, de zoveelste sigaret die zijn broer rookte. De laatste klanten verlieten het terras, de nazomerdag had veel mensen naar buiten gelokt. 

‘Onze vrienden komen vrij’, glimlachte Michael. 

‘Ook de bommenleggers en de veroordeelden voor moord?’

‘Iedereen, zonder uitzondering.’ Hij keek op zijn horloge, rekte zich behaaglijk uit en streek met een voor hem karakteristiek gebaar door zijn haardos.

‘We moeten er wel een zware prijs voor betalen.’ Hij dacht aan de totale ontwapening. Groot-Brittannië nam immers met niets minder genoegen dan de ontmanteling van het IRA.

‘Elke vrede heeft zijn prijs. We krijgen een wetgevend parlement en de Britten hebben zich ertoe verbonden de positie van Noord-Ierland niet meer te wijzigen zonder de toestemming van haar bewoners…’ 

Michaels broer onderbrak hem: ‘Dat is enkel goed nieuws voor de protestanten, zij hebben de meerderheid.’ 

‘Aan dertig jaar terreur en geweld kan nu definitief een einde komen.’ 

‘Ja,’ hij zuchtte, ‘uiteindelijk hebben we in ons leven enkel conflict gekend.’

‘Misschien moeten we daarom het nieuwe vredesakkoord een eerlijke kans geven.’

Michael nam de Belfast Telegraph en herlas het artikel over de wapens die ze moesten inleveren. Nadien zouden deze in centrale depots vernietigd worden. Er werd beklemtoond dat iedereen amnestie zou krijgen en dat de ingeleverde wapens niet zouden onderzocht worden om schuldigen te kunnen vervolgen. Michael dacht aan zijn broer die een van de vermoedelijke moordenaars van hun vader met kogels doorzeefd had. 

‘Het wordt tijd dat we tot rust komen en een normaal leven gaan leiden.’ De broers keken elkaar aan. Ver weg klonk het monotone geluid van een sirene. Op een muur vlak voor hen stond in graffiti Prepared for peace – Ready for war gespoten.

Overal in Belfast herinnerden muurschilderingen aan het conflict dat Noord-Ierland meer dan dertig jaar verteerd had. De Britse regering had reeds een budget van 3,3 miljoen pond uitgetrokken om de meest provocerende murals te laten overschilderen. Gewapende mannen met bivakmutsen en getrokken wapens moesten definitief uit het straatbeeld verdwijnen.

In de loop van de daaropvolgende jaren zouden de muren overschilderd worden met symbolen als de Titanic, het vergane luxeschip dat destijds op de scheepswerf van Belfast gebouwd werd, en George Best, een voetballegende die hier opgegroeid was. De verfkwast zou echter niet selectief genoeg gehanteerd worden en een brok waardevolle geschiedenis van Belfasts verleden zou hierdoor verdwijnen.

‘Ik denk erover Karolien te vragen of ze met me wil trouwen.’

‘Je hebt het goed te pakken, broertje!’ Michael kreeg een stevige klop op zijn schouder, als teken van warme sympathie.

‘Mama zal gelukkig zijn.’

‘Ja, de last wordt zwaar om dragen voor haar.’

‘Het zal voor iedereen een ander leven worden.’

Ze zwegen. Als een stuurloos schip kwam een lage mistbank van over zee het binnenland ingedreven.

‘Ik denk dat het nu een paar weken gaat duren vooraleer ik terugkom.’ In zijn stem klonk weemoed. Hij dronk langzaam van de Guinness en zette het lege glas met een smak op tafel. De pittige nasmaak tintelde in zijn mond.

‘We moeten een lijn trekken onder het verleden, terug een normale familie worden en denken aan de toekomst.’ Zijn broer wenkte de ober en bestelde nog eens hetzelfde. 

‘Dit vredesakkoord bewijst dat democratie werkt. Met geweld en provocaties werd ook niets opgelost. Integendeel.’

‘Het zal moed en discipline vergen om de regels van het akkoord toe te passen.’ 

‘Als je rechten hebt zijn er ook plichten.’

De ander haalde zijn schouders op. Zijn broer die rust en vrede wou, dat was nieuw. Het leek of hij iemand anders hoorde praten. Verzoenende taal uit Michaels mond was immers uitzonderlijk als het over de pro-Britse protestanten ging. Dat meisje in België moest een belangrijke invloed op hem hebben, dacht hij. 

Michael voelde intuïtief aan dat zijn broer niet overtuigd was. Hij wist dat hij de strijd niet zomaar zou stopzetten.

‘Doe geen domme dingen meer! Splintergroepen die nu nog door geweld het vredesakkoord proberen te verstoren zullen opgejaagd worden als wild.’ Hij had elk woord beklemtoond. Zijn neusvleugels trilden. 

‘Concentreer je liever op het echte leven, probeer werk te vinden, een vriendin…’ 

‘Ik heb een vriendin’, onderbrak hij Michael.

Ze lachten en klopten de volle Guinnessglazen tegen elkaar, zo hard dat het bier over hun kleren spatte. 

‘En, ken ik haar?’ 

‘Je bent al vier jaar weg. De meisjes die toen nog teenagers waren, zijn nu volwassen vrouwen.’ 

‘Inderdaad, de tijd vliegt.’

‘Ze gaan het onderzoek naar Bloody Sunday heropenen.’ De deur van het verleden voorgoed dichthouden was een moeilijke opgave. Onbewust dacht Michael aan hun twee buurmeisjes. Ze waren met hun poppen in het voortuintje aan het spelen. Plots kwam een politiewagen aangereden. Agenten stapten uit en liepen het rijhuis binnen. De angst in de ogen van de meisjes was een beeld dat Michael nooit meer vergat. 

Niet veel later vertelden ze hem wenend dat hun vader tijdens die betoging was doodgeschoten. Nadien zag hij hen nooit meer met hun poppen spelen. Hun jeugd was in één klap voorbij.

‘We zullen nu wel altijd Brits blijven zeker?’ Het droevig timbre in zijn stem ontging Michael niet. Hij had het hier ook moeilijk mee. Bewust probeerde hij echter een wig te drijven tussen het heden en het verleden. 

‘Algemene amnestie en een eigen parlement in ruil voor deze toegeving. Dat betekent toch iets.’ Zijn broer staarde voor zich uit en liet zijn vingerkootjes kraken. Het akelige geluid klonk alsof hij iedere keer een protestantse nek brak.

‘Kom, morgen heb ik een vroege terugvlucht en moeder zal reeds met het avondeten wachten.’

Steven bekeek de definitieve balans van La Moderne, die hij net ontvangen had. De resultaten waren nog slechter dan verwacht. De commissaris-revisor concludeerde dat, door het geleden verlies en de weinig hoopgevende vooruitzichten, de continuïteit van de onderneming in het gedrang kwam. Een kapitaalinjectie was dan ook de enige manier om uitstel van executie te bekomen.

De Artiest had de boodschap nu wel begrepen en verzette hemel en aarde om zijn zwalpend bedrijf van vers kapitaal te voorzien. Zijn grote hoop was het Vlaams Gewest. La Moderne bevond zich in een streek die al zwaar getroffen was door een aantal recente sluitingen. De Artiest had Steven trots en met tranen in de ogen een emotionele brief getoond, die hij aan de staatssecretaris gericht had. 

De problemen stapelden zich op. Verscheidene leveranciers begonnen onraad te ruiken en eisten contante betaling. Reden was dat de kredietverzekeraars hun kredietlijnen op de maatschappij opgezegd of drastisch verlaagd hadden. Ippo Bank moest de aflossing van haar langetermijnlening uitstellen omdat er geen liquiditeiten waren op de vervaldag. De RMZ-bijdragen konden evenmin betaald worden, en in allerijl was er een aanvraag tot uitstel ingediend. Daarenboven draaide de geruchtenmolen op volle toeren en begonnen de syndicaten nattigheid te voelen. De gebudgetteerde cijfers werden niet gerealiseerd en het uitgewerkte herstructureringsplan kraakte in al zijn voegen.

Minstens een kwartier zat Philippe Drion al vast in de ochtendspits. Een recente aanpassing aan het verkeersplan was de oorzaak voor deze ellende. Hij was gespannen. Niet zozeer vanwege het stokkende verkeer, maar door alle problemen die gelijktijdig op hem afkwamen. Geconcentreerd blies hij de sigarettenrook door het geopende schuifdak. Zijn vriend deed altijd knorrig als hij in de wagen gerookt had. Zonder het te beseffen tikte hij met zijn duim op het stuurwiel. Het verkeerslicht sprong voor de zoveelste keer op rood. Dit was al de derde of vierde keer en ze waren amper enkele meters vooruitgekomen. Een jongeman die waarschijnlijk in tijdsnood zat, gedroeg zich als een echte klootzak. Hij wrong zich van het linkse naar het rechtse rijvak in de hoop hiermee enkele metertjes te winnen. Zijn wagen hing geplakt tegen de bumper van Philippe Drions Mercedes. Hij gaf overvloedig gas, net alsof hiermee de zaak in beweging zou komen. Echt vervelend werd hij toen de Artiest een andere wagen liet inschuiven, waarop hij langdurig toeterde. Geen wonder dat sommigen agressief werden als ze in het verkeer dergelijke individuen tegenkwamen, dacht Philippe Drion. Hij bleef echter kalm en dacht na over hoe hij het onderhoud in de bank zou structureren.

Steven voelde zich niet goed in zijn vel. Karolien spookte door zijn hoofd en ook de komst van Philippe Drion stemde hem niet vrolijk. Hij had de indruk dat de directie dit hopeloze dossier op een slinkse manier in zijn schoenen geschoven had. Bovendien ervoer hij de aanwezigheid van Eric Reyns als plakkerig en vies. In deze prikkelbare stemming las hij net de levieten aan een medewerkster op het moment dat een collega hem meldde dat Drion aan de receptie op hem wachtte.

De Artiest had de laatste weken veel van zijn charme verloren. De gewaagde kleurencombinaties, die zijn handelskenmerk waren, hadden nu iets clownesks. Philippe Drion was een arm, potsierlijk mannetje geworden die om hulp bedelde en het hier blijkbaar steeds moeilijker mee kreeg. Hij ging krampachtig zitten en slaagde er niet in om het nerveuze getril aan zijn ooglid in bedwang te houden. Het doel van zijn bezoek had Steven kunnen raden: er moesten dringend betalingen gebeuren en er waren geen financiële middelen meer voorhanden.

‘Ik zie maar één oplossing.’ 

‘En die is?’ De oogjes van de Artiest begonnen te blinken. Hij ging rechtop zitten en kreeg iets van zijn vroegere fierheid terug.

‘Een sale-en-lease-backoperatie van uw nieuwste machines.’ 

Philippe Drion schoof achteruit op zijn stoel en bekeek Eric Reyns alsof deze hem heteroseks aanbood.

‘Als je dit niet aanvaardt, is een faillissement het enige alternatief.’ De Artiest wiste het zweet van zijn voorhoofd en hapte naar lucht. Reyns’ plan was simpel. Hij zou de modernste machines verkopen aan een leasingmaatschappij, die deze nadien weer verhuurde aan La Moderne. Op het eerste zicht zou er voor de buitenwereld niets veranderen. Hierdoor kwam er wel cash geld binnen en konden de dringendste betalingen gebeuren. 

‘Een deel van deze liquiditeiten moet wel aangewend worden om onze debetstand te verminderen.’ 

‘Ja, maar…’, begon de Artiest. 

‘Het is te nemen of te laten’, onderbrak de jurist hem.

De Artiest knikte, zijn voorhoofd was één rimpel. Zijn hoofd leek op een radiozender waar iedereen op dezelfde frequentie uitzond. Hij besefte goed dat, als hij instemde, dit neerkwam op het verduisteren van activa uit de onderneming. De huisbankiers hadden hierop immers reeds een voorrecht via hun inschrijving op het handelsfonds. Philippe Drion had twee trauma’s te verwerken: hij deed niet alleen iets onwettigs, maar tevens zouden de huisbankiers onmiddellijk hun kredietlijnen opzeggen indien dit uitlekte. Een faillissement zou dan onvermijdelijk zijn. Nadien kon hij zelfs persoonlijk door hen vervolgd worden. De Artiest besefte goed dat de keuze er één was tussen de pest en de cholera. Hij koos uiteindelijk voor uitstel van executie en aanvaardde het voorstel. Toen Drion even later naar buiten stapte, zag Steven pas hoe fel hij vermagerd was. Onwillekeurig moest hij denken aan een knekelgestalte uit de dodendans.

Om de transactie te verhullen zou Eric Reyns niet de eigen leasingmaatschappij van de bank gebruiken. Veel moeite om hier een onafhankelijke leasingmaatschappij voor te vinden, verwachtte hij niet. Het onderliggende pand betrof immers quasi nagelnieuwe machines en de herfinanciering ervan bleef beperkt tot slechts zestig procent van hun aanschaffingswaarde. 

Op het gezicht van de jurist stond een brede grijns: ‘Hiermee zullen veel euro’s naar de kassa van de bank vloeien.’ 

‘Is dit geen tackle die met een rode kaart kan bestraft worden?’

‘Misschien, maar weet jij iets beter?’

‘Deontologisch heb ik er toch problemen mee.’

‘Als je er goed over nadenkt is het feitelijk geen doodschop, maar alleen een professionele overtreding.’

‘Ik wist niet dat je zo goed op de hoogte was van voetbal.’ Stevens gezonde provocatiedrang kwam weer naar boven.

‘Van het spel zelf niet, maar wel van het reglement.’

‘Op die manier. Wanneer denk je de zaak te laten doorgaan?’

‘Zo snel mogelijk. Probeer me vandaag nog de originele facturen van de machines te bezorgen.’ 

‘Vandaag? Moest dat gisteren al niet gebeurd zijn?’

‘Bespeur ik daar enig sarcasme?’

‘Neen, maar het zit me allemaal niet goed mee.’

‘Er zijn van die periodes…’

‘Inderdaad, maar ik heb nu een andere afspraak.’ Steven verliet op zijn beurt de vergaderzaal. Hij had geen zin om verder te leuteren. 

Karolien stapte het kantoor binnen. Ze zag er fantastisch uit en produceerde de glimlach waar Steven verliefd op was geworden. Je kon zien dat ze intens genoten had van haar weekje vakantie. Haar stem klonk relaxed en haar nieuwe outfit zou wel het symbool zijn van een nieuwe start, vermoedde Steven. Stiekem had hij gehoopt dat Karolien er als een zieke mus zou hebben bijgezeten, maar niets was minder waar. Het vogeltje had zijn kleurenpracht terug, het floot en fladderde opgewekt.

’s Middags lunchten ze samen in het Pakhuis. Het gesprek was aftastend en raakte niet tot de kern. Ze leken net twee vreemden die zich forceerden om de conversatie drijvend te houden. Karolien had het over de zeteldirecteur die geen pensioenregeling wou aanvaarden. Zijn echtgenote was onlangs overleden en hij wou actief blijven. Alleen thuis zitten was zeker geen ideale manier om verdriet te verwerken. Waarom wil de regering trouwens per se de pensioenleeftijd voor iedereen gelijkstellen? Vanaf een bepaalde ouderdom zou men de vrije keuze moeten hebben om verder te werken of met pensioen te gaan. De ene heeft immers nog zin om te werken, is nog lang niet opgebrand en voelt zich kerngezond, terwijl de andere naar rust snakt. 

‘Heb je deze ochtend in de krant gelezen over die megafusie die op til is?’

‘Ja, het bankenlandschap wordt blijkbaar opnieuw door elkaar geschud.’

‘Met wie zouden wij kunnen fusioneren?’

‘Geen idee.’

‘Er blijven niet veel kandidaten meer over.’

‘Neen.’

‘Toch zal de directie iets moeten doen. Als middelgrote bank kan je op termijn nooit concurreren tegen mastodonten.’

‘Er zullen altijd nichespelers zijn.’

Ze schrokken even op, een glas viel in gruzelementen op de vloer. Dan ging de saaie conversatie verder: ‘Voor een universele bank die alle diensten aanbiedt, vrees ik dat op termijn de baten de kosten niet meer zullen dekken.’

‘Je kan goed horen dat je economie gestudeerd hebt.’ Ondertussen had Steven gezien dat haar blouse met drukknopjes openging.

‘Dat niet alleen, maar mijn thesis ging over de rentabiliteit van de dienstensector. De banken vormden hier een onderdeel van.’ 

‘Allemaal interessant, maar zeg liever eens hoe het met jou gaat?’

‘Goed, dank je.’ Ze wist niets anders te bedenken en probeerde zakelijk te blijven: ‘Hoe verloopt het oliecontract van Verbist?’ 

Steven ging niet op haar vraag in. De propellers in het Pakhuis draaiden op een laag toerental. Hun gezoem was nauwelijks hoorbaar in het geroezemoes van stemmen. Onwezenlijk hoeveel lawaai er is in een vol restaurant. Bijna onwerkelijk dat mensen er ontspannen van hun maaltijd kunnen genieten. Stevens vingertoppen raakten de bovenarm van Karolien, zijn blik probeerde de hare te vangen. Zij probeerde zich te concentreren op de salade met spekreepjes die de kelner net gebracht had.

‘Zullen we dan nooit meer samen eten, roddelen, gek doen, vrijen?’ vroeg Steven stil. Karolien probeerde uit te leggen dat hij net als vroeger haar vriend, mentor of grote beer kon blijven maar niet meer haar minnaar. Steven liet voorzichtig uitschijnen dat hij niet veel voor deze rol voelde. 

‘Waarom kan je niet één blokje wegnemen?’ 

Steven begreep haar niet en trok zijn wenkbrauwen op. 

‘Je moet toch niet zoals in een dominospel het blokje omver stoten zodat de rest meevalt. Je kan toch één blokje in onze relatie wegnemen en de rest gewoon laten staan.’ 

‘Met dat ene blokje bedoel je in ons geval seks?’ vroeg Steven iets te luid. Enkele restaurantbezoekers keken in hun richting. Hij voelde een pijnscheut in zijn rug alsof hij een te zware zak had opgenomen. Karolien zat achter haar servet verscholen.

‘Je vergelijking klopt trouwens niet’, ging hij plots verder. ‘In een dominocircuit mag je niet één blokje wegnemen en dan verder spelen alsof er niets gebeurd is.’

Karolien keek hem vragend aan.

‘Eén dominoblokje wegnemen is niet fair tegenover het spel. Ofwel laat je gans de ketting staan en bouw je verder aan de weg, ofwel geef je er een tik tegen, zodat alles omvalt.’ 

‘Als je het zo bekijkt.’

‘Dat doe ik.’

‘Wel, dan volg ik je redenering en aanvaard je beslissing.’ Steven zag dat haar besluit onherroepelijk vast stond. Aandringen had geen zin meer.

‘Alles is gezegd, zeker?’

‘Het spijt me. Het had nooit mogen gebeuren.’ Ze legde haar vork naast het quasi onaangeroerde bord.

Steven stond recht en liep naar de kassa, die midden in het restaurant stond, rekende af en liep naar buiten.

Hij vertikte het om nog naar de bank terug te keren en reed naar zijn geboortestreek. Het was een beproefde remedie als hij iets moest verwerken. Telkens als er tegenslag of verdriet in zijn leven kwam – waarbij een vrouw meestal de aanleiding vormde – herhaalde hij dit ritueel.

In Vlaams-Brabant zijn er nog rustige natuurgebieden, weidse landschappen met eenzame bossen, waar hij luidop tegen zichzelf kon praten en tot rust komen. 

Steven dwaalde rond in de streek waar hij zijn jeugd had doorgebracht en die hij kende als zijn broekzak. Toch had hij de indruk een vreemdeling te zijn, die in een versteend landschap doolde. Het was windstil, geen blad bewoog. Hij voelde zich stuurloos, niet goed wetend welke richting hij aan zijn leven moest geven. Alhoewel hij geen alcohol of kalmeermiddelen gebruikt had, bewoog hij zich toch loom en moeizaam. Vlakbij hoorde hij een krassend geluid dat hij niet kon lokaliseren. In een weide stonden koeien rustig te grazen. Een stier stond te herkauwen met een argwanende blik in zijn ogen en opengesperde neusgaten. Nog een mannetje dat geen concurrentie zou dulden, dacht hij. Uit de pomp boven een drinkbak liet Steven het koele water over zijn armen lopen. De zon deed de druppels weerkaatsten als kristalsplinters die hij in zijn hand hield. Zoals hij gehoopt had, werkten de rust en stilte na een tijd louterend.

11

Een olietanker, geladen met honderdduizend ton crude oil, beukte tegen de metershoge golven van de oceaan. Het schip was een nietige druppel in een ketel van wild schuimend water. De storm was onverwachts opgestoken. Een uurtje geleden was de nacht nog vriendelijk en werd het water beschenen door een volle maan. Ontelbare sterren galoppeerden op schaarse wolkenkrullen en hadden het spoor dat de tanker door het water trok gevolgd. Als een gordijn was de lucht plots dichtgeschoven. Een rollende donder, gevolgd door een bliksemschicht was het voorspel geweest. Het aanzwellende lawaai van het tempeest was hallucinant. Gebulder van gigantische watermassa’s, gekoppeld aan het aanhoudende machtsvertoon van de hemelgoden. Zeus’ bliksems leken op naalddunne metalen slingers die door de inktzwarte nacht gegooid werden. De golven veranderden in immense waterafgronden die de tanker lieten balanceren als een notendopje. 

De ogen van de kapitein traanden en hij voelde zich koortsig. Hij had een paar kopjes thee met citroen gedronken, maar het hielp weinig. Grote gevolgen hebben soms maar een pietluttige oorzaak. Was deze banale griepaanval er de oorzaak van dat hij zo lichtzinnig reageerde en tegen alle voorschriften in de aangeduide scheepsroute negeerde? In ieder geval, hij gaf het bevel om dichter tegen de kust wat beschutting te zoeken. Dit was een onvergeeflijke fout. ‘Wat is dat voor licht daarginds’, schreeuwde iemand. De kapitein bekeek hem verwonderd. Ontzetting vlamde op in zijn ogen. Voor hij kon reageren, hoorden ze een luid gekraak. De supertanker schudde hevig toen hij over de kliffen schuurde. De seconden dat het gevaarte zich een weg doorheen de rotsen trok leken eindeloos. Het openscheuren van de romp was zo akelig dat de kapitein ervan begon te rillen. In paniek schreeuwde hij een reeks bevelen. Een geur van smeltend staal vulde de ruimte. Het leek of alle duivels de hel verlaten hadden.

De storm luwde net zo snel als hij opgestoken was. De maan dook plots op vanachter een wolkenbank. Het koele licht gaf de gestrande tanker een lugubere aanblik en accentueerde de zware averij die opgelopen was. Het had ook iets zieligs. Een trotse mammoettanker, de koning van de wereldzeeën, die hulpeloos als een kromme hoepel op de rotsen lag.

De eerste SOS-signalen werden opgevangen door de kustwacht. Nadat de juiste positie opgegeven was, spoedden helikopters zich naar het onheil. Enkele bemanningsleden hadden lichte verwondingen opgelopen en werden opgepikt. De windkracht was ondertussen geminderd tot zo’n zeven beaufort. Minder dan een uur nadat de tanker gestrand was, bereikten de eerste reddingsvaartuigen de plaats van de ramp. Zonder noemenswaardige problemen werden alle opvarenden geëvacueerd. Paniek was er trouwens nooit geweest, aangezien de tanker op een soort platform lag. 

Toen het dag begon te worden, kreeg men een duidelijk beeld van de tragedie. Als het bloed bij een gewond dier gutste de olie uit de open wonden van de tanker.

‘Dit wordt de grootste natuurramp ooit’, zei een van de redders emotioneel tegen de kapitein die weigerde zijn schip te verlaten. In de scheepvaart zijn er zoveel verhalen van heldhaftigheid en lafheid, maar het beeld van deze kapitein, die versuft en verbijsterd ronddoolde op het dek, was pure dramatiek.

Kilometers strand werden de volgende dagen vervuild met een oliesmurrie tot dertig centimeter dik. Ontelbare zeevogels stierven en een balans opmaken over de sterfte van vis en schaaldieren zou onbegonnen werk geweest zijn. Het werd de grootste zee van ruwe olie ooit gezien. Kustbewoners probeerden hopeloos het smerige goedje met emmers en schoppen op te ruimen. Specialisten bonden de strijd tegen de olie aan met chemicaliën. Deze stoffen deden de olie sneller afbreken, maar waren zo giftig dat ze nog meer schade aan het milieu toebrachten. Sporen van deze oplosmiddelen werden jaren later nog aangetroffen in het plantenleven en het dierlijk leven. Ook het gerechtelijk onderzoek draaide uit op een juridische marathon die eveneens jaren zou duren. Het met moeite ontrafelen van een kluwen aan claims en eisen tot schadevergoedingen werd een monnikenwerk waar niemand ooit goed wijs uit raakte.

Karel Verbist kleedde zich uit en stapte onder de douche. Hij genoot van het lauwe water dat het zweet van zijn lichaam spoelde. Hij was perfect gelukkig. In gedachten zag hij opnieuw de beslissende ace waarmee hij zich geplaatst had voor de finale van morgen. Zijn prestige onder de clubleden zou terug opgevijzeld zijn, zeker omdat hij vorig jaar in de tweede ronde van het clubtornooi al uitgeschakeld was. Sommigen hadden toen smalend opgemerkt dat zijn jonge vrouw veel te maken had met zijn slechte prestatie. ‘Te veel getraind tussen de lakens’, had hij aan de bar opgevangen. Verbist droogde zich zorgvuldig af, trok zijn trainingspak aan en gooide de tennistas met een zwier over zijn schouders.

‘Een Aquarius Orange, en geef die mensen hier ook iets.’ Hij kon zijn fierheid moeilijk wegsteken. De schouderklopjes, de felicitaties en de bewonderende blikken van een paar tienermeisjes deden hem glunderen.

‘Wanneer wordt de finale morgen gespeeld?’ Ondertussen keek hij geïnteresseerd naar buiten waar de andere halve finale begonnen was.

‘Wel, jullie, de jeugdige veteranen, komen als laatste in actie.’ 

‘De apotheose van het tornooi dus’, knikte Karel Verbist breed lachend. 

‘Nogmaals proficiat’, zei zijn tegenstander die licht hinkend het clubhuis binnenkwam. 

Duelleren zit in het menselijk ras ingebakken. Vroeger ging men elkaar met zwaard of sabel te lijf, nu doet men het iets beschaafder en wordt er een net tussen de twee kemphanen gespannen. Maar concreet kwam het op hetzelfde neer. Je moest de tegenstander overwinnen. 

Ook in deze wedstrijd waren beiden tot het uiterste gegaan in hun drang om de soortgenoot te overtreffen. Hun ouder wordende lichamen waren hierbij maar een hinderpaal. Liefst zouden ze eruit opgestegen zijn om terug te keren in een jong, atletisch lijf. 

‘Laten we hopen dat het weer mooi blijft.’

‘Ja, ik ondervond wat hinder aan mijn enkel, die ik gisteren omgeslagen heb’, veranderde de andere van onderwerp. Hij toonde de zwaar ingetapete voet en speurde naar begrijpende blikken van de omstanders, die hierin de enige reden van zijn verlies zouden erkennen. Of het morgen goed of slecht weer was, kon hem niet veel meer schelen. Zijn lot was bezegeld, de eer zou morgen voor de twee finalisten zijn. Hier had hij het moeilijk mee.

‘Zou ik nog een kleinigheid kunnen eten?’ vroeg Verbist aan de barman die hem een tweede drankje serveerde. 

‘Natuurlijk, ik zet onmiddellijk een tafeltje klaar. Voor twee personen?’ Karel Verbist knikte en nam zijn gsm uit de tennistas. Terwijl hij wachtte op de warme stem van zijn vriendin, zag hij de puber weer voor zich die zich door haar had laten verleiden. Verbist had een metamorfose ondergaan toen hij haar voor de eerste keer in de club ontmoette. De jonge vrouw had hem op een vreemde manier in verwarring gebracht. Oude herinneringen aan de liefde die al lang opgeborgen waren, kwamen opnieuw bovendrijven. Het had hem moeite gekost om zich onder controle te houden en om haar niet als een voyeur, stiekem te bespieden. Dat witte, korte rokje, die gespierde benen, haar lange blonde haren, bruine armen. Het had hem halfgek gemaakt. ’s Avonds had hij voor de eerste keer in zijn leven drugs genomen, een soort opium om haar uit zijn geest te bannen. Het had hem maar tijdelijk verlicht. Zijn gevoelens waren complex en zijn hart leek verankerd aan dat mooie wezen, dat hem waarschijnlijk maar een oude dweil vond. Zij was echter iets minder puur dan hij aanvankelijk gedacht had. Ondanks haar jonge leeftijd had ze al twee mislukte relaties achter de rug. Haar eerste huwelijk bleek een totale vergissing, dat maar enkele maanden had standgehouden. Voor haar tweede liefde was ze meer een soort proefkonijn geweest, een speelgoedje voor iemand die alles wou proberen. 

Bij Karel Verbist had ze haar evenwicht gevonden. Ze voelde zich ook goed in haar nachtblauwe Porsche en dure merkkledij. Ook de karaatring aan haar vinger en het briljanten halssnoer waren gulle compensaties voor een aanzienlijk leeftijdsverschil.

Karel Verbist wou net zijn gsm uitschakelen toen zijn vriendin opnam.

‘Je moet onmiddellijk naar hier komen.’ Haar stem klonk gespannen.

‘Wat is het probleem, ik heb hier de wedstrijd gewonnen en dacht…’

‘Er is een fax binnengekomen van je Libanese partners. Ze wijzen op grote moeilijkheden’, onderbrak ze hem.

‘Ik kom direct.’ 

Karel Verbist was duidelijk geschrokken. Hij wist dat het haar gewoonte niet was om te panikeren voor een kleinigheid. Bovendien paste het ook niet in de manier van handelen van de broers Gotchadourian om de huiselijke rust te verstoren voor pietluttigheden. 

‘Verandering van strategie, we dineren thuis’, zei hij luchtig tegen de ober die het tafeltje al van een witte nap had voorzien. De oliemagnaat grabbelde zijn spullen bij elkaar, niet vermoedend dat hij morgen, op zijn gloriedag, afwezig zou zijn.

Hij reed snel, tegen zijn gewoonte in. Verbist reed eigenlijk niet graag met een wagen, welk model het ook was. Vroeger had hij een chauffeur gehad. De omgeving roddelde hierover omdat ze het snobistisch vonden. Dat was de enige reden waarom hij zelf opnieuw achter het stuur gekropen was. Doch rijden bezielde hem niet, het gaf hem niet de minste voldoening. Ondertussen piekerde hij zich suf over alles wat kon misgaan.

Hij was verplicht geweest om nog enkele keren naar Lagos te reizen, met zakken vol dollars, voordat de olieleveringen gestart waren. Steeds had hij een vipbehandeling gekregen, militaire escorte incluis. Nu verliepen de zaken echter vrij gestructureerd en deze ochtend had hij nog met voldoening geconstateerd dat het saldo op de gemeenschappelijke rekening met de Libanese partners ferm begon aan te zwellen. 

Aan de rand van de Damse Vaart probeerde een zwaarlijvige man een lekke band te vervangen. Hij had daar duidelijk alle moeite mee. Een vrouw stond naast de wagen domweg wat te lachen. Ondanks zijn haast stopte Verbist. Toen de man opkeek, rolden de zweetdruppeltjes van zijn voorhoofd. Karel Verbist zag dat zijn hand bloedde.

‘Heb je hulp nodig?’ vroeg hij door het geopend raampje. 

‘Graag, want de vijzen van dit wiel zitten muurvast.’

‘Ze zullen waarschijnlijk pneumatisch vastgezet zijn en dat krijg je met mankracht nooit meer los.’ De man knikte instemmend.

‘Zal ik een garage opbellen?’

‘Als je dat zou willen doen’, antwoordde de man opgelucht. Hij zette de handen in zijn rug en probeerde hiermee de rugpijn te verdrijven. Verbist vertrok, de andere riep hem nog een dankwoordje na.

Verbist was nog aan het manoeuvreren om de wagen te parkeren, toen zijn vriendin de voordeur opentrok. ‘De eerste beelden komen net binnen op CNN, haast je.’

Het duurde nog een hele tijd vooraleer het tot Karel Verbist doordrong dat de gestrande tanker die getoond werd juist diegene was die hij gecharterd had en die de Nigeriaanse olie verscheepte.

Terwijl hij met één oog de dramatische televisiebeelden volgde, las hij met het andere de berichten die de Libanezen hem een uurtje geleden gefaxt hadden. Zij waren via hun verzekeraars onmiddellijk op de hoogte gebracht van de tragedie. 

Karel Verbist keek in de verbijsterde ogen van een kustbewoner die geïnterviewd werd. Het werd de man te machtig, zijn stem stokte en tranen liepen over zijn wangen.

Ongeveer vierenveertig procent van de wereldolie werd internationaal verhandeld. Dit betekende dat zowat tweeduizend zeshonderd tankers dagelijks over de wereldzeeën zwalpten van de ene haven naar de andere. En net de tanker die zijn zwarte goud verscheepte, leed schipbreuk. Het leek of de duivel zelf zich ermee gemoeid had. Na de slopende onderhandelingen, na al die risico’s met smeergeld die hij genomen had, begonnen de zaken net te renderen. De deal zou een groot succes geworden zijn. Openlijk gaf de concurrentie toe dat hij de wereldgiganten een fameuze hak gezet had. En nu dit. De oliemagnaat zat uitgeteld in een zetel. Hij probeerde rustig te blijven en helder te denken, maar dit lukte maar matig. 

De secretaresse van Leon Deckers had een dringende afspraak met Steven vastgelegd. Hij zou omstreeks vijf uur in het agentschap zijn voor een onderhoud dat maximaal één uur mocht duren. Ze had het tijdsbestek duidelijk afgebakend, want nadien was er een belangrijke bespreking in Brussel.

Steven was aan het mijmeren over Karolien toen de ex-professor zich stipt op tijd aanmeldde. De handdruk was stevig en de manier waarop hij behaaglijk ging zitten schepte vertrouwen.

‘Alles in orde?’ was de klassieke vraag die meer als inleiding gold, dan om effectief te polsen naar de gezondheids- of gemoedstoestand van zijn gesprekspartner.

‘Enkele moeilijke dossiers houden me wel bezig.’

Deckers onderdrukte een giechel: ‘Professionele problemen zullen er altijd zijn.’ 

En andere ook, dacht Steven. Hij zag Karolien. Deze ochtend droeg ze een kort rokje met zwarte nylonkousen die haar benen extra mooi accentueerden. Eventjes had ze met felle ogen in zijn richting gekeken toen hij hier halfluid een seksistische opmerking over had gemaakt tegen een van zijn collega’s.

Leon Deckers nipte van de gloeiend hete koffie. Steven observeerde hem onopvallend. De ex-professor was een imposante figuur: groot en struis. Zijn bolle buik zorgde ervoor dat de hemdknoopjes mateloos gemarteld werden. Het was een wonder dat ze niet gelijktijdig opengesprongen waren toen hij zich in de zetel had geïnstalleerd. Zijn voorhoofd blonk als een biljartbal, een teken van jarenlange kaalheid. Als je goed keek, zag je dat hij kuiltjes in zijn wangen had, merkte Steven geamuseerd op. 

‘Gisteren heb ik een kleine steenbakkerij gekocht.’ Steven bekeek hem verwonderd. De ex-professor nam zijn bril af en veegde hem schoon.

‘Na de concentratiegolf van de laatste jaren is er toch alleen maar plaats voor grote spelers in de steenbakkerwereld?’ vroeg Steven ongelovig.

‘Inderdaad, het is op het eerste zicht een weinig lucratieve business. Vooral als je moet opboksen tegen multinationals.’ Hij werd onderbroken door zijn gsm, die belde op de tonen van Jingle Bells. Deckers keek op het schermpje en schakelde het toestel uit zonder de oproep te beantwoorden. Onbelangrijk of strikt confidentieel dus, concludeerde Steven.

‘Voor een steenbakkerij heb je grond, of beter gezegd, klei nodig’, ging hij verder. ‘Die moet je laten opdelven, en zo ontstaan er uiteraard grote putten. Naderhand kun je die putten volstoppen met organisch afval en daar zitten wel grote winsten in.’

Steven knikte begrijpend.

‘In een regio waar ze schreeuwen om de verbrandingsoven stil te leggen omdat hij te veel dioxine uitbraakt, heb ik een dergelijke vergunning kunnen bemachtigen.’ Zijn ogen begonnen te glimmen. 

‘Dat is natuurlijk het belangrijkste én het moeilijkste: vergunningen bemachtigen.’ Steven bekeek hem als een kind dat een goochelaar een niet alledaagse truc zag uithalen.

‘Zou je hier een nieuw kredietdossier voor kunnen opmaken?’ Hij diepte een businessplan uit zijn aktetas en lichtte de cijfers toe. Met de steenbakkerij zelf zou Deckers nauwelijks uit de kosten komen, maar als hij de tien hectaren kon laten opvullen met biologisch afbreekbaar afval zou hij op vijf jaar zo’n tien miljoen euro rijker zijn. Leon Deckers keek op de zware Rolex aan zijn pols. Hij floot even tussen zijn tanden en stond recht.

‘Hoe gaat het nog met uw andere bedrijven?’ 

‘De situatie in de ex-Oostbloklanden verbetert, de economie in West-Europa draait opnieuw bevredigend en de rente blijft laag.’

‘Alle ingrediënten zijn dus aanwezig om een goed resultaat neer te zetten’, vulde Steven aan.

‘Voilà’, beaamde Deckers met zijn breedste glimlach. Steven haastte zich om de deur voor hem open te houden. In de deuropening aarzelde hij plots om verder te gaan. De ex-professor taxeerde Steven. Die voelde zich alsof hij bij een kleermaker stond die hem van onder tot boven opmat.

‘Je hebt wellicht gehoord dat het glasbedrijf Verimo in moeilijke papieren zit?’ Hij wachtte even. Steven haalde de schouders op, dit was nieuw voor hem.

‘Het is nog confidentieel,’ ging Leon Deckers verder, ‘maar ik ben in onderhandeling om het bedrijf over te nemen. Ook om glas te vervaardigen moet je immers putten maken, als je ziet waar ik naartoe wil?’

‘Ik dacht dat glas gerecycleerd werd.’ 

‘Voor een belangrijk deel wel, maar om een goede kwaliteit te bekomen moet er zand aan toegevoegd worden.’

‘Een beetje zoals in de staalindustrie waar ze schroot in de hoogoven bijvoegen?’ Steven dacht aan de staalfabriek die hij onlangs bezocht had.

De ex-professor negeerde de vraag en vervolgde: ‘Op politiek vlak is alles geregeld. De overheid is haar participatie in het bedrijf immers liever kwijt dan rijk.’

‘Kan onze bank hier ook een rol in spelen?’ 

‘Dat denk ik wel’, zei Deckers peinzend. ‘Misschien kunnen we daar volgende week een vergadering voor beleggen?’

‘Fijn, ik zal een datum prikken met uw secretaresse.’

‘Perfect. Maar nu moet ik absoluut mijn timing respecteren, want een minister wacht niet graag.’ Om zijn mond speelde een geheimzinnige glimlach. Na een stevige handdruk verwijderde hij zich met grote stappen.

Steven installeerde zich opnieuw achter zijn bureau, geheel in gedachten verzonken. Hij voelde zich een beetje zoals Galilei toen die voor het eerst door zijn zelfgemaakte telescoop keek en een glimp opving van het kosmisch heelal. De verwondering om het universum dat openging en oneindig bleek. 

Steven begon nu pas goed te beseffen hoe ver Deckers’ politieke invloed wel reikte. Natuurlijk waren er ook andere krachten die meespeelden in de uitzonderlijke opgang van de ex-professor. De man had een niet aflatende wilskracht en was gezegend met een uitzonderlijk groot inzicht in zaken. Maar toch.

Hoe Steven ook tobde, hij kon niet tot een logische verklaring komen. Waarom kwam er zo veel bij Deckers terecht? Er waren toch nog industriëlen in Vlaanderen. Hoe verkreeg hij op zo’n eenvoudige manier exploitatievergunningen? En waar op deze aarde stond zijn financiële bron die euro’s bleef spuien? Er waren banken die hem hielpen, maar daarnaast was er toch ook steeds een eigen financiële inspanning van Deckers zelf. Het leek echt op een vicieuze cirkel, net zoals in het theater van de wetenschap: als het ene mysterie opgelost raakte, kwam er een ander prominenter dan ooit op het voorplan. 

Door al dat gepieker kreeg Steven hoofdpijn en zijn slapen bonsden. Hij nam een pijnstiller en kreeg het gevoel dat zijn hoofd opgevuld werd met watten. De zoemtoon van zijn gsm klonk gedempt, ergens diep van onder een watermassa.

‘Petra De Roose, Ippo Bank, een goede namiddag’, klonk een muzikale stem. Steven knipperde met de ogen. Zijn agenda, die hij in één hand vasthield, plofte als een inerte massa op de parketvloer.

‘Wat kan ik voor je doen?’ De mist trok langzaam op.

‘Ik wou je enkel inlichten dat onze bank vandaag een aantal cheques van La Moderne onbetaald teruggestuurd heeft.’

‘Het gaat van kwaad naar erger.’

‘Dat kan je wel stellen. Daarenboven willen we de druk vergroten.’ 

‘En de beloofde kapitaalsverhoging?’

‘Die is nog steeds toegezegd, maar of die er effectief komt is een andere zaak.’

‘Sprookjes uit Duizend-en-een-nacht, zeker?’ Steven wist niet waarom hij duidelijk aan andere zaken aan het denken was.

‘Ja, dat vermoed ik ook.’ 

‘Morgen heb ik een afspraak met Philippe Drion geforceerd. Kan iemand van jullie bank eveneens aanwezig zijn?’

‘Ik zal me vrijmaken.’

‘Uitstekend, morgenvroeg om tien uur worden we verwacht op de fabriek.’

‘Prima, ik zal er zijn.’ 

‘Tot morgen dan.’

Voordat Steven nog iets kon zeggen had ze ingehaakt. Verweesd staarde hij naar de hoorn. De droge klik zinderde na in zijn oor. Hij betrapte er zich op dat hij al onbewust op zoek was naar een vervangster voor Karolien. Steven geloofde nochtans niet in de smoes dat de ene liefde hem zou genezen van de andere. Trouwens, Karolien is nog maar pas uit mijn leven gestapt, bonkte het in zijn hoofd. Waarom kwamen dergelijke gedachten dan bij hem op? Het leven is immers complexer dan een onnozel filmscenario waarbij liefde om elke hoek komt gluren. 

Steven voelde zich slecht in zijn vel en had genoeg van al de rompslomp. Zowel in zijn job als privé. 

‘Je voelt je als een slak waarop het leven zout legt’, had Boudewijn De Groot deze ochtend op de radio gezongen. Hij had deze zin goed onthouden, omdat hij vond dat het exact op hem van toepassing was. 

Zonder iemand te groeten verliet hij het bankgebouw. Zijn BMW haalde een nieuwe persoonlijke topsnelheid tussen Erpe-Mere en Aalst. De digitaal geremixte versie van Bob Dylans Knockin’ on heaven’s door bracht hem geleidelijk tot rust. Hij vond een parkeerplaatsje ter hoogte van The Fox. Het was er vrij rustig. Steven installeerde zich in een hoekje. Tot zijn ontgoocheling zag hij dat de Malheur van ’t vat weggeveegd was als promotiebier. Het was vervangen door een monnik die reclame maakte voor blonde en bruine Kapittel. Dit inspireerde hem maar matig en hij bestelde een Scotch van ’t vat.

12

De slaapkamer was donker en werd slechts verlicht door het gloeiend vuurpuntje van een sigaret. Net als bij houtskool die oplaait bij een windstoot werd de ruimte even verlicht toen Steven de rook diep inhaleerde. De flikkering verdween echter snel; een fragment van een meteoriet dat opbrandde en eventjes de duisternis van de nacht opentrok. Hij was wakker geworden toen hij vergeefs onder het laken naar het mooie blondje uit zijn droom had getast. De warme ontmoeting met een vrouw was er niet gekomen. Zijn bed was leeg. Er was niemand om het vuur in zijn lichaam te blussen. Het enige alternatief was smeulend terug proberen in slaap te raken.

Na verloop van eindeloos lijkende uren keek Steven nog steeds naar de verlichte cijfers van zijn digitale wekker. Hoe hij ook probeerde opnieuw in te sluimeren, het lukte niet. Hij zag telkens weer volle borsten die uit het niets oprezen en vrouwenlichamen die zich als slangen om hem heen kronkelden. Dit verwekte een soort viagra-erectie die niet meer wou wijken. Hij gooide het laken weg en greep terug naar de sigaretten die op zijn nachttafeltje lagen. 

Na zijn studententijd, ongeveer tien jaar geleden, was Steven gestopt met roken. De verslaving leek definitief uit zijn lichaam gebannen. Hij was na lang gepieker tot de conclusie gekomen dat er maar twee oplossingen waren om de breuk met Karolien te verwerken: ofwel naar een psychiater gaan, ofwel naar een drug grijpen. Hij had ten slotte voor dit laatste gekozen en was opnieuw beginnen roken.

Toen hij ’s morgens in de spiegel van de badkamer keek, vond Steven dat hij er net uitzag als iemand die in slechte conditie een marathon gelopen had. Zijn ogen stonden mat, zijn haar piekte overeind en een vampier had deze nacht zijn bloed gedronken, zo bleek en vaal was zijn huid. Geen enkele therapie zou in staat zijn dat eindeloos gevoel van moeheid weg te nemen. Vertwijfeld nam hij een thermometer. Koorts had hij niet. Gisteren in The Fox had hij waarschijnlijk te veel van één of ander heksenbrouwsel gedronken. Braakneigingen en kloppende hoofdpijn begonnen meer en meer op een megakater te lijken. Hij masseerde zijn slapen en probeerde zijn nekwervels, die in een stressknoop lagen, terug soepel te krijgen met een aantal draaibewegingen. Toen een specht met puntige snavel op zijn houten schedeldak begon te tikken, stopte hij deze oefening. Steven voelde zich duizelig. Zijn maag draaide om. Plots besefte hij dat de nicotine waarschijnlijk verantwoordelijk was voor al deze nare symptomen. Het was tenslotte jaren geleden dat hij gestopt was met roken.

Druppelsgewijs begonnen een aantal bekende geluiden door te dringen in zijn hoofd. In het appartement onder hem woonde een bejaard koppel dat gehoorproblemen had. De nochtans uitstekende isolatie kon de monotone stem van een nieuwslezer niet smoren. De klok van de belforttoren gaf aan dat het zeven uur was. Hoog tijd dat de stad ontwaakte. 

Steven trok de gordijnen open. De dag was zoals zijn gemoedsgesteldheid: somber en grauw. Een miezerige regen viel uit een dicht wolkendek. De daken glommen en de kasseistenen rond het standbeeld van Dirk Martens (10) hadden iets onnatuurlijks. Als je er in bleef kijken, leken ze op een spiegel die toegang gaf tot een ver verleden. Steven bleef er gefixeerd naar staren. 

Achter de middeleeuwse gebouwen van het belfort wapperden enkele vlaggen in de wind. In zijn verbeelding hoorde Steven het gezang van psalmen door monniken, die in het laatste deel van de nacht tijdens de metten het kwade probeerden te bezweren. Luguber klepperden de klokken van de Sint-Martinuskerk. Als een wateroppervlak waarin een steen gegooid werd en waarbij de golven uitdeinden, verbreidde het geluid van elke slag zich alsof ze de vorige wou inhalen. 

Langzaam verdwenen de verschillende geluiden en het werd merkwaardig stil. Steven genoot van de illusie van een uit het verleden geprojecteerd tafereel. Het kostte hem moeite om zijn ogen los te scheuren van de vage vormen die uit de druilerige regen bleven opdoemen. Hij sleepte zijn zweterig lichaam naar de douche. Steven vond dat zijn hart te snel en onregelmatig klopte. Het koele water, de slappe thee en twee aspirines werkten echter heilzaam. De kronkels in zijn hersenen vielen terug in een normale plooi en hij voelde zich langzaam terug in staat om te functioneren. Steven overliep in gedachten zijn agenda. Vanmorgen had hij een afspraak met de “Roos van Ippo Bank”. Een collega had haar zo genoemd tijdens de vorige vergadering met La Moderne en hij vond het een amusante woordspeling. Steven vroeg zich af of zij het mooie blondje geweest was uit zijn erotische droom vannacht? Nadien had hij een lunch met Jos Van Aerde. Steven dacht onbewust aan de trip naar Valence die ze samen hadden gemaakt. Hij moest onwillekeurig glimlachen als hij aan de vleesbaron dacht. De perspectieven zagen er dus wel goed uit. Een afspraak met een boeiende vrouw om mee te beginnen en nadien een gezellig etentje met een crème van een vent. Het beeld van Karolien stopte hij bewust ergens weg in een verborgen lade. 

Met gierende banden nam Steven de oprit naar de autostrade. De rauwe stem van Jim Morisson – die nu meer eerbetoon kreeg op het kerkhof van Père-Lachaise dan in zijn glorieperiode met The Doors – trok zijn aandacht. De tekst ging erover dat schoonheid niet verder reikte dan de huid waarin ze verpakt was. Een tekst die wellicht in een moment van loutering opgeborreld was. Maar hoe je het ook bekeek, schoonheid is essentieel, zeker als je jong bent, wat sommigen ook mochten beweren.

Ter hoogte van Erpe-Mere bedacht Steven zich. Hij verliet de autostrade en besloot via secundaire wegen naar zijn afspraak te rijden. Was het opnieuw het masker dat hij vreesde te moeten opzetten als hij Karolien zou zien in de bank? Of keek hij effectief uit naar de afspraak met Petra De Roose? Hij wist het zelf niet. Wel was er een vreemde onrust, iets wat hij vroeger maar zelden gekend had.

Steven was veel te vroeg en besloot daarom een koffie op het marktplein van Dendermonde te drinken. In Vlaanderen vind je naast de kerktoren of op de markt altijd wel iets dat open is, wat voor godvergeten uur het ook mocht zijn. Hij parkeerde zijn auto en keek rond. In de druilerige regen was het er nog droeviger dan anders. Geen wonder dat geen enkele vakantiefolder dit gat vermeldt, dacht Steven terwijl hij uitstapte. 

De espressokoffie smaakte waterig en het speculaaskoekje was wak. Hij speurde naar de houdbaarheidsdatum, maar vond hem niet. De inrichting van het café was duidelijk recent vernieuwd, doch er ontbrak iets aan. Iets ondefinieerbaars, dat je alleen de ziel van een etablissement kon noemen. Een goed café tatert, scheldt en schatert uit zichzelf. Hier was het eenzaam stil. 

Toch werd je opgeschrikt door het minste geluid dat leek te echoën door een holle ruimte. Enkele gasten dronken spaarzaam van hun pint bier terwijl ze diep weggestoken achter een krant zaten te vereenzamen. Steven kon zich niet voorstellen dat iemand The Fox zou binnenstappen en zijn krant zou beginnen lezen. Daar was altijd sfeer en toch kon je er, middenin het gewoel, tot rust komen. Steven observeerde de uitbater onopvallend. Deze paste perfect bij het vervelende geheel. Met een trieste glimlach probeerde hij vanachter zijn tapkast een zouteloze conversatie op te zetten, waar niemand echter op inging. Steven was blij toen hij weer buiten stond.

De hevige regen had de parking van La Moderne veranderd in één waterplas. Voorzichtig stapte Steven uit. Gelukkig was het nu droog. Een sportwagen kwam aangestoven, omringd door een watergordijn. Snel dook hij terug zijn wagen binnen. Even leek de BMW onder een douchestraal te passeren. Boos gooide hij het portier open, vast van plan de onverantwoordelijke bestuurder de huid vol te schelden.

Opduikend uit een vage droomwereld, stapte een ranke silhouet uit het sportkarretje. Alleen al deze pose, deze momentopname was een ode aan de kunst. Iets irreëels, onaards stapte breed lachend op Steven toe. Petra De Roose had haar naam echt niet gestolen.

‘Sorry, ik had je niet gezien’, klonk het verontschuldigend. Steven haalde diep adem. De rust keerde terug en zijn hart pompte het bloed weer op een normaal ritme door zijn lichaam. Ze had haar blonde haren opgestoken, hierdoor kwam ze iets strenger over. Alleen al de aanblik van haar naakte hals bracht vreemde gewaarwordingen teweeg. 

Uit een aantal telefoongesprekken de afgelopen uren met concurrenten en leveranciers had Steven begrepen dat La Moderne sterk op het Titanicverhaal begon te lijken. Een liefdesverhaal was er wel niet bij. De gelijkenis hield op bij: zware averij oplopen en slagzij maken, met de ondergang als uiteindelijk resultaat.

Philippe Drion ontving hen in de vergaderzaal. Het rook er naar verbrand hars. Was er opnieuw een probleem met het productieproces? Aan de muur hingen foto’s van de voorvaders die het bedrijf opgericht en uitgebouwd hadden tot een van de meest welvarende van de streek. Het leek alsof ze de Artiest minachtend bekeken. Hij voelde dit blijkbaar ook zo aan en liep met gebogen hoofd op zijn bezoekers toe. 

‘Goedemorgen. Een koffie?’ Steven schudde een slappe hand.

‘Neen, doe geen moeite.’ 

‘Is uw kasplanning klaar?’ viel Petra direct met de deur in huis.

‘Niet volledig…’

‘Ja, maar hoe kunnen wij dan uw inkomsten en uitgaven opvolgen voor de komende weken!’ onderbrak ze hem.

‘De boekhouder is ziek en er zijn verkeerde cijfers doorgegeven, waardoor ik geen juist beeld heb.’

‘U weet dat wij gisteren cheques onbetaald hebben teruggestuurd omdat we geen zicht meer hebben op de situatie.’

‘Dat is natuurlijk zeer vervelend.’ Hij ervoer de bankiers als termieten die van zijn tegenslagen gebruik maakten om zijn onderneming leeg te vreten.

‘Inderdaad, maar wiens fout is dat?’ 

‘Ik was in de overtuiging dat er nog middelen waren.’ De Artiest dacht aan de sale-en-lease-back van de machines die ondertussen gerealiseerd was. Jammer genoeg had een belangrijk gedeelte van deze fondsen gediend om het lopende krediet bij Stevens bank af te bouwen. Hij zweeg hier echter wijselijk over in het bijzijn van Petra De Roose.

‘En de kapitaalsverhoging?’ mengde Steven zich in het gesprek.

‘Er zijn verschillende partijen die geïnteresseerd zijn en die het dossier bestuderen.’

‘Indien dit snel lukt, kan u de leveranciers verwittigen dat ze de onbetaalde cheques terug kunnen aanbieden.’ 

Drion knikte moeizaam: ‘De tijd speelt in mijn nadeel, waarom kan u niet wat meer geduld opbrengen?’ 

‘Het geduld van onze bank is ten einde’, Petra’s woorden klonken als een doodvonnis.

Tijdens het verdere onderhoud leek Philippe Drion meer en meer op een mislukt acteur die voortdurend uit zijn rol viel voor een kritisch publiek. Hij ontweek in plaats van terug te slaan, hij keek opzij om niets te zien, hij ontkende en loog omdat hij een vat vol onzekerheid was en geen vast standpunt meer durfde in te nemen.

Petra en Steven kwamen de Artiest voor als zijn beulen. Inquisiteurs die genadeloos folterden. SS-officiers die de ondervraging voerden op het scherp van de snee. Priesters die een open biecht wilden forceren.

Als laatste troef probeerde Drion nog op het gevoel te spelen van zijn bezoekers. Hij verwees naar de jarenlange relatie die steeds uitstekend geweest was. De Artiest prees ook de gegeven service en hij was erkentelijk voor het gekregen vertrouwen dat er toch jarenlang geweest was. Dankzij zijn bankiers had hij de kans gekregen om iets moois te verwezenlijken. Enfin, de klassieke stroop uit een slecht scenario. De Artiest bleef ook herhalen dat de beloofde kapitaalsverhoging er eerstdaags zou komen. Binnen de kortste keren zou zijn maatschappij dan uit de problemen zijn. Steven begon zowaar medelijden met hem te krijgen en tot Petra’s verwondering werd hij wat inschikkelijker.

‘Niemand heeft er inderdaad belang bij om bruggen te gaan opblazen’, zei hij.

Petra De Roose geloofde echter maar weinig van de beloftes en ze bleef verder graven naar details en exacte timing. Verveeld schoof Drion heen en weer op zijn stoel. Voor haar stond het vast dat deze maatschappij aan haar zwanenzang bezig was. Ze dacht dat ze bij Steven nog op enige goodwill kon rekenen. De Roos van Ippo Bank kon niet vermoeden dat Steven probeerde om uit de verdachte periode te geraken. Hoe meer tijd er immers tussen de dubieuze sale-en-lease-backtransactie en het uiteindelijke faillissement lag, hoe comfortabeler het voor zijn bank zou zijn. 

De Artiest wiste het zweet van zijn aangezicht toen zijn twee bezoekers aanstalten maakten om te vertrekken. In de verte klonk een tenorstem. Het was operamuziek. Het requiem van Mozart?

‘Bezorg ons zo snel mogelijk alle financiële gegevens en zet spoed achter de kapitaalsverhoging’, vatte Petra nog eens de kern van het onderhoud samen.

‘Ik doe al wat ik kan’, klonk het onderdanig. 

Terug buiten leek het alsof een moessonregen alles opnieuw blank aan het zetten was. Tot Stevens grote teleurstelling holde Petra naar haar wagen.

‘We bellen elkaar’, was de enige conversatie die er nog volgde. 

Jos Van Aerde had rechtstreeks in het restaurant afgesproken met Steven. Hij vond hier niets eigenaardigs aan. Jos zou waarschijnlijk niet veel tijd hebben en het nuttige aan het aangename willen koppelen. 

De vleesbaron zat hem al op te wachten in het salon. Hij krabbelde recht en begroette Steven hartelijk. 

‘Een aperitiefje, zeker?’ 

‘Dat kan ik moeilijk weigeren!’ Steven trok zijn enigszins verwrongen hand terug uit de bankschroef van de vleesbaron. 

Tijdens de lunch werd er vooral over de evolutie van het bedrijf gepraat. Jos benadrukte hoe positief het partnerschap met Pierre Lefevre evolueerde. De samenwerking legde hen geen windeieren en de resultaten van beide bedrijven overtroffen ruimschoots de budgetten. Er waren nieuwe belangrijke investeringen gepland, zodat ze zouden uitgroeien tot een van de belangrijkste ondernemingen uit hun sector. 

Steven liet zich de kreeft goed smaken. Terwijl hij rustig verder peuzelde, luisterde hij aandachtig naar Jos. Als hoofdgerecht had hij voor een Angus Beef gekozen. Hij kon het een dominante figuur uit de vleessector toch niet aandoen om enkel vis te eten. Steven vond dat Jos er bleek, zelfs wat grauw uitzag. Het was hem niet onmiddellijk opgevallen, omdat de vleesbaron in zijn gewone doen was: enthousiast en uitbundig. Met een fijne glimlach vroeg hij hoe het met Karolien was? Steven schrok en deed alsof hij zijn servet zocht. In een onbezonnen moment moest hij toch iets gelost hebben tijdens hun bezoek aan Valence, analyseerde hij vlug.

‘Wel, niet zo best. Ze heeft met me gebroken.’ De vleesbaron keek hem verwonderd aan.

‘Een vrouw die een kerel als jij laat lopen is niet goed wijs.’ Steven zag een mengeling van medelijden en spot in zijn ogen. 

‘Och, ik wil geen kwaad woord over Karolien zeggen. Wellicht is het allemaal mijn schuld.’ Eenzaamheid, weemoed, verlangen en nog een serie emoties kwamen binnendrijven, maar hij slaagde erin om niets aan Jos te laten merken.

‘Steek wat minder energie in je job.’ Steven haalde zijn schouders op en staarde voor zich uit. 

‘Ach vrouwen, altijd wat’, bromde de vleesbaron tussen zijn tanden.

Na de tweede digestief viel er plots een vreemde stilte. Intuïtief voelde Steven aan dat er iets scheelde. Jos legde plots een van zijn berenklauwen op zijn hand. Het was een vreemde gewaarwording, een intieme aanraking met deze krachtige natuurmens. 

‘Mijn beste, ik moet je iets vertellen dat niet zo prettig is, toch niet voor mij.’ Jos had het even moeilijk om verder te gaan. ‘Wellicht zal dit de laatste keer zijn dat we elkaar zien.’ Zijn ogen verloren hun kracht en zijn hand trilde lichtjes. Steven wou van alles tegelijkertijd zeggen, maar kreeg niets over zijn lippen. Hij voelde zich als een bokser die een zware mokerslag geïncasseerd had en voor de buitenwereld de schijn wou ophouden dat het niets voorstelde, terwijl zijn hersenen een aantal functies weigerden en hij op zijn benen wankelde.

‘De periode die we mochten samenwerken zal kort geweest zijn. Dat vind ik spijtig.’ Buiten blafte een hond klagend. De turbines van de airco-installatie leken op hol geslagen. Het gebouw trilde.

‘We konden goed met elkaar opschieten, wat niet altijd evident is in de zakenwereld.’ Hij trok zijn hand terug en nam een forse slok van de oude Armagnac. 

‘Je hebt ook veel voor mijn bedrijf gedaan en dat apprecieer ik.’ Steven slaagde er nog altijd niet in om te reageren. 

‘De volgende keer dat je langskomt zal mijn zoon de leiding in handen hebben. Hij is nog jong. Heb wat geduld met hem en geef hem de nodige steun.’ Steven knikte bevestigend, maar was niet in staat om dit ook onder woorden te brengen. Er volgde een pijnlijke stilte, waarbij ze beiden met hun eigen gevoelens worstelden. Jos gaf een teken aan de ober om de glazen nog eens bij te vullen.

‘Ik heb mijn contract ondertekend en kan beslissen wanneer ik vertrek. Wie het uur van zijn dood zelf kiest, draait het lot een loer’, ging hij verder op zachtere toon. Wat Steven al minutenlang vreesde, was dus waar. Jos was ongeneeslijk ziek. 

‘Aftakelen, tot daar aan toe, maar als ik een wrak word, waar niemand nog de mens Jos Van Aerde in herkent, zal ik over mijn eigen lot beschikken.’ Steven bewandelde nog de klassieke wegen. Hij polste of Jos wel alle medische en paramedische hulp aangesproken had. Met een breed gebaar wuifde hij deze woorden echter weg. 

‘Allemaal bullshit. Ik weet waar ik aan toe ben.’ In één teug dronk hij zijn glas leeg en hij stond recht. Op de parking, met de kin ietwat vooruit, gaf hij Steven nog zijn klassieke, stevige handdruk. Zonder iets te zeggen kroop Jos in zijn wagen en reed weg. Totaal verbouwereerd bleef Steven achter.

Over het ontstaan van het leven bestaan er quasi geen geheimen meer en zijn alle taboes doorbroken. Embryo’s worden ingeplant, diepgevroren en gekloond. Ganse boekenkasten kunnen gevuld worden met literatuur en handleidingen over deze materie. Veel boeken over levensbeëindiging was Steven nog niet tegen gekomen. Nog te weinig landen staan euthanasie immers officieel toe en dan nog is dit gekoppeld aan strikte regels. Jos had deze delicate materie wel in de hand, dat was duidelijk na hun gesprek. Steven had euthanasie steeds verward met het stopzetten van hardnekkige therapie, het zogenoemde kunstmatig in leven houden. Dit was duidelijk niet wat Jos bedoeld had. Hij had zijn lot en leven perfect in eigen handen en zou zelf beslissen wanneer hij ging.

’s Avonds zocht Steven het thema op via internet. Hij constateerde dat hij zich behoorlijk vergist had en dat er al heel wat inkt over dit delicate thema gevloeid was. Hij huiverde toen hij las over een Australische arts die via internet de software en nodige machine tot zelfdoding aanbood. Het leek op een soort printer, maar dan met een infuus, waarmee ongeneeslijk zieken op een snelle en efficiënte manier hun lijden konden beëindigen. De software was op een simpele manier op de eigen computer te zetten. Machine en medicijnen konden apart besteld worden. Dankzij deze apparatuur kon de patiënt alle stappen zelf zetten en moest geen enkele medemens zich nog verantwoordelijk voelen. Steven dacht dat hij sciencefiction las toen de vraag op het scherm verscheen: ‘Bent u er zich van bewust dat als u doorgaat naar het volgende scherm en op de toets end drukt, u een dodelijke dosis medicijnen toegediend krijgt en zult sterven?’ Nadat deze toets ingedrukt was, herhaalde de computer nogmaals de vraag: ‘Weet u echt zeker dat u begrijpt dat u zult sterven wanneer u verdergaat en end intoetst?’ Na een volgende bevestiging – net zoals bij een tekstverwerkingsprogramma – wist de computer voldoende. 

‘Binnen vijftien seconden krijgt u de dodelijke injectie’, verscheen er in gloeiend rode letters op het scherm. Als laatste handeling moest op exit gedrukt worden, nadien voltrok zich het onherroepelijke. 

Steven zat wat voor zich uit te staren, hij was vandaag in één klap tien jaar ouder geworden. 

13

Zo werd het begin oktober. Karolien had Steven uitgenodigd om ’s middags samen te lunchen. Het was haar niet ontgaan dat er hoop in zijn ogen had gefonkeld. Ze stond links naast zijn bureau en hij had even zijn hand op haar arm gelegd. Dit kleine gebaar ontroerde haar en maakte het allemaal nog ingewikkelder.

Karolien had moeilijkheden met slikken toen ze van de scampi’s proefde die geroosterd waren op het houtvuur. Steven had al een tijdje door dat er iets scheelde. Hij probeerde gewoon te doen en praatte aan één stuk door. Net zoals vroeger. Het leek op een terugkeer naar een recent, gelukkig verleden. 

‘Ik ga weg bij de bank.’ Steven keek haar verwonderd aan.

‘Waarom? De lokroep van het geld?’

Karolien zweeg. Gedachten vloeiden.

‘Er wordt momenteel veel gejaagd op goede elementen door headhunters’, ging Steven op rationele toon verder. Zijn hart joeg echter in zijn borstkas.

‘Neen, daar heeft het niets mee te maken. Ik moet consequent zijn met mezelf.’ Steven nipte van de huiswijn.

‘Leg eens uit.’

‘Als ik mijn relatie met Michael een eerlijke kans op slagen wil geven, moet ik dit doen.’

‘Dat begrijp ik niet goed. We hebben toch gebroken?’

‘Vroeg of laat riskeer ik opnieuw een misstap te zetten.’

‘Dat kan toch overal gebeuren?’

‘Oh neen! Ik heb het één keer meegemaakt en een dubbel leven, dat overkomt me nooit meer.’

‘Afstand nemen en de bruggen tussen ons opbreken, dat is voor jou de enige oplossing?’ Karolien zat voor zich uit te staren en knikte.

In het anders zo gezellige restaurantje viel een akelige stilte. De nasmaak van de wijn was laf en bitter, vond Steven. Wat is de zin van een relatie waarin de ene het vuur probeert op te rakelen en de andere het systematisch dooft? Bestond er een ratio die kon uitdrukken hoe groot de ravage was die Karolien in zijn gevoelsleven had aangericht?

Steven besefte dat dit hun laatste gesprek kon zijn. Hij probeerde zich als een gentleman te gedragen en maakte geen verdere opmerkingen. Als ze zich later nog iets van mij herinnert moet het positief zijn, dacht hij. 

‘Gisteren ben ik in de Fnac een geschenkje gaan kopen voor je verjaardag volgende week.’ 

‘Op naar de dertig’, zei Karolien op vrolijkere toon. Een zware last leek van haar schouders gevallen.

‘Je wordt pas vijfentwintig!’ 

‘Dat heb je goed onthouden.’

‘Och, er zijn niet veel verjaardagen waar ik aan moet denken.’

De restaurantuitbater wakkerde het haardvuur aan, waar hij sommige gerechten op klaarmaakte. Het gele licht leek eventjes op een afgebroken zonnestraal die Karoliens bleke gezicht een onnatuurlijke kleur gaf. Steven besefte dat er voor hem eenzame dagen in het verschiet stonden. Een pijn die moeilijk definieerbaar was sloop zijn lichaam binnen. 

‘Wanneer vertrek je?’ 

‘Dat hangt ervan af of ik mijn volledige opzegtermijn moet uitdoen. Ik ga naar de concurrentie. Wellicht zullen ze mij dus zo snel mogelijk laten gaan.’ 

Het klonk droog en beredeneerd. Of zag hij daar een rimpel en trilde haar mondhoek lichtjes? Was er toch enige emotie? 

‘In onze functie is het inderdaad logisch dat je na een ontslag niet lang meer blijft.’ Het klantenbestand vrijwaren is in commerciële jobs steeds de hoofdbetrachting. De belangrijkste schat van een bank is immers haar cliënteel. Hiermee moet voorzichtig omgesprongen worden. Het heeft weinig zin iemand in functie te houden die met zijn gedachten al bij een concurrerende bank zit. Daarenboven wil de directie niet riskeren dat aan klanten, in al dan niet bedekte termen, gevraagd wordt om mee over te stappen.

‘Een ogenblikje. Ik ben direct terug.’ Stevens wagen stond net voor de deur geparkeerd en hij wou haar absoluut het boek geven dat hij als verjaardagsgeschenk gekocht had.

‘Volgende week is er voor mij een stage voorzien. Wie weet zie ik je nog?’ Hij gaf haar het pakje.

‘Ex-minnaar’, las Karolien luidop. 

‘Ik weet dat je geen fan bent van Brusselmans, maar ik vond de titel nogal toepasselijk.’ Ze liet enkele bladzijden door duim en wijsvinger waaien.

‘Binnenkort wordt het ex-minnaar en ex-collega.’ 

‘Jouw vrije keuze.’ Steven legde zijn creditcard op het verzilverd schoteltje. Karolien nam de rekening en gaf hem de kaart terug. 

‘Ik trakteer’, zei ze beslist.

De remslaap, een fase waarbij het lichaam zich ontspant, was een toestand die Steven niet meer bereikte. Deze herstellende functie van dit onderdeel van de slaap werd telkens afgebroken door rusteloosheid. Hij dronk ’s avonds veel alcohol. Dit had als resultaat dat hij snel insliep, maar het nadeel dat hij midden in de nacht wakker werd als de verdoving uitgewerkt raakte. De affaire met Karolien en de probleemdossiers in de bank werkten als een bijtend zuur op hem in. Toen alcohol alleen niet meer hielp om de slaap te vatten, slikte hij ook kalmeermiddelen. Overdag rookte hij veel sigaretten om alert te blijven en dronk hij te sterke koffie, het klassieke patroon van een stresstoestand die naar aftakeling kon overhellen als er niet ingegrepen werd. Een geestelijke crisis dus, waarbij het apocalyptisch stadium nog veraf was, maar dan moest hij zich wel stilaan herpakken. 

Steven was dan ook opgelucht toen hij naar Frankrijk kon vertrekken voor een stage van twee weken. Het was geruststellend te weten dat hij de chaos kon achterlaten. Wellicht zou hij tijd vinden om de puzzel die zijn leven geworden was op een rustige en rationele manier opnieuw in elkaar te steken.

Op 12 oktober nam Steven het vliegtuig in Rijsel met bestemming Nice. De verantwoordelijke van de opleidingsafdeling had ervoor gezorgd dat hij de stage kon volgen aan de Azurenkust. 

‘Kwestie van het nuttige aan het aangename te koppelen’, had deze tegen hem gezegd. 

Vlakbij Toulon had de bank via timesharing gedurende enkele weken een bungalowpark ter beschikking. Het domein, Le Pradet genaamd, was gelegen op een heuvel van waarop je een prachtig uitzicht had over de Middellandse Zee.

Het rook er heerlijk en Steven ademde de milde zeelucht diep in om zijn longen te zuiveren. Het was prachtig weer, het telkens terugkerend fenomeen van de Indian summer. Zwetend, want hij was deze ochtend met regenjas en sjaal vertrokken, bereikte hij de receptie. 

Nadat hij de sleutel in ontvangst had genomen en zijn bagage had gedeponeerd, besloot hij de omgeving te verkennen. 

Steven wandelde doelloos rond tot hij muziek in de verte hoorde, die oriënterend werkte. Hij vond de bar moeiteloos en bestelde een biertje. De immense ruimte leek wat op een circusarena. Een oudere man hinkte voorbij, wiens ene been duidelijk korter was dan het andere. Hierbij zwaaide zijn arm marionetachtig heen en weer. Hij zag er feestelijk uit in zijn donkerblauw pak en vlinderdas. Ondanks zijn handicap probeerde hij zich kaarsrecht te houden. Steven zag in hem een oud-militair, een kolonel misschien? Hij groette formeel, met een houterige buiging, zoals oosterlingen doen.

Steven glimlachte vriendelijk tegen een paar grijze, bejaarde dames die aan de toog aan het keuvelen waren. Ze vertelden hem dat ze allen gepensioneerde bedienden van de bank waren en hier een weekje uitgenodigd waren. Steven zag nu pas dat de koppeltjes die over de dansvloer zweefden inderdaad van de derde leeftijd waren. Aan wijvenpikkerij zou hier niet moeten gedaan worden. Hij dacht geamuseerd aan zijn studententijd, toen ze de jacht op vrouwelijk schoon op die manier formuleerden. Hoewel hij een tikkeltje ontgoocheld was, maakte hij zichzelf wijs dat dit het beste was voor hem. Weinig emotie en een zekere loutering in dit afgelegen stukje aan de Azurenkust zouden heilzaam werken. Hij moest onbewust denken aan topmanagers die tot rust kwamen in een afgelegen abdij of klooster.

’s Anderendaags ontmoette Steven de andere seminaristen. Het waren allemaal agentschapsdirecteurs uit de regio. In totaal waren er slechts twaalf deelnemers. Behalve de op rust gestelde bedienden van de bank, waarvan hij er al een paar ontmoet had, waren zij de enige gasten van dit uitgebreid complex. De cursussen en stages van de bank werden meestal in de Franse hoofdstad gegeven. De stage hier was enkel georganiseerd om de lokale verantwoordelijken geen te verre verplaatsing te laten maken. Het was dus logisch dat de groep verbaasd was een Belg in hun midden te treffen. Het Zuid-Franse accent, de gemoedelijkheid en hun snelle integratiebereidheid deden Steven goed.

De twee trainers, zoals de organisatoren zichzelf noemden, besloten onder applaus om de cursussen bij goed weer te stoppen na het middageten. In de late namiddag, als het wat frisser werd, zou er verder gewerkt worden. Gedurende de twee weken dat Steven hier verbleef, was er maar één dag waarop het regende en dit tijdschema niet gevolgd werd.

Jeu des boules was voor deze mensen een ware passie, ondervond Steven. Ganse namiddagen werd er geconcentreerd gespeeld. De magie van het kleine balletje, le cochonnet, dat strategisch geworpen werd. Nadien de pointeurs die de petanqueballen in stelling brachten, gevolgd door de tireurs die probeerden de goed geplaatste ballen weg te katapulteren. Hoewel hij eerst aarzelde en zijn twijfels had, raakte ook Steven spoedig in de ban van het spel. 

‘Petanque en seks, je moet er niets van kennen om er toch plezier aan te beleven’, had Jean-Pierre, directeur van het agentschap Nice, hem tijdens de eerste partij gezegd. De volgende dagen bracht hij hem de finesses van het spel bij. Alsof hij Stevens privéleraar was, zonderde hij zich soms met hem af. Dan orkestreerde hij de bewegingen en de houding die moest worden aangenomen. Jean-Pierre woonde in Vence en vertelde uitgebreid over de beroemdheden die je elke zondag kon tegenkomen in het wat lager gelegen Saint-Paul de Vence. Uiteraard buiten het toeristische seizoen. De zomermaanden waren voor de lokale bewoners immers een verschrikking. Al die toeristen die hun het leven moeilijk maakten, de lange files en de soms ondraaglijke hitte. Hij sprak geregeld het Niçoise dialect: een mengeling van Frans, Italiaans en Provençaals. Steven had uiteraard moeite om dit te begrijpen. “Ma foie” of iets dat daarop leek, riep hij dan bulderend. Een mop over de Belgen was nooit veraf.

De trainers vertelden tijdens de eerste vergadering dat de seminaristen gedurende een week uit de bank moesten stappen. De cursus betrof een managementsimulatie waarin iedereen individueel aangesteld zou worden om een onderneming te leiden.

De kennismaking met het bedrijf dat aan Steven toevertrouwd werd, beperkte zich tot de jaarrekeningen van de drie laatste boekjaren, samen met enkele citaten uit het verslag van de Raad van Bestuur.

Argwanend las Steven: ‘Het overleg met de arbeiders, teneinde een herstructurering tot verbetering van het concurrentievermogen te ontwikkelen, stuit sedert enige tijd op een onverzettelijke houding van een agerende minderheid.’

‘Een sociaal conflict in de vorm van een onaangekondigde staking was het gevolg’, vulde een van de trainers aan. 

‘Als ik het goed begrijp, ligt het bedrijf plat?’ 

‘Neen, in een referendum heeft een nipte meerderheid zich voor werkhervatting uitgesproken. Maar er is wel een negatief beeld van de onderneming bij de klanten. Verscheidene onder hen die just-in-time delivery gewoon waren, hebben al hun beklag gedaan.’

‘Dit resulteert in een aanzienlijke daling van de omzet en een verlies dat het eigen vermogen van de onderneming praktisch opgesoupeerd heeft’, strooide de tweede trainer nog wat zout in de wonde. Het was duidelijk geen geschenk dat Steven gekregen had. Dit was uiteraard de bedoeling van de trainers. Iedereen kan immers het roer houden als de zee kalm is. 

‘Voilà, wij zijn de aandeelhouders en we hebben u nu officieel aangesteld als CEO’, zei een van de trainers alsof hij een magiër was.

Steven kreeg van beiden nog een handdruk. Hij voelde zich als een aangespoelde vreemdeling in een onbekende omgeving.

Vrij snel herpakte hij zich echter omdat van een acteur nu eenmaal verwacht wordt dat hij zijn rol speelt. Als eerste taak zou hij proberen om het vertrouwen bij de bankiers te herstellen. Anders zou een reactie uit die hoek waarschijnlijk niet lang meer op zich laten wachten. In ijltempo bestudeerde hij de mogelijkheden waarover de onderneming nog beschikte om te overleven. Dit zo goed mogelijk in de verf zetten en het dan ook nog verkopen aan de bankiers zou geen sinecure zijn. ’s Anderendaags werd zijn vermoeden bevestigd. De rol van de bankiers werd gespeeld door de trainers zelf.

‘Er wordt hard gewerkt om het vertrouwen bij de klanten te herstellen’, begon Steven.

‘Toegevingen doen op de reeds kleine winstmarges, bedoelt u!’

Steven nipte van zijn koffie en dacht koortsachtig na.

‘L’effet de ciseaux is bereikt. Het punt waar de inkomsten en kosten elkaar snijden. Een catastrofescenario is niet meer veraf’, vervolgden ze.

Plots herinnerde Steven zich een gesprek met Leon Deckers. ‘Als je een bedrijf in moeilijkheden overneemt moet je steeds beginnen met het topkader te ontslaan’, had deze gezegd. Hij gooide dit ongezouten op tafel. De trainers hadden deze actie duidelijk niet verwacht. 

‘En wie gaat hen dan vervangen?’

‘Het middenkader is jong en ambitieus. Ik ben van plan hen te laten doorgroeien.’

‘Hebben ze al voldoende ervaring?’

‘Absoluut! Ze hebben dicht bij de frontlijn gewerkt en weten waar de fouten zitten en hoe eraan verholpen kan worden.’ 

‘Denkt u dat deze maatregel alleen zal volstaan om het tij te doen keren?’

‘Neen, maar de wereldconjunctuur stijgt, de interesten blijven historisch laag en de energieprijzen dalen. Van deze gunstige wind zullen we optimaal gebruikmaken.’

De trainers knikten. Steven voelde zich opgelucht. De nieuwe funderingen voor zijn bedrijf waren gelegd. Nu kon hij verder gaan bouwen. 

De volgende dagen nam hij een aantal ingrijpende beslissingen. Zo lanceerde hij een nieuwe verkoopstrategie waarbij er grotendeels op commissiebasis zou betaald worden. Met dit systeem hoopte hij de dalende omzet tegen te gaan en de verkopers extra te motiveren. Hij stelde eveneens een nieuw organigram op, zodat iedereen zijn plaats binnen de onderneming precies kende. Ten slotte verbeterde hij het controleprogramma voor de afgewerkte producten, om nieuwe problemen bij de klanten over de geleverde kwaliteit te vermijden. 

Eén dag was gelijk aan een boekjaar. Alle genomen beslissingen werden in de computer gestopt. Op het einde van elke dag keek iedereen in spanning naar het resultaat.

’s Anderendaags begon de dag telkens met een verslag aan de Raad van Bestuur en de aandeelhouders. Hierin moesten de seminaristen uitleg geven over de evolutie van de hun toevertrouwde onderneming. De kritische vragen kwamen opnieuw van de trainers. Deze vertolkten de rol van misnoegde aandeelhouders, omdat de verhoopte winst uitbleef of toch ver beneden hun verwachtingen lag. Alhoewel het slechts een simulatie betrof, voelde Steven zich dikwijls rot en verveeld. Soms ging hij zodanig in het spel op dat alles realiteit leek en hij boos of kinderlijk blij reageerde als er iets fout of echt goed liep. 

De andere deelnemers waren concurrenten en hun beslissingen beïnvloedden uiteraard ook elkaars resultaat. Dit had als gevolg dat iedereen geheimzinnig deed over zijn strategie en toekomstplannen. 

De eerste twee jaar waren voor Steven moeilijk geweest. In het derde boekjaar herpakte hij zich en leverde hij behoorlijke resultaten af. In het vierde boekjaar besloot hij fors te investeren in marketing en publiciteit. Zijn strategie bestond erin om door een agressieve aanpak zo veel mogelijk concurrenten uit te schakelen. Groot was zijn ontgoocheling toen de trainers vlak daarna een nieuw element aan het concept toevoegden. Ze toverden onverwachts een Amerikaanse multinational uit hun hoed. Deze was geïnteresseerd in de Westerse markt en zou, wat het ook mocht kosten, de markt veroveren. Door deze nieuwe wending begon Stevens bedrijf opnieuw te wankelen. De investeringen die hij gedaan had rendeerden niet. De productiecapaciteit was onvoldoende bezet, de stocks waren te hoog en er dreigde opnieuw werkloosheid, wat dan weer aanleiding gaf tot sociale onrust. Gelukkig voor Steven beslisten de trainers om de Amerikaanse multinational opnieuw uit de markt te halen. De sputterende economische motor in het thuisland en de tegenvallende resultaten op de Europese markt waren hiervoor de voornaamste redenen. 

Door deze toevalstreffer kreeg Steven plots vrije ruimte. Hij kon op volle kracht produceren, zijn verkoopsprijzen optrekken en de overtollige stocks aan de man brengen. Tijdens het vijfde en vooral het zesde boekjaar waren zijn resultaten dan ook schitterend.

De analyse die de trainers nadien maakten van de economische, menselijke en organisatorische beslissingen die de cursisten genomen hadden, was boeiend. Napoleon zei ooit dat je enkel een oorlog kon winnen met generaals die naast ervaring ook het geluk aan hun zijde hadden. Steven begreep dat dit hetzelfde was voor elke topmanager, hoe intelligent en vooruitziend de persoon in kwestie ook mocht zijn.

Iedereen was zo intens met zijn onderneming bezig geweest dat de eerste stageweek voorbij was voor iemand het besefte. Steven had beslist om het weekend aan de Azurenkust door te brengen. Wat kon hij trouwens in België gaan verrichten? Er was niemand die echt op hem wachtte. Jean-Pierre had hem uitgenodigd om bij hem te komen logeren, maar dit aanbod had hij afgewimpeld. Steven had een wagen gehuurd. Het leek hem best gezellig om wat rond te zwerven. 

Een graatmagere man hinkte naar Michael toe. Waarschijnlijk een slachtoffer van een kneecapping, dacht deze. Vóór het vredesakkoord werden af en toe strafexpedities uitgestuurd, waarbij met knuppels en hamers de knieschijven van tegenstanders kapotgeslagen werden.

‘Sorry van je vader, Michael. Ik vernam het slechte nieuws pas nu.’ Hij was haast niet verstaanbaar midden in het gewoel. Vreugdekreten weerklonken. In de verte werd vuurwerk afgeschoten. Het hoogtepunt van de Sinn Féin-bijeenkomst was net achter de rug, de uitgelatenheid zinderde nog na. De massa was haast gek van vreugde geworden toen enkele verloren gewaande helden uit een lang gestreden oorlog terug opgedoken waren. Aan hun blikken zag je dat de jeugdige overmoed na een lange gevangenisstraf getemperd was. Het triomfantelijk onthaal heelde echter vele wonden. Toch beseften ze dat dit maar een povere compensatie was voor al die verloren jaren, een mislukt huwelijk en bijna een kwart eeuw miserie in de gevangenis. Zij wisten ook goed dat aan hun vrijheid gevaren verbonden waren. Het inbouwen van voorzorgsmaatregelen om niet vermoord te worden zou een belangrijk onderdeel van hun verdere leven vormen. Voor de tegenstanders betrof hun vrijlating immers niets meer dan de waanzin van een regering die een bende terroristen op vrije voeten had gesteld. Vervroegde vrijlating van paramilitaire gedetineerden en verzetsstrijders was echter onderdeel van het afgesloten akkoord. Een compromis tussen de strijdende partijen. Vooral bij de protestantse kant van de bevolking heerste er een gevoel van twijfel en onbegrip. Het openzetten van de gevangenispoorten voor een aantal IRA-gedetineerden was wel het laatste wat ze verwacht hadden. Kon dit gewelddadige verleden met een papieren akkoord begraven worden? Volstonden slechts een paar pennentrekken hiervoor?

Het Noord-Ierse vredesproces zat trouwens sinds een paar dagen opnieuw in een impasse. De IRA-leiding aarzelde om te werken aan de beloofde totale ontwapening. Hun wapens onklaar maken en opslaan in wapendepots was nochtans een belangrijk onderdeel van het akkoord. Het IRA eiste nu echter dat hun ontwapeningsproces gekoppeld zou worden aan een verdere demilitarisering en aan een doorgedreven politiehervorming binnen de Britse provincie. Zij verweten Londen ervan dat hier te weinig werk van gemaakt werd.

‘Je vader behoorde tot onze groep.’ De man miste een voortand en een kloddertje speeksel viel op zijn mouw. ‘We waren met een twintigtal, waarvan er zestien zijn opgepakt.’ Michael rook dat hij een zware aftershave gebruikt had, wellicht om de stank van de gevangenis die in zijn neus zat te verschalken. 

‘Waar heb je het over?’ schreeuwde Michael in zijn oor.

‘Je moet weten dat je vader een held was en steeds zijn deel van het werk heeft opgeknapt.’ Hij voelde zich niet meer zo fris. Na jaren van onthouding deed de Guinness snel zijn werk.

‘Je hebt hem dus goed gekend?’ 

Iemand brulde iets en een nieuwe ovatie weerklonk.

Michael zag hoe zijn ogen fonkelden toen hij zei: ‘En of! Wij waren samen actief. Het heeft geen haar gescheeld of we hadden op 12 oktober 1984 gans de Britse regering opgeblazen toen ze haar jaarlijks congres hield in het Grand Hotel in Brighton.’ Michael voelde dat het lichaam van de man hier stond, maar zijn ziel was ginds, ergens vastgesnoerd in een ver verleden van semtex, bloed en vernieling.

Hij boog zich plots naar Michael en fluisterde in zijn oor: ‘Toen de politie mij arresteerde is je vader op miraculeuze wijze de dans ontsprongen.’

‘Is het mogelijk dat ze hem daarom, zoveel jaren later, vermoord hebben?’ 

De andere haalde zijn schouders op. 

‘Zeker niet voor dat feit, want zijn naam is nooit gevallen.’ 

‘Waren er dan nog andere feiten?’

‘Ik wou enkel dat je wist dat je vader een held was.’ De man nam Michaels hand en drukte er een kus op. Het leek een heilig moment, een plechtig verbond, een rite die erin bestond de wet van trouw en geloof door te geven aan de volgende generatie.

Michael wou de man nog zo veel vragen maar deze werd meegesleurd door een groep enthousiaste jongeren. Joelend tilden ze hem op hun schouders. Zijn andere kompanen wuifden uitbundig vanop het podium naar de menigte.

‘Zie hen daar staan. Samen hebben ze er ruim tweehonderd jaar gevangenisstraf op zitten’, zei iemand met tranen in de ogen.

Michaels mama zat alleen in een fauteuil aan het raam. De krant beefde lichtjes in haar handen. Ze keek naar buiten. Een fikse regenbui had grote plassen achtergelaten, waarin de zonnestralen nu glinsterden. Enkele naamloze figuren slenterden voorbij. Ze kromp ineen toen een hoestbui haar borst pijnigde. Haar smalle, getekende gezicht was bleek, haar blauwe ogen stonden onnatuurlijk wijd open. Ze was met haar gedachten ver weg geweest, tot in haar jeugd. Haar herinneringen waren pijnlijk blijven haperen in de oorlog en bij de dood van haar vader. 

Het was D-day. Samen met de eerste geallieerde soldaten had hij, kort voor zes uur in de ochtend, de landingsboten verlaten. Onderwaterhindernissen, betonnen drakentanden en ijzerdraadversperringen met boobytraps probeerden de vloed soldaten tegen te houden. Overal lagen mijnenvelden, met op de achtergrond zware kanonnen, verankerd in onverwoestbaar gewaande bunkers. Gastvrij kon je Normandië niet noemen. Toen sloeg het noodlot toe. Hij ontdekte in paniek dat hij niet op de juiste plaats aan land was gezet. Het doel dat ze moesten veroveren was nergens te bekennen. Aan de grond gekluisterd en afgezonderd van de rest van de compagnie wachtten de soldaten bang af. Schouder aan schouder lagen ze op de keien. Het vijandelijk vuur, waarvan ze dachten dat het uitgeschakeld was, brak plots los. Verdoofd door al de vernieling om hem heen zocht hij dekking achter een lijk. Het was erg te moeten sterven op de vooravond van de bevrijding, en dat door een vergissing van de Britse oversten. Haar echtgenoot had later beweerd dat de dood van haar vader moord met voorbedachte rade geweest was. Volgens hem waren er aanwijzingen dat het Ulster Protestant League, een fanatieke pronaziorganisatie die het gemunt had op katholieke Noord–Ieren, verantwoordelijk was voor deze vergissing. Zij vond dit vergezocht en ze hield het op het noodlot dat hun familie door de eeuwen heen achtervolgde. Voorzichtig proefde ze van de hete thee en mijmerde over haar moeder die als oorlogsweduwe met drie kleine kinderen achtergebleven was.

Het rad in de tijd draaide verder. Een heleboel herinneringen passeerden de revue. Veel geluk had ze in haar huwelijk ook niet gekend. Al snel was ze erachter gekomen dat haar echtgenoot een IRA-activist was. Hij was overtuigd republikein en katholiek. Met één doel voor ogen: Noord-Ierland weer bij de republiek Ierland voegen, desnoods met geweld. Ze had veel puin en chaos op haar levensweg gevonden. Dagen vol angst en onzekerheid hadden hun tol geëist. Ze was oud, lang voor haar tijd. 

Hoe cynisch is het lot. Nu zelfs de bendeleden van Balcombe Street (11) na een kwart eeuw gevangenisstraf het podium betraden om onthaald te worden als helden, was haar man afwezig. Hij voor wie het lot steeds gunstig gezind geweest was, had zich laten neerschieten als een amateur. Te veel drank en het zoeken naar vergetelheid maakt nu eenmaal onvoorzichtig.

Michael zou dit jaar zijn studies rechten voltooien aan een Belgische universiteit. Eindelijk iets positiefs. In plaats van te vechten en bomaanslagen te plegen moest hij de wet hanteren en misschien in de politiek gaan. In de senaat en het parlement konden de Noord-Ierse rechten enkel gevrijwaard worden indien ze vertegenwoordigd werden door ernstige en betrouwbare personen. Door mensen als haar zoon die gestudeerd hadden in het buitenland, dacht ze. Noord-Ierland stond eindelijk aan het begin van een nieuwe morgen, in de startblokken van een nieuwe tijd. 

’s Anderendaags. Michaels broer had erop gestaan hem naar de luchthaven te brengen. Mama had een picknickje meegegeven. Zonder dat het hem smaakte, beet hij in een broodje met kaas. Met afwezige blik keek hij door de voorruit naar de regen. In de duisternis schoven betonnen constructies van de voorstad voorbij.

‘Mama heeft zelfs een thermos koffie meegegeven.’ Michael zette de autozetel in de verste stand en strekte zijn benen. 

‘Wanneer is je vlucht?’ 

‘We hebben nog alle tijd. Ik heb enkel handbagage.’

Michael monsterde zijn broer. Hij wist dat deze steeds de kriebels kreeg als er geen ruime tijdsmarge was. Diezelfde nervositeit van vakantiegangers die voor hun jaarlijks verlof vertrekken. 

‘Je ziet er afgetobd uit.’

Hij begeleidde zijn antwoord met een gefingeerde hoestbui: ‘Gisteren een beetje te veel gefeest.’

‘Altijd overdrijven als ik er niet ben om je in het oog te houden!’

‘Amen!’

Even later parkeerde Michaels broer zijn wagen voor het luchthavengebouw. Intens namen ze afscheid van elkaar. 

Michael liep snel naar de incheckbalie. Nadien stapte hij naar de paspoortcontrole.

De politieman bekeek zijn gegevens grondig en vroeg met een nasale stem om met hem mee te komen. Toen Michael geen aanstalten maakte om hier op in te gaan, werd hij met zekere drang door een zwaargebouwde man, die plots achter hem stond, voortgeduwd. Michael besefte dat er iets mis was. De paniek overviel hem en hij kon nog nauwelijks ademhalen.

Gang in, gang uit. 

‘Waar brengen jullie mij heen?’

‘Doorstappen.’

‘Binnen twintig minuten heb ik mijn vlucht naar Brussel.’

‘Dat kan best zijn, maar we willen u een paar vragen stellen.’

‘Waarover?’

‘Zwijgen en doorstappen.’

Zaterdagmorgen, Steven was vroeg opgestaan. In een huurauto hobbelde hij naar het nabijgelegen Borme les Mimosas en Le Levandou, waar de mimosa geurig bloeide. Hij miste de pittigheid van zijn BMW en voelde zich een oudere heer die aan een gezapig tempo de kust afdweilde. Nostalgie sloop zijn lichaam binnen en zijn traankanaaltjes vulden zich met zelfmedelijden. Wat is er meer deprimerend dan alleen rondrijden in dit prachtige landschap, vroeg hij zich af. Hij worstelde met het verlangen om terug te keren naar het bungalowpark en zich onder te dompelen in zelfbeklag. 

Na enige aarzeling nam hij toch de autostrade richting Nice. De door heuvels omgeven stad lag in haar Engelenbaai als een vakantieplaatje te doezelen in de zon. Enkele witte stapelwolken vormden een schitterend contrast met de blauwe omgeving. Het licht was niet te fel, zodat elke amateurfotograaf, desnoods met wegwerpcamera, een prachtig beeld had kunnen vastleggen. 

Steven slenterde rond op de elegante, met palmen en bloemen beplante Promenade des Anglais. Onverwachts stond hij voor het agentschap waar Jean-Pierre directeur was. Al vanaf begin april, had deze hem verteld, brachten de vrouwelijke bedienden hun badpak mee. Elke keer als de zon wat scheen lagen ze tijdens de middaguren op het strand. Ze hadden allemaal een prachtig kleurtje nog voor de zomer begon. Steven kuierde voorbij het Negresco Hotel en zag een pracht van een vrouw uit een Porsche stappen. Nonchalant wierp ze haar sleutels naar de portier. De wereld is oneerlijk verdeeld, dacht hij. Sommigen hebben alles en anderen veel te weinig, maar was dit niet altijd al zo geweest op deze aarde? Wat verder installeerde hij zich op een rotsblok. De hemel leek onpeilbaar diep. Hij staarde naar de witte kuiven van de golven. Een ranke visserssloep sneed door het glinsterende water. Het gekrijs van meeuwen die in zijn kielzog volgden, leek op een meute klaagvrouwen. Soms raapten de golven wat losse keien op in hun spel. Het klonk als het gedempte fluwelen geluid van rollende dobbelstenen. Karolien dwaalde opnieuw door zijn hoofd. Steven stopte zijn handen en armen in het zeewater en met een zakdoek bevochtigde hij zijn hals. Hij kon het idee niet van zich afzetten dat Karolien hem als een schaduw volgde. Al wandelend draaide hij zich een paar maal om. Steven had nog steeds dat vreemde gevoel dat slechts een poreuze wand hun levens scheidde, een toestand van osmose. 

Hij voelde opnieuw een bittere nasmaak en besefte dat hij het verdriet om Karolien niet mocht laten kristalliseren. Een paar pinten waren hier een goede remedie tegen. Steven kocht zich een krant en installeerde zich op een terras. Tot zijn voldoening zag hij dat ze Belgische bieren serveerden. Hij koos voor een Affligem van ’t vat. 

In de late namiddag keerde hij terug naar het bungalowpark. De kolonel, want zo was hij de hinkende gepensioneerde gaan noemen, stond op de uitkijk. In zijn typische funny walk kwam hij naar Steven toe. Deze voelde zich echter moe en slaperig. Zijn maag was licht van streek en hij had weinig zin om een praatje te maken met een man die in zijn ogen al een heroïsche leeftijd bereikt had. Steven weerstond de drang om met een goedkoop excuus van hem weg te vluchten en begroette hem toch hartelijk.

Nadat hij geïnformeerd had of Steven een fijne dag had doorgebracht, begon hij te vertellen. Een klassiek patroon bij zoveel oudere mensen die hun verhaal nog eens willen doen aan de jeugd. 

‘Vijfendertig jaar ben ik kassier geweest. Vijfendertig aangename jaren.’ Hij nam zijn strohoed af en bette zijn voorhoofd met een zakdoek. 

‘Vroeger was dat een sleutelpost binnen de bank, maar nu halen ze geld met een plastic kaart uit de muur.’ Uit zijn mond ontsnapte een lange zucht: ‘Toen was er nog charme en menselijk contact.’

‘De bankwereld is inderdaad fel geëvolueerd.’ De kolonel, die dus feitelijk een kassier was, knikte bedroefd.

‘Wij moesten alles nog met een pen in grootboeken bijhouden. Nu wordt alles verwerkt met de computer en stockeren ze de boekhoudkundige gegevens op een schijfje.’

‘Het moet ook allemaal veel sneller gaan.’

‘En onpersoonlijker, iedereen is een nummer geworden.’ Hij stak hierbij vermanend de vinger op. Steven beperkte zich verder tot luisteren, en dat was voor zijn gesprekspartner voldoende. Hij praatte aan één stuk door, in een rijke bladertooi van woorden, net of hij een gelofte van stilzwijgen na een lange periode verbrak. 

‘Iedere ochtend word ik precies om vier uur wakker, om hoe laat ik ook ga slapen. Van mijn vrouw mag ik echter niet voor zeven uur opstaan. Dat is elke dag drie uur marteling om in bed te blijven liggen. Oh la la, les femmes!’ Zijn hoofd stond nu schuin op zijn schouders. Hij citeerde een spreuk, waarin hij vrouwen op bepaalde leeftijden vergeleek met landen. ‘En boven de zestig zijn ze gelijk Siberië, iedereen weet waar het ligt maar niemand is geïnteresseerd om er naartoe te gaan.’ De trage, zwarte pupillen van de gepensioneerde bleven even op Steven rusten. Een flauwe glimlach verscheen om zijn half openhangende mond. ‘Il faut en profiter quand on est jeune’, mijmerde hij. Steven knikte en gaf hem een handdruk. Hij dacht aan Jos Van Aerde, die hem recent net hetzelfde gezegd had. Steven nam zich voor om hem te gaan opzoeken zodra hij terug in België was. Hij vond dat er een vervolg aan hun laatste gesprek moest komen. Jos had alles wellicht te somber ingezien, stelde hij zichzelf gerust.

Op maandagmorgen waren al de seminaristen opnieuw present en in topvorm. Het weekendje bij vrouw of vriendin was duidelijk heilzaam geweest. De trainers legden uit dat ze deze week de gelegenheid zouden krijgen om hun eigen bank te besturen. Ieder kon zijn bankprofiel kiezen, zijn strategie bepalen en een eigen koers varen. Sommigen specialiseerden zich in de retail en focusten op de particulieren, anderen oriënteerden zich meer op private banking en richtten zich voornamelijk op welgestelde burgers via vermogensbeheer. Nog anderen waren meer geïnteresseerd in corporate banking of het bankieren met bedrijven. Ook een combinatie van dit alles was mogelijk. De voornaamste doelstelling van de simulatie was opnieuw het verbeteren van de rendabiliteit. Dagelijks werden de beslissingen ingebracht, net zoals bij de vorige sessie. Via computersimulaties kon iedereen de gang van zaken van zijn bank volgen en eventueel bijsturen.

Steven ontwikkelde zich verder tot een uitstekende petanquespeler en hij kwam volledig tot rust. De tweede week verliep in een ontspannen sfeer. Samen met de prachtige omgeving en het heerlijke klimaat zorgde dit ervoor dat de laatste dagen erg veel op een fijne vakantie begonnen te lijken.

Wat onwennig nam hij op vrijdagavond afscheid. Jean-Pierre deed hem nog beloven dat hij in de paasvakantie enkele dagen bij hem zou doorbrengen. Mensen beloven echter zoveel. Steven vermoedde toen al dat hij niemand van dit aangename gezelschap ooit nog zou terugzien. Op een afscheid moet je dit alleen niet zo expliciet zeggen.

14

Zeus was een god die door de Grieken gevreesd en gerespecteerd werd. Soms kon hij in hevige toorn ontsteken. Vanop de Olympus slingerde hij dan zijn bliksems naar beneden. Hij was de verpersoonlijking van onberekenbare macht en impulsiviteit. Ook Leon Deckers bezat deze karaktertrekken. Minder fraaie variabelen van een persoonlijkheid die gestoeld was op charisma, flair en intelligentie.

Bedrijven herstructureren was dé specialiteit van de ex-professor. Dikwijls moest hij afdelingen amputeren en de betrokken werknemers laten afvloeien. Snijden, ook in kosten, veroorzaakte pijn. Gebeurde dit niet, dan woekerde het kwaad echter verder en ging de onderneming er uiteindelijk aan ten onder. Verleden week had Deckers de schaar gezet in het personeelsbestand van een weverij die hij recent had overgenomen. Ook de portier was aan zijn vooropzegperiode bezig. Het verwonderde Deckers dan ook niet dat de man hem nauwelijks groette toen hij onder de slagboom naar buiten reed.

‘Mijn beslissingen kan ik laten uitvoeren zonder dat ik ze eerst aan gelijk wie moet voorleggen’, had hij hem geantwoord toen deze er de syndicale afgevaardigde wou bijhalen. 

‘Na twintig jaar dienst kan u me dat niet weigeren.’

‘Het heeft geen zin er nog een andere partij bij te halen. Op de genomen maatregelen wordt toch niet meer teruggekomen.’ 

‘Dan is mijn ontslag onrechtmatig!’ De portier had hierbij met zijn vuist op het bureau geslagen. Deckers bezat niet de gave om lang naar iemand te luisteren en nog minder om veel tijd te steken in zaken die toch onomstotelijk vaststonden. De wrok die hij hiermee bij sommige gedupeerden veroorzaakte liet hem koud. Deckers was zelfs al een paar keer bedreigd geweest, maar daar had hij nooit lang bij stilgestaan. 

Een donker type zat verscholen in het struikgewas. Hij speelde met de verrekijker die rond zijn hals hing. Naast hem lag een geweer met vizier. Door de geelbruine boomkruinen viel schuin wat schaars zonlicht. Het bos was getooid in najaarskleuren, maar hier had hij geen oog voor. De man had verschrikkelijke dorst, waarschijnlijk veroorzaakt door de spanning. Zijn tong voelde aan als schuurpapier en plakte tegen zijn verhemelte. Het duurde ook ellendig lang vooraleer hij het signaal van zijn handlanger kreeg dat de Mercedes eraan kwam.

De tonen van Beethovens Vijfde Symfonie veroorzaakten bij Deckers een goed gevoel. Hij schrok dan ook hevig toen hij de klap hoorde en zijn wagen begon te slingeren. Deckers had ooit een antislipcursus gevolgd en hij beheerste de techniek om bij en tegen te sturen. Het grote verschil bleek echter dat hij toen voorbereid was op wat er ging gebeuren, terwijl dit nu totaal onverwachts kwam. Deckers deed alles verkeerd. Hij bleef staren naar de ster vooraan op de motorkap in plaats van te kijken naar de richting waar hij de wagen naartoe moest sturen. De Mercedes tolde meermaals rond en kwam uiteindelijk tegen een boom terecht. Het gekraak van ineengedrukt metaal was luguber. Ook het dak plooide. De airbag ontplofte en raakte Deckers volop in het aangezicht. Het had net hetzelfde effect als de terugslag van een punchball die je niet hebt zien aankomen. Zijn benen plooiden als bij een ledenpop op onnatuurlijke wijze samen. Toen was er niets meer, alleen de stilte. 

Deckers kwam opnieuw bij bewustzijn toen hij het griezelige geluid van sirenes hoorde. Uit zijn dij stak een bot naar buiten en zijn benen zaten geklemd tussen het verwrongen staal. Op zijn linkerarm had hij een open vleeswonde, en een gebroken rib had wellicht een klaplong veroorzaakt. Deckers ademde moeilijk en hij voelde zich misselijk worden doordat zijn pijndrempel ruim overschreden werd.

‘Streekbieren en kruidenbieren’, las Steven luidop voor. ‘Oerbier, Stille Nacht, Boskeun, La Guillotine of een Zatte Bie. Wat zal het zijn, mannen?’ 

The Fox was op zondagavond weer aardig volgelopen. Enkele Anderlechtsupporters, die een stop voorzien hadden in Aalst na hun uitwedstrijd tegen Club Brugge, waren luidruchtig de overwinning aan het vieren. Hun gekleurde sjaals droegen ze als relikwieën rond de hals.

‘Je moet in Aalst wel cash betalen, hé. Wij aanvaarden hier geen kredietkaarten.’ Steven toonde hen met zijn vinger de bewuste clausule op de prijskaart.

‘Zonder verrekijker kan ik dat niet lezen, patje’, riep een Brusselaar naar Steven, die enkele meters verder aan de toog stond.

Steven stapte met de prijslijst naar hem toe. ‘Flessenbier voor twee personen: Oud Zottegems, Pee Klak, Daensbier…’

‘Maar neen, hier onderaan staat het’, onderbrak hij het voorlezen.

‘Ge zijt precies nen toffen pé, wa goan we drinken?’ vroeg de Brusselaar in zijn sappig dialect.

‘Hebt ge al eens ne Malheur van ’t vat gepreufd?’ imiteerde Steven het Brussels dialect. Dat bier kenden ze nog niet. Uren later was voetbal nog altijd een feest.

Op maandagmorgen voelde Steven zich niet voldoende fit om opnieuw aan de slag te gaan. Omstreeks tien uur kroop hij uit bed. Hij besloot een dag verlof te nemen. Een van de collega’s die hij aan de telefoon had, vroeg aarzelend om een ogenblikje aan de lijn te blijven. Wat een gedoe en waarmee bemoeit die zich, dramde het door Stevens hoofd. Hij wou net inhaken toen hij tot zijn verwondering de zeteldirecteur zelf aan de lijn kreeg. 

‘Goedemorgen, Steven. Hoe was de stage?’

‘Uitstekend, alles is piekfijn verlopen. Alleen was het nogal vermoeiend en daarom wou ik vandaag een dag verlof nemen.’ Hij dacht ondertussen aan de verbroedering in The Fox van gisterenavond en aan de sporen die dat had nagelaten.

‘Het spijt me, maar je zou best dadelijk naar de bank komen.’

‘Zijn er misschien problemen?’

‘Ik vertel je straks wel waarover het gaat.’ De directeur liet zich niet aanzetten tot verdere commentaar en haakte in.

Steven was geen leek in het vak en hij besefte goed dat dit naar moeilijkheden rook. Een voor een overliep hij in gedachten de dossiers die hij opvolgde. Hij kon echter geen maatschappij vinden waarmee binnen de korte tijdspanne van zijn afwezigheid problemen zouden ontstaan zijn. Er was natuurlijk het delicate kredietdossier van La Moderne, maar dit was door iedereen gekend. In het beroep van bankier weet je nooit. Hier duikt het domino-effect immers af en toe op. Een winstwaarschuwing, enkele negatieve berichten in de pers, een BBI-onderzoek (12), insinuaties over een btw-carrousel en nog zoveel andere zaken konden een kettingreactie in gang zetten. Als gevolg van deze geruchtenmolen was het altijd mogelijk dat een bankier zijn vertrouwen verloor. Vermits kuddegeest ook in het bankgebeuren een bekend fenomeen is, volgden andere bankiers dikwijls dit voorbeeld. Het opschorten van de kredietlijnen aan de ene kant, en leveranciers die contante betaling eisten aan de andere kant, was een situatie die niet lang kon duren. Sommige ondernemingen zijn hierdoor in het verleden als een kaartenhuisje ingestort. 

Een goede opvolging van de kredietrisico’s, vooruitzien en anticiperen waren dan ook sleutelbegrippen in de bank om verliezen te vermijden.

Steven nam snel een douche. Nadien keek hij de dagbladen in op zoek naar enige aanwijzing. Het was bizar, maar in de financiële en economische berichten vond hij niets bijzonders.

De zescilinder legde de eerste kilometer op de autostrade richting Gent af in minder dan achtentwintig seconden. Richting Brussel stonden ze op dit uur nog altijd in de file. Nadien schommelde de toerenteller in vijfde versnelling rond de vijfduizend toeren. Ter hoogte van Wetteren werd Steven weeral eens geflitst. Hij remde nog fel af, maar duidelijk te laat. Vertwijfeld keek hij naar de snelheidsmeter, deze schommelde nog rond 160 kilometer per uur. Het zou een randgeval worden: rijbewijs kwijt of net niet. Een mobiele camera stond nochtans regelmatig op die plek. Ze waren deze keer echter goed verdoken opgesteld, in een minioase van groen. Toch was Steven boos op zichzelf omdat hij niet geanticipeerd had. Hij was constant aan het piekeren geweest over het telefoongesprek van deze ochtend, waardoor hij niet opgelet had. Hij voelde hoe zijn handen lichtjes beefden, alsof hij een paar seconden geleden parkinson had gekregen. Dit was zeker een slecht voorteken, vermoedde hij.

Redelijk zenuwachtig installeerde hij zich iets later achter zijn computer. Snel overliep hij de binnengekomen mails. Ook hier vond hij geen spoor van nakend onheil, want echt belangrijke berichten stonden er niet bij. Toch had hij de indruk dat iedereen hem op een vreemde manier aankeek. Alleen al het feit dat niemand vroeg hoe het in Frankrijk geweest was, voorspelde weinig goeds. Het is net of ik word verdacht van één of andere zwendel, spookte het door zijn hoofd. 

Met weinig overtuiging in zijn houding stapte hij het kantoor van de zeteldirecteur binnen. De glimlach, de stevige handdruk en de excuses omdat hij aangedrongen had om toch geen verlof te nemen, stelden hem enigszins gerust.

‘Vertel eens, hoe was het in la douce France?’

‘Perfect, zoals ik aan de telefoon al zei, maar de collega’s hier doen er blijkbaar nogal chagrijnig over.’

‘Dat denk ik niet, maar er is wel één en ander gebeurd tijdens je afwezigheid.’

‘Vooreerst dit.’ Hij schoof een enveloppe naar Steven toe. Een bang voorgevoel overviel hem. Zijn handen trilden toen hij het overlijdensbericht openvouwde. Jos Van Aerde was overleden. Hij was net negenenvijftig jaar geworden.

‘Wat zullen de gevolgen voor de onderneming zijn?’

‘Jos Van Aerde wist dat hij ongeneeslijk ziek was en heeft zijn voorzorgen genomen. Een van zijn zonen, die al een tijd in het bedrijf werkzaam is, zal de leiding overnemen.’ De zeteldirecteur knikte gerustgesteld. Zijn grootste bekommernis was duidelijk dat het overlijden van Jos geen schade mocht berokkenen aan de bank. De mens achter het bedrijf was voor hem bijzaak.

‘Ik veronderstel dat je naar de begrafenis zult gaan?’

‘Uiteraard.’ 

‘Verder is er morgen een crisisvergadering bij Ippo Bank over het dossier La Moderne. Het is daar vijf voor twaalf.’

‘Ik weet niet of dat past in mijn agenda…’

‘De secretaresse heeft het al nagekeken’, onderbrak hij. ‘Eric Reyns is eveneens verwittigd en zal je vergezellen.’ Steven fronste zijn voorhoofd. Dit ontging de andere niet.

‘Er doen geruchten de ronde dat Eric binnenkort tot bestuurder zal benoemd worden. Onderschat de kerel dus niet.’

Stevens mond viel open. Was dit een late aprilgrap of waren ze in Brussel allemaal zot geworden? Met spottende stem vroeg hij: ‘Slaapt hij misschien met de grootste aandeelhouder of pleegt hij voor iets chantage?’ 

‘De meningen over collega’s verschillen. Laat hun evaluatie over aan zij die ervoor betaald worden.’ De houding van de zeteldirecteur veranderde. Steven was er duidelijk in geslaagd hem te enerveren.

‘Als ik het goed begrijp, vindt u het een terechte keuze dat ze die inquisiteur bestuurder gaan maken?’ vroeg Steven op een toon van iemand die eveneens zijn geduld aan het verliezen was.

‘Om te slagen in de bankwereld moet je nu eenmaal een zeer opdringerig ego hebben.’

‘Een schande voor de bank is het als hij die benoeming krijgt!’

‘Over een schande gesproken, onze zetel is er maar net aan één ontsnapt.’ De zeteldirecteur nam een krantenartikel en schoof het naar Steven toe. Een bittere aftershavegeur prikkelde zijn reukorgaan en deed hem enkele keren niezen. 

‘Michael Feenay werd aangehouden op verdenking van terroristische activiteiten. Hij studeerde rechten aan de Leuvense universiteit. Huiszoekingen op het adres waar hij in België verbleef leverden tot dusver niets op’, las Steven. Naast het artikel stond een foto van het huis waar Karolien met hem woonde. Steven dacht onbewust aan de gezellige barbecue van deze zomer. 

‘Stel je voor. Ze is amper een paar weken geleden bij ons vertrokken!’

‘En waar is ze nu?’ Stevens keel leek dichtgeschroefd.

‘Hoe zou ik dat moeten weten. Maar in ieder geval is Karolien bij haar nieuwe werkgever meegenomen voor ondervraging. Van een eventuele aanhouding heb ik niets gehoord.’

‘Is dat de reden waarom ik vandaag geen verlof mocht nemen?’

‘Wel, ik wou je toch persoonlijk verwittigen dat je misschien ook ondervraagd zult worden door de gerechtelijke diensten.’

‘Ik zie echt niet in waarom!’

‘Wel, je was toch haar vriend, als ik goed ingelicht ben?’

‘Fuck’, ontsnapte hem. Hij dacht dat hun relatie een goed bewaard geheim gebleven was. Hierin had hij zich duidelijk vergist.

Steven voelde hoe hij met zijn tanden knarste. De zeteldirecteur was duidelijk niet bekommerd om Karolien, maar enkel opgelucht omdat de hetze plaatsgevonden had buiten de muren waar hij verantwoordelijk voor was. Eventuele verdere problemen die konden ontstaan met Steven wou hij eveneens onmiddellijk in de kiem smoren. Hoe hypocriet kun je worden in deze wereld, vroeg Steven zich moedeloos af.

‘En, is ze weggeleid met de handboeien aan en was de televisie erbij?’ Steven voelde nu toch bittere gal vloeien in zijn mond. De zeteldirecteur had dit echter niet door, maar de nachtmerrie die Steven hem voorstelde deed zijn bloeddruk wel stijgen. Stel je voor, een van de bedienden op de loonlijst van de bank opgepakt voor medeplichtigheid aan terrorisme! De zeteldirecteur zag het beeld zo voor zich: iemand die geboeid buitengeleid werd met op de achtergrond de lichtreclame van de bank. Dat Karolien een onschuldig slachtoffer kon zijn, was zijn zaak niet. Enkel de negatieve publiciteit zou immers bijblijven.

Jos Van Aerde wist dat je de dood niet kon temmen. Maar wat hij wel had leren beheersen, was de bron van angst ervoor. Misschien had hij het Tibetaans dodenboek gelezen, een verzameling werken die bekendstaat als de kunst van het sterven. Hierin wordt de dood aanvaard als een natuurlijke, noodzakelijke en universele gebeurtenis. De dood wordt er voorgesteld als een bevrijding, het vertrek uit een gevangenis, het wegvallen van een zware last, namelijk het lichaam. Voor Jos zal waardig sterven belangrijk geweest zijn. Geen draden, buisjes, slangen of gesofisticeerde toestellen die het leven kunstmatig verderzetten. Ook geen nutteloze onderzoeken en experimenten met een doodziek lichaam.

Jos werd vandaag gecremeerd. Het was zijn wilsbeschikking om niet voor eeuwig gevangen te liggen in een kist. Steven wou dit droevige moment niet meemaken en besloot om er niet naartoe te gaan. ’s Avonds verdiepte hij zich in de problematiek van sommige godsdiensten. Sommigen verbranden hun doden zodat de geest besefte dat het lichaam dood was en geen nut meer had. Anderen dachten dan weer dat het belangrijk was dat het lichaam na de dood intact bleef om het verder te kunnen gebruiken in die andere wereld. Het is bizar, maar sinds er mensen rondlopen op deze aarde is er steeds de neiging geweest om te willen beschrijven wat niet te beschrijven valt. Ideeën en theorieën over hoe het ginder, in die andere wereld, zou kunnen zijn. De medaille van de mens heeft twee kanten: het leven zelf en de dood. En de enige realiteit is dat we nooit zullen weten hoe die ene zijde eruitziet, tot de medaille op een dag omgedraaid wordt.

Steven probeerde Karolien een aantal keren te bellen, maar tevergeefs. Ten slotte liet hij een bericht na op haar antwoordapparaat. Het hele verhaal rond Michael kwam hem onbegrijpelijk voor. Buiten het krantenartikel kon hij verder nergens aanwijzingen vinden. Hij wist dus helemaal niet hoe de zaak verder evolueerde.

Op vrijdag ging Steven naar een dienst die voor Jos werd opgedragen. De kerk was overvol. Hij ontmoette in het portaal Pierre Lefevre. Ze drukten elkaar zwijgend de hand. 

Het was een typische Belgische dag: grauw en regenachtig. Steven stond achteraan in de kerk. Tot zijn verwondering constateerde hij dat de kerk in Vlaanderen toch niet in de middeleeuwen was blijven stilstaan. De priester sprak over onsterfelijkheid in een specifieke vorm. Jos zou onsterfelijk worden door wat hij volbracht had, door zijn werk en zijn bedrijven. Hij zou voortleven door zijn zonen en door de herinnering die goede vrienden aan hem meedroegen. Dat was rationele taal. Als nu de omgeving en de cultus ook nog aangepast werden, meer gericht op de moderne mens, dan kon het kerkbezoek alleen maar gaan stijgen, dacht Steven. Hij wist van zichzelf trouwens dat hij in het geloof milder geworden was. Vroeger was het wit of zwart, nu relativeerde hij meer. In zijn universiteitsjaren was hij zelfs overtuigd atheïst geweest. Hij vond toen dat het geloof een belemmering was voor het vrije onderzoek en enkel een zoethoudertje was voor mensen die bang waren voor wat er na het leven kwam. Steven besefte nu dat ook de wetenschap niet voor alles een uitleg had. Waarom moest de rede en het geloof trouwens met elkaar in tegenstrijd zijn? 

Steven was diep in gedachten verzonken toen hij plots de luide, bulderende stem van de vleesbaron hoorde. In vol ornaat, met witte kiel en laarzen, stond hij voor hem. Steven schrok niet, maar glimlachte naar hem. Het droombeeld verdween. Zaken en persoonlijke gevoelens zijn soms moeilijk gescheiden te houden.

Enkele maanden later besloot Pierre Lefevre zijn bedrijf in Frankrijk en ook de participatie die hij bezat in het Belgische vleesbedrijf van wijlen Jos Van Aerde te verkopen. Hij had geen opvolgers en de prijs die de groep Deronelseck Holding bood was zeer attractief. Steven wist dat het Pierre zwaar moest vallen om het familiejuweel en de salami’s die zijn label droegen van de hand te doen. Hij had ter plaatse gezien hoe fier de man op zijn bedrijf was. Veel geld en een successieprobleem zullen meegespeeld hebben. Maar de diepere reden voor zijn beslissing zal wellicht gelegen hebben in de vroegtijdige dood van zijn zakenpartner. Van het leven genieten zolang het nog kon, zal eveneens een onderliggende gedachte geweest zijn.

Eric Reyns was nooit modebewust gekleed, maar nu spande hij toch de kroon. Hij droeg een helblauwe broek met een vest waarvan je alleen kon zeggen dat de hoofdtoon ervan bruin was. Zoals gewoonlijk was hij omstreeks etenstijd in het agentschap opgedaagd, terwijl de vergadering pas voorzien was om drie uur.

‘Zin om de Gentse specialiteit te gaan proeven?’ 

‘Tegen waterzooi zeg ik geen neen.’

Aangezien de klant die het minste betaalt meestal het meeste klaagt, nam Steven hem mee naar een van de betere restaurants. Ze wandelden via de Veldstraat richting Korenmarkt.

Er was uitzonderlijk weinig volk. De bediening verliep dan ook sneller dan gepland. Omstreeks twee uur stonden ze al terug op de Kouter, waar de bankiersvergadering zou plaatsvinden. Ze hadden nog ruim de tijd om een koffie te drinken. Eric wou absoluut betalen, iets wat niet zijn gewoonte was. Hij dronk het kopje quasi in één teug leeg en bestelde nog eens hetzelfde.

‘Je mag de koffie niet zo heet drinken, dat is slecht voor je maag.’ Stevens woorden hadden hetzelfde effect als nat hout dat op een smeulend vuur gegooid werd.

‘Bedankt voor die goede raad’, zei Eric bloedernstig en hij dronk het hete goedje opnieuw in één teug op. ‘Nog een koffie?’ Steven nam voorzichtig een eerste slok.

‘Neen, dank je. Anders word ik te nerveus.’

‘Meneer’, riep hij. Het hele café keek in zijn richting. ‘Nog één koffie.’ De man achter de toonbank krabde in zijn haar en vroeg geamuseerd of hij van plan was het record van koffiedrinken uit het Guinness Book of Records te verbreken. Eric negeerde de toespeling.

‘Waarmee bemoeit die cafébaas zich? Als hij maar geld verdient, is het toch goed.’ Hij gaapte ongegeneerd de kelner na die voorbij huppelde met een stapje dat de meeste hoeren jaloers zou maken. Zou het dan toch waar zijn wat van hem verteld werd? Sinds jaren deed het gerucht immers de ronde dat Eric homo was. Spijtig dat Philippe Drion straks niet zal aanwezig zijn op de vergadering, die twee zouden nog een mooi koppel vormen, dacht Steven geamuseerd. 

In de vergaderzaal was Eric Reyns’ kop zo verhit door de gloeiende koffie en prikkelde de cafeïne zijn blaas zodanig dat het leek of hij een beroerte ging krijgen. Petra De Roose kwam binnen en groette het gezelschap. Ze installeerde zich naast Steven.

‘Alles goed met je?’

‘Op professioneel vlak verloopt alles prima, behalve dit dossier dan.’

‘Was Jos Van Aerde een klant van jullie?’ Steven draaide zijn hoofd in haar richting.

‘Hij was een vriend!’ Zijn stem klonk geëmotioneerd. 

‘Sorry, zo bedoelde ik het niet.’

‘Het is oké.’

‘Heb je al meer nieuws over het ongeluk met Leon Deckers?’

‘Neen, maar het is een bizarre zaak, als je de pers mag geloven.’

‘Zijn secretaresse vertelde me dat hij het hospitaal verlaten heeft, maar wel nog met krukken loopt.’

‘Denk jij dat het om een moordpoging gaat, zoals het in sommige kranten staat?’

‘Persoonlijk heb ik hem nog niet gesproken na zijn ongeval, maar er wordt wel gesuggereerd dat er kogelgaten in zijn wagen gevonden zijn.’

‘Ik denk dat men de waarheid probeert te verdoezelen.’ Petra friemelde ondertussen aan het dossier dat voor haar lag.

‘Is het een belangrijke klant voor jullie?’ Steven schoot in een lach.

‘Oeps, ben ik te nieuwsgierig?’

‘Ja, dat is beroepsmisvorming, zeker?’ Een theatrale prent waarin een bankier voorgesteld werd als biechtvader kwam voor zijn ogen.

Steven wikte zijn woorden: ‘Wat ik wel kan zeggen is dat het voor onze bankinstelling om een recente maar toch reeds belangrijke relatie gaat. We waren dus zeker geschrokken toen we over zijn ongeval hoorden.’

‘Ja, wie niet. Is er trouwens iemand die zijn plaats zou kunnen innemen mocht hij voor een lange periode wegvallen?’

‘Dat denk ik niet.’ Steven had tijdens hun gesprek gemerkt dat Petra een nauw aansluitende blouse droeg. Toen ze zich even naar hem toe boog zag hij de glooiing van haar borsten. Haar lichaamsvorm liet zich raden. Hij rook de frisheid van haar lichaam en ondanks het feit dat ze een strikt zakelijk gesprek voerden, moest hij constant aan seks denken. Steven vond dit helemaal misplaatst, maar hoewel hij deze gedachten niet wilde, bleven ze komen.

‘Ben je regelmatig in Gent?’ fluisterde de duivel hem in.

‘Wel, iedere keer als de lokale directie het nodig acht.’ 

‘Wanneer je de volgende keer in de buurt bent, kunnen we misschien samen lunchen?’ Petra knikte goedkeurend.

Een corpulente, kale vijftiger met ringbaardje vroeg het woord en begon een monotone uiteenzetting over de situatie bij La Moderne. Het moest allemaal niet té gecompliceerd voorgesteld worden. Met het bedrijf ging het steil bergaf. De definitieve ondergang van de maatschappij was niet lang meer uit te stellen. Een inbreng van vijf miljoen euro, door wie dan ook, was het absolute minimumbedrag om de maatschappij voorlopig te redden. De Artiest zou verplicht worden om in deze constructie al zijn aandelen af te staan. 

Niemand geloofde echter dat er veel appetijt zou zijn om het zieltogend bedrijf ter hulp te komen, noch bij de Vlaamse overheid, noch bij een privé-investeerder. Steven besefte dat het moment gekomen was om het schip met zijn bizarre kapitein te laten zinken. Nu zouden de activa nog voldoende zijn om de schulden terug te betalen. De meeste bankiers hadden hun twijfels of dit nog lang zo zou blijven met een fantast als Philippe Drion aan het roer. Uit een rondetafelgesprek bleek iedereen akkoord te gaan om de kredieten gezamenlijk op te zeggen. Er werd afgesproken dat dit morgen per aangetekend schrijven zou gebeuren. Steven merkte op dat het toch tactvol zou zijn indien iemand Philippe Drion hier vooraf telefonisch van op de hoogte zou brengen. Het gezelschap vond dit een uitstekend idee en omdat de inspiratie van Steven kwam, leek hij de aangewezen persoon om zich hierover te ontfermen. Steven had het even moeilijk omdat zijn collega’s hem een beetje uitlachten. Hij was echter voldoende verstandig om dit niet te laten merken en reageerde met een kwinkslag.

Drion was een gebroken man toen hij de harde beslissing hoorde. 

‘Het vertrouwen bij de bankiers is volledig zoek en daarom werd unaniem beslist om uw kredieten opeisbaar te stellen.’ 

Drion zuchtte: ‘De overheid talmt en de bankiers hebben geen geduld. De tijd speelt duidelijk in mijn nadeel.’

‘Ja, zo is dat.’ Steven was opgelucht dat hij hem niet hoefde aan te kijken.

Bijna smalend en met een theatrale intonatie zei de Artiest nog: ‘Een mier leeft langer dan een leeuw. Zeg tegen uw collega’s dat ze dat niet vergeten!’ Toen hing hij op. Steven bleef nog even met de hoorn in zijn hand voor zich uitstaren.

Philippe Drion wierp ’s anderendaags de handdoek in de ring en op vrijdag 13 november werd La Moderne bij vonnis, door de Rechtbank van Koophandel te Sint-Niklaas, in faling verklaard. Het theaterdoek viel, zoals het geprogrammeerd was door de bankiers, op het moment dat dit het best paste in hun scenario. De rechter-commissaris duidde drie curatoren aan die de activa moesten verzilveren. Eén afdeling bleef nog gedurende twee weken actief om de lopende bestellingen af te werken. Nadien gingen de poorten definitief dicht. 

15

De sigaret tussen de vingers van Karel Verbist brandde langzaam op. Het vuur schroeide zijn huid, maar hij voelde de hitte niet. Zijn gedachten draaiden als in een mallemolen heen en weer zonder een uitweg te vinden. Het kwam zelfs niet in hem op dat de beslissing van de Libanezen aanvechtbaar was. Het gebeurde nochtans zelden dat zijn gezond verstand hem in de steek liet.

Door het raam zag hij dat het lichtjes begon te sneeuwen. Het was eind december en bitter koud. Een gure noordenwind deed de gevoelstemperatuur nog extra dalen. Parijs onder een sneeuwtapijt, het had iets feeërieks in deze kerstdagen, doch dit ontging hem helemaal.

Karel Verbist had enkele dagen geleden een tweede contract getekend met de Nigeriaanse militairen. Zoals gewoonlijk wilden zij boter bij de vis. Verbist had daarom aan de Libanese zakenpartners gevraagd om zijn deel van de winst bij de eerste transactie op te kunnen nemen bij Badruns bank. Dit zou hem in staat stellen een aantal verplichtingen voor de nieuwe deal te regelen.

Groot was zijn verbazing toen Badrun hem vertelde dat de Libanezen weigerden om zijn deel van de opgestapelde winst vrij te geven. In de overeenkomst stond immers dat van de gemaakte winsten ook de eventuele verliezen moesten afgetrokken worden. De door de milieuramp getroffen kustbewoners hadden ondertussen gigantische claims ingediend. In totaal waren deze geraamd op meer dan honderd miljoen Amerikaanse dollar. De Libanezen vonden dat zij geen winsten konden uitkeren zolang de rechtbank niet beslist had wie er voor de schade moest opdraaien. De oliesjeik voelde zich ter plekke jaren verouderen.

‘Het is een vicieuze cirkel, meneer Verbist. Mijn bank kan de deposito’s die de familie Gotchadourian in pand gegeven heeft, niet vrijgeven zolang er geen definitieve uitspraak is over ieders verantwoordelijkheid. Op hun beurt blokkeren zij de gemeenschappelijke rekening waarop de winsten gestort zijn tot het verdict gevallen is.’ Badrun had traag gesproken als een leraar die zag dat zijn student moeite had om de uiteenzetting te volgen. Dit hielp echter niet want de oliemagnaat raakte helemaal het noorden kwijt.

‘Wij waren toch goed verzekerd, waarom dan wachten op een vonnis dat nog jaren kan aanslepen?’ In Verbists vraag klonk veel wanhoop.

‘Zelfs al betaalt de verzekering nu de gedupeerden, later kan ze deze bedragen nog altijd terugvorderen. Zolang er geen definitieve uitspraak is, zal er geen dollar vrijgegeven worden.’ 

‘Hoe moet ik dan de volgende transactie financieren?’ Het klonk als een verwijt. De bankier tuitte zijn lippen en blies.

Verbist had het gevoel dat zijn voeten in een blok cement zaten en dat hij dadelijk in zee zou gedumpt worden. Gedachten, associaties en mogelijke oplossingen voor zijn benarde positie gingen allemaal tegelijk door zijn hoofd. 

‘Hebt u mij niet verteld dat de Libanese zakenpartners niet meer in aanmerking kwamen voor de volgende import van olie?’ onderbrak Badrun de stilte.

‘Dat was ook niet afgesproken. Met de winst van de eerste olie-import dacht ik de volgende operatie te kunnen financieren.’

‘Omgaan met de macht over olie en de fortuinen die eraan gekoppeld zijn is niet evident. “Verdeel en heers” geldt ook hier.’

‘Het zijn de Libanezen die blijkbaar niet willen delen.’ 

‘U begrijpt het niet helemaal.’

‘Wees dan wat duidelijker.’

Het duurde even voor Badrun reageerde. Toen zei hij: ‘Als een leeuw een prachtig stuk wild gevangen heeft, zal hij soms toestaan dat een andere, nietige vleeseter met een klein stuk gaat lopen. Als dit dier echter te gulzig wordt zal de leeuw het vernietigen.’ 

‘U bedoelt met de leeuw de internationale oliebusiness?’ Badrun knikte bevestigend. 

‘Laten we elkaar goed begrijpen, indien u de tweede transactie zou aangeboden hebben aan de Libanezen,  zouden ze dit wellicht geweigerd hebben.’

‘Daar ben ik nog niet zo zeker van.’ De toon van Verbist werd agressiever.

‘U bent toch geen groentje meer, meneer Verbist! Denkt u misschien dat de averij met de mammoettanker enkel te wijten was aan het slechte weer?’ Een stoute grijns verscheen op zijn gezicht.

‘Aan een professionele fout van de kapitein, dacht ik.’

‘Misschien.’ De stem van de bankier was nog nauwelijks te verstaan. Hij keek Verbist even doordringend aan, stond recht en drukte hem de hand. Totaal verbouwereerd verliet de oliemagnaat het kantoor. Met een dergelijke scabreuze bankier had hij nog nooit te maken gehad. De man boezemde hem zowaar angst in. Hij haastte zich uit het bankgebouw. 

De meest gekende Parijse winkelstraten waren kleurrijk verlicht. De inwoners van de lichtstad verdrongen elkaar van de trottoirs om alsnog originele cadeautjes te vinden voor het kerstfeest. Het was lang geleden, maar als de temperatuur laag bleef, zou het dit jaar een witte kerst worden. Karel Verbist had hier echter geen oog voor. Hoe meer hij over de situatie nadacht, hoe meer hij ervan overtuigd raakte dat hij erin geluisd was. De Libanezen waren van meet af aan beducht geweest voor een reactie van wie de internationale oliebusiness controleerde. Daarom wilden ze niet te gulzig zijn en moest het bij één transactie blijven. Snel een mooi stuk vlees meepikken om dan als een hyena te verdwijnen. Net genoeg om zonder gevaar hun financiële honger te stillen. Voorlopig zouden ze zich gedeisd houden en de leeuw met rust laten. Indien Verbist zelf nog een stukje wou, zou het risico groter worden, want de leeuw was duidelijk geïrriteerd. Daarenboven zou hij het volledig op eigen krachten moeten gerealiseerd krijgen. Verbist had de waarschuwing van Badrun goed begrepen. Indien hij doorging met de import van goedkope olie zou er zeker ingegrepen worden door de internationale oliebusiness. Deze was zo machtig dat indien men hem wilde nekken, zowel letterlijk als figuurlijk, dit niet lang zou duren. De oliemagnaat begon te zweten, ondanks de ijzige temperatuur. 

Na lang wachten vond hij ten slotte een taxi die hem naar het vliegveld bracht. De rit duurde vrij lang omdat door de hevige sneeuwval het verkeer op de Parijse ring nog chaotischer verliep dan anders.

Toen Karel Verbist in het vliegtuig plaatsnam, zag hij niets dan een witte vlakte en een lucht die er grijs en grauw uitzag, zwanger van nieuwe winterse neerslag. Een stewardess excuseerde zich voor de opgelopen vertraging. De romp van het vliegtuig moest eerst sneeuw- en ijsvrij gemaakt worden. Karel Verbist zag hoe ze een chemisch goedje op het vliegtuig spoten. Langs het raampje gleed de waterige brij naar beneden. Hij was nooit bang geweest in een vliegtuig, maar nu voelde de oliesjeik zich toch niet echt op zijn gemak. Hij werd zenuwachtig bij de gedachte dat hij met de Thalys had kunnen terugkeren of in Parijs had kunnen overnachten tot de weergoden gekalmeerd waren. Langzaam zette het vliegtuig zich in beweging richting startbaan. De straalmotoren draaiden op volle kracht. Verbist concentreerde zich op een krant. Hij durfde niet naar buiten te kijken. Stel dat het vliegtuig nu zou slippen, schoot het door zijn hoofd. Hij vermande zich en staarde toch de nacht in. Ontelbare witte vlokjes ijlden mee. Een ranzige zweetvlek tekende zich af onder zijn arm. De wielen hadden geen contact meer met het asfalt en het vliegtuig klom omhoog. Tergend langzaam begon het hoogte te winnen. 

Karel Verbist beproefde zijn oude methode. Telkens als hij tegenslag, pijn of schrik had, concentreerde hij zich op aangename gebeurtenissen. Prettige zaken uit het verleden of toffe vooruitzichten. Hij zag de kerstboom die zijn vriendin aan het versieren was. Verbist glimlachte fijntjes, zijn handen voelden het gestamp van hun kind. Het was voor hem moeilijk te bevatten dat hij na Nieuwjaar opnieuw vader zou worden, voor de derde maal. De vorige geboorte van een kind was voor hem al meer dan twintig jaar geleden. Het leek ook allemaal zo nieuw, zo fascinerend. Hij probeerde dit heerlijke vooruitzicht te koesteren, maar toch werden zijn gedachten telkens weer naar het mislukt avontuur met de Libanezen gezogen. Hoe moest hij nu de volgende transactie met de Nigerianen ineensteken, knaagde het. Zou hij het risico nogmaals lopen? Er was niet alleen een financieel probleem, maar ook de ondubbelzinnige bedreiging die hij van Badrun meegekregen had. Een vreemde gedachte kwam plots bij hem op. Waarom zou hij zijn bedrijven niet verkopen? In de sector zouden er verschillende mensen geïnteresseerd zijn. Alleen al het feit dat er een vervelende speler uit de markt verdween, zou een gunstige invloed hebben op de prijszetting. Daarenboven was zijn olie-imperium de laatste jaren goed uitgebouwd. Een faire deal was dus quasi zeker. Hij zou een pak minder zorgen hebben en zich met zijn familie ergens in het zuiden kunnen terugtrekken. Mijn bankiers kunnen misschien raad geven, was zijn laatste gedachte voordat hij rechtstond en met de andere passagiers geduldig naar de uitgang schoof. 

Het was omstreeks middernacht toen Verbist de parking in Zaventem binnenstapte. De eerste sneeuw was gesmolten en er viel een lichte motregen. Een gure wind, die vanuit het noorden blies, had de autosnelweg veranderd in één plaat ijs. Zoals gewoonlijk was de overheid niet voorzien op het onverwachte winteroffensief en waren de strooidiensten nog niet in actie geschoten.

Aan een slakkengang kroop Karel Verbist met zijn auto over deze ijsspiegel. Hij vervloekte alles en iedereen. Ter hoogte van Gent was hij de calvarieweg beu en verliet hij de autostrade. Na heel wat geschuif arriveerde hij toch kreukvrij aan de Holiday Inn, waar hij de nacht doorbracht.

De curatoren van La Moderne hadden Steven en de andere bankiers uitgenodigd om hun eindafrekening voor te stellen. De liquidatie van de activa was snel en uitstekend verlopen. Eén afdeling was in haar geheel verkocht. De resterende machines en stocks hadden een meer dan behoorlijke prijs opgebracht. En, ten slotte was een deel van de gebouwen verkocht aan een projectontwikkelaar. Hierdoor zou er geen enkele bankier verlies lijden. Dit nieuws werd op applaus onthaald. Ook de curatoren zagen er tevreden uit. De opgestreken commissie was immers in verhouding tot het geïncasseerde en het was bovendien gerealiseerd binnen een kort tijdsbestek. Dit heuglijke feit werd met champagne besprenkeld. 

‘Is Eric Reyns er niet?’ vroeg Petra De Roose plots.

‘Neen, hij heeft deze ochtend afgebeld.’

‘En, wat heeft hij? Wroeging?’

‘Is dat een nieuwe ziekte?’

‘Neen, niet bepaald, alhoewel ik hem wel een vreemde ziekte zou toewensen.’ Petra zette haar glas op een tafeltje en stapte naar een van de curatoren toe. Steven bleef wat verwonderd achter omdat hij haar zinspeling niet begreep.

Met de drank sijpelde de gezelligheid binnen en er werd over de meest uiteenlopende thema’s gepraat. Het was vrij laat vooraleer de laatste vergadering over het dossier La Moderne opgeheven werd.

Op de parking klampte Petra Steven onverwachts aan. In vinnige taal begon het mooie blondje van Ippo Bank hem de levieten te lezen.

‘Deontologisch vind ik het niet verantwoord wat jullie uitgespookt hebben. Het was verstandig van jullie jurist om vandaag niet aanwezig te zijn.’

‘Wat bedoel je?’

‘Hou je niet van de domme! Het opzetten van een sale-en- lease-backoperatie achter de rug van de andere bankiers, en dit met nieuwe machines die reeds aan ons verpand waren. Dat was niet netjes.’

‘Er heeft toch geen enkele bank in dit dossier verlies geleden’, probeerde Steven te zalven.

‘Dat heeft er niets mee te maken.’ 

Hij wist dat ze gelijk had en begreep nu waarom Eric Reyns niet was komen opdagen. Voor hem, als verantwoordelijke van de juridische afdeling, zou de aantijging meer compromitterend geweest zijn.

‘Het is omdat ik je sympathiek vind dat ik je hierover niet in volle vergadering heb aangepakt.’ 

‘Laat het me goedmaken met een dinertje in het beste restaurant dat ik ken.’ 

Steven vouwde zijn handen samen als een koorknaap die vergiffenis vraagt voor zijn zonden.

‘Please?’ 

Ze aarzelde.

‘Boosheid is meestal een slechte raadgever.’

Ze knikte en installeerde zich even later met een zucht in de lederen zetels van de BMW Coupé. Steven dwong zichzelf rustig te rijden, hoewel hij innerlijk nerveus was.

Het Hof Van Cleve was vroeger een leuk boerderijtje geweest, midden in de velden gelegen. Nu was het omgebouwd tot een uniek pareltje op culinair gebied. Steven bezocht het restaurant soms met belangrijke klanten. Hij voelde zich op vertrouwd terrein en dit gaf hem een comfortabel gevoel.

Ze zaten aan een gezellig rond tafeltje, het aangename hieraan was dat ze niet face to face moesten zitten. Steven concentreerde zich volledig op zijn mooie tafelgenote. Daardoor proefde hij de heerlijke gerechten maar matig en smaakte hij de wijn nauwelijks. Dit was trouwens niet uitzonderlijk. Tijdens zakenlunches gebeurde net hetzelfde. Hij was dan zo geconcentreerd op zijn gast dat hij zich ’s avonds vaak niet kon herinneren wat hij ’s middags had gegeten.

Een rustige song van The Stones uit de Top 100 Aller Tijden zorgde voor een intieme sfeer. Steven vertelde Petra dat hij de groep live had zien optreden op de festivalweide van Werchter. Dit in het kader van het Europese luik van hun Bridges to Babylon Tournee. 

‘Die oude rockers zijn echt niet kapot te krijgen. Ik denk dat ze het levenselixir bezitten.’ Petra moest hier hartelijk mee lachen. 

‘Je hebt die gasten duidelijk niet goed bekeken; sommigen zijn niet veel meer dan mummies.’ 

‘Misschien, maar het is toch een feit dat ze er nog altijd staan, ondanks hun leeftijd, de drank en drugs.’

‘De tijd heeft de mythe wel getemperd’, zei de Roos van Ippo Bank op ironische toon. ‘De laatste decennia zijn ze niet meer dan een glad opererend bedrijf in entertainment.’

‘Mogelijk, maar het is toch een feit dat ze nooit slappe muziek gebracht hebben en nog goed weten wat er bij de jeugd leeft.’ Petra haalde haar schouders op en nam een toastje met kaviaar. 

‘Wat ik wel spijtig vind,’ zei ze nadenkend, ‘is dat de computer veel muziekinstrumenten aan het verdringen is.’ 

‘Ja, uitstraling moet in de zanger zitten, en niet in een geluidsmachine of een man achter een digitaal toetsenbord.’ 

Later op de avond vertelde Steven dat hij recent een boek gelezen had over toekomstvoorspellingen. Omzichtig nam hij Petra’s hand en begon te vertellen over haar levens- en hartlijn. De lijn die begon tussen haar duim en wijsvinger en liep rond de inplant van haar duim richting pols was lang en duidelijk afgetekend.

‘Dit betekende evenwicht en sterkte’, verduidelijkte hij. Steven streelde haar pols en toonde de armband.

‘Zie je deze drie duidelijke lijnen? Zij voorspellen gezondheid, fortuin en geluk.’ Hij liep vervolgens zachtjes langs haar handpalm.

‘De vinger van Mercurius. Hier kun je zien of iemand seksueel aan zijn trekken komt en of alles goed zit op financieel gebied.’ Petra bekeek hem ernstig. Hadden deze avances iets met de tijd van het jaar te maken? Als het jaareinde nadert, zoeken eenzame zielen immers steeds toenadering tot elkaar. De gedachte aan het ontbreken van liefde en warmte met de kerstdagen veroorzaakt soms vreemde kronkels in de hersenen. 

De waarzegger vertelde ondertussen al een hele tijd niets meer, maar hield nog steeds haar hand vast. In een reflex bestelde hij nog een fles wijn. Hij voelde nochtans dat zijn binnenoor begon te suizen. Een natuurlijk ingebouwd signaal dat hem vertelde dat hij genoeg alcohol in het bloed had.

Na het dessert kwam de chef zelf aan hun tafel. Hij begroette hen vriendschappelijk en bood een pousse-café aan. Petra verkoos een huisgemaakte Irish coffee. Ze waren al lang de laatste gasten voordat ze zich dit realiseerden. 

De diepblauwe lakens deden Steven onbewust aan Karolien denken. Ergens had hij in dezelfde vreemde kleur van lakens met haar de liefde bedreven. Tevergeefs probeerde hij zich te herinneren waar dit geweest was. Hij vond het absurd dat hij nu aan dergelijke dingen dacht. Was hij ziek? Hij probeerde Karolien uit zijn hoofd te zetten en concentreerde zich op Petra. Als een spookbeeld bleef Karolien hem echter achtervolgen. Steven werd boos op zichzelf. Hij verstopte zijn gezicht in Petra’s losgemaakte haren. Zijn mond zocht haar hals. Baardstoppels schuurden haar frêle huid, maar hij voelde weinig passie. Het frustrerende was dat het zeker niet aan Petra lag. Een andere vrouw bleek niet de goede remedie om van de kwaal af te raken die Karolien heet, dacht hij. Steven overwoog om te vluchten, weg van Petra’s schoonheid, die hij onrecht aandeed. Zijn lichaam leek echter van lood en het was net of hij in een dichte mist ronddoolde. 

De fijne handen die zijn huid streelden begonnen zijn zinnen toch los te maken. Petra maakte zich meester van hem. Hij had eindelijk de cerebrale knop gevonden die het functioneren van zijn hersenen stillegde. Steven, die maniakaal veel van lingerie hield, kon uit de broderie van zwierige bloemmotieven en de dubbele schouderbandjes afleiden dat hij een Jaipurbeha van Marie Jo losmaakte. Petra leek trouwens op het model dat nu de lingerie van dit merk promootte. 

Het ritme van bewegingen. Steven bevochtigde zijn droge lippen. De apotheose was voor hem niet gekomen. De drietrapsraket waarvan hij dacht dat ze hem naar hemelse sferen zou brengen was op de grond blijven staan. 

‘Zal ik een drankje voor je halen?’

‘Graag.’ Bewonderend keek hij naar een prachtige litho van Pol Mara die een van de muren bekleedde.

‘Les deux filles’, zei Petra terwijl ze gracieus wegstapte. Steven zag een mannenhand die de borsten van de meisjes streelde en een gulzig geopende mond.

‘De titel van het werk is goed gekozen.’ Hij nipte genietend van de ijskoude bacardi-cola.

‘Heb jij het al gelijktijdig met twee meisjes gedaan?’ vroeg Petra geheel ontwapenend. Steven was een beetje verbaasd door die directe vraag.

‘Als man is het fysiek nogal moeilijk om het met twee vrouwen tegelijkertijd te doen.’

‘Je weet wel wat ik bedoel.’

‘Neen, omdat ik ervan overtuigd ben dat het moeilijk is om je simultaan op twee vrouwen te concentreren.’ Ondertussen dacht hij met gemengde gevoelens aan het spookbeeld van Karolien dat daarjuist zijn intiemste momenten had verstoord. Steven lag op zijn rug en nam Petra in zijn arm. Hij kon zich maar moeilijk ontspannen. Een onverklaarbare onrust zat onder zijn huid. Met zijn vrije hand greep hij de sigaretten uit zijn jaszak. Petra die niet rookte liet zich verleiden om ook enkele trekjes te nemen.

‘Als ik rook, begint mijn hoofd onmiddellijk te draaien.’ Hij drukte haar stevig tegen zich aan en kuste haar voorhoofd. ‘Wist je dat ik gescheiden ben?’

‘Neen, ik weet hoegenaamd niets van je privéleven.’

‘Mijn huwelijk was een complete mislukking en heeft maar paar maanden geduurd. Bijna stond ik in het Guinness Book met het kortste huwelijk ooit.’ Haar stem klonk vrolijk maar was ze dat ook? Ondertussen draaide hij met zijn vinger papillotjes in Petra’s haar. Opeens drukte ze haar neus tegen de zijne. ‘En, hoe is het met de liefde in jouw leven?’

‘Nooit getrouwd maar wel al gedumpt.’

Petra bekeek hem met die wonderlijke blauwe ogen die het licht leken op te vangen als de facetten van een saffier. Hij voelde nu onmiskenbaar begeerte ontwaken; een pijnlijke druk golfde op vanuit zijn lendenen.

Gemodelleerd met de schoonheid die enkel een artiest in zijn werk kan leggen, bewoog een goddelijk lichaam boven hem. Zijn lippen prevelden vormloze woorden. Hij trok haar naar zich toe en voelde haar platte buik en de kracht waarmee zij zich tegen hem aandrukte. Steven besefte plots dat hij niet meer met een spook aan het vrijen was, dit was een heerlijke gewaarwording.

16

Ondanks de koude had Steven het venster van zijn kantoor geopend. Hij genoot van de vrieskou die de broeierige hitte van een op hol geslagen verwarmingsketel verdreef. Steven dacht aan de afspraak die hij straks had met Leon Deckers. Hoe zou hij eruitzien, als een kreupele infanterist? Er was door de pers veel over het ongeval geschreven. Sommige kranten hadden een aanslag gesuggereerd. Toen Steven hier aan de telefoon naar polste, werd dit door de ex-professor weggewimpeld als een cowboyverhaal. 

Zoals gewoonlijk had Deckers weinig tijd. Hij kon immers nog nauwelijks zijn agenda bijhouden. De laatste maanden was hij elke morgen om zes uur present op kantoor en nooit zag hij zijn bed voor één uur ’s nachts. Een tijdlang kan iedereen dit volhouden, maar als de motor, die toch in elke ribbenkast steekt, te lang op een te hoog toerental moet blijven draaien, riskeer je problemen.

Een jonge kunstenaar had de immense ruimte van de hal in de bank benut om er enkele van zijn kunstwerken aan een breed publiek voor te stellen. Een vreemd in elkaar gestoken fiets trok de aandacht van de ex-professor toen hij in de richting van de vergaderzaal hinkte.

‘Er is niets zo moeilijk als het snappen van een geïsoleerd kunstwerk’, zei hij als begroeting tegen Steven. Deze wist niet of dit een positieve uitlating was. ‘Commentaar geven op een artistiek werk waarvan de schepper onbekend is en waarover geen enkele kunstcriticus ooit een woord neergepend heeft, is niet eenvoudig. Wat vind jij ervan?’

‘Wel ik ben geen expert en zeker niet van de beeldhouwwerken die hier geëxposeerd staan. Maar ga toch zitten’, zei Steven. In Deckers’ rechterbeen zat duidelijk een metalen pin want hij kon hem niet plooien. 

‘Verloopt de herstelperiode goed?’

‘Elke morgen krijg ik een pijnstillende injectie, daarmee is het mogelijk om behoorlijk te functioneren.’

‘Het was een lelijk ongeval.’

‘Ja, slechts na anderhalf uur wrikken en snijden kon de brandweer me bevrijden.’ Steven kon in zijn ogen zien dat deze horrorfilm – die zich naast de pijn vooral vertaalde in het frustrerende besef van totale machteloosheid – zich weer in zijn geheugen afspeelde.

‘U hebt uiteindelijk nog veel geluk gehad.’

‘Beslist.’ Er viel een stilte. Hij trok even aan zijn stropdasknoop en zei: ‘Dat ik dit overleefd heb, is een mirakel. Deze zomer moet ik naar Lourdes gaan om Hem hierboven te bedanken.’ Steven wist niet of hij dit ernstig bedoelde.

‘Sommige persberichten insinueren dat het ongeval een aanslag kon zijn van iemand die wraak op u wilde nemen?’

Deckers wimpelde deze vraag af en staarde naar buiten. Steven keek eveneens door de in lood gezette ramen. Een eenzaam toeristenbootje, met enkele Aziaten in, trok een uitdeinend V-spoor door het inktzwarte water van de Gentse reien. In de verte torende de belforttoren theatraal boven het dakenlandschap. De lucht begon dicht te trekken en een ijle stuifsneeuw gaf een onwezenlijk cachet aan de middeleeuwse omgeving. 

‘Gisteren heb ik de aandelen van Cinescoop overgenomen.’ Steven schrok en morste koffie op zijn nieuwe das. ‘We moeten dit complex wel volledig moderniseren’, ging de ex-prof verder.

‘Wat is de reden om in deze toch wel speciale activiteit te investeren?’

‘In België is er momenteel een monopoliepositie van één groep, en die wil ik doorbreken.’ 

‘Ik wist niet dat de aandelen van die maatschappij te koop waren.’

Deckers deed een bizar verhaal over de eigenaars, een koppel dat hij goed kende. De man had duidelijk last van impotentie, maar durfde de viagrapil niet te nemen omdat hij gelezen had dat sommigen hier hartproblemen van gekregen hadden.

‘Oude bokken met hun jonge mokkels, altijd hetzelfde.’ 

‘Hoe bedoel je?’

‘Wel, omdat hij zijn jonge poes niet wou kwijtraken en omdat hij haar niet meer kon bevredigen, had het koppel een compromis gevonden. Zij mocht zich geregeld laten verwennen door een viriel exemplaar. De enige voorwaarde die meneer er wel aan koppelde, was dat hij van het schouwspel moest kunnen genieten.’

‘Niet te geloven!’

‘Wat ik dan nog vergeet,’ ging de ex-professor meesmuilend verder, ‘hij kickte erop om te zien hoe zijn vrouw vrijde met een andere man. Dat was de enige keer dat hij nog een erectie kreeg.’

Steven vond dit al lang geen aangenaam gesprek meer, zeker niet zoals het nu uit de ongepolijste mond van Deckers kwam.

‘Enfin, om kort te gaan, van dat spelletje is er toch serieuze ambras gekomen en nu gaan ze scheiden.’

‘Liefde kan blind zijn, maar het huwelijk is pas een echte blikopener, heb ik recent op de scheurkalender gelezen.’

‘In die woordspeling zit inderdaad veel waarheid. Maar, om terug te keren op ons onderwerp, deze week bezorg ik je het volledige dossier. Wil je eens kijken wat jullie kunnen doen?’

Steven had gisteren de boodschap gekregen van de zeteldirecteur om een pauze in te lassen in de relatie met Deckers. Hij vond dat de verstrekte kredieten te snel opliepen en al hoog genoeg waren. Steven vond dit overdreven, een reactie die getuigde van paniekvoetbal, en daarom zweeg hij hierover tegen Deckers. 

‘Hoe lopen de zaken in de andere bedrijven?’

‘Wel, controle over alles blijven behouden is momenteel het moeilijkste. Daarenboven zijn de marktomstandigheden niet ideaal.’

‘De wereldeconomie is zich toch aan het herpakken?’

‘Dat wel, maar er is sedert enkele weken opnieuw afkoeling merkbaar.’ De ex-professor stond moeizaam op en nam zijn winterjas aan die Steven hem aanreikte. 

‘Volgend weekend heb ik een aantal interessante personaliteiten bij mij uitgenodigd. Je komt toch ook?’ Het klonk meer als een bevel dan als een uitnodiging.

‘Graag’, hoorde Steven zichzelf zeggen.

Steven had geen prettige dag achter de rug. Vanmorgen was er de nieuwe kredietaanvraag van Deckers geweest die niet eenvoudig lag. Hij had ook nog geprobeerd om Philippe Drion te bellen, maar de moegestreden Artiest nam niet op. Wellicht was hij met de noorderzon verdwenen. In de late namiddag had hij het dossier van La Moderne in de Brusselse hoofdzetel laten archiveren. Ook hierbij had Steven tegenstrijdige gevoelens gehad. Hij was tevreden dat de bank zonder kleerscheuren uit dit moeilijke dossier was geraakt, maar aan de andere kant bleef de vraag hangen of een faling toch niet te vermijden was geweest. 

Wat indien alle partijen inschikkelijker waren geweest?

Aan een slakkengang kroop het verkeer Brussel buiten. Een vlieg, die waarschijnlijk uit een zuiders land clandestien met een vliegtuig meegereisd was en nu zijn wagen als pretpark beschouwde, enerveerde hem mateloos. Steven had al een paar maal zijn raam geopend toen ze zoemend tegen de voorruit op en neer botste. Omdat dit niet lukte had hij er met het dossier van Deckers naar gemept en op die manier bijna de controle over zijn wagen verloren. Een tegenligger had het bekende getik op de slaap gemaakt, Steven had met opgerichte middenvinger geantwoord.

Petra verscheen op het schermpje van zijn gsm.

‘Dag, schat.’

‘Hallo. Waar ben je?’

‘File aan het doen.’ De Leopold II-tunnel was versperd door een ongeval. Een walm van uitlaatgassen, gewriemel en getoeter kwam uit het grote fornuis dat de hoofdstad op het spitsuur was. 

‘Ben je al wijzer geworden op dat congres?’ vroeg Steven 

‘Niet echt, maar de kamers en buffetten vallen mee.’

‘Dat is toch al iets. Wanneer zie ik je?’

‘Wel, ik ben nu in Spa en veel zin om hier te ontsnappen heeft het niet omdat we morgenvroeg stipt om negen uur starten.’

‘Tot zaterdag dan?’

‘Zeker!’ Er klonk nog een kus in zijn oor.

Steven wist dat hij op de schoonheid van Petra gereageerd had. Impulsief, als een mannetjesdier. Maar zijn brein was geen liefde verwerkende machine die vlot van de ene vrouw op de andere kon overschakelen. Was hij wel klaar voor deze nieuwe relatie? Die vraag had hij zich al frequent gesteld nadat hij met Petra in bed beland was. Hij raakte er zelf niet goed aan uit en dat werkte frustrerend. 

Steven stond net in de douchecel toen de telefoon rinkelde. Hij aarzelde, maar stapte ten slotte toch vanonder de verkwikkende waterstraal. Een vrouwenstemmetje van een enquêtebureau vroeg of hij eventjes tijd had.

‘Neen, want ik sta op het punt om iemand in elkaar te slaan of erger nog’, schreeuwde hij tegen haar. Het dametje haakte dadelijk in. Zij zal nooit een goede verkoopster worden als ze zich door elke arrogante klootzak laat afpoeieren, murmelde hij tegen zichzelf.

Steven stopte een dvd in de lader toen de zoemtoon van de bel ging. Het was een delegatie van een carnavalgroep die met kaarten voor hun jaarlijks bal aan het leuren was. Na afrekening bedankten ze hem met Aalsterse uitbundigheid. Dit deed hem eraan denken dat hij nog niet beslist had wat hij met de carnavaldagen zou doen. Veel opties waren er niet, aangezien hij vlak bij de kern van de festiviteiten woonde. Hij moest ofwel een paar dagen verdwijnen ofwel meefuiven. Een normaal leven leiden was tijdens die drie dagen en nachten immers niet mogelijk, als je in de buurt van het belfort woonde.

De beiaardklokken gaven aan dat het negen uur was. Steven nam een frisdrank en installeerde zich op de sofa. Hij haalde diep adem en sloot even de ogen. De rust daalde neer. 

Toen hij met de afstandsbediening op play drukte kwam er op zijn televisietoestel enkel een warrelend gekrioel van kleuren. Omdat er duidelijk iets mis was met de dvd besloot hij om nog even naar The Fox af te zakken. 

Er hing een vreemde geur in de lift. Gisteren was hij een buurman tegengekomen met een hond die op schofthoogte zeker één meter groot was. Mensen die dergelijke huisdieren hielden in een flat, hij begreep dat niet goed.

Twee uur was op donderdagavond het sluitingsuur van The Fox. 

‘Last order!’ De barman spreidde verontschuldigend de armen. 

‘Oké, nog een Scotch van ’t vat.’

Steven was met een paar ex-studiegenoten van de universiteit in een leuke babbel geraakt. Allen hadden ze uitgebreid verteld over hun beroepsbezigheden. Het viel hem op dat hij niet meer zo enthousiast was over zijn job. Voor het eerst overwoog hij zelfs om uit de bankwereld te stappen. Met een nieuwe lei beginnen en een totaal nieuwe uitdaging aangaan sprak hem meer en meer aan.

In The Fox werd in tinnen bekers Scotch van ’t vat geserveerd. Steven, die de smaak van het bruine bier goed te pakken had, gooide het op een akkoordje met de barman. Voor een schappelijke prijs zou hij Stevens naam in de tinnen beker laten graveren en deze achter de toog hangen. Het waren slechts een beperkt aantal trouwe klanten en Scotchdrinkers die van dit voorrecht genoten.

‘Voilà, nu heb ik iets dat alleen van mij is en dat anderen niet meer kunnen afnemen.’ 

‘Proficiat, je mag er iets op geven.’ 

‘Geen probleem, tap nog eens vol!’

‘Dit is dan wel de laatste bestelling, boys.’ 

De barman stopte met het op orde zetten van glazen en flessen en knipte de buitenverlichting uit. 

‘Zou je niet beter te voet naar huis terugkeren?’

‘Och, er is geen kat op de baan en ik zal voorzichtig zijn.’ 

Steven had duidelijk te veel gedronken en het parkeren verliep moeizaam. De Grote Markt lag er verlaten bij. Aalst leek uitgestorven, het had iets vreemds. Steven probeerde zo normaal mogelijk te stappen. Het had hetzelfde effect als een hengelaartoerist die over het dek zwalpte van een vissersboot bij ruw weer. Hij bleef staan en taxeerde de afstand die hem van de veilige thuishaven scheidde. Tot zijn verwondering zag hij dat er licht brandde in zijn appartement.

‘Verdomme, ze zijn mijn flat aan het leegroven!’ Hij herhaalde deze zin een paar maal. Toen probeerde hij over te schakelen van voorzichtig stappen naar looppas. Dit viel niet echt mee en zijn stijl leek aardig op die van een gebuisde snelwandelaar. 

Gejaagd drukte hij op de liftknop. Het duurde lang vooraleer de deuren openschoven. Door de schok was hij wel nuchter geworden. Behoedzaam opende hij de deur. Hij sloop naar de living en voelde zich als een vreemde in zijn eigen huis. Een rilling ging door hem heen en zijn hart sloeg enkele malen over. Ongelovig wreef hij zijn ogen uit. Karolien lag op de sofa met de knieën een beetje opgetrokken als een baby te slapen. Het testbeeld van de televisie flikkerde. Een aangebroken fles wijn stond op het salontafeltje, lege zakjes chips lagen op het tapijt. 

Steven nam geruisloos een icetea uit de koelkast en ging zitten in de armstoel. Hij keek lang naar het vredig slapende meisje. Een verloren gelopen troeteldier dat na een omzwerving was teruggekeerd. Straks wordt ze wakker en begint ze te huilen omdat haar pluche beer zoek is, kwam een rare gedachte bij hem op. Hij schudde met zijn hoofd, maar het gevoel van verstandsverbijstering wou niet wijken. Steven moest het trillen van zijn hand bedwingen toen hij een sigaret opstak. De nicotine had wel een kalmerende invloed. 

Hoelang was het nu geleden dat hij Karolien gezien had? Minstens een drietal maanden. Gedurende die hele tijd had hij vrijwel niets van haar gehoord. En nu lag ze hier te slapen op zijn sofa. Stel je voor dat ik hier met Petra binnengekomen was, priemde het door zijn hersenen. Zij zou mij direct van veelwijverij verdacht hebben. Onbewust dwaalden zijn gedachten af naar de litho van Pol Mara en naar de man die met twee meisjes tegelijkertijd speelde. Voor veel mannen een ultieme wens; voor hem nu eerder een nachtmerrie. 

Zijn hand beroerde schuchter haar lange, zwarte haren en dwaalde af naar haar schouders. Karolien keek op. Haar ogen stonden helder en kalm. 

‘Ben je wakker?’ vroeg hij zo gewoon mogelijk.

Karolien legde haar hand op Stevens arm. Een siddering liep over zijn rug.

‘Ik had nog een sleutel van je appartement.’ 

Steven overwoog om zijn tegenstrijdige gevoelens op expliciete wijze te beschrijven. Hij wou haar zeggen hoe gelukkig ze hem maakte, maar wou ook de emoties kwijt die hij had moeten verwerken na het afbreken van hun relatie. Hij zweeg echter en stak een nieuwe sigaret op.

‘Ik heb je vanavond verschillende keren proberen te bellen, maar je gsm stond af.’ 

‘Je weet dat ik hem nooit meeneem in The Fox.’

‘Och, je zat daar, als ik dat geweten had!’ Karolien ging rechtop zitten. Toen Steven haar aankeek wist hij onmiddellijk dat hij nog altijd niet afgekickt was van haar. Hardnekkig had hij geprobeerd om haar beeld steen voor steen te slopen. Een onzichtbare kracht herstelde echter steeds wat hij probeerde te verwijderen. 

Als een faire speler had Steven zijn nederlaag aanvaard. Hij had immers het steekspel tegen Michael verloren. Als man had hij deze realiteit wel proberen te verdoezelen. Aanvaarden dat je in het zand moest bijten was nu eenmaal niet gemakkelijk. 

‘Hoe is het met Michael?’ Karolien schrok. Steven vond dit een logische vraag.

Zonder hem aan te kijken maakte ze in een lange monoloog een inventaris op van al haar grieven tegenover hem. Alle tranen die ze sinds dagen verdrongen had, vloeiden nu naar buiten. Na een poosje lag het tapijt vol met papieren zakdoekjes. Karolien weende stil, zonder gejammer en gesnik. En ze was niet zuinig met haar kritiek. 

‘Er is wel niets tegen hem bewezen. Maar alleen al het feit dat ze hem zo lang vasthouden wijst op zeer zware vermoedens.’

‘Heb je nog contact met hem?’

‘Neen, niet meer sinds hij in de gevangenis zit. Enkele dagen geleden heb ik bovendien al zijn spullen teruggestuurd.’

‘En?’

Ze haalde moedeloos haar schouders op: ‘Niet de minste reactie.’

‘Misschien is hij toch onschuldig?’

‘Denk je dat ik daar geen rekening mee gehouden heb?’ Karolien moest plots niezen. Ze ving de verstuiving op met haar hand. Ze had alle papieren zakdoekjes al opgebruikt. Steven vond na wat zoekwerk een doos Kleenex.

‘Van zijn vroegere kompanen komt geen enkele steun.’ Ze keek Steven strak aan. ‘Michael heeft het blijkbaar ook bij hen verkorven.’

Haar miserie trof hem. Hij ging naast haar op de sofa zitten. 

‘Samen met zijn broer staat Michael volgens de Belgische speurders trouwens gecatalogeerd bij een terroristische splintergroep.’ Haar woorden leken op zout in een open wonde. Omdat Steven niet reageerde, zei ze heftig: ‘Dat zegt toch veel.’ 

‘Wellicht wel, maar het lijkt allemaal zo onwaarschijnlijk.’ 

‘Dat is juist het verschrikkelijke. Zelfs al wordt hij niet veroordeeld, dan nog zal ik steeds twijfelen.’

‘Je hebt het dus uitgemaakt?’

‘Ja.’

Steven merkte hoe haar ogen zich opnieuw met tranen vulden. Waarom wist hij niet, maar hij had behoefte om bloed te proeven. Wellicht om te weten dat dit geen nachtmerrie was. Hij beet op zijn onderlip. Karolien vertelde ondertussen verder. Ze was meermaals verhoord. Ook de vernedering van een huiszoeking had ze moeten ondergaan. Vreemden die al je privébezittingen overhoophalen en met hun vingers in je spullen zitten, tot aan je lingerie toe. Totaal onbekenden die je de meest indiscrete vragen stellen en zaken meenemen die vertrouwelijk zijn. Zelfs haar bankrekening had men geblokkeerd en de kluis die ze huurde verzegeld.

Onderzoeksrechters hebben in België dezelfde macht als de vroegere inquisiteurs. Ze zijn politiek benoemd, moeten dus wat rekening houden met de achterban, maar blijken voor de rest almachtig. Waar huiszoekingen een absolute uitzondering zouden moeten zijn – het is toch huisvredebreuk en een absolute schending van de privacy – is dit in België echter herleid tot routine en algemene regel. 

‘Volgens de kranten zou Michael nu in hongerstaking zijn gegaan’, zei Karolien zuchtend. 

Het leek haar goed te doen om deze vreemde geschiedenis met al haar verwikkelingen aan iemand te vertellen. Ze stak veel energie in haar woorden. Langzaam woelde ze zich los uit het drijfzand waarin ze was terechtgekomen. Karolien kwam geleidelijk tot rust. Net een klein bootje dat in een storm was verzeild en nu in een veilige haven beschutting vond. 

Later, lagen ze in bed, zoals pubers. Dicht bij elkaar, maar wel bang om intiem te zijn. Steven waakte. In de verte klepperde de Sint-Martinuskerk vier uur. Zouden er op dit moment monniken zijn die het mystieke geluk ervoeren en in devotie eveneens waakten in het donker? Die in één langdurig gebed de dag afwachtten om op die manier uit de greep van de duistere machten te blijven? Zouden nu in afgelegen abdijen gebeden gepreveld worden met de ruggen diep gekromd, in afwachting van de komst van het Licht? Ook Steven wachtte op de dageraad, op het licht dat klaarheid in zijn leven moest brengen. Hij vroeg zich bezorgd af hoe hij alles moest ordenen. Wie zou een bepalende rol gaan spelen? Karolien, aan wie hij duidelijk nog vastzat, maar die hem had laten vallen. Of Petra, met wie hij een nieuwe relatie begonnen was. Steven kreeg een prikkelend gevoel in de keel en kroop voorzichtig uit bed. Hij nam een fles Gatorade en dronk gulzig. Uit de slaapkamer klonk Karoliens rustige ademhaling. Hij wist dat ze nu op haar buik sliep. 

Steven legde zich op de sofa en piekerde verder. Het heraanknopen van een relatie. Het is als een draad die door iemand werd doorgeknipt en nadien weer met een knoop aan elkaar gezet is. Alles lijkt hersteld maar die knoop blijf je wel altijd zien en voelen.

Tegen de ochtend sukkelde hij toch in een onrustige slaap. Het stof van bizarre verhalen klonterde samen en vormde dromen. Daarin liepen onwezenlijke figuren rond in een omgeving die op de verhalen uit Dante’s hel geleek. Hij had het benauwd onder het fleecedeken dat op hem drukte als was het van vloeibaar lood. Omstreeks acht uur werd Steven afgepeigerd wakker. Het was alsof hij de hele nacht hard labeur had verricht, zo moe en verkreukeld voelde hij zich. 

De geur van koffie kroop in zijn neus. Karolien kwam heel gracieus, in een van zijn hemden gekleed, op hem toe. Steven kreeg een kuise zoen op zijn voorhoofd. Ze had voor een heerlijk ontbijt gezorgd. Het smaakte hem voortreffelijk en de cafeïne had een heilzame invloed op zijn moeheid. 

Karolien was benieuwd naar wat er zich allemaal in de bank had afgespeeld. Ze wou weten hoe het ging met sommige klanten en ze polste naar personeelsleden en directie. Nieuwtjes, roddels en de aangekondigde benoeming van Eric Reyns tot bestuurder kwamen aan bod. Het faillissement van La Moderne was uitgebreid in de actualiteit geweest en Karolien had het van nabij gevolgd. Ook het overlijdensbericht van Jos Van Aerde had ze in de krant gezien.

Het was uiteindelijk tegen de middag toen ze het appartement verlieten. De hemel was bewolkt en het was koud. Enkele verdwaalde sneeuwvlokken vielen omzichtig naar beneden. Langzaam liepen ze over de markt in de richting van de garage waar Stevens wagen geparkeerd stond. 

‘Waar moet ik je afzetten?’ vroeg Steven toen hij zag dat ze haar veiligheidsgordel vastmaakte.

Ze schrok. Het laatste hoofdstuk uit haar leven had ze blijkbaar met de delete-toets geschrapt. Voor een paar zaken zou ze toch de undo-toets nodig hebben.

‘Sorry, ik ben verstrooid, mijn wagen staat hier vlakbij, op de Hopmarkt.’ Karolien knipte zich opnieuw los.

‘Och, ik ben soms ook zó verstrooid.’

‘Wil je de sleutel van het appartement terug?’ In haar hand bengelde een zilveren sleutelhanger van Delvaux.

‘Hou hem maar bij.’ 

‘Wanneer zie ik je?’

‘Ik bel je straks om af te spreken.’ 

Steven besefte dat het misschien allemaal niet koosjer was, maar toen hij Karoliens silhouet gracieus zag wegwandelen, wist hij dat hij haar vanavond al zou terugzien.

17

Lang voor de laatste volmaakte dag op aarde zal de zon langzaam beginnen uitzetten. Ze zal de oceanen doen koken en het leven vernietigen. In haar doodsreutel zal ze miljarden jaren nadien langzaam pulseren om uiteindelijk haar stellaire sperma in de atmosfeer te spuiten in de vorm van concentrische gasschillen, waaruit weer nieuw materiaal zal ontstaan. Eeuwig recycleerbaar.

In het sterrenbeeld Zwaan, in de buurt van de ster Deneb, was een dergelijk proces vandaag aan de gang. Interstellaire materie werd samengeperst tot een gigantisch wolkencomplex. Deze nieuw gecreëerde levensvorm was nog donker en onheilspellend. Wanneer je echter binnenin de baarmoeder keek, zag je embryo’s die zich ontwikkelden. Met daarnaast een gigantische kraamkliniek met pasgeboren sterren, omringd door gloeiende nevelslierten, die op navelstrengen leken.

In die eeuwigheid van de kosmische oceaan bevindt zich een nietig steentje waarop het licht van een middelmatige ster zwak schijnt. Haast onvindbaar genesteld in een buitenwijk van een sterrenstelsel, in een relatief duister oord, aan de rand van een afgelegen spiraalarm: onze thuishaven, de aarde. De enige planeet waarvan we zeker zijn dat ze leven herbergt.

Karel Verbist hield het nieuwe leven in zijn handen. Zijn dochter was enkele uren geleden geboren en staarde verwonderd naar haar nieuwe omgeving. Iets later gaapte ze ongegeneerd. Ze sliep. Verbist vond haar net zo mooi als de Schone Slaapster die op haar prins lag te wachten. Hij was een gelukkig man. Niet alleen op privégebied, maar ook op zakelijk vlak. Alleen aan het avontuur met de Libanezen had hij een ferme kater overgehouden. De dag na zijn gesprek met Badrun had hij nog een schadeclaim tegen de Gotchadourians ingediend, maar het was nog af te wachten of er ooit een rechtbank zou gevonden worden die zich bevoegd verklaarde. Karel Verbist had er zich overigens mee verzoend dat hij vermoedelijk nooit één dollar zou toegewezen krijgen. Een tweede olietransactie met Nigeria was er dan ook niet gekomen. In de eerste plaats omdat de oliemagnaat niet de nodige financiële middelen had kunnen bijeenschrapen, maar ook omdat hij al de risico’s die bij een dergelijke transactie kwamen kijken niet nog eens wou nemen. Hij was wel een pak cash kwijt, doch dit bleek niet onherstelbaar omdat de klassieke oliebusiness op een meer dan bevredigend ritme draaide. Recent had Verbist trouwens nog een net benzinestations overgenomen en hiermee een verdere link met de eindverbruiker gelegd.

De financiële structuur van zijn maatschappijen was bovendien aanzienlijk verbeterd nadat Saoedi-Arabische zakenpartners geïnteresseerd bleken om een minderheidsparticipatie te nemen in een overkoepelende holding die de oliemagnaat in Luxemburg opgericht had. Verbist had hen ervan overtuigd dat het prijskaartje van de ruwe olie in de nabije toekomst weleens aan de tarieven van afgewerkte producten zou gekoppeld kunnen worden. Tot nu toe hadden de OPEC-landen de prijs van de ruwe olie door systematische productiebeperkingen op een zeker niveau kunnen houden. Dit was echter wel gebeurd ten koste van het marktaandeel omdat andere, niet-gebonden landen, telkens hun productie opvoerden. De industrielanden die deze grillen en de daaraan gekoppelde prijsoprispingen beu werden, schakelden ook zo veel mogelijk over op alternatieve bronnen van energievoorziening. Hiervan waren de Arabieren zich goed bewust. Door hun investering in Verbists bedrijven konden ze nu ook een graantje meepikken van de winsten die gemaakt werden op de rechtstreekse verkoop aan de verbruiker. 

Een stevig gebouwde verpleegster kwam de kamer binnen en vroeg of de bezoeker even op de gang kon wachten.

‘Maar ik ben de vader.’ 

‘Ach zo’, ze bekeek Verbist onderzoekend vanachter haar brilglazen. 

‘Mag ik u misschien een glas champagne aanbieden?’

‘Nooit alcohol tijdens de diensturen.’ De oliemagnaat grijnsde wat schaapachtig en bediende zichzelf.

Het mantelpakje stond Petra beeldig. Het nachtblauwe vestje lag losjes om haar schouders en de rok viel net tot boven de knie. Een hemelpoort die leidde naar het paradijs. Haar lange benen staken in ragdunne kousen met een onberispelijk strakke naad. Steven wist dat ze kousenbanden droeg.

De ganse namiddag hadden ze langs de winkeletalages van het Antwerpse centrum geslenterd. Steven had vooral oog gehad voor enkele etalagepoppen die net echt leken, als modellen van Madame Tussaud: gracieus en met ideale maten. 

Moe en hongerig stapten ze in de late namiddag een Italiaans restaurant binnen. De bewonderende blikken van de zuiderlingen ontgingen Steven niet. Petra zag er dan ook stralend uit. Italianen zijn allemaal dezelfde, dacht hij. Zij bekijken vrouwen één seconde en in die tijdspanne hebben ze de maat van haar borsten genomen, de stevigheid van de dijen bekeken en de kansen ingeschat om haar te verleiden. 

Steven had zijn tijd de voorbije weken verdeeld tussen de twee vrouwen die nu deel uitmaakten van zijn leven. De liefde van beide vrouwen tegelijkertijd ervaren, vond hij een zielige fantasie. Vele mannen zouden hem nochtans benijd hebben. En toch was hij niet gelukkig. Hij had deze situatie niet gezocht en besefte goed dat hij met vuur speelde en vroeg of laat zijn vingers zou branden. 

Gelukkig voor hem hadden beide vrouwen duidelijk behoefte aan een zekere vrijheid. Ze moesten een reeks gebeurtenissen uit hun verleden laten rusten. De zaken terug op een rij zetten en laten bekoelen. Steven bleek voor deze vagevuurperiode in hun leven de juiste compagnon te zijn. Een gereserveerd iemand die niet te hebberig en bezitterig was. Karolien noch Petra had de neiging hem helemaal op te eisen. Zij hadden nog te veel behoefte aan tijd met zichzelf. Om de kleverige pijn uit een recent verleden te verwijderen zonder dat een man hen hierbij constant stond te begluren. Anders zou Stevens ingebouwde kompasnaald het noorden snel kwijtgeraakt zijn en zou hij gegarandeerd door de mand vallen. Vrouwen beschikken immers over een extra zintuig dat hen waarschuwt als er concurrentie is. Ze hebben de gave om het op afstand te ruiken wanneer hun partner hen bedriegt. Anders moest je minstens een beroepsacteur zijn, of was de wederzijdse band minder strak.

‘Morgen ben ik uitgenodigd op een etentje bij Leon Deckers, ik word daar stilaan een vaste gast.’ Petra knikte. Het was een van haar typische trekjes. Ze had de merkwaardige gave om steeds uiterst precies te zijn in haar woordgebruik. Als ze totaal relaxed zat te genieten en zich niet wou concentreren, verkoos ze om de conversatie beperkt te houden. 

Steven nam een stuk stokbrood uit het mandje. Hoewel ze totaal verschillend van uiterlijk waren, was het niet moeilijk om op beiden verliefd te worden, dacht hij. Qua karakter waren ze nochtans totaal anders. Petra bezat meer die geestelijke rijpheid; alles wat ze deed was goed georganiseerd, zelfs enigszins gekunsteld. Bij Karolien, met haar tintelend geschater, was er die spontaniteit en tederheid. 

Steven dwaalde in gedachten even af naar zijn prille jeugd. Naar die jongen die uren onbezorgd de bal tegen een muur kon trappen. Het meest roekeloze avontuur was stiekem een sigaretje roken of fietsen zonder handen aan het stuur. Hoe simpel was het toen allemaal!

Het duurde lang vooraleer de escalope al forno die ze besteld hadden, geserveerd werd.

‘Het is vandaag 13 februari. Eigenlijk vieren we een vroege Valentijn.’ Er speelde een glimlach om Petra’s lippen.

‘De zaakvoeder heeft er al op ingespeeld, met de kaarsen en dat rode tafellinnen.’

Haar vingers gleden over zijn arm. Dit intieme moment werd bruusk verstoord door een ober die zonder veel elegantie de borden neerzette. Steven keek hem boos aan. Hij zag de droeve blik en een gezicht vol rimpels. Steven slikte de opmerking die al op zijn lippen brandde terug in. 

Later die avond had Steven het gevoel dat de lente terug in zicht kwam. Was het de broderie van guitige lenteblaadjes op Petra’s lingerie of had het te maken met haar zonnebankbruine huid? Candlelight dinners en frivole lingerie waren een standaardrecept dat het nog altijd goed deed, wat sommigen ook mochten beweren.

‘Er zijn protestantse paramilitaire organisaties die ervan overtuigd zijn dat het afslachten van onschuldige katholieken nog altijd de meest efficiënte manier is om met ons te onderhandelen.’ Michaels stem klonk hees. Hij vreesde de inspecteur die hem met koude vissenogen aanstaarde. 

‘U bedoelt met “ons” het IRA?’

‘Ja, natuurlijk.’

‘Meneer Feenay, u bent blijven hangen in de jaren zeventig en maakt waarschijnlijk een allusie op de Shankill Butchers, die katholieken vermoorden enkel omdat ze katholiek waren. Dit alles is lang voorbij.’

‘En mijn vader dan? Is hij misschien ook vermoord in de jaren zeventig?’ 

‘Over de ganse wereld worden dagelijks mensen vermoord zonder dat er daarvoor politieke of religieuze motieven zijn.’

‘U beweert dus dat er voor de moord op mijn vader naar andere redenen moet gezocht worden. Passie of geld? Hij werd toch niet bestolen of verkracht?’ Michaels gezicht vertrok tot een grimas. 

‘Herinnert u zich nog de protestantse buschauffeur die vermoord werd omdat een stakingsoproep niet goed opgevolgd werd?’ De tweede inspecteur, een vriendelijke kolos, mengde zich in het gesprek. 

‘Neen.’ Michael was meteen op zijn hoede.

‘Het was in de periode van de strijd om abortus. Een lid van het UFF (13) schoot de man een kogel door het hoofd omdat hij dacht dat hij een katholiek was.’

‘Wat heeft dat ermee te maken?’

‘De moord op uw vader kan ook een vergissing geweest zijn.’ ‘Dat geloof ik niet. En trouwens, hoeveel zinloze ondervragingen moet ik mij nog laten welgevallen?’ Michael begon duidelijk zijn geduld te verliezen.

De twee inspecteurs besloten het over een andere boeg te gooien.

‘Was u goed in scheikunde?’

‘Deze vraag is niet relevant en ik weiger daar op te antwoorden. Voor de zoveelste keer: ik studeer rechten.’

‘Waar hebt u geleerd om met springstof om te gaan?’ 

‘Ik ken daar niets van.’

‘Had u contacten met terroristen uit het Midden-Oosten?’

‘Neen.’

‘Gelooft u dat wapens belangrijker zijn dan politiek overleg?’

‘Ik studeer aan de universiteit, ben beschaafd en geloof in de democratie maar niet in de I-Ran-Awaypolitiek.’ Michael verwees hiermee duidelijk naar de periode dat Britse troepen de katholieken moesten beschermen tegen de aanvallen van protestantse extremisten, en het IRA zo geringschattend genoemd werd. Nadien volgde de splitsing, waarbij één strekking resoluut de weg tot de bewapening koos om de katholieke bevolking zelf te kunnen beschermen. Deze strekking groeide uit tot de meest dominante. Zowel op tactisch, militair als politiek vlak. 

‘Kent u namen van individuen of groeperingen in Europa of Amerika die het IRA recent wapens leverden?’

‘Neen.’

‘Wanneer ga je met die hongerstaking stoppen?’ 

‘Als ik mijn eigen kleren mag dragen, als ik bezoek mag ontvangen, als ik ontslagen word van gevangeniswerk…’

De man met vissenogen deed twee stevige stappen in Michaels richting. Met zijn vlakke hand sloeg hij hem in het aangezicht. Hij schreeuwde snoeihard: ‘Wie denk je wel dat je bent, Bobby Sands misschien?’ 

Een verlammende stilte breidde zich uit in de kamer. Michael verborg zijn aangezicht in zijn handen en huilde. De inspecteurs bekeken elkaar. Dit hadden ze nog niet verwacht. Hij begon duidelijk te verzwakken. Dat moesten ze absoluut signaleren.

18

Een van Deckers’ bedrijven was recent hoofdsponsor van een wielerploeg geworden. De motivatie hiervoor was een nieuw product bekend te maken bij een breed publiek. De passie van de ex-professor voor de wielersport speelde in deze keuze wellicht ook mee. Tijdens hun laatste onderhoud had hij Steven uitgenodigd om een wielerwedstrijd vanuit de wagen van de sportbestuurder te volgen. Toen Deckers Steven die middag opbelde met de vraag om samen met hem de wielerklassieker Milaan-San Remo te volgen, aarzelde deze niet lang. 

Milano-San Remo: Prima provo di coppa del mondo, La Primavera. De eerste klassieker in het nieuwe wielerseizoen, met deelnemers die hongerig zijn naar succes. De lente die in de lucht hangt en de nerveuze spanning rond deze legendarische wedstrijd die iedere renner op zijn palmares wil schrijven. Het sprak Steven geweldig aan.

Vrijdagmorgen nam hij de lijnvlucht Brussel-Milaan. Alles verliep vlekkeloos en perfect volgens het tijdsschema. Voor de terugvlucht na de wedstrijd was er een charter ingelegd die vanuit Nice zou opstijgen. Het was zo geregeld dat Steven samen met de Belgische renners en sportbestuurders zou terugkeren.

Op de luchthaven stond Deckers hem op te wachten. Hij was al een aantal dagen voor zaken in Italië en maakte van de gelegenheid gebruik om hier neer te strijken. Na een korte rit in een veelkleurige ploegwagen vervoegden ze zich bij het team dat logeerde in het Leonardo da Vinci Hotel. Dit was even buiten Milaan gelegen en fungeerde als centraal punt van afspraak voor het wielerpeloton. Niet alleen de ploeg van Deckers maar ook verscheidene andere formaties vonden dit blijkbaar een uitstekende verblijfsstek.

Het was druk rond het hotel. Een nerveuze toestand, net als op de eerste schooldag. Mecaniciens waren druk aan het werk om het materiaal in orde te brengen. Fietsen werden opgeblonken tot glimmende racepaarden. Nieuwe bindingen werden aan het stuur aangebracht en de remmen werden perfect afgesteld. Ook de ketting en het versnellingsapparaat werden grondig getest.

De mecaniciens uit Deckers’ wielerploeg hadden elk een lichte bestelwagen tot hun beschikking. Dit was geen overbodige luxe. Steven zag hoe ze volgestouwd waren met fietskaders, reservewielen, kleding en kleinere onderdelen om herstellingen te kunnen uitvoeren. Daarnaast bestond de ploeg nog uit drie masseurs, twee sportbestuurders en een arts. Steven knoopte een gesprek aan met een van de verzorgers. 

‘Wij moeten ervoor zorgen dat de spieren van de renners soepel blijven’, zei deze. ‘Vooral na de wedstrijd hebben we veel oplapwerk.’ Hij knipoogde: ‘Elke renner moet immers voor de maaltijd gemasseerd worden, anders krijgen ze cement in de kuiten.’ 

De ploegarts, die er was komen bijstaan, knikte instemmend en vervolgde: ‘Na het eten wordt er te veel bloed naar de maag gepompt om het verteringsproces in gang te zetten en dan heeft een massage niet meer hetzelfde effect.’ Ondanks zijn leeftijd, ver in de zestig, zag de ploegdokter er zeer keurig uit met bijgekleurde haardos en bijgeknipte wenkbrauwen. 

Het Leonardo da Vinci Hotel was ruim en had klasse. Toen hij de naam las moest Steven onwillekeurig denken aan een biografie die hij recent over het genie gelezen had. In zijn alwetendheid had de man een lofrede voor de penis geschreven. Dit lichaamsdeel had volgens da Vinci een eigen verstand. Ofschoon het soms de wil van de man was om hem te stimuleren, weigerde hij dienst en bleef eigenzinnig slapjes hangen. Soms bewoog hij dan weer uit zichzelf, zonder dat de eigenaar daar toestemming voor had gegeven. Vaak sliep de bezitter terwijl híj wakker was. Volgens da Vinci had de penis dus een eigen leven en verstand, dat gescheiden was van de man die hem bezat. Hoe groter het genie, hoe vreemder de hersenkronkels! Was dit ook niet een beetje het geval met zijn gastheer?

Nadat Steven zich opgefrist had, lunchte hij samen met Leon Deckers en een van de sportbestuurders. De man was ex-wielrenner en overigens een vroegere winnaar van La Primavera. Hij was een vlotte prater en kwam onmiddellijk sympathiek over. Hij sprak vloeiend Italiaans, Spaans en Frans met het bonte gezelschap dat door het hotel flaneerde. Bij elke maaltijd slikte hij evenwel de nodige pillen. ‘Anders ben ik morgen dood’, zei hij aan Steven. Zijn bloed werd ’s avonds immers te dik, een gevolg van al de stimulerende producten die hij gedurende jaren zonder medische begeleiding gebruikt had. 

Een aantal andere sportbestuurders, eveneens oude wielergoden, kwam hem groeten. Figuren die met hart en ziel voor het wielrennen hadden geleefd. Topsporters die het succes geproefd hadden, ondergedompeld geweest waren in de hysterie van de massa en die na het beëindigen van hun professionele carrière moeilijk afscheid konden nemen. 

‘Voor een klein land als België, met weinig bedrijven die internationale uitstraling zoeken, wordt het steeds moeilijker om het budget voor een topploeg samen te brengen.’ Deckers ging rechtop zitten en stak een sigaar op.

‘Is het fiscaal vriendelijk om op die manier publiciteit te maken?’ vroeg Steven. De ex-professor deed alsof hij de vraag niet hoorde.

‘We zouden een systeem op punt moeten zetten met verschillende lokale sponsors. Telkens als de renners in een ander land rijden, zouden ze de publiciteit op de truien kunnen aanpassen, net zoals de wisselende reclamepanelen op voetbalvelden.’ De paladijnen rond de tafel knikten instemmend. Steven vond het toch verwonderlijk dat een knap brein als de ex-professor, die nergens tijd voor kon vrijmaken, zich tot deze wereld aangetrokken voelde. Toen hij een opmerking in die zin formuleerde, bekeek Deckers hem met gefronst voorhoofd.

‘Sommigen vergokken hun geld, anderen geven het aan de vrouwen. Wel, ik geef het met plezier aan de koers. Ik zie niet in wat hier zo verwonderlijk aan is.’ Steven, die hem ondertussen beter kende, wist dat deze uitleg iets té simpel was en wellicht zelfs gekleurd door enige vorm van subjectiviteit. Deckers zou wel redenen van een ander niveau hebben om in dit circus geld te steken. Wanneer Steven wat verder doorboomde in de richting van een aantal onfrisse praktijken die het wielercircuit met zich meezeulde, herinnerde de ex-prof zich plots nog een dringende afspraak. Hij stond recht en raadde Steven aan om het niet te laat te maken, morgen zou hij immers vroeg uit de veren moeten.

Toen Steven die zaterdagmorgen op zijn horloge keek, was het amper zes uur. Haastige stappen op de gang, het dichtslaan van deuren en getoeter op de parking zorgden ervoor dat er niet de minste kans bestond om zich te verslapen. Er werd vroeg gestart omdat de wedstrijd bijna driehonderd kilometer bedroeg en de karavaan eveneens dwars door het centrum van Milaan moest. 

De stad lag onder een grijs wolkendek en het regende lichtjes. Het was vrij koud in het Italiaanse noorden. Dit kon het enthousiasme van de tifosi echter niet temperen. Op de Domplaats, waar de renners zich moesten melden, stonden de toeschouwers rijen dik. Reikhalzend probeerden de meest fanatieke onder hen een handtekening te bemachtigen of een plaatje te schieten van hun idolen. De meeste sportlui waren echter goed ingeduffeld en vrijwel onherkenbaar in hun thermo- of regenvestjes.

Omstreeks negen uur zette het peloton zich in beweging. Na amper enkele honderden meters smakten al een heleboel renners tegen de grond.

‘Elk jaar hetzelfde liedje’, zei Deckers, die achteraan in de wagen, naast de mecanicien had plaatsgenomen. 

‘Eén onoplettendheid en je blijft in de tramsporen vastzitten’, verduidelijkte de sportbestuurder aan Steven. Omdat er nog aan een matig tempo gefietst werd, viel de materiële en lichamelijke schade mee. De tenoren van de fiets kropen allen terug in het zadel en peddelden verder.

In de eerste wereldbekerwedstrijd van het seizoen reden de sportbestuurders volgens een plaats die door loting was bepaald. Voor Deckers’ ploeg was dit niet zo gunstig verlopen, want deze volgde slechts als achttiende van de vijfentwintig deelnemende ploegen.

Net buiten Milaan werd de officiële start gegeven. De eerste kilometers werden in een gezapig tempo afgelegd. Het peloton trok een prachtig kleurenlint door het landschap. Ze passeerden enkele typische dorpjes die wellicht maar één keer per jaar uit hun isolement gehaald werden. Het was dan ook niet verwonderlijk dat de inwoners enthousiast in de handen klapten toen het wielercircus voorbijschoof.

Een paar renners van een Italiaanse formatie hadden iets verkeerds gegeten en zagen verschrikkelijk af. Steven zag een van hen gehurkt, met de broek omlaag, langs de weg zitten. Een deerniswekkend zicht en voor hem een eerste indicatie van de hardheid van dit beroep.

Het regende niet meer. De helpers in het peloton verzamelden de jasjes. Zij lieten zich vervolgens afzakken tot aan de volgwagens en zonder de handen aan het stuur te houden, gaven deze acrobaten de kledij door aan de mecaniciens in de volgwagens. Op een paar eenzaten na, die wat vroege publiciteit probeerden te sprokkelen, bleef alles rustig.

Ze reden door een prachtige, brede vallei. Een rivier kronkelde door de open vlakte. De keurig aangeplante fruitbomen stonden in bloei en gaven het landschap een rozige tint. Daarachter lagen golvende heuvels, geflankeerd door eeuwenoude bossen.

‘Een mens vraagt zich af waarom wij zo gejaagd leven als je dit hier ziet.’ 

‘Wellicht zou je na enkele dagen de drukte al missen en je gaan vervelen’, repliceerde Steven.

‘Dat denk ik niet. Het leven van een gladiator valt niet altijd mee.’

‘En wat zou je dan doen?’

‘Liefst teruggetrokken leven, in de rust van mijn hoeve, enkel genietend van mijn paarden en familie.’ Steven kon zich dit moeilijk voorstellen, maar zweeg er verder over.

De wedstrijd brak open op zo’n honderd kilometer van de eindstreep. Het beeld van de Middellandse Zee die links opdook leek het afgesproken teken om de lont in het kruitvat te ontsteken.

De weg slingerde langs de kust. Finale, Ligoure, Loano, Allacio, Diano Marina: typische dorpjes aan de Bloemenrivièra passeerden de revue. Ze hadden onder een grauwe hemel en met een temperatuur die nauwelijks boven de tien graden uitstak duidelijk minder charme dan anders. Geen enkele artiest zou er vandaag zijn schildersezel neergezet hebben.

Ondertussen veel geduw en getrek in het peloton om vooraan te zitten voor de beklimming van de Capo Berta. 

‘Met een dergelijke grote groep nog samen gaat dat hier voor brokken zorgen.’ De woorden van de sportbestuurder echoden nog na toen de hel losbrak. De boordradio meldde in het Italiaans en Frans dat een dertigtal renners in een valpartij betrokken waren. Alle volgwagens gaven volop gas. Getoeter en gevloek. Niemand die door het gewriemel heen raakte, terwijl iedereen het toch probeerde. De mecanicien sprong uit de nog rijdende wagen met twee wielen in de hand. Op het asfalt lagen enkele renners. Bloed droop uit hun geschaafde huid. Toeschouwers keken met grote, verschrikte ogen. Het was hallucinant. De wielrenners werden terug op de fiets geholpen en voortgeduwd, weg van de plaats van pijn en onheil. In de verte lag de aankomst met roem en fortuin.

De volgwagens schoten opnieuw vooruit. Een van de renners lag wat verder in een vreemde houding op het wegdek. Onversneden afgrijzen. Steven vreesde het ergste.

De pechvogels namen grote risico’s en laveerden op enkele millimeters tussen de volgwagens. Op die manier probeerden ze beschutting te zoeken en gebruik te maken van de slipstream van de wagens. In de hoop hun plaats in het peloton te kunnen hernemen. Vooraan ging het echter te snel. Ze zouden tot volgend jaar moeten wachten om een rol van betekenis te spelen. 

De volgwagen van Deckers’ wielerploeg scheurde met gierende banden door de bochten. De sportbestuurder moest immers zo snel mogelijk terug bij zijn kopman geraken. Het begon opnieuw lichtjes te regenen en het wegdek lag er spekglad bij. Steven controleerde enkele keren of zijn veiligheidsgordel wel goed vast zat. Via de achteruitkijkspiegel zag hij hoe enkele renners toch nog volgden in het zog van hun wagen. De snelheidsmeter gaf meer dan 70 kilometer per uur aan. Bij de volgende helling, de Cypressa, zou dit vergeefse moeite blijken.

De volgwagen nam terug zijn plaats in, achter een kopgroepje van zes renners. De beste spurter uit Deckers’ ploeg maakte hier deel van uit. Dit bood geweldige perspectieven. Eventjes rust. Nadien een zoveelste duik naar beneden. Een renner gleed weg in een bocht. Hij schoof over het wegdek alsof het geboend was en kwam met een klap tegen de vangrail terecht. Het was iemand van een andere ploeg, dus wij konden verder. 

Dan de Poggio, een laatste hinderpaal. Werd deze opnieuw de finale scheidsrechter? Een Italiaanse renner demarreerde. De tifosi langs de weg werden haast gek. Gewapend met tv’tjes en radio’s dansten ze uitzinnig. Hoelang was het geleden dat er nog een Italiaan de Primavera won? 

Vlakbij de eindmeet werden de volgwagens afgeleid. Voor Steven en de ex-professor zat de wedstrijd erop. Via de boordradio hoorden ze dat de Italiaanse renner net uit de greep van de achtervolgers kon blijven. De sprint voor de tweede plaats werd gemakkelijk gewonnen door de renner uit Deckers’ ploeg.

‘Verdomme’, brulde de sportbestuurder naast Steven. Hij poneerde met een paar vuistslagen op het dashboard zijn ontgoocheling.

‘Geen plaats is vervelender dan de tweede’, mompelde Deckers. 

De ontgoocheling werd weggespoeld met een blikje bier en nadien kwamen ze snel tot de conclusie dat een tweede plaats voor een seizoensbegin toch als een succes mocht beschouwd worden.

Een uurtje later bracht een speciaal ingerichte luxebus Steven samen met de renners en sportbestuurder naar Nice. Deckers had nog een aantal afspraken en zou enkele dagen langer in Italië blijven.

Tijdens de terugvlucht zat Steven in het vliegtuig naast de sportarts van de ploeg. Hij vertelde hem dat hij sterk onder de indruk was van de hardheid van het beroep en de zwaarte van de wedstrijd.

‘Je moet het eens meegemaakt hebben om te beseffen wat het inhoudt.’

‘Ja, er komt enorm veel bij kijken.’

‘Vandaag heb je dan nog maar een eendagswedstrijd gevolgd. Er zijn pas echte heksentoeren nodig in de etappewedstrijden.’

Steven geloofde hem op zijn woord. Hij had veel sympathie gekregen voor deze wereld, waarvan hij vroeger niets kende. Op Zaventem werd er haastig afscheid genomen. Volgende week was er opnieuw een wedstrijd en dan de Ronde van Vlaanderen. The show must go on.

19

Michael probeerde in het luchthavengebouw in een klein hoekje weg te kruipen. Hij voelde de ogen van mensen op zich gericht. Ogen die leken op begerige vingers die hem onbeschaamd betastten. 

Tot zijn grote opluchting kondigde een scherpe stem aan dat de passagiers voor de vlucht naar Belfast konden instappen. Als een automaat zette hij zich in beweging. 

Het vliegtuig klom in de lucht. Als een deksel sloot het wolkendek Londen af. Dit gaf hem een veiliger gevoel.

Maanden geleden was hij opgepakt en in verdenking gesteld voor het plegen van bomaanslagen. Hij had de hel gezien. Het ergst waren de winternachten geweest. Alleen met de koude in een armtierige cel. Dan de wanhoop die kwam binnensluipen. Karolien die hem nooit was komen bezoeken en slechts één brief geschreven had. Een doodsvonnis. Een streep onder een vier jaar lange relatie. Wrok en verdriet slopen weer als gas bij hem binnen.

Uit pure ellende was hij met een hongerstaking begonnen. Dit had een golf van sympathie losgeweekt in Noord- Ierland. Zware onlusten waren het resultaat geweest. Dit had de overheid doen inzien dat Michaels vrijheid teruggeven veruit de beste strategie was. “Wegens gebrek aan bewijzen”, stond in de officiële verklaring. Een nieuwe martelaar kon de Britse regering immers missen als de pest. Michael was totaal verzwakt toen hij het nieuws vernam. Het duurde weken vooraleer hij terug op krachten was. Hij had nooit vermoed dat een lichaam opnieuw opstarten zo veel pijn deed. Zelfs het drinken van verdunde melk of yoghurt lukte in het begin nauwelijks. 

Deze ochtend was hij door de gevangenisdokter opnieuw fit bevonden en hadden ze hem in een taxi richting Londen Heathrow gezet. 

Het monotone geluid van de vliegtuigmotoren bracht hem tot rust. Hij was blij dat er geen medepassagier naast hem zat. Op die manier kon hij als een beest zijn wonden likken. Een overwinningsgehuil borrelde op uit zijn borstkas, maar zijn keel bracht geen geluid voort. Zijn lippen waren gescheurd en deden pijn bij de minste beweging. Een aarzelende glimlach gleed over zijn gelaat. 

Ik ga naar huis, herhaalde hij een paar maal tegen zichzelf. Gedachten stroomden binnen zonder dat hij ze kon tegenhouden. Frustraties en woede welden ook opnieuw op. Alleen met zijn angst had hij dikwijls om hulp geschreeuwd. Niemand was echter gekomen om zijn lijden te verzachten. Alleen het beeld van zijn moeder was ten slotte overgebleven. Die stille, bescheiden vrouw die hij vroeger meende te moeten negeren. Wellicht omdat ze niet veel begreep van zijn idealen. In zijn dromen was zij het echter geweest die een troostende hand op zijn hoofd had gelegd. Zijn moeder had hem bij elke ondervraging beschermd. Ook die talloze keren dat het geduld van zijn beulen opgeraakt was en het verhoor eindigde met een pak rammel tot hij versuft op de grond lag.

Met hun bolhoeden, oranje kraagbanden en kleurige vlaggen waren de protestanten in Portadown net als vorig jaar op een muur van militairen gebotst, omringd met prikkeldraad en staal. Op die manier werd, tot hun groot ongenoegen, de geplande jaarlijkse optocht door de katholieke wijk opnieuw verhinderd. De politie vreesde immers zware onlusten, zeker nadat de katholieke pers breed uitgesmeerd had dat in een Londense gevangenis een nieuwe martelaar met een hongerstaking begonnen was. 

Michael Feenay, laatstejaarsstudent rechten aan een Belgische universiteit al maanden opgesloten zonder dat er iets concreets tegen hem bewezen is, stond er geblokletterd op de voorpagina van de Irish Independent. 

Een dreigende meute protestanten kampeerde voor de barricades. Dicht tegen elkaar aan gedrongen als een kudde schapen in een onweer. Of waren het eerder hyena’s die geduldig wachtten alvorens toe te slaan? Overmoedige protestanten zweerden dat ze desnoods tot volgend jaar zouden blijven staan. Hun tenten hadden ze opgezet naast de katholieke begraafplaats van de Saint John’s Kerk. Confrontaties en rellen waren ingebed in de griezelige lijklucht. Ook in Belfast waren er opnieuw onlusten uitgebroken. Demonstranten hadden met brandbommen gegooid en versperringen opgeworpen. Dit voorspelde weinig goeds voor de “oranje zee” die nog steeds van plan was om volgende zondag door de straten te trekken. Michael vermoedde dat deze nieuwe spanningen rond de Oranjemarsen zijn zaak in een stroomversnelling hadden doen belanden. Te veel verzetshaarden tegelijk betekende immers een te zware hypotheek op het vredesakkoord. 

De vrijlating van Michael was wellicht de pasmunt die toegesmeten werd om dit jaar de optocht in een minder gespannen sfeer te laten plaatsvinden. Een nieuwe blokkering van de mars, zeker in Belfast, zou door de protestanten namelijk ervaren worden als een grove belediging. Vergeldingsacties zouden niet lang uitblijven en actie zou automatisch reactie uitlokken. Dit moest in ieder geval vermeden worden. Nu de katholieken hun martelaar terug hadden, zouden ze even ondergedompeld zijn in een lichte bedwelming van tolerantie. Met deze sluwe zet probeerde de Britse overheid wellicht de klauwen en tanden van haar tegenstanders wat af te veilen.

‘Ik heb niets tegen een dozijn oesters als voorgerecht, als ik nadien mijn goesting mag eten.’ Karel Verbist keek met een ernstig gezicht naar de maître d’hôtel die zonet met veel overtuiging oesters als voorgerecht had aanbevolen. De man reageerde nauwelijks en noteerde met een uitgestreken gezicht de bestelling. Als teken dat hij de grap wel kon smaken, knipoogde hij even discreet naar de oliesjeik. Het was niet de eerste keer dat deze vogel neerstreek in De Snippe.

‘Op uw benoeming tot bestuurder!’ Karel Verbist stak zijn glas champagne in de Brugse lucht. 

‘Dank u.’

‘Is de benoeming al gepubliceerd in het Staatsblad?’ 

‘Zeker, ik heb het geprint en laten inkaderen!’ De jurist antwoordde zo luid dat zijn woorden als door een luidspreker klonken.

Stevens ogen gingen even richting plafond, maar hij herpakte zich snel. Hij was overigens de nare bijsmaak van Erics Reyns’ promotie kwijt. De bank was een instituut zonder een spoor van sentimentaliteit, waar enkel beroepsmatig werd geredeneerd. Dit was de voorbije weken goed tot hem doorgedrongen. Eric Reyns’ plaatje zal ergens goed ingepast hebben, iets anders ging hij er niet meer achter zoeken. 

‘De reden dat ik u uitgenodigd heb…’ hij wachtte even omdat er een luidruchtig gezelschap binnenkwam, ‘is dat ik recent een intentieverklaring getekend heb met een belangrijke Europese groep om de aandelen van mijn maatschappijen aan hen te verkopen.’ Verbist liet zijn woorden even bezinken. Hij draaide met kruim een bolletje tussen duim en wijsvinger. ‘Na een overgangsperiode, die op maximaal zes maanden werd vastgesteld, zal ik me volledig terugtrekken.’ De oliemagnaat wreef met een servetje behoedzaam over zijn mond en proefde vakkundig de wijn die de sommelier serveerde.

‘Was de huidige minderheidsaandeelhouder uit Saoedi-Arabië niet geïnteresseerd?’

‘Neen, ze hebben nooit de bedoeling gehad om het bedrijf te managen.’

‘U begrijpt dat we in het kader van de kredieten die we verstrekken, graag zouden weten wie de nieuwe meerderheidsaandeelhouder van uw groep wordt.’ 

‘Natuurlijk, daarom zijn we hier samen.’ Verbist haalde een fijn lederen aktetas te voorschijn en diepte er een stel documenten uit op.

‘Neem gerust uw tijd om deze gegevens in te kijken’, zei de oliesjeik terwijl hij de papierwinkel aan Steven toereikte. ‘Uiteraard reken ik er wel op dat deze informatie met de grootste discretie behandeld wordt. Ik zou niet graag hebben dat de deal reeds breed uitgesmeerd wordt in de pers voordat de closing rond is.’

‘Vanzelfsprekend! We zijn gebonden aan het bankgeheim’, zei de jurist plechtig.

‘Wanneer denkt u dat de zaak volledig afgewikkeld zal zijn?’

‘Er komt een audit die ongeveer een maand in beslag zal nemen. Als er geen beduidende afwijkingen met de neergelegde balansen opduiken, zal de transactie snel beklonken zijn.’

‘Een kwestie van een paar weken dus?’ Verbist knikte bevestigend.

‘Op risicogebied doen jullie een gouden zaak. Deronelseck Holding is een financieel zeer gezonde internationale groep.’ Hij wachtte even om verder te gaan en taxeerde de reactie van zijn bankiers, die ondertussen naarstig door het stel documenten bladerden. 

‘Op het eerste zicht betreft het inderdaad een kapitaalkrachtige groep’, knikte Steven. ‘Persoonlijk vrees ik echter dat ze onze bankinstelling buiten spel zullen zetten.’ 

‘Waarom?’

‘Omdat die groep zeker haar eigen bankiers zal hebben.’ Steven besefte goed dat deze overname slecht nieuws voor de rendabiliteit van de Gentse zetel was. Binnen zijn klantenportefeuille was de oliemagnaat immers veruit de meest rendabele rekening, en wellicht zelfs van de hele bank. Verbist trok zich dan ook weinig aan van commissies en rentes die hij moest betalen. Het belangrijkste voor hem was dat hij over voldoende kredietlijnen beschikte om zijn zaken comfortabel te beheren. 

Het bleef even stil. In de verte beierden de belfortklokken. Steven keek door het raam naar de tuin; een oase van rust in de Brugse binnenstad. Het leek op een schilderij: met prieeltjes, een treurwilg en op de achtergrond de reien.

‘Het is moeilijk geworden om als eenzaat te blijven opboksen tegen de multinationals.’ Er was een toon van weemoedigheid in de stem van de oliemagnaat.

‘Vlaanderen wordt inderdaad arm. De buitenlandse kolonisatie zet zich steeds verder door. Hoeveel belangrijke bedrijven zijn er nog in Vlaamse handen?’ Verbist trok de schouders op. Het aanwakkeren van nationale trots en chauvinistisch vuur had immers weinig impact op beslissingen waar pakken geld mee gemoeid waren.

‘Ik ben ook moegestreden.’ Verbist wachtte even en nam een gulzige slok. ‘Gans die oliebusiness is zo verdomd belastend.’

‘Het moet toch zwaar zijn om een bedrijf waar u uw heel leven aan getimmerd hebt, af te staan’, raakte Eric een gevoelige snaar. Karel Verbist zuchtte diep en knikte. Welk nieuws het ook mocht zijn, het kreeg een zwaarmoedige dimensie als Reyns er zich mee bemoeide, dacht Steven.

‘Mijn opvolging was natuurlijk ook een probleem. Drie kinderen uit evenveel huwelijken en een leeftijdsverschil van meer dan twintig jaar tussen de oudste en de jongste. Dat vergemakkelijkt de situatie zeker niet.’ Het klonk als een biecht, een zondebelijdenis waar diep over nagedacht was. 

‘En, blijft u in het Brugse wonen?’ 

‘Wel, gedeeltelijk toch, maar we zullen ook periodes in het zuiden doorbrengen. Enkele jaren geleden heb ik daar een eigendom gekocht.’ Steven zag dat de oliesjeik in gedachten met zijn jonge levensgezellin al een balletje aan het slaan was op een tennis- of golfterrein, in een zonnige, blauwgroene omgeving. 

De man in donkerblauwe regenjas hield zijn rechterhand diep in zijn zak. Hij koesterde de kolf van een kaliber .32 revolver. Voor de zoveelste keer bekeek hij de foto. Zich vergissen was nochtans schier onmogelijk. De persoon die hij opwachtte was geen klassiek type dat moeiteloos in de massa zou kunnen opgaan. Integendeel, het was een imposante figuur die daarenboven nog kaal was ook. Uit de bistro klonk gedempte muziek die zich mengde met het geraas van auto’s die in een lang lint voorbijschoven. 

Deckers kwam door de draaideur van het Hilton Hotel aan de Louisalaan naar buiten gestapt. Onder zijn arm omknelde hij een kleine, lederen aktetas. Zijn wagen stond wat verder in parking Les deux portes. Net toen hij de lift wou nemen naar de ondergrondse parking, zag hij een schaduw in het vensterglas. Vertwijfeld draaide hij zich om. Een man richtte met gestrekte arm een vuurwapen op hem. Deckers zag dat de man zijn hoofd viseerde. De kogelvrije vest die hij droeg zou hem niet redden. Uit heel de houding van de man bleek dat hij een professional was. Hoewel Deckers hem recht in de ogen keek, mikte hij zorgvuldig op zijn doelwit en haalde traag de trekker over.

Achter zich hoorde Deckers het gerinkel van glas. Hij besefte dat hij niet geraakt was en vluchtte weg, richting Marnixlaan. Deckers liep gebukt, dekking zoekend naast een rij wagens die langs het trottoir geparkeerd stonden. Hij stopte even om op adem te komen. Zijn been deed pijn. Een tweede kogel doorboorde de wagen waarachter hij zich schuil hield. De huurmoordenaar was duidelijk niet aan het vluchten. Een bejaarde dame bleef verbouwereerd midden op het voetpad staan. Enkele tieners holden weg. De ex-professor besefte dat hij een vermetel spelletje verstoppertje moest spelen met een beroepsmisdadiger. Het leek op slapstick, maar het was bittere ernst. Een goede schuilplaats betekende voor hem het verschil tussen leven en dood. Hij waagde de gok en kroop moeizaam onder een pick-uptruck. Deckers probeerde zijn lijf samen te plooien achter het voorwiel. Hij voelde zich net een schaaldier dat wegtrok in haar schelp. Behoedzaam stapte de huurmoordenaar langs de geparkeerde auto’s. Een politiewagen met loeiende sirenes kwam snel dichterbij. Deckers hoorde gesmoorde vloeken en daarna het geluid van hollende voeten. Tranen van frustratie, angst en woede welden in hem op. Deckers wist dat het dossier in zijn aktetas, dat hij zelf De Tien Geboden noemde, bijzonder gevaarlijk was. De moordpoging op hem was wellicht het initiatief van een enkeling die erin vermeld stond en zich bijzonder geviseerd voelde. Deckers besefte dat hij voor de voldoening van zijn kapitalistische ziel te veel hebzucht en immoreel gedrag had vertoond. Ging dit zich nu tegen hem keren?

‘Wat is er gebeurd, meneer?’ vroeg een politieman aan Deckers toen deze vanonder de truck klauterde.

‘Ik hoorde een schot en heb dekking gezocht.’ Hij probeerde enige weerzin in zijn toon te leggen.

‘Op wie werd er geschoten?’

‘Dat zou ik echt niet weten.’

‘Hebt u de dader gezien?’

‘Neen.’

Toen Deckers aanstalten maakte om door te lopen, hield de politieman hem tegen.

‘We zullen toch een verklaring van u moeten afnemen.’

‘Maar ik heb niets gezien behalve de onderkant van die vrachtwagen.’

‘Toch sta ik erop.’ 

Deckers voelde zijn keel droog worden. Zijn hart klopte wild in zijn borstkas. De doodsangst had nu pas volledig zijn lichaam in haar greep. Het was een naar gevoel.

Nadat de papiermolen van de politie gestopt was met draaien kon Deckers de combi verlaten. Het eerste bankgebouw dat hij tegenkwam, stapte hij binnen en hij huurde er een kluis. Leon Deckers deponeerde er de lederen aktetas in. Het leek of er een zwaar gewicht van zijn schouders viel.

Stevens passie voor Petra was als vuurwerk geweest: hoog oplaaiend en kleurrijk, maar ook snel uitgedoofd. Net als een raket die keurig de lucht inging, maar die haar kruissnelheid niet kon aanhouden, langzaam vertraagde en in een te lage baan terechtkwam. Daarop volgde de onvermijdelijke terugval naar de aarde, waar ze ten slotte volledig opbrandde in de dampkring.

Ook hun relatie was op een bepaalde hoogte blijven hangen en hoofdzakelijk beperkt gebleven tot een restaurantje en een duik in bed. Geen koppel dat lang kon overleven enkel met deze twee ingrediënten. Steven wist dat de terugkeer van Karolien een bepalende rol gespeeld had. Bij Petra was de reden meer te zoeken in het niet kunnen kappen met een recent, nog klevend verleden. Een man die ze gekozen had voor het leven en de ontnuchtering toen alles na een paar maanden huwelijk voorbij was. Er was de wil geweest om te herbeginnen, maar evenzeer de angst om zich opnieuw te binden.

Steven had Petra net opgepikt aan de parking van de Kouter. Ze zat stilletjes voor zich uit te kijken nadat ze elkaar vluchtig een kus gegeven hadden.

‘Alles oké?’ vroeg Steven.

‘Prima, met jou ook?’ Petra probeerde te glimlachen. Het gesprek kwam slecht op gang.

‘Waar heb je zin in: Italiaans, Chinees of het Pakhuis?’ Het weerzien van geliefden dat zich beperkte tot de oppervlakkigheid van de keuze van een restaurant.

‘Kies jij maar.’ Petra klapte een spiegeltje open, bracht wat make-up aan en schikte haar kapsel.

Aan het Zuid parkeerde Steven zijn auto in de ondergrondse parking. Het zonlicht viel oogverblindend op het arrogante gebouw dat neergepoot was op de plaats waar vroeger het stationsgebouw stond. 

In het restaurant de Twilight Zone zouden ze op het dakterras een slaatje eten. De eigenaar die zijn positieve ingesteldheid dagelijks probeerde over te brengen op zijn klanten, prees de dagsuggestie aan alsof hij een Stradivarius moest verkopen op een veiling van Sotheby’s. 

‘Cheers’, riep de restauranthouder toen hij het aperitief op tafel zette. Het bleken allemaal stamgasten, want niemand keek op van zijn overacting.

‘Ik heb gisteren een aanbod gekregen’, viel Petra meteen met de deur in huis. Steven nipte aan het glas cava en keek haar vragend aan.

‘De bank heeft me een job in New York aangeboden.’ Met haar getrainde advocatenblik peilde ze naar Stevens reactie. Deze was zoals ze verwacht had, hij was niet echt geschrokken door haar boodschap. Ze had zich dus niet vergist, dit bracht eerder een gevoel van opluchting teweeg dan van ontgoocheling.

‘Was dit zo voorzien in je carrièreplanning?’ vroeg Steven.

‘Na mijn scheiding wou ik absoluut in het internationale circuit van de bank opgenomen worden om wat afstand te kunnen nemen. Ik heb toen een berg formulieren ingevuld. Tot gisteren was er niets concreets, en nu…’

‘New York’, vulde Steven aan. ‘Het is een prachtige stad, die ik al een paar maal bezocht heb.’

Een vriendelijke jongedame bracht twee Provençaalse salades en serveerde er een koele rode Sancerre bij.

‘Heb je al toegezegd?’ Steven hield haar bij deze vraag scherp in het oog en probeerde haar gelaatstrekken te lezen.

‘Neen, ze hebben me tijd gegeven tot na het weekend, zodat ik er rustig kan over nadenken.’ Het bleef even stil. Steven knabbelde nadenkend op een stukje brood. 

‘Zul je mij een beetje missen?’ Hij had immers begrepen dat haar beslissing feitelijk al genomen was. Petra zuchtte en legde voorzichtig haar hand op zijn arm.

‘Het zou uiteindelijk niets tussen ons geworden zijn, dat weet jij zelf ook wel.’ Haar realisme had royaal de bovenhand over elke vorm van sentiment. Zou dit ook een onderdeel zijn van haar opleiding, vroeg Steven zich af.

‘Als de liefde niet te vast zit, kun je gemakkelijker als vrienden met elkaar blijven omgaan. En dat zullen we zeker doen.’ Deze woorden klonken niet vreemd uit haar mond, het leek op een rationeel advocatenpleidooi.

‘Ik hoop dat je ginder gelukkig wordt.’

‘Dat hoop ik ook voor jou’, antwoordde ze lief. Die glimlach, die diepblauwe ogen, het was niet moeilijk om op haar verliefd te worden, wist Steven. Hij concentreerde zich op zijn bord, wellicht kwam anders de onzekerheid terug binnendrijven. 

Hun korte relatie zou dus eindigen op een vriendelijke manier, zonder de minste rancune. Geen van beiden zou op zoek gaan naar oorzaken of motieven om de andere de schuld te geven. Dit was een nieuwe ervaring voor Steven. 

Op zaterdagavond installeerde Steven zich met Karolien op het gezellige terras van de Graaf van Egmond. Het was naar Belgische normen een uitstekende augustusmaand met al een paar dagen tropische temperaturen. Ook in Stevens appartement was de hitte in de muren gedrongen en moesten de bewoners de straat op vluchten omdat het zelfs ’s nachts nauwelijks afkoelde. 

‘Ze hebben hier Jacobins, een fantastische kriek van ’t vat.’ 

‘Laat maar komen.’ Karolien trippelde met haar ogen langs de tafeltjes, maar er waren geen bekenden. 

De ober, die lid van de oude noblesse kon zijn, herhaalde plechtig: ‘Een Kriek en een Keizer Karel.’

Steven leunde achterover en hief de kriek naar het licht toe. Met één oog keek hij naar de karmozijnrode vloeistof, met het andere naar Karolien. 

‘Kijk eens naar die prachtige kleur.’ 

‘Mag ik nu eindelijk eens drinken?’ Steven gaf haar het glas met een klapzoen terug.

‘Proost.’ 

Karolien toonde ietwat beschaamd het netsukefiguurtje dat ze gisteren op een veiling gekocht had. Het ivoren voorwerpje stelde een parend koppel voor. Steven maakte een lovende opmerking over de in verhouding reusachtige fallus van de man. 

‘In die houding zou je anders alleen maar kunnen veronderstellen wat ze aan het doen zijn.’

De gezellige sfeer op de terrasjes werd plots verstoord door een zangeres die dacht dat ze moest schreeuwen om aandacht te krijgen. Door de gigantische versterkers loeide de muziek zo hard dat niemand nog rustig kon praten. De enige die in hun onmiddellijke omgeving stond en niet direct op de vlucht ging, was Dirk Martens. Hij bleef onverstoorbaar met zijn drukpers op de sokkel staan. Maar begon het betonnen voetstuk geen barsten te vertonen? Of was dat een hersenschim? Steven nam Karolien bij de hand. 

‘Kom, we gaan naar The Fox.’ Hij hoopte dat ze hem kon verstaan.

20

Karoliens lichaam bleef volmaakt. Zelfs het bewegende silhouet ervan, dat zich aftekende door het matglas van de douchecel. Vaag hoorde ze vanonder het stromende water pianomuziek van Debussy. Steven begon meer en meer van klassiek te houden, was haar opgevallen. 

Iedere streling van de toetsen door de pianist deed in hetzelfde ritme druppels waters opspatten. Neuriënd liet Karolien haar haren schuimen.

Steven liep nog naakt rond. Hij zocht sigaretten, maar kon er nergens vinden.

‘Je hebt beloofd dat je zou stoppen met roken.’ Karolien stapte nonchalant uit de douche. 

‘Eentje nog, please?’ Hij leek op een kwajongen die aan zijn moeder een gunst vroeg. Karolien lachte. Haar lichaam schokte even. Stevens stoppen sloegen door. Wie kon van zo veel schoonheid afblijven? Hij probeerde haar vast te grijpen, Karolien stoof echter weg en deed hierbij het geluid van een sportwagen na die huilend optrok. Razendsnel holde ze tussen de tafel en de sofa via de gang terug naar de slaapkamer, waar ze feilloos de bocht nam en achter de deur verdween.

‘Steven, hou op. We zijn al laat.’ Uit haar handtas nam ze een sigaret en stak deze op. Nicotine als surrogaat voor seks?

Met een goed geacteerd pruilmondje zei hij: ‘Het is nog maar twee uur en we worden pas rond drie uur in Waregem verwacht.’ Karolien stapte in haar rokje.

‘Het is hoog tijd dat we vertrekken. Of denk je misschien dat we een speciale escorte zullen krijgen?’

‘Als ik jou zo zie, dan zullen de paarden zeker wachten tot jij er bent!’ Ondertussen zocht hij naar iets geschikts om te dragen. Hij wou niet echt sportief gaan, omdat er ’s avonds een diner voorzien was, maar had toch ook geen zin om een das te dragen.

Karel Verbist had Steven op Waregem Koerse uitgenodigd, met eventuele partner. De absolute hoogdag voor het Texas van Vlaanderen, waarop iedere West-Vlaming die zichzelf respecteerde aanwezig moest zijn.

Sinds meer dan honderdvijftig jaar behoort de steeplechase tot een van de belangrijkste wedstrijden van het jaar. De laatste dinsdag van augustus zakken telkens opnieuw ongeveer dertigduizend bezoekers af naar de Gaverbeek in Waregem. In een kleurrijke optocht en in decors van Bruegel dragen de dames er hun extravagante hoeden en solitairs van een paar karaat om te tonen dat het niet elke dag boerenkost is. 

Verbist had op het middenplein van de hippodroom de nodige vierkante meters in de VIP Village afgehuurd om er zijn genodigden stijlvol te ontvangen. Hij nipte net aan een rosé champagne toen Steven en Karolien de tent binnenstapten. De oliesjeik was veel grijzer geworden en dit stond hem goed. Vanuit een ooghoek had hij Steven opgemerkt. Onmiddellijk stapte hij op hem toe.

‘Fijn dat jullie konden komen.’

‘Dit zouden we voor geen geld willen missen. Bedankt trouwens voor de uitnodiging.’

Een jonge vrouw met blond gerafelde pijpenkrullen, net als bij poppen, kwam naast hem staan. 

‘Heb ik jullie al aan mijn vriendin voorgesteld?’ Steven liet zijn ogen even afdalen in haar decolleté. Was dat de rozerode aanzet van een tepel, of was dat inbeelding? Hij verplichtte zichzelf de andere kant op te kijken. 

‘Als jullie zin hebben in een gokje moet je niet ver lopen.’ Verbist wees naar een man achter een computerscherm die ijverig bankbiljetten aannam van zich verdringende spelers.

‘Heb je tips?’ vroeg Karolien.

‘Waarborg op succes kan ik niet geven, maar aanbevelingen wel.’ Hij knipoogde naar Steven en nam Karolien mee.

Even later keerde ze enthousiast terug bij Steven. Dankzij de tip van de oliemagnaat had ze een paar honderd euro gewonnen in de kleine steeple.

‘Toppunt is dat ik nadien van hem vernam dat hij zelf op een ander paard had gewed.’

‘Och, het is toch hetzelfde als een loterijbriefje kopen.’

‘Neen, zeker niet. Doorzicht, dat is wat telt!’ Ze streek even met de bankbiljetten langs Stevens wang.

Heel de week had het water gegoten, maar op Waregem Koerse scheen vandaag de zon. Dit was dé regel die elk jaar opnieuw geëerbiedigd werd. 

Een vrij omvangrijk deelnemersveld kwam aan de start van de grote steeplechase. Karolien had al haar gewonnen centen op Tempête gezet, een Franse merrie. In dichte groep kwamen de paarden voor de eerste maal op de Gaverbeek aangestormd. Iedereen hield de adem in. Een van de paarden struikelde, de jockey tuimelde naar voren en kwam onder de achterpoten van het paard terecht. Twee andere combinaties konden de hindernis niet ontwijken en buitelden over elkaar. Het leek op een wilde scène uit de dans des doods, waarbij paarden en mensen in een kluwen door elkaar wriemelden. Angstig gegil bij een paar dames, zakdoekje voor de mond en knietjes die knikten. Een van de paarden bleef liggen. De jockey die eerst gevallen was, werd door de hulpdiensten op een draagberrie weggebracht. Enkele toeschouwers applaudisseerden voorzichtig. Steven zag dat het paard hevig bloedde aan de hals. Het probeerde krampachtig recht te krabbelen maar het linkerachterbeen was wellicht gebroken, want het dier kreeg hier geen steun meer op. De mensen keken ontsteld toe. Ondertussen stormde de horde voor de tweede keer op de Gaverbeek toe. Het beeld had iets adembenemends. De zon schitterde. Een zwarte hoed met brokaten randen belemmerde Steven grotendeels het zicht.

Opgeluchte kreetjes toen bij de tweede sprong alles zonder incidenten verliep. Er werd een zeildoek rond het gekwetste paard gespannen, zodat het publiek afgeschermd werd van het lijden. De toeschouwers waren immers naar hier gekomen voor het plezier en de sensatie. Pijn en miserie moesten verhuld worden.

Karolien keek bleek toe. Ze had het gevoel dat er een trommel in haar hart tekeerging. Het paard waarop ze gewed had, was op de berm ten val gekomen en draafde nu zonder jockey, in de tegenovergestelde richting de baan op, recht naar de kopgroep toe. Gelukkig merkten enkele verzorgers het gevaar op en ze slaagden erin om met hoog opgeheven armen het totaal verschrikte dier tegen te houden. De winnaar passeerde ondertussen onder luid gejuich de finish. Slechts vijf combinaties beëindigden de race heelhuids.

‘Dit moet ik nooit meer zien’, fluisterde Karolien geheel ontdaan. Ze perste haar lippen op elkaar en schudde zachtjes met het hoofd.

‘Je moet dit kunnen relativeren. Topsport is altijd een beetje gevaarlijk.’ Steven nam haar zachtjes in zijn arm. Een zwaarlijvige man had flarden van hun gesprek opgevangen.

‘Ja, meisje, het leven van paarden is geen pretje. Merries krijgen de dag van vandaag zelfs geen hengst meer te zien.’ Hij grinnikte een gebit gele tanden bloot.

‘Rijk zijn betekent nog niet dat je stijl hebt’, fluisterde Steven in haar oor. De wind kwam plots opzetten. Wellicht een teken van naderend onweer. 

Karolien verkoos de tent terug in te gaan. De champagne werd nog steeds royaal geserveerd. Een jonge vrouw kafferde een oudere man uit. Zijn handen hadden de vorm van haar kontje eens verkend. 

‘Wat zei die kerel daarnet?’ vroeg Karolien toen ze opnieuw een rustig plekje gevonden hadden. 

‘Wel, dat bij paarden ook zoiets als aids bestaat en dat geen enkele eigenaar zijn dieren nog een pleziertje gunt.’ 

‘Ach zo.’

Verbist vervoegde zich opnieuw bij hen. Hij vertelde dat zij recent verhuisd waren, naar een oud kasteeltje gelegen aan de rand van Brugge. Daar zouden ze verblijven in de zomermaanden, omdat het dan toch te druk en te warm was aan de Azurenkust. De rest van het jaar was wel voorbehouden voor Monaco. Steven had hem de bankgaranties bezorgd die nodig waren om zich daar te vestigen. In het prinsendom moest je immers aantonen dat je solvabel was voordat je er geaccepteerd werd. De oliesjeik vertelde dat hij zich binnen een paar weken volledig zou terugtrekken uit het zakenleven en zou genieten van de herfst van zijn leven. Spontaan schreef hij zijn nieuw privételefoonnummer op en drong er bij Steven op aan om hem eens te komen opzoeken in het zuiden. 

‘Misschien kunnen jullie een weekje komen logeren als de Grand Prix gereden wordt?’ Karolien, die een formule 1- freak was, kneep in Stevens hand. 

‘We zullen die uitnodiging met veel plezier aanvaarden’, glunderde Steven.

‘Wel, dat is dan geregeld’, knikte Verbist. Hij liet zich meetronen door een stel zakenmensen. Het ging de oliemagnaat goed en dat plezierde Steven. 

Onverwachts stond Leon Deckers voor hem. Steven had hem niet onmiddellijk herkend. Hij zag er moe uit, met wallen onder de ogen. 

‘Ook een invité van Karel Verbist?’ vroeg Steven hem. 

‘Ja, we kennen mekaar goed.’ Het was opnieuw een te simpel antwoord, dacht Steven, maar het was niet het moment om er verder op in te gaan.

‘Zijn er paarden van u die deelnemen?’ 

‘Niet aan de steeplechase, maar straks wel met de draf.’

Karolien die nog een graantje hoopte mee te pikken vroeg lachend: ‘Hoe heet het paard? Dan kan ik erop wedden.’ 

‘Dat zou ik je niet aanraden. De Franse deelnemers zijn een klasse sterker.’

Deckers was in het gezelschap van zijn dochter Louise. Hij had zijn arm rond haar middel geslagen. Ze was chic gekleed door een duur merk en het zou niet verwonderlijk zijn als ze straks verkozen werd tot winnares van de meest originele hoed. 

Toen Steven informeerde naar haar Turkse vriend vertelde ze hem dat ze geen koppel meer waren. Ook zij had problemen in de liefde gekend. Deckers was wellicht de regisseur geweest van hun relatie, dacht Steven, en zijn dochter een actrice die het script niet nauwkeurig had opgevolgd. Ach, in business is theater de moeder van alle dingen.

‘Het wordt stilletjes aan tijd om naar het restaurant af te zakken’, fluisterde de oliemagnaat Steven discreet toe. 

In de Marquette was een happeningdiner ter gelegenheid van Waregem Koerse georganiseerd. Met cello en contrabas werden de genodigden verwelkomd. De menukaart was voor de gelegenheid voorzien van een poparttekening van een paard en sulky. Iemand had waarschijnlijk uren zitten tobben over het versje dat erop stond. Er stond iets als: ‘Dat de paarden op de hippodroom geweldig hadden gestreden, maar dat de koks van de Marquette voor hen niet onderdeden.’ Dit klopte trouwens, culinair werd het een geweldige avond.

Omstreeks middernacht waren ze terug in Aalst. De dag zat erop. Ze waren beiden afgepeigerd. Geen onderwerp of het was vandaag aan bod gekomen: scheidingen, familieruzies, roddels, overnames en faillissementen. Steven had er hoofdpijn van gekregen en hij vond van zichzelf dat hij bewoog als dikke lijm, traag en moeizaam. Gearmd, zoals een ouder paar, stapten ze over de Grote Markt. Aalst lag er verlaten bij. De wind was opgestoken en de koelte van een miezerige regen deed hem goed.

Even later kroop Karolien dicht tegen hem aan. Steven zag nog hoe lange, zwarte wimpers de wereld rondom haar afsloten. Hij knipte het nachtlichtje uit. 

21

Zondagmiddag. Karolien had een vlucht met Ryanair naar Dublin geboekt. Terwijl ze op de haast verlaten Brusselse Ring reed, begon ze opnieuw te twijfelen. Ter hoogte van de afrit Anderlecht wou Karolien rechtsomkeer maken. Toch reed ze door. Was dit de zuigkracht van het noodlot? 

Ze parkeerde haar wagen voor het luchthavengebouw van Brussel-Zuid Charleroi. Dinsdag zou ze terug zijn, bonkte het door haar hoofd. Aan deze gedachte klampte ze zich vast. Karolien had haar reisdoel strikt geheim gehouden, ook Steven was niet op de hoogte. Ze was rationeel genoeg om te beseffen dat wat ze deed niet verstandig was. Maar had ze een andere keuze? Kon ze Michael weigeren hem op neutraal terrein te ontmoeten? 

‘We hebben zelfs geen afscheid van mekaar genomen’, had hij steeds herhaald. Tientallen keren had hij haar sinds zijn vrijlating gebeld. Zijn stem had nooit boos of geëmotioneerd geklonken. Het was meer een berustende klank, de zachte toon van iemand die veel geleden had. Karolien had telkens opnieuw gezegd dat haar beslissing definitief was en dat een ontmoeting geen zin meer had. 

‘De draad tussen ons werd eenzijdig doorgeknipt. Na een jarenlange relatie mag ik toch weten waarom’, was Michael blijven aandringen. Hij vond ook dat hij het recht had om haar een aantal zaken te verduidelijken in verband met zijn aanhouding. 

Michael had eerst voorgesteld om haar in België te komen opzoeken. Toen Karolien hardnekkig weigerde en ze ermee gedreigd had hem voor de deur te laten staan, had Michael begrepen dat ze een andere vriend had. Ondanks deze nieuwe schok voor hem drong hij er toch op aan om haar terug te zien. 

Uiteindelijk had Michael Dublin als alternatief voorgesteld. Voor hem was het een autorit van ongeveer twee uur, voor Karolien een goed uurtje vliegen. 

Karolien had geweigerd hem de naam van haar hotel te geven, hoewel hij hier lang op aangedrongen had. Bewust had ze trouwens geen hotel geboekt. Ze zou op de luchthaven een auto huren of een taxi nemen en dan pas beslissen waar ze ging logeren.

Een vriendelijke taxichauffeur stopte aan Hotel Isaac. ‘Niet te duur, maar toch stijlvol en op wandelafstand van het stadscentrum gelegen’, had hij haar tijdens de rit verteld. Karolien vulde nerveus de hotelvoucher in en kreeg de sleutel van een kamer op de derde verdieping, meteen het dak van het hotel. Dublin is een stad die hoogbouw uit het stadsbeeld gebannen houdt.

Het was vier uur in de namiddag, lokale tijd. Om zeven uur had ze haar afspraak met Michael aan het standbeeld van O’Connell, gelegen in de drukste winkelstraat van Dublin.

Karolien bekeek zichzelf langdurig in de grote spiegel aan de muur. Via je spiegelbeeld kun je immers tot in je hart en ziel kijken, had ze ondervonden. Je kunt op deze manier beter peilen naar je eigen beweegredenen en motieven en nauwkeuriger de situatie inschatten waarin je verzeild bent geraakt. Als je jezelf kritisch bespiedt, bereik je meestal het omgekeerde resultaat van Narcisssus, die verliefd werd op zichzelf. Dan besef je dat de mens niet gemaakt is door de goden. Karolien bleef staren tot ze er suf van werd. Haar spiegelbeeld werd wazig. De omgeving leek niet meer onderworpen aan de wetten van de zwaartekracht. Duizelig viel ze op het bed. Ze bleef stilletjes liggen, greep de afstandsbediening en klikte CNN aan. Toen ze opnieuw tot rust was gekomen, liet ze water koken. De oploskoffie had een vreemde smaak. In de badkamer bracht ze haar make-up in orde. Karolien snakte naar buitenlucht.

Het was ondertussen vijf uur. Aan de receptie gaf een vriendelijke dame tekst en uitleg over de bezienswaardigheden van de stad. Trinity College en een bezoek aan de bibliotheek met het beroemde Book of Kells waren een must, vertelde de dame. Ze zou dit echter tot morgen moeten uitstellen, want vijf uur was de sluitingstijd. Op het stadsplannetje kruiste de receptioniste vervolgens aan waar het hotel gelegen was en toonde ze aan Karolien de kortste weg naar het standbeeld van O’Connell. 

Via Abbey Road slenterde Karolien naar O’Connell Street. Ze kon zich gewoon laten meedrijven met de massa, iedereen liep die richting op. Ze passeerde een aantal schooiers die geduldig op de stoep wachtten tot The Salvation Army zijn deuren opende.

Abbey Road gaf uit op de beroemde winkelstraat. Het was een brede laan met in het midden een wandelpromenade, versierd met kleurrijke bloemenstalletjes. Op amper een honderdtal meter zag ze links het grote, zwarte standbeeld van Ierlands vrijheidsstrijder. Karoliens hart bonsde. Ze keek op haar uurwerk en zag dat ze ruim één uur te vroeg was voor haar afspraak.

Naast het standbeeld stonden twee banken. Karolien vond dit een geschikte plaats om op Michael te wachten. Enkele originele dubbeldekkers met open bovendek toonden de toeristen de bezienswaardigheden van de stad. Een fietser, die zich met een masker beschermde tegen de luchtverontreiniging, riskeerde zijn leven door zigzaggend tussen het verkeer te rijden. Karolien voelde zich gespannen. 

Vanuit de verte zag ze hem aankomen. Ook Michael was veel te vroeg. Over de brug van de Liffeyrivier, die de stad in twee delen splitste, kwam hij recht op haar toe. Hij stak zijn arm omhoog en versnelde zijn stap. Karolien zag dat hij zijn haren had laten groeien, ze bewogen in golven mee met de ritmische beweging van zijn lichaam.

Even nam hij haar in zijn armen. Karolien voelde een vluchtige zoen op haar wang en een hand die door haar haren streelde. Ze schrok van Michaels bleke, ongezonde huidskleur. Hij was ook sterk vermagerd en zijn vikinghaar hing nu tot op zijn schouders.

‘Het is goed dat je kon komen.’ Hij nam Karolien bij de hand en liep met haar richting Temple Bar, de gezellige uitgaansbuurt van Dublin. Overal stonden groepjes jongeren bij elkaar. Muzikanten zorgden voor een prettige sfeer. Zij stapten een typische Ierse pub binnen. Op de deur zag Karolien in groen en gele letters Irish Music Bar staan. Michael installeerde zich aan de toonbank, toen pas liet hij Karoliens hand los.

‘Goede vlucht gehad?’ Michael probeerde een gesprek op gang te krijgen, maar dit lukte niet zo best. Karolien vervloekte zichzelf. Ze knikte eventjes met het hoofd, maar leek voor de rest volledig geïmmobiliseerd. Voor zich zag ze de kleurige tapkranen. 

‘Scrumpy Jack, Beamish Irish Stout, Murphy’s, Smithwick’s’, las ze stilletjes voor zichzelf.

‘Een Guinness?’ vroeg Michael. Karolien vond dit een goed idee. In Ierland moest je toch van de nationale trots proeven. De ober tapte de pint voor driekwart vol en zette ze dan opzij. Toen Karolien het bruine goedje zag dat de man getapt had, dacht ze dat er iets met het bier scheelde. Langzaam begonnen de gravitatiekrachten echter te werken en trok de bruine nevel op. Een zwarte drank werd zichtbaar. De ober stopte de pinten opnieuw onder de tapkraan en vulde ze tot aan de rand. Het uiteindelijke resultaat was een donker, zwart bier waarop een laagje slagroom leek te drijven. Karolien dronk gulzig. Ze vond de drank lekker en niet zo bitter als ze gedacht had.

Het vreemde was dat er nog steeds weinig gezegd werd tussen hen beiden. Niettegenstaande ze elkaar al lang niet meer ontmoet hadden en er zo veel gebeurd was. Karolien had een kruisverhoor gevreesd waarin ze bestookt zou worden met pijnlijke vragen. Michael zat echter rustig voor zich uit te kijken en leek te genieten van de drank en de omgeving. Wat was de logica van deze tegenstrijdigheid, vroeg ze zich af.

‘Meer dan een half jaar in de gevangenis is erger dan de dood. Zeker wanneer je van een terroristische aanslag verdacht wordt.’ Michael staarde bij deze woorden afwezig voor zich uit. Karolien zag nu pas de kleine misvorming aan zijn neus. Was hij gebroken geweest? Ook het nauwelijks zichtbare litteken aan de onderkant van zijn kin had ze vroeger nooit opgemerkt.

‘Je bent nu definitief vrij?’ Hij knikte eerst, maar haalde nadien zijn schouders op. ‘Dan kun je afstuderen?’

‘Misschien wel.’ Er volgde opnieuw een pijnlijke stilte. Op de achtergrond klonk een mozaïek van stemmen van mensen, die blijkbaar wel levendig met elkaar konden praten, en oude muziek van de Dubliners.

‘Ik heb om acht uur iets gereserveerd.’ 

Karolien knikte. Ze had niet de minste honger.

Michael stond plots recht en nam haar weer bij de hand, gedwee liep ze met hem mee. Karolien zag dat ze door Fleet Street stapten. Ze passeerden een groepje straatmuzikanten die Ierse folkmuziek brachten. Een lange rij mensen stond geduldig tot op het voetpad te wachten voor het restaurant Gallaghers. Lekker eten, gezelligheid en goedkope prijzen waren de ingrediënten die het hier al jaren deden. Via een zijstraat kwamen ze in Crown Alley, hier stapte Michael een soort oud pakhuis binnen. Op een kleurrijk uithangbord las Karolien “Eamonn Doran, bar-restaurant-music”.

Het was er gezellig. Drie muzikanten speelden de ganse avond Ierse volksmuziek. Het refrein van de liedjes werd door iedereen meegezongen. Michael vertelde haar over de typische inhoud ervan. Het bier vloeide rijkelijk.

Het restaurant vormde een geheel met de rest, maar was drie trapjes hoger gelegen, vlak naast de bar waar de muzikanten zich geïnstalleerd hadden. Karolien had vanaf hun tafeltje een goed overzicht op het gebeuren. 

Als voorgerecht koos ze voor zalm en als hoofdgerecht een typische Irish stew. Het eten was eenvoudig, zonder franje bereid, maar vers en lekker. Toch kreeg ze haast geen hap door haar keel. Michael had een hoestbui en moest naar het toilet. 

‘Van de vochtige warmte hierbinnen’, zei hij. Er volgden nog enkele nietszeggende zinnen en dan de stilte die zich opnieuw tussen hen nestelde.

‘Er is dus geen toekomst voor ons?’ De vraag kwam toch nog onverwachts. Zijn hand streelde Karoliens arm.

‘Je moet weten dat er al veel misliep tussen ons voor je opgepakt werd.’ Het klonk alsof ze deze zin lang voorbereid en goed afgewogen had.

‘Veel misliep… Daarmee bedoel je dat er toen al iemand anders was?’ Zijn stem klonk als de knal van een zweep. Karolien staarde zwijgend voor zich uit. Ze schroeide een vinger aan het sfeerkaarsje dat op hun tafeltje stond.

De muzikanten passeerden met een hoed. Michael deponeerde er een briefje van tien pond in. De man maakte een middeleeuwse buiging als dank.

‘Mama is vorige week overleden.’ 

Karolien schrok. Ze had de vrouw nauwelijks gekend en slechts enkele woorden met haar gesproken. Toch had zij een diepe indruk op haar nagelaten. Ze was een persoonlijkheid die je bijbleef. Toen Karolien haar deelneming wou betuigen en ze ook naar zijn broer en zus informeerde wimpelde Michael dit weg. Hij wenkte de ober en rekende af. De buitenlucht deed Karolien goed, het was fris en de fijne regen bracht nieuwe zuurstof in de lucht.

Via Aston Quay liepen ze terug richting O’Connell Street. Ze werden beiden doornat, maar merkten dit niet eens. Michael vertraagde zijn pas toen ze aan de plaats kwamen waar ze eerder op de avond afgesproken hadden. De zwarte, gevleugelde godinnen die het standbeeld van O’Connell schraagden, keken dreigend in de nacht.

‘Ik veronderstel dat niets je nog van mening kan doen veranderen?’

‘Neen’, was het enige dat Karolien over haar lippen kreeg. 

‘We bellen of schrijven nog wel.’

‘Beloofd.’ Ze gaf Michael een kus op zijn wang en stapte kordaat weg. Wat verder stak Karolien de straat over en begon stilletjes te lopen. Abbey Road was zo goed als verlaten. In enkele minuten stond ze terug aan het kruispunt dat haar scheidde van het hotel.

In het schaarse maanlicht zag de omgeving er kil en grimmig uit. Een warrig landschap van licht en schaduw spiegelde door de boomkruinen die de boulevard omzoomde. Ragdun hing een streep nevel laag over de grond, wat het geheel iets onheilspellends gaf. Een trein ratelde voorbij op het viaduct.

N1 – Béal Feirste stond er in het Iers op een wegwijzer, daaronder Belfast. Het licht sprong op groen. Karolien stapte over. Ze voelde eerst een schok, dan pas hoorde ze een luide knal. Karolien dacht dat ze zweefde. Het werd vreemd licht in haar hoofd. De lucht was blauwviolet, de bomen glansden als zilver, het gras waarop ze lag leek van glas. Alles bewoog in slow motion. In een grijze waas zag ze Michael weglopen. Ze voelde zich geklemd tussen strakke banden die haar belemmerden zich los te maken. De verbinding tussen haar hersenen en lichaam werd stilgelegd. Karolien besefte dat ze stervende was. Een gebed schoot door haar hoofd. Het was eigenaardig, hoewel ze niet gelovig was, bracht dit een zekere rust. Geen enkel lawaai drong nog tot haar door. Het geraas van deze wereld had ergens beschutting gezocht. De zandloper liep langzaam leeg, de laatste vezel gevuld met leven knapte af. Een stem zong nog een liedje met heel zachte stem.

Een wagen passeerde traag de luchthaven van Dublin. Michael wist dat er morgen één passagier zou ontbreken op de Ryanairvlucht richting Brussel. Zijn gezicht was wit getrokken, een bleek masker. De werkelijkheid leek meer en meer op een nachtmerrie. Het dak van zijn wereld leek op een sneeuwwand die vervaarlijk begon te schuiven.

Bestaan er onherstelbare daden? Deze kreet boorde zich constant door zijn hoofd. Hij besefte dat er slechts één mogelijkheid zou zijn om hieraan te ontkomen: zijn hersenen verdoven.

Michael parkeerde de wagen op de parking van Rent a Car. De trommelrevolver lag naast hem. Hij haalde er de resterende drie kogels uit en gooide er twee door het raampje naar buiten. Toen stopte hij één kogel in de trommel. Hij liet hem draaien voor hij het wapen dichtklapte en zette de revolver tegen zijn hoofd. Er volgde een droge klik. Michael begon te bulderen van het lachen. Hij kletste op zijn billen en bonkte op het dashboard. Toen wisselde hij van plaatst en ging op de passagierszetel zitten, wederom herhaalde zich het luguber spelletje. Michael speelde Russische roulette, doch er was slechts één deelnemer.

De harde knal van een schot werd gedempt door de aanslaande straalmotoren van een vliegtuig. 

22

Toen Deckers zijn identiteitspapieren naar voren schoof aan de grenscontrole in Zaventem, stelde de beambte vast dat hij vermeld stond in het centraal signalementenblad. Tegen Leon Deckers liep sinds enkele dagen een internationaal aanhoudingsbevel. De ex-professor werd door de controlerende politiedienst discreet apart genomen en onder toezicht gehouden. Volgens hun instructies moesten ze op het moment dat hij zich in België aanbood, onmiddellijk contact opnemen met het parket in Brussel. De ex-professor zat er gelaten bij. Hij wist wat hem te wachten stond, maar voelde zich helemaal niet ongerust. Hoe ongebreideld de macht van het parket ook mocht zijn, op hem hadden ze geen vat. 

‘Niemand zou hem raken, wat ze ook probeerden’, had hij gisteren nog telefonisch gezegd aan een van zijn naaste medewerkers. Deze had hem op de hoogte gebracht dat rechercheurs in ware razziastijl op verschillende van zijn bedrijven tegelijkertijd waren binnengevallen. Er waren karrenvrachten documenten in beslag genomen, honderden diskettes, verschillende pc’s en de volledige boekhouding. ‘Zielenpoten die geilen op het machtsspel dat onder hun bevoegdheid valt’, had hij gemompeld. 

Alle toegangswegen tot Deckers’ abdijhoeve waren hermetisch afgesloten. Buurtbewoners hadden de indruk dat er een staatsgreep voorbereid werd, zo gigantisch was het machtsvertoon geweest. In zijn privéwoonst waren de troepen bijna de hele dag actief geweest. Overal hadden ze naar compromitterend materiaal gezocht. De ravage en de schade die aangericht werd was enorm. 

De pers was ter plaatste op het moment van de inval, waardoor het evident was dat ze getipt waren. Per helikopter hadden ze beelden geschoten van het privédomein en van de bedrijven. Extra uitzendingen, waarin telkens hetzelfde herhaald werd, volgden elkaar op. Ook de belangrijkste medewerkers waren ’s morgens uit hun bed gelicht en hadden een huiszoeking moeten ondergaan. 

Deckers zag twee gestalten op zich afkomen. De ene liep pal achter de andere, zodat hun lopende vormen quasi in elkaar vloeiden. Hij keek op zijn horloge: ‘Halfelf, het zou moeten lukken dat ik voor het middageten thuis ben.’ Met gefronst voorhoofd keken de twee plichtbewuste inspecteurs hem aan.

‘We zullen u discreet via een zijingang naar buiten loodsen. In de hal wacht immers een meute journalisten…’

‘Ze kamperen daar al sinds gisteren’, voegde zijn collega eraan toe.

De nieuwsgierigheid van mensen naar sensationele verhalen, liefst zo negatief mogelijk, werd de laatste jaren grondig uitgemolken door de journalistiek. Wanneer gaan ze eindelijk eens wat meer aan positieve berichtgeving doen, had Deckers zich al dikwijls afgevraagd.

De hetze in de perswereld werd ten top gedreven toen uitlekte dat de ex-prof opgepakt was. In de financiële en zakenwereld varieerden de reacties van verbaasd tot begrijpend. Dergelijke opgang was immers niet normaal, oordeelden de rechtvaardige rechters nog voor er iets bewezen was. Alle vooraanstaande kranten kopten het nieuws op hun voorpagina. Deckers zou verdacht zijn van valsheid in geschrifte, bendevorming, actieve corruptie, zwartwerk, misbruik van overheidsgeld en inbreuk op de btw-wetgeving. Het zou om tientallen miljoenen euro gaan. Er werd al gesuggereerd dat het om de omvangrijkste fiscale en financiële misdaad uit de Belgische geschiedenis ging. In Brussel werd een Task Force Comité opgericht om het mastodontdossier uit te spitten en te ontrafelen.

Eric Reyns zat verveeld in het dossier van Deckers te bladeren. Hij raakte kennelijk niet goed wijs uit het organigram dat Steven opgesteld had. Het was ook niet simpel, het geheel leek meer op een doolhof dan op een logische constructie. Met zijn vinger probeerde Eric het kluwen van lijnen te volgen, die uiteindelijk naar het resultaat van de verschillende participaties moesten leiden, maar dit lukte hem maar matig. Follow the money, had iemand van het directiecomité vanmorgen tegen hem gezegd. Maar ook dat bracht geen klaarheid, omdat bepaalde geldstromen als manna uit de hemel leken te vallen. 

‘Wat moet er nu gebeuren?’ De jurist keek Steven met vragende ogen aan.

‘Wachten, zeker. Zoals op de duiven.’

‘Het is dan wel te hopen dat ze snel gelost worden, anders kunnen we hier lang zitten wachten.’

‘Ja, dat denk ik ook.’

‘Kan het schip de juiste koers blijven houden zonder zijn kapitein?’ Reyns bleef graven, de terughoudende toon van Steven stelde hem allesbehalve gerust.

‘Gedurende een beperkte periode wel, maar te lang mogen ze Deckers natuurlijk niet vasthouden, anders riskeren we een soort domino-effect.’ 

Eric knikte instemmend: ‘Geen enkele bankier panikeert voorlopig. Dat is wel een goede zaak.’

‘Ja, er is leven zolang het vertrouwen niet ondermijnd raakt.’ De atmosfeer in de ruimte walmde echter wel ongerustheid uit.

‘Is er iemand die de ex-prof kan vervangen in deze crisissituatie?’ 

Steven zuchtte diep: ‘Deckers’ structuur is een spinnenweb en hij zit er middenin. Alle macht is rondom hem opgebouwd. Indien je hem verwijdert valt de ganse constructie ineen.’ 

‘Dat vreesde ik al.’ Eric Reyns dronk gulzig van de hete koffie die net gebracht was. Hij ademde zwaar, wellicht van ellende.

Steven zat die avond, met zijn knieën opgetrokken in de sofa, nog steeds te kniezen over de “affaire Deckers”. Door de verwarde situatie rond de ex-prof en het nerveuze gedoe binnen de bank besefte hij nu pas dat hij Karolien sinds zondagmorgen niet meer gezien of gehoord had. Bijna 48 uur dus. Dit was vreemd. 

Opgewekt had ze hem toen verteld dat ze misschien konden gaan samenwonen omdat twee verschillende adressen toch niet praktisch was. Overrompeld had Steven alleen “goh” gezegd. Misschien was ze daarom een beetje boos? Tevergeefs probeerde hij haar te bellen, maar haar gsm leek buiten gebruik. Steven greep zijn autosleutels en besloot naar Karolien te rijden. Op dat moment ging zijn telefoon. Hij liet het toestel bijna uit zijn handen glippen toen hij de krachtige stem van de ex-professor hoorde. ‘Bent u al vrij?’ was het enige wat bij hem opkwam.

‘Natuurlijk! Je kan overal ontsnappen als je maar immoreel genoeg bent’, zei Deckers sarcastisch.

‘Ja, maar…’ Hij kon zijn zin niet afmaken. 

‘De infame manier waarop ze me behandeld hebben, zal velen zuur opbreken.’ In Deckers’ woorden klonk iets dreigends. Steven, die weinig van rechtspraak kende, besefte niettemin dat zijn vrijlating hoogst ongebruikelijk was. Zeker na de heisa in de pers.

‘Wij zijn toch opgelucht dat je terug kunt plaatsnemen op de commandobrug.’ 

‘Was men in de bank al beginnen te panikeren?’

‘Neen, wij hebben steeds vertrouwen gehad.’ Hij hoopte dat de ex-prof zijn alziend oog dichtgeknepen had tijdens zijn gesprek met Reyns.

‘Keurig, ik had niets anders verwacht. Niemand kan mij in dit land iets maken, anders maak ik De Tien Geboden kenbaar en dan zullen er velen boeten, zowel politiekers als magistraten.’ De stem van Deckers was onherkenbaar, verstikt door woede. 

‘Wat bedoel je met De Tien Geboden?’ Steven wilde meer duidelijkheid over deze verwarde toespeling, maar Deckers liet niets meer los.

‘Het belangrijkste is dat ik morgen opnieuw aan de slag kan.’

‘Betekent dit dat ze je definitief met rust zullen laten?’ vroeg Steven nog snel.

‘Ze zullen mij inderdaad geen strobreed meer in de weg leggen. Laat dit nu volstaan.’

‘Bedankt dat je me zo snel op de hoogte hebt gebracht. Morgenvroeg zal ik onmiddellijk de directie inlichten.’ 

‘Dat is uiteraard de bedoeling. Goedenavond nog.’

Hij had opgehangen voor Steven hem hetzelfde kon toewensen. Verdwaasd zat deze voor zich uit te staren. Hij raakte niet goed wijs uit wat Deckers hem had verteld. Hij zou De Tien Geboden bezitten, waardoor niemand hem wat kon maken, had hij duidelijk gezegd. Waar sloeg dat op? Steven probeerde zich te herinneren wat God geschreven had op de twee stenen tafelen. Nuchter probeerde hij de zaak te analyseren. Waar ging het ook alweer over? Vroeger leerden ze deze geboden als een aftelrijmpje uit het hoofd, nu moest Steven er internet voor consulteren.

De eerste drie geboden betroffen het eren van God zelf, dit kon dus geen betrekking hebben op wat Deckers bedoeld had. Het vierde gebod, “Eer uw vader en moeder”, had er waarschijnlijk ook weinig mee te maken. Vanaf het vijfde gebod begon het echter interessant te worden.

“Dood niet, geef geen ergernis.” Kende Deckers personen die iemand uit de weg hadden laten ruimen? En sloeg dit gebod ook op abortus en euthanasie?

“Doe nooit wat onkuisheid is.” Of anders gezegd: “Gij zult geen overspel plegen of uw zinnen zetten op iemand anders zijn vrouw.” Of ging het verder? Er was al veel geschreven en gesuggereerd over pedofilie in de hoogste kringen van het land, herinnerde Steven zich.

“Ge zult niet stelen.” Dit gebod is een vast gegeven in iedere maatschappij, maar houdt dit gebod ook een impliciete veroordeling in van de uitbuiting van de ene mens door de andere?

Het achtste gebod ging over achterklap en liegen. Welke beloftevolle carrière was hierdoor gefnuikt geweest? Wie had valse getuigenissen afgelegd en hierdoor de gang van een rechtszaak beïnvloed?

“Wees steeds kuis in uw gemoed”, zei het volgende gebod. Hier viel weinig over te interpreteren.

Het tiende gebod bevestigde het verbod op overspel en breidde het uit tot het begeren van iemand anders’ eigendommen. Misschien had dit ook iets te maken met geforceerde onteigeningen, onterechte wijzigingen aan gewestplannen of het omvormen van groene zones tot bouwrijpe percelen? Steven bleef verder piekeren. De enige logische conclusie die hij kon vinden was dat Deckers informatie had over mensen die gezondigd hadden tegen deze geboden. Belangrijke figuren die hij op die manier in zijn macht had en die de sleutel tot zijn geheim moesten zijn. 

Ondertussen zapte Steven de verschillende televisiezenders af. Er werd niets gezegd over Deckers’ vrijlating. Waarschijnlijk was de pers nog niet op de hoogte. Op CNN begon net een extra nieuwsuitzending. Een bomauto had tientallen slachtoffers gemaakt in Noord-Ierland. De beelden waren gruwelijk. Lichamen lagen verwrongen op het asfalt, terwijl water van de gesprongen leidingen over hen stroomde. Lijken werden in plastic zakken weggebracht. Hulpdiensten en politiemensen zochten tussen de puinhoop naar overlevenden. Een drukke winkelstraat in Belfast was herschapen in een inferno van chaos en verwoesting. De bomauto was in de vooravond ontploft, net voor de sluitingstijd van de winkels. Onder de slachtoffers waren enkel onschuldige burgers, onder wie vrouwen en kinderen. De aanslag was nog niet opgeëist maar was waarschijnlijk het werk van een splintergroep van het IRA, die ten koste van alles het vredesproces wilde boycotten. De protestanten weigerden om nog langer met Sinn Féin in dezelfde regering te zitten en de eerste minister had zijn ontslag aangeboden. ‘Groot-Brittannië had als gevolg van dit alles de Noord-Ierse regering buiten werking gesteld en het bestuur van Noord-Ierland opnieuw overgenomen’, sloot de nieuwslezer af. Steven dacht onbewust aan Michael. Karolien had hem een tijd geleden verteld dat hij bij gebrek aan bewijzen vrijgelaten was.

Steven nam in een reflex zijn gsm en drukte op toets één, het voorgeprogrammeerde nummer van Karolien. Tot zijn verwondering was het een zware mannenstem die opnam. Eerst dacht Steven nog dat hij verkeerd verbonden was. Snel besefte hij echter dat het Parket opnieuw naar haar toe was gegaan. Steven legde direct de link met de gepleegde bomaanslag en met de problemen rond Michael. Verder gingen zijn gedachten toen nog niet. 

Nadat Steven zich geïdentificeerd had, vertelde de inspecteur hem kort dat Karolien in Dublin op straat neergeschoten was en dat Michael Feenay zelfmoord had gepleegd. Of het ene misdrijf met het andere te maken had, wist hij niet. Op de vele vragen die Steven wanhopig op hem afvuurde, kon of wou hij niet antwoorden omdat het onderzoek nog volop bezig was.

Beduusd begon Steven in een eerste reactie te puzzelen aan allerlei verbanden. Maar dan kreeg hij ademnood en voelde hij zijn keel dichtschroeven. De glans in zijn pupillen doofde. Een scherm van tranen vormde een omfloerste sluier. Stevens wereld stortte in. Karolien was dood.

23

When this you see, remember me

and bear me in your mind

let all the world say what they may

speak of me as you find 

De simpele woorden die Brian Jones, medestichter van The Rolling Stones, op zijn uitvaart vergezeld hadden, stonden als enige tekst op het bidprentje van Michael Feenay. Steven had het gisteren gevonden tussen Karoliens post. Wie het opgestuurd had, was voor hem een raadsel. 

De kranten hadden de voorbije dagen veel geschreven over de dramatische gebeurtenissen. Steven had het allemaal bijgehouden en in een map geklasseerd. Veel speculaties en halve waarheden.

Voor de katholieke Noord-Ieren waren de Britten, die Michael gedurende maanden onschuldig hadden opgesloten, de grote schuldigen in dit drama. Door die verdachtmakingen was Michael zijn Belgische vriendin kwijtgeraakt, had hij zijn studies niet kunnen afmaken en was hij weggezonken in een depressie. De moord op een onschuldig Belgisch meisje werd unaniem afgekeurd. Maar Michael werd opgevoerd als een martelaar, die in de Britse gevangenis verschillende hersenspoelingen had ondergaan. De diepe oorzaak van de aangrijpende gebeurtenissen moest hier gezocht worden.

Steven had samen met Karoliens halfzus, die in Zürich woonde, alle praktische schikkingen getroffen. Deze vrouw, die verantwoordelijk was voor de marketing van een belangrijke internationale groep, had nooit veel contact met Karolien gehad. De band van het bloed was voor hen nooit significant geweest.

‘Tears in heaven.’ De holle ruimte van de kerk deed de Martin signaturegitaar van Eric Clapton nog weemoediger klinken. Met gesloten ogen leek het of God zelf het instrument bespeelde. Of hoe emotie zich in zes snaren kon vertalen. 

Op het kerkhof heerste stilte. Het sloot de buitenwereld af. Het rijk van de doden is een strikt gescheiden plaats. Een van de weinige zekerheden in het leven is dat we hier uiteindelijk allemaal zullen eindigen. Vroeg of laat is dit de toekomst die ons wacht. 

De witte kist straalde kilte uit, ondanks de zonnestralen. Steven voelde koude rillingen over zijn rug lopen, terwijl zweetdruppels op zijn voorhoofd glansden. Hij stapte machinaal vooruit in een naargeestige omgeving. Alle opstandigheid verdween en veranderde in een duidelijk gevoel van vervreemding en wanhoop. Zijn hand legde een bloempje neer, hij draaide zich om en de witte lijkkist verdween met elke voetstap die hij zette. De aarde leek te beven. Karolien achterlaten verbrandde al zijn energie. Hij zag nog hoe de journalisten hun werk deden. Hoe een mensenzee in het tafereel opging. Was hij enkel een toeschouwer, die de beelden volgde op een scherm? In zijn hoofd leek het of een virus, zoals bij een computer, alle opgetaste bestanden aan het opvreten was. 

Een zacht briesje golfde door zijn haren. Iemand in een donkerblauw pak nam hem onverwachts bij de arm en leidde hem weg. 

‘De doden laat je best alleen.’ Steven keek op en zag toen pas dat het Leon Deckers was. De omgeving kwam hem weer bekend voor en hij kreeg een sterk déjà vugevoel.

Enkele dagen later las Steven dat Michael postuum verdacht werd van de recente bloedige aanslag in Belfast. De autobom van tweehonderd kilo had twaalf slachtoffers en tientallen gewonden als droevige balans. Buurtbewoners meenden Michael herkend te hebben. Gezien de hetze rond zijn dood en de mythe die hem nu al omgaf, vond men echter geen getuigen die hem formeel aanwezen. Niemand wou de verantwoordelijkheid nemen en als judasfiguur beschouwd worden.

Michaels broer was eveneens lang ondervraagd, maar veel duidelijkheid had hij niet kunnen brengen. Hij wist alleen dat Michael drie dagen voor de aanslag in een andere wagen naar Dublin vertrokken was dan de huurauto waarin hij zelfmoord had gepleegd. Het voertuig waarmee Michael vertrokken was werd nooit meer teruggevonden. Dit raadsel hield hem jarenlang bezig en twijfelen deed hij voor de rest van zijn leven.

En zo had de pers elke dag voldoende voer voor sensatie. Journalistiek bestaat immers grotendeels uit het diepgaand bestuderen en blootleggen van het menselijk leed. Een machine die nooit gebrek heeft aan grondstof. De nieuwsitems waarheidsgetrouw weergeven is essentieel, maar nog belangrijker zijn stijgende kijkcijfers of een groeiende oplage. Een nieuwe verzetshaard, een smeulend vuur dat enkel een windstoot nodig heeft om de vlammen opnieuw te laten oplaaien. Een kapotgeschoten stad, hongersnood, een aardbeving, vliegtuigramp, aanslag of  reeks nieuwe schandalen; elke dag heeft op die manier zijn eigen nieuws.

Ook onze aarde draait knikkend en tollend verder met een roekeloze snelheid in haar baan rond de zon. Het enige bewijs hiervoor is dat de seizoenen elkaar opvolgen, in een scala van kleuren. 

Dagen gaan over in jaren, gesluierd en haast onmerkbaar. Wellicht gaat de kwaliteit van het bestaan erop vooruit, hoewel de prijs die ervoor betaald wordt hoog is. Mensen blijven ondanks alle vooruitgang immers kwetsbare wezens, die het ongeluk hebben te beseffen dat ze leven om te sterven zonder ooit te weten of het allemaal wel de moeite waard was. 

Steven draaide de oprijlaan naar het Kasteel van Ooidonk op. Het was zomer. Rustig reed hij verder door de blauwe poort, gemerkt met het jaartal 1595. In de verte zag hij, verdoken tussen de maïsvelden, de wit gekalkte muren met rode deurtjes van boerderijen die neergezet waren in een vorige eeuw. Hij stopte aan de parking van het kasteel en kuierde in de richting van het Koetshuis Ooidonk. De herinneringen aan Karolien schoten royaal door zijn hoofd.

Vanmorgen, toen hij op weg was naar een zakenrelatie in Kortrijk, had Steven de autosnelweg verlaten ter hoogte van Deinze. Zoals lang geleden had hij opnieuw het traject gevolgd langs Sint-Martens-Latem. Hij was gestopt aan de Auberge du Pêcheur. Een golf van energie en liefde stroomde door hem heen. De atomen die zijn lichaam vormden, leken te trillen. Het licht was feller en de kleuren leken intenser. Steven wist dat het tegen de regels van de natuur inging, maar hij kon zich niet van de indruk ontdoen dat Karolien naast hem zat. Hij voelde haar aanwezigheid. Zij had hem geleid naar deze plek. Was dat nu mogelijk omdat zijn genezingsproces achter de rug was? Hij kon aan haar denken zonder dat de pijn binnentrok.

Steven wandelde ontspannen het park aan het kasteel binnen. Hij wist dat Karolien naast hem liep en het ritme van het stappen regelde, zoals ze vroeger steeds had gedaan. Steven was niet gek en hij besefte dat ze er fysiek niet was, maar dat had geen belang. Hij installeerde zich op een bank en praatte met haar. 

‘Waarom was de laatste persoon die je zag je moordenaar?’

‘Laat het verleden toegedekt. Je moet nu verder’, hoorde hij haar duidelijk zeggen. De zucht die oprees uit zijn borstkas was diep en pijnlijk. 

‘Wat zou ik niet geven om je nog één keer te zien.’ 

‘Maar je ziet me toch’, klonk het duidelijk in zijn oren. Steven stond recht en hij voelde haar, geen fysieke omhelzing kon zo intens zijn.

‘Karolientje’, hoorde iemand die net passeerde hem luidop zeggen.

Langzaam evaporeerde haar beeld in witheid en werd dan doorzichtig tot het visioen helemaal verloren ging. Ook haar stemgeluid werd steeds zwakker tot het fluïdum geheel verdween. Het borende gemis aan zijn vriendin bleef.

24

Leon Deckers zat in de schaduw met een jongetje te spelen. Hij had het ventje op zijn rechterknie gezet. In zijn fantasie hobbelde het cowboytje met zijn paard door de velden. 

‘Je moet opa niet vermoeien, Lucas’, riep iemand uit de living.

‘Wil je bij mama een glas water halen?’ Het kind sprong van zijn paardje en liep naar binnen.

Op dat moment kwam een zware BMW de binnenkoer opgereden. Steven ging op de houten bank zitten die naast Deckers’ rolstoel stond. Zijn gelaat was eens scherp en duidelijk getekend geweest, nu leek het verweerd door de jaren. Een beroerte had onherstelbare schade berokkend aan de linkerhelft van zijn lichaam, waardoor hij aan een rolstoel gekluisterd was. Het jarenlange wroeten en de vele tegenkantingen hadden hun tol geëist. Deckers was half afgebrokkeld, zoals de Egyptische sfinx. Iemand schoot zijn neus er ooit af, maar of dit nu de Mamelukken of de soldaten van Napoleon waren, wat deed het er nog toe? Zandstormen en regen hadden voor de rest van het verval gezorgd. De tijd kent nu eenmaal geen genade. Nu stond het eens zo prachtige beeldhouwwerk er verhakkeld en ontwijd bij, net zoals Leon Deckers. Een man die half leeuw en half mens geweest was tijdens zijn leven. Iemand voor wie de belangrijke mannen van dit land gebeefd hadden. 

‘Het probleem met industriëlen en politiekers is dat de macht te veel binnen dezelfde familie blijft. Dat maakt hun kwetsbaar, die vader-op-zoontraditie’, had hij Steven lang geleden toevertrouwd. 

‘Op die manier verjaart ook nooit iets in dit land’, had hij dikwijls herhaald.

Het is aangewezen dat er na verloop van tijd op een zijtak van de moederboom met nieuw, vreemd materiaal geënt wordt. Steven was de tak die Deckers op zijn familieboom had geënt. Een paar jaar geleden was hij met zijn enige dochter Louise getrouwd. Deckers wist dat Stevens verleden onschuldig, onbelast en onbesproken was. Niemand zou hem dus kunnen chanteren of onder druk zetten. 

Steven had ondertussen het gesloten boek dat Deckers steeds geweest was grondig gelezen en zaken ontdekt die hem met verstomming hadden geslagen. Zo was hij nu bestuurder van bedrijven die hij vroeger als accountmanager had opgevolgd. Deronelseck Holding was de meest simpele code om te kraken, omdat het slechts een anagram was van de letters die Leon Deckers vormden. Steven had er met zijn neus bovenop gezeten toen zijn schoonvader de gebouwen kocht van het failliete La Moderne, de veertig procent aandelen van de vleesbaron en het bedrijf van Pierre Lefevre, de salamifabrikant uit de buurt van Valence. Samen met Eric Reyns had hij de aandelenovereenkomst van Karel Verbist bestudeerd zonder dat hij doorhad wie de koper was. Omdat de maatschappelijke zetel van Deronelseck Holding op de fiscaal vriendelijke Bahama’s gevestigd was, hoefden de namen van de aandeelhouders niet vermeld te worden. Dit was uiteraard een excuus, maar toch vond Steven van zichzelf dat hij ziende blind was geweest.

Hij had ook ontdekt dat zijn schoonvader lid van een geheime organisatie geweest was. Een duister genootschap dat nog steeds bestond, maar waarvan hij de naam nooit zou onthullen. Toen de ex-professor ermee had gebroken, hadden ze hem tot tweemaal toe proberen uit de weg te ruimen. Hun invloed was zeker niet te onderschatten. Vele politiekers en bedrijfsleiders waren afhankelijk van de beslissingen die binnen dit genootschap genomen werden. De media hebben deze zaken steeds gebagatelliseerd. Niet moeilijk, want ook verscheidene kranten, radio- en televisiestations behoorden hen toe. 

Wie heeft er echt de leiding in dit land? Hoe weten we wat uiteindelijk waar is en wat niet? Het bleven voor Steven onbeantwoorde vragen. Echt stil stond hij er echter niet bij. Dagelijks bewees hij dat zakendoen op een ethische en correcte manier even efficiënt kon zijn. Zo had hij de offshoremaatschappij op de Bahama’s opgedoekt. Een gerechtelijk onderzoek had aangetoond dat een aanzienlijk deel van de kapitaalstromen naar Deckers’ bedrijven van daar afkomstig waren. Met een fiscale monsterboete tot gevolg. In een periode dat wild en krachtig ondernemen gelijk stond aan het omzeilen van de vigerende wetgeving had Deckers zich immers gedragen als een kamikazepiloot. Belastingontduiking was bij hem ingeburgerd, en complexe constructies hadden enkel het doel om de fiscus te bedriegen. In de gerechtelijke onderzoeken die later volgden kwamen deze onfrisse praktijken als modderbellen naar boven. Het zwaard van Damocles hing boven het imperium van Deckers toen deze definitief geveld werd door een trombose. Vanaf dat moment had Steven de zaken in handen genomen. De peripetie was gekomen toen de fiscus een minnelijke schikking had voorgesteld. Het was een flinke som geld die opgehoest moest worden, maar dat woog niet op tegen de angst en onzekerheid.

Steven had Deckers resoluut afgewimpeld toen deze hem op zijn ziekbed voorstelde om chantage te plegen in plaats van de voorgestelde dading te aanvaarden. De ex-prof bezat immers nog altijd in een kluis het dossier dat hijzelf De Tien Geboden noemde. Het was samengesteld uit een bundeling van zondes, begaan door verschillende belangrijke figuren van dit land. Met dit gevaarlijke wapen had hij in het verleden sommige officiële instanties naar zijn hand kunnen zetten. Het document was een afrekening met hoge bonzen die in alle takken van de maatschappij de lakens uitdeelden. Prominenten, die vooral tegen de geboden van onkuisheid en hebzucht gezondigd hadden, kwamen uitgebreid aan bod. Namen, bedragen en foto’s. 

‘En?’ Met zichtbare moeite opende Deckers dat ene, nog bruikbare oog.

‘De holding is opgericht, zoals je gevraagd hebt’, antwoordde Steven. Deckers knikte voldaan. 

‘Geconsolideerd zullen de bedrijven er dit jaar opnieuw met ongeveer vijftien procent op vooruitgaan.’

Om zijn schoonvaders mondhoek gloorde een glimlach: ‘Prima!’ Hij leek zich lichamelijk wat beter te voelen. ‘We hebben wel een bredere kapitaalbasis nodig nu de offshore op de Bahama’s er niet meer is.’ Deckers’ verstand en geest waren nog altijd alert. 

‘Maak je maar geen zorgen. De nakende beursintroductie zal wel voor de nodige financiële zuurstof zorgen.’ 

‘Papa, papa’, riep Lucas. In zijn haast struikelde het ventje met het glas water. Steven pakte hem op en wreef zachtjes over zijn bezeerde knie.

‘Je kleinzoon wordt een harde. Hij weent zelfs niet.’ 

‘Heb je nu al nagedacht over De Tien Geboden? Ga je ze gebruiken?’ Deckers hield Steven scherp in de gaten.

‘Rechtvaardige handel, loyale concurrentie en ethisch ondernemerschap. Dat zijn mijn drie pijlers en chantage om iets te bekomen hoort daar niet bij.’

‘Dan zal je die bouwvergunning in Lokeren nooit krijgen.’ 

‘Ja, dat is dan jammer. Die Tien Geboden behoren tot het verleden en dat laten we toegedekt.’ 

De ex-professor zweeg en staarde voor zich uit. 

‘Je grootste voldoening moet zijn dat al de bedrijven die je opgericht of overgenomen hebt, het uitstekend doen. Een hetze in gang zetten waarbij verschillende figuren van hun voetstuk rollen om je zin te krijgen, zal zich uiteindelijk tegen je dochter en Lucas keren.’

Het deed Deckers goed dat Steven zichzelf wegcijferde. Hij had zich niet vergist in de bankier die hij jaren geleden ontdekt had. De jonge, dynamische manager met een fijne neus voor zakendoen die hij na een ongelukkig liefdesverhaal had opgevangen. Na de dood van zijn vriendin kon Steven zijn draai niet meer vinden bij de bank, en Deckers, die een rechterhand zocht, had hem een aanbod gedaan om voor hem te komen werken. 

Tot zijn grote vreugde had hij na een paar weken gezien dat zijn dochter Louise op hem verliefd was geworden. En Steven had zich door zijn Lorelei laten meetronen. 

Aan de zuivere geest en pure ingesteldheid van zijn schoonzoon had Deckers niet kunnen raken. Zijn zakeninstinct had hij wel verder gevormd en gekneed. Hij had hem verder opgeleid tot de persoon die Steven nu was: de absolute top. Deckers boog zich wat naar hem toe. 

‘Bewaar mijn Tien Geboden toch maar goed. Je weet immers nooit wat de toekomst nog allemaal brengt.’ Toen draaide hij zijn rolstoel met één handbeweging. Zijn laatste woorden echoden na in Stevens hoofd. Dit was een niet mis te verstane waarschuwing, wist hij. 

De zware inrijpoort van de abdijhoeve schoof automatisch dicht en sloot de buitenwereld hermetisch af.

Noten

1. Organization of the Petroleum Exporting Countries 

2. Irisch Republican Army, dat strijdt voor een vrij Ierland en wordt beschouwd als de militaire vleugel van de partij Sinn Féin.

3. Ulster Unionist Party

4. Nigerian National Petroleum Corporation

5. IRA-bolwerk

6. Trinitrotolueen: Een springstof die voornamelijk voor militaire doeleinden wordt gebruikt, zoals bommen, mijnen en granaten. 

7. Springstof van de nieuwe generatie. Zeer stabiel en gemakkelijk te vervoeren, ook moeilijk op te sporen.

8. Oudste protestantse paramilitaire organisatie 

9. Contract dat de relaties regelt tussen de eigenaar van het schip en de scheepsbevrachter 

10. Eerste Vlaamse drukker (circa 1450 - 1534), voerde de boekdrukkunst in in de Zuidelijke Nederlanden

11. Leden actief in de bommencampagne begin jaren zeventig, genoemd naar de Londense straat waar zij een koppel gijzelden. Na een beleg van zes dagen gaven ze zich over

12. Bijzondere Belastinginspectie

13. Ulster Freedom Fighers: protestantse terreurgroep 