De beleving van het heil

Ds. A. Schot
De beleving van het heil
© B.V. Uitgeverij De Banier, Apeldoorn 2018
Omslagontwerp en vormgeving: Albert Bloemert
Foto op omslag: iStock
ISBN 978 94 0290 6677
NUR 700 003

www.debanier.nl

Alle rechten voorbehouden.
Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of op welke andere wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

Inhoud

Voorwoord

1. De beleving van advent

2. De beleving van Kerstfeest

3. De beleving van de lijdenstijd

4. De beleving van Goede Vrijdag

5. De beleving van Pasen

6. De beleving van Hemelvaart

7. De beleving van het zitten ter rechterhand Gods

8. De beleving van Pinksteren

9. De beleving van de wederkomst

Geraadpleegde literatuur

Voorwoord

Dit boekje volgt op De orde des heils. Ook nu gaat het over de vraag: Hoe komt een zondaar aan het heil? De benadering is nu vanuit een ander gezichtspunt. De heilsfeiten zijn de weg waarin het heil door Christus is verworven. In dit boekje valt de nadruk niet op de heilsfeiten als zodanig, maar meer op de wijze waarop de vrucht van de heilsfeiten door Christus wordt toegepast. Dit heeft dan ook alles te maken met de weg waarin het heil in harten van zondaren wordt beleefd. Het is mijn hartelijke wens dat het voor velen tot onderwijs mag zijn.

Het onderwijs over de heilsfeiten is nodig. Als we de betekenis ervan niet meer kennen zal er ook geen verlangen zijn om de vruchten daarvan te mogen ontvangen. De Heere leert Zijn kinderen eerst zien wat ze missen. Het zou al zo groot zijn als we iets van dat ware adventsverlangen zouden leren kennen. En zelfs tot het laatste feit zult u zien dat er een gemis blijft. De leer van de heilsfeiten maakt echt geen bezittende mensen. Bezittende mensen zijn vaak juist onkundige mensen. Het is tot eer van God als Zijn kinderen meer vastigheid krijgen in hun geestelijk leven. U kunt dit duidelijk zien in het leven van de discipelen. En hoe méér zij van de Middelaar leren, hoe dierbaarder Hij wordt en hoe heerlijker zij spreken van Gods deugden.

De onderwerpen die u in dit boekje vindt zijn in 2017/2018 behandeld op de lidmatencatechisatie van de Gereformeerde Gemeente van Nunspeet. De gesproken tekst is door mw. J. Kranendonk-Gijssen uitgewerkt. Het boekje dat u nu in handen hebt is slechts een samenvatting daarvan. Evenals De orde des heils kunt u De beleving van het heil persoonlijk gebruiken. Voor ouders kan het dienen om inhoud te geven aan de huisgodsdienst. Maar het kan ook kerkelijk gebruikt worden op catechisatie – of voor gemeenteavonden.

Het was me een innerlijk vermaak om de Middelaar in deze overdenkingen te mogen volgen in de weg van Zijn vernedering en de weg van Zijn verhoging.

Voorjaar 2018
Ds. A. Schot

1. De beleving van advent

Wat is het eerste heilsfeit? U zult zeggen: ‘Dat is het Kerstfeest.’ En dat is waar. Toch beginnen we dit boekje niet met Kerstfeest, maar met advent. Zo is het in het kerkelijke leven, en zo is het ook in het bevindelijke leven van Gods kinderen. Aan de komst van Christus ging een periode vooraf. Kerstfeest werd door God eerst heel nauwkeurig voorbereid. Zonder voorbereiding was er geen plaats voor Christus geweest. Wat kunnen we daaruit leren voor het geestelijk leven? De openbaring van Christus in het hart wordt ook eerst voorbereid. Daarom zeggen wij weleens: Het begint niet met Christus. Ten diepste begint het wel met Christus, want er kan geen geestelijk leven zijn buiten Christus. Maar het begint niet met de Persoonskennis van Christus. Aan de kennis van Christus gaat een toeleidende weg vooraf. Een voorbeeld daarvan vinden we in de Christenreis van Bunyan. Er ligt een weg tussen stad Verderf en het Poortje. Eerst ziet Christen dat Poortje niet eens. Hij ziet slechts een lichtschijnsel. Onder de toeleidende weg verstaan we het plaatsmakende werk van de Heilige Geest, waarin de zondaar leert dat Christus’ komst noodzakelijk is. Dit bestaat niet alleen in het ontdekken aan de zonde, maar ook in het leren sterven aan de eigengerechtigheid. De Heilige Geest maakt het leven buiten Christus voor zo’n zondaar onmogelijk.

Is dat nu nog nodig? Christus ís toch al gekomen? Kunnen mensen Hem dan niet gewoon aannemen? Om deel te krijgen aan Zijn komst, moet deze ‘toegepast’ worden aan ons hart. Dat gebeurt door het plaatsmakend werk van de Heilige Geest. Aan de komst van Christus gaat een verwachting vooraf. Hoe gaat een mens naar Christus verlangen? Toen aan Adam en Eva de eerste adventsbelofte gegeven werd, ging daar wel wat aan vooraf. Eerst werden zij voor Gods rechterstoel geroepen en tot schuldbekentenis gebracht. Hun vijgenbladeren boden geen enkele bescherming. Zij stonden bevende voor God, in hun diepe verlorenheid. Toen werd de moederbelofte gegeven. Aan de weg der verlossing gaat een schuldbelijdenis vooraf. Na die belofte is er een gegronde verwachting ontstaan. We zien dat verlangen bij Adam direct komen, want hij noemt zijn huisvrouw Heva, moeder aller levenden. Zo ontstaat er nog een adventsverwachting na een Woordopenbaring dat zalig worden nog mogelijk is. De vervulling van die verwachting is echter wel door een onmogelijke weg gegaan.

De belofte is de vervulling nog niet. Daar ligt een tijd tussen. Op het moment dat de Heere het belooft, kan het weleens zó dichtbij zijn, dat je denkt dat je het al hebt. Als aan een kind iets beloofd wordt voor zijn of haar verjaardag, heeft het kind het cadeau nog niet in handen. Het droomt er misschien wel van. Het heeft het cadeau misschien al zien liggen achter de etalageruit. Maar het heeft het nog steeds niet in handen. Zien is nog geen hebben. Anders gezegd: Advent is nog geen Kerstfeest.

Is het Bijbels om te zeggen dat er een verwachting voorafgaat aan de komst van Christus?

De hele heilsgeschiedenis uit het Oude Testament laat dat zien. Denk aan het leven van Abraham, Izak en Jakob. Het begon in Abrahams leven met de roeping. De verwachting van of het verlangen naar Christus ontstond na de belofte over het Zaad. En die verwachting is door de onmogelijkheid heen gegaan. 25 jaar heeft Abraham moeten wachten op een kind. De belofte ging pas in vervulling toen de moeder in Sara verstorven was. Het voorbeeld van Abrahams verwachting stelt de Heere Jezus in het Nieuwe Testament ten voorbeeld voor de Joden (Joh. 8:56). Blijkbaar was dat voor hen nog altijd actueel. Ook bij Izak en Jakob ging het door het onmogelijke heen. Denk ook aan Psalm 116 en Psalm 130.

Zien we dit ook in het Nieuwe Testament? Ja, dat begint ook met de geschiedenissen van de wegbereider. Dit alles ging aan de openbare omwandeling van de Heere Jezus vooraf. Het was Johannes’ taak om de wet te prediken. De Schotse prediker Erskine schrijft dat de wet met een naald vergeleken kan worden en het Evangelie met een draad. De naald gaat altijd vóór de draad. Ik denk ook aan de tekst die de Heere Jezus Zelf noemde: ‘Die gezond zijn, hebben de Medicijnmeester niet van node, maar die ziek zijn.’ Wie het plaatsmakend werk loochent, zal hele stukken van het Nieuwe Testament moeten overslaan. Denk aan de geschiedenis van de blindgeborene, van de Samaritaanse vrouw, de gelijkenis van de wijze en de dwaze bouwer. Denk ook aan de pinksterpreek van Petrus. De apostel begint zijn hoorders eerst schuldig te stellen en spreekt daarna pas over de weg der verlossing. Denk ook aan de opbouw van de Romeinenbrief, die door de Statenvertalers een sleutel wordt genoemd tot recht verstand van de hele Schrift.

Soms komt men als tegenargument met het voorbeeld van Saulus van Tarsen. Maar … openbaarde Christus Zich aan hem zonder voorbereiding? Nee! Christus zei niet: ‘Saul, Ik ben uw Zaligmaker. Ik heb voor u in de kribbe gelegen.’ Nee, Hij verscheen eerst als Vertegenwoordiger van het recht van God. En wanneer maakte de Heere Jezus Zich bekend als Zaligmaker in het hart van Saulus? Drie dagen later. Ook bij Saulus is er dus een verwachting aan voorafgegaan.

De adventsprediking is ontdekkend voor degenen die het plaatsmakende werk voor Christus missen. De adventsprediking is echter waardevol voor mensen die dit uitzien herkennen. Zij voelen zich onbegrepen als men het geestelijk leven laat beginnen met de geloofsomhelzing van Christus. En aan de andere kant beseffen zij maar al te goed dat er een gemis is dat vervuld moet worden. Zij kunnen van de honger niet leven, maar zien uit naar verzadiging. De adventstijd maakt duidelijk dat het niet begint met de openbaring van de Zaligmaker. Het begint niet met Kerstfeest. Maar advent alleen is niet genoeg. Het kan ook niet zonder de kennis van de Zaligmaker. Onder de openbaring van de Middelaar verstaan we dat Hij Zichzelf openbaart in het hart van een mens. Dat is nodig. Christus is een verborgen Persoon. De openbaring van Christus noemen wij ‘de beleving van Kerstfeest’.

Kun je weten of je dat hebt meegemaakt? Toen het volk van Israël voor de Rode Zee stond, was er geen weg. Dat werd omkomen. Achter hen waren de Egyptenaren en aan weerszijden waren de bergen. Vóór hen was de zee. Toen baande God een weg, waar geen weg was, zodat ze veilig naar de overzijde konden. Zullen ze dat ooit vergeten zijn? Zo is het ook met de openbaring van Christus. Dan baant God een weg, waar geen weg is. Dat weet een mens toch! Een predikant zei eens: ‘Sommige mensen worden gered uit een droge sloot.’ Met andere woorden: men wist er zelf uit te kruipen. Dan is de redding geen wonder. Dat is zelfs geen redding, want in een droge sloot verdrink je niet. Christus haalt Zijn volk echter uit de ruisende kuil en uit het modderig slijk. En dat is een wonder.

1. Wat betekent advent?

Het woord ‘advent’ komt van het Latijnse woord ‘adventus’ = komst.

2. Waarom gaan er aan het heilsfeit van Kerstfeest adventsweken vooraf?

De komst van Christus werd vanuit de hemel zorgvuldig voorbereid. God heeft Zijn Zoon niet zonder voorbereiding naar de aarde gezonden.

3. Wat leren we hieruit voor het geestelijk leven?