BIJ UITGEVERIJ DE BANIER VERSCHENEN EERDER VAN JANWILLEM BLIJDORP:

Serie ‘Bas en Charlotte’

1. Bruggers!

2. Rome, sweet Rome!

3. Hoezo problemen?

4. Stoorzender!

Serie ‘De drie avonturiers’

1. Kampeerders in de knel

2. Wind in de zeilen

3. Terreur aan de Moezel

4. Kunstroof in Parijs

5. De ongrijpbare slavenhaler

6. Duistere praktijken in Zuid-Afrika

7. De wraak van de bendeleider

Serie ‘Groep 8 beleeft altijd wat’

1. Verzin iets beters

2. Foute wissel

3. Eerlijk duurt het langst

4. Samen sterk

COLOFON

Janwillem Blijdorp
Bouwers!
© B.V. Uitgeverij De Banier, Apeldoorn, 2018
Omslag- en binnenillustraties: Daan van Oostenbrugge
Omslagontwerp en vormgeving: Jet Ontwerp
ISBN 978 90 8718 1086
NUR 283-010

www.debanier.nl
www.janwillemblijdorp.nl
www.van-oostenbrugge.nl/daan

Alle rechten voorbehouden.
Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of op welke andere wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

EVEN VOORSTELLEN

HALLO!

Ik ben BAS DE LANGE Ze zeggen dat ik hoogbegaafd ben. Op de basisschool heb ik twee klassen overgeslagen. Hoewel ik ontzettend tegen de brugklas opzag, viel het allemaal best mee.

Sterker nog, mijn jaar als ‘brugger’ was het leukste dat ik tot nu toe heb meegemaakt.

Het tweede jaar was in het begin een stuk lastiger.

Dat kwam vooral doordat Carla, een meisje dat was blijven zitten, aan alle kanten probeerde de sfeer in de klas te bederven.

Gelukkig veranderde dat in de loop van het jaar en heeft ze zelfs ijverig meegeholpen geld in te zamelen voor een goed doel.

Dankzij de inzet van de hele klas en nog een heleboel andere mensen gaan we binnenkort naar Roemenië, om daar een oud schoolgebouw op te knappen.

Te laat heb ik bedacht dat ik mezelf hiermee een probleem op de hals heb gehaald. Want mijn leus voor dit jaar is: Wat waard is om gedaan te worden, is waard om goed gedaan te worden …

HOI!

Ik ben CHARLOTTE KLEINE. Om maar met de deur in huis te vallen: het enige wat klein aan me is, is mijn achternaam. Als kind ben ik erg ziek geweest en daardoor ben ik op de basisschool een keer blijven zitten. Eerst baalde ik daar vreselijk van, maar nu zie ik ook de positieve kanten. Doordat ik een jaar over moest doen, ben ik in de fijnste brugklas van Nederland terechtgekomen.

Ondertussen hebben we ook het tweede schooljaar er alweer bijna opzitten. Eerst heb ik daar best tegenop gezien, omdat Carla bij ons in de klas kwam.

Ze was blijven zitten en leek vast van plan het hele jaar niets uit te voeren. Door haar houding werd de sfeer in de klas een stuk minder goed, maar gelukkig is ze na een tijdje bijgedraaid. Zo zelfs, dat ze zich volop heeft ingezet om onze actie voor Roemenië een succes te laten worden. Uiteindelijk is het ons gelukt bijna € 10.000,- op te halen!

Roemenië, we komen eraan!

DE REST VAN KLAS HV2

1. WAAR BEN IK AAN BEGONNEN?

‘Bas, kap daar alsjeblieft mee!’

‘Waarmee?’ doet Bas onnozel. Hij weet heel goed dat mama er een gruwelijke hekel aan heeft als hij met zijn vingers op de tafel zit te trommelen.

‘Dat weet je best! Ik krijg nog eens een punthoofd van je!’

‘Dat wil ik zien’, lacht Irma, Bas’ oudere zus. ‘Zal ik vast naar de feestwinkel gaan om een passend hoofddeksel te kopen?’

Tegen wil en dank schiet mama in de lach.

‘Begin jij nu ook al?’ vraagt ze.

‘Ik dacht dat alleen Bas last had van het ikneemallesletterlijkvirus.’

‘Ik denk dat het besmettelijk is’, zegt Bas. ‘En we hebben allebei dezelfde leraar Nederlands.’

‘Wat heeft meneer De Jong ermee te maken?’ vraagt Irma verbaasd.

‘De heer De Jong stelt het zeer op prijs dat wij Algemeen Beschaafd Nederlands spreken’, zegt Bas op plechtige toon. ‘En hij tracht ons zoveel mogelijk spreekwoorden en gezegden bij te brengen, in de hoop dat daardoor het aantal leenwoorden in onze taal tot een minimum wordt beperkt.’

‘Leenwoorden? Wat zijn dat?’ vraagt Irma verbaasd. ‘Heeft De Jong dat nog niet uitgelegd? Bij ons deed hij dat volgens mij al in de eerste les.’

‘O, dan heb ik toen zeker niet opgelet’, doet Irma luchtig. ‘Maar nu weet ik nog niet wat leenwoorden zijn.’

‘Woorden uit een andere taal’, legt Bas uit. ‘Het Nederlands zit er vol mee. De Jong heeft daar een hekel aan, maar voor sommige woorden bestaat er helemaal geen Nederlands woord. Toen we dat De Jong probeerden duidelijk te maken, stond hij met de mond vol tanden.’

‘Volgens mij heeft hij een kunstgebit’, grinnikt Irma. Hoofdschuddend hoort mama het aan. ‘In ieder geval zit je nu niet meer met je vingers te trommelen’, constateert ze, ‘dus dit zinloze gesprek is toch ergens goed voor.’

‘Waarom deed je dat eigenlijk?’ wil Irma weten. ‘Maak jij je soms druk over die reis naar Roemenië?’

‘Dat kan ik me heel goed voorstellen’, komt mama Bas te hulp. ‘Ik vind het nog steeds een hele onderneming.’

‘Ik ook’, geeft Bas toe.

‘Dus daar wringt de schoen!’ begrijpt mama.

‘Ik snap jou niet!’ zegt Irma.

‘Eerst doe je er alles aan om zo’n reis te regelen, en nu begin je te twijfelen.

Volgens mij had je dat beter eerst kunnen doen.’

‘Maar dan was ons plan nooit gelukt’, reageert Bas meteen. ‘En misschien was Carla dan nog steeds de stoorzender van onze klas geweest.’

‘Gaat ze eigenlijk over?’ wil Irma weten.

‘Voor zover ik weet, wel’, zegt Bas. ‘Net als de rest van de klas.’ Hij zucht even diep en vervolgt: ‘Al blijft er van die klas na de vakantie weinig meer over. Als ik het goed heb, gaan we met z’n zessen of zevenen naar het vwo of het gymnasium. De rest gaat naar de havo.’

‘Gelukkig gaat je vriendin Charlotte ook naar het vwo’, plaagt Irma.

‘Charlotte is mijn vriendin niet!’ stuift Bas op. ‘Niet op de manier die jij bedoelt!’

‘Misschien maar beter ook’, doet Irma er nog een schepje bovenop.

‘Het lijkt me knap lastig als je elke keer een opstapje moet zoeken als je wilt zoenen.’

‘Dergelijke problemen zul jij nooit hebben’, zegt Bas nijdig. ‘Want er is geen hond die jou wil zoenen!’

‘Zoenen met een hond’, griezelt Irma. ‘Ik moet er niet aan denken!’

Demonstratief loopt mama naar de spiegel in de hal. ‘Zie je wel’, zegt ze. ‘Dankzij jullie gezeur is het begonnen!’

‘Wat?’ vraagt Irma verwonderd.

‘Nou, dat punthoofd’, grinnikt Bas.

‘Dat bedoel ik niet’, zegt mama. ‘Ik meende het vanmorgen al te zien, toen ik voor de spiegel stond, maar nu weet ik het zeker: ik krijg grijze haren van jullie.’

‘Niet van ons’, zegt Bas meteen. ‘Grijs haar is het gevolg van een veranderde eiwitsynthese, waardoor er een verlies is van melanine.’

Irma hapt letterlijk naar adem. ‘Het verlies van wat?’

‘Van melanine’, gaat Bas onverstoorbaar door. ‘Het pigment dat kleur geeft aan ons haar.’

‘Hoe weet je dat nu weer?’ vraagt mama.

‘O, gewoon, van het internet. Mevrouw Nijstad zei laatst ook tegen me dat ze grijze haren van me kreeg en toen heb ik opgezocht of dat kan.’

‘Ik ben dus niet jullie enige slachtoffer’, zegt mama.

‘En al met al weet ik nu nog niet wat je dwarszit. Dus voor de draad ermee. Soms worden problemen al opgelost door er alleen maar over te praten.’

‘Goed dan’, zegt Bas. ‘Maar jullie moeten beloven me niet uit te lachen.’

‘Ben je echt verliefd op Charlotte?’ vraagt Irma verrast.

‘Irma!’ waarschuwt mama. ‘Misschien is het beter dat jij naar je kamer gaat om je huiswerk te maken.’

‘Volgens mij heb ik dat al af’, doet Irma luchtig.

‘Irma mag het wel weten’, zegt Bas. ‘Of eigenlijk weten jullie het allemaal allang.’

‘Wat weten we allang?’ vraagt mama nieuwsgierig.

‘Dat ik niets in Roemenië te zoeken heb!’

‘Niets te zoeken?’ Niet-begrijpend kijkt mama Bas aan. ‘Waarom niet?’

‘Omdat ik twee linkerhanden heb!’

‘Tja, en voor het sjouwwerk hoeven ze jou ook niet mee te nemen’, voegt Irma eraan toe. ‘Je hebt daar inderdaad niets te zoeken, Bas!’

Kwaad kijkt mama haar oudste dochter aan.

‘Jullie praten allebei onzin’, zegt ze, ‘en dat weten jullie heel goed!’

‘Nou, vertelt u me dan eens wat ik daar doen moet?’ zegt Bas met een klein stemmetje. Het huilen staat hem nader dan het lachen.

Mama slaat een arm om hem heen en zegt: ‘Wat denk je, zouden je klasgenoten het leuk vinden als je thuisblijft?’

‘Als jij niet meegaat, komt er van het opknappen van die oude school niets terecht’, maakt Irma haar plagende opmerking van even daarvoor weer goed. ‘Ze rekenen er vast op dat jij daar de leiding neemt.’

‘Ik, de leiding?’ snift Bas. ‘Maar ik weet niets van bouwen en zo!’

‘Dat hoeft ook niet’, vindt mama. ‘Maar ik weet zeker dat jij heel goed in staat bent ervoor te zorgen dat de juiste persoon op de juiste plaats aan het werk gaat. En jou kennende ken je vast genoeg Roemeens om jezelf een beetje verstaanbaar te maken tegen de plaatselijke bevolking.’

Een beetje betrapt staart Bas naar zijn schoenen. Dat hij druk bezig is wat Roemeens te leren, gaat niemand wat aan.

‘De meeste Roemenen kennen vast ook wel een beetje Engels’, zegt hij vlug. ‘En aangezien we allemaal inmiddels twee jaar Engels achter de rug hebben, moeten we ons daarmee kunnen redden.’

‘Maar jij vindt het wel handig als je ook kunt verstaan waar ze het over hebben als ze tegen elkaar praten’, zegt mama. ‘Heb ik gelijk of niet, Bas?’

‘Natuurlijk is dat handig’, knikt Bas. ‘Maar dat wil nog niet zeggen dat ik dat kan.’

‘Zeg eens wat in het Roemeens!’ zegt Irma opgewonden.

‘Nu sã plângi asa!’

‘Wat betekent dat?’

‘Dat mag je zelf uitzoeken’, grijnst Bas.

‘Je zegt zomaar wat!’

‘Zeur niet zo!’

‘Ik vind niet dat Irma zeurt’, zegt mama. ‘Je mag niet zomaar iets tegen iemand zeggen als de ander het niet kan verstaan. Dus …?’

‘Zeur niet zo!’ zegt Bas. ‘Nu sã plângi asa betekent: zeur niet zo!’

‘Weer drie grijze haren erbij’, zucht mama. ‘Beslis zelf maar of je wel of niet iets te zoeken hebt in Roemenië, Bas. Ik ben in ieder geval blij dat we hier straks een paar weken rust hebben!’

‘Maar Irma en Denise gaan toch niet mee naar Roemenië?’ doet Bas onnozel.

‘Als die het in hun hoofd halen vervelend te zijn, gaan we op zoek naar een kinderpension’, dreigt mama.

‘Eigenlijk best een goed idee!’ vindt Bas. ‘Volgens mij is een kinderpension een gat in de markt.’

‘Die zijn er allang’, grinnikt Irma. ‘Alleen heten ze dan ponykamp, zeilkamp, survivalkamp of zomerkamp.’

‘Je vergeet het computerkamp’, zegt Bas. ‘Daar zou ik best een keer naartoe willen!’

‘Ga jij eerst maar met je klas naar Roemenië’, raadt mama hem aan. ‘Ik denk dat dat heel wat leuker is dan een hele week achter een computer te zitten.’

‘Ik hoop het!’ zegt Bas. Het komt er zo dramatisch uit dat Irma en mama in de lach schieten.

2. PLANNEN

‘Wat neem jij eigenlijk voor kleren mee naar Roemenië?’ vraagt Charlotte aan haar vriendin Merel. ‘Ik heb er geen idee van wat voor weer het daar in de zomer is.’

‘Ik ook niet’, bekent Merel. ‘Maar dat kunnen we vast wel op internet vinden.’

‘Of we vragen het Bas’, bedenkt Charlotte. ‘Die heeft dat natuurlijk allang uitgezocht.’

‘Vast’, knikt Merel. ‘Maar ik denk niet dat het slim is nette spullen mee te nemen.’

‘Wel voor de zondag’, zegt Charlotte beslist. ‘Ik wil niet dat de mensen daar denken dat het ons niets kan schelen hoe we naar de kerk gaan.’

‘Hoe doen we dat daar eigenlijk op zondag?’

‘O, dat is niet zo moeilijk. We nemen een laptop mee en luisteren in een gebouw waar Bas’ nichtje werkt gewoon naar onze eigen kerkdienst’, vertelt Charlotte.

‘Mijn moeder wilde dat ook weten en toen heb ik het aan Bas gevraagd.’

‘En die kon uiteraard meteen een antwoord geven’, grijnst Merel. ‘Toch handig als je zo iemand in je klas hebt.’

‘Hij denkt echt aan alles, hè?’ zegt Charlotte.

‘Misschien niet aan ons kledingprobleem’, aarzelt Merel.

‘Daar komen we gauw genoeg achter’, lacht Charlotte. Ze pakt haar smartphone en tikt haastig een bericht in. Bas’ antwoord komt vrijwel meteen.

Merel kijkt Charlotte verbaasd aan als die het berichtje hardop voorleest.

‘Wat bedoelt hij daar nu weer mee?’ vraagt ze.

‘Ik denk dat ik het snap!’ zegt Charlotte. ‘Tijdens het opknappen van die school komen we waarschijnlijk onder de verf en zo te zitten. Dan is het niet handig als je kleren aantrekt die je later weer wilt dragen.’

‘Toch heb ik het gevoel dat Bas dat niet bedoelt’, zegt Merel. ‘Wil je de tekst nog een keer voorlezen, Charlotte?’

‘Best’, knikt haar vriendin. ‘Alle kleding die je zelf niet meer draagt of kunt missen.’

Opeens begrijpt ze het.

‘Bas wil dat we zoveel mogelijk kleding meenemen die we daar achter kunnen laten. De mensen daar zijn erg arm en vast blij met onze afdankertjes.’

‘Best triest’, vindt Merel. ‘Eigenlijk hebben we het hier in Nederland veel te goed.’

‘Wat dat betreft is het goed dat we twee weken naar Roemenië gaan. Dan kunnen we met eigen ogen zien dat het ook anders kan.’

‘Ik ga straks meteen aan mijn moeder vragen of ik zoveel mogelijk kleding mee mag nemen naar Roemenië.’ ‘Ik ook’, knikt Merel. ‘Er liggen ik weet niet hoeveel spullen in mijn kast die ik nooit meer aantrek.’

Opeens schiet ze in de lach.

‘Ik ben bang dat de mensen daar een heleboel jurken en rokken van jou niet kunnen gebruiken.’

‘Waarom niet?’ vraagt Charlotte verontwaardigd.

‘Omdat ze veel te lang zijn! Als ik het goed heb begrepen, zijn de Roemenen een stuk kleiner dan wij.’

‘Af en toe vraag ik me af waarom we nog vriendinnen zijn’, zegt Charlotte kwaad.

‘Je kunt toch zeker wel tegen een grapje’, schrikt Merel.

‘Niet hierover!’ zegt Charlotte beslist. ‘Ik kan er ook niets aan doen dat ik zo lang ben!’

‘Sorry, ik zal het niet meer doen’, belooft Merel. ‘Maar ik zag het gewoon voor me.’

‘Als de vrouwen daar een beetje handig zijn met naald en draad, kunnen ze mijn jurken en rokken zo passend maken’, zegt Charlotte. ‘En als ze daar geen zin in hebben, neem ik mijn kleding gewoon weer mee naar huis!’

‘Laten we straks eerst maar vragen of onze ouders het ermee eens zijn dat we onze spullen daar achterlaten. Hier in Nederland zijn ook heel wat mensen die tweedehands kleding goed kunnen gebruiken.’

Blijkbaar hebben ze Bas op een idee gebracht, want de volgende morgen, voor de eerste les, komt hij meteen naar hen toe.

‘Goed dat jullie over die kleding begonnen’, zegt hij.

‘Ik heb gisteravond meteen contact opgenomen met Debora, en die zegt dat de mensen daar ontzettend blij zullen zijn als we ook kleding meenemen.’

‘Mijn ouders vinden het prima’, vertelt Charlotte.

‘Mijn moeder wil wel zien wat ik in mijn koffer stop’, lacht Merel. ‘Ze is bang dat ik ook net nieuwe jurken, rokken en shirts die ik zelf toch niet zo leuk vind mee zal nemen.’

‘Als je een kledingstuk niet leuk vindt, koop je het toch zeker niet?’ vraagt Bas verbaasd.

De twee meisjes schieten in de lach.

‘Ga jij ooit winkelen, Bas?’ vraagt Charlotte.

‘Alleen als het echt moet. Gelukkig weet mijn moeder dat en koopt zij meestal mijn broeken, shirts en truien.’

‘Soms zie je dingen in een winkel liggen die zo goedkoop zijn dat je ze niet kunt laten liggen’, legt Merel uit. ‘Bijvoorbeeld in de opruiming.’

‘Als ze in de opruiming zijn, betekent dit dat niemand ze voor de normale prijs wil hebben’, zegt Bas slim.

‘Dat is zo’, geeft Merel toe. ‘Maar daarom kan ík ze nog wel leuk vinden.’

‘Bas, je hebt wel een beetje gelijk’, zegt Charlotte.

‘Soms koop ik iets omdat het zo goedkoop is en krijg ik daar later spijt van.’

‘Maar omdat het in de opruiming was, mag je het niet meer ruilen’, weet Bas. ‘En dan is elke euro die je eraan hebt uitgegeven er één te veel.’

‘Waarom verbaast het me niet dat je daar ook al verstand van hebt?’ vraagt Merel zich hardop af.

‘Omdat Bas óveral verstand van heeft’, lacht Charlotte. ‘Dat is niet waar!’ protesteert Bas. ‘Er zijn een heleboel dingen waar ik niets van weet.’

‘Laat maar’, zucht Charlotte. ‘Ik heb de moed allang opgegeven Bas te willen snappen.’

‘Heel verstandig’, knikt Bas, ‘want ik begrijp regelmatig mezelf niet. Maar nu even wat anders. Wil een van jullie straks aan de klas vragen of iedereen zoveel mogelijk kleding wil meenemen naar Roemenië?’

‘Je weet dat ik er een hekel aan heb in het middelpunt van de belangstelling te staan’, protesteert Charlotte.

‘Ik ook’, zegt Merel, ‘maar ik doe het wel, hoor!’

‘Het is trouwens wel handig als je een lijst maakt, Bas, van alle dingen die we mee moeten nemen. Ik moet er niet aan denken dat we bij ons vertrek merken dat iemand bijvoorbeeld geen geldig paspoort bij zich heeft’, vindt Charlotte.

‘Daar ben ik al mee bezig’, knikt Bas.

‘Misschien hebben we wel een visum nodig’, bedenkt Merel.

Bas schudt zijn hoofd.

‘Dat heb ik al uitgezocht. Je hoeft niet eens een paspoort te hebben; een geldige identiteitskaart is genoeg. En als het goed is, heeft iedereen die, na onze reis naar Rome.’

‘Hoe zit het met hamers, zagen en dergelijke?’ vraagt Charlotte zich hardop af.

‘Misschien moet iedereen zelf gereedschap meenemen’, zegt Merel. ‘Hoewel het dan lastig wordt alles uit elkaar te houden.’

‘Niet als iedereen overal zijn naam op zet’, vindt Bas.

‘Zullen we dat zo meteen ook aan de rest van de klas voorleggen?’

‘Ik hoop dat De Jong het daarmee eens is’, zegt Charlotte bezorgd. ‘Er zijn dit jaar al heel wat mentoruren de mist in gegaan.’

‘Wat maakt dat nu uit’, vindt Bas. ‘Als ik iets zinloos vind, zijn het die mentoruren.’

‘Meestal wel’, beaamt Merel. ‘We weten zo langzamerhand echt wel wat er van ons verwacht wordt.’

‘Ja, gewoon van ’s morgens vroeg tot ’s avonds laat studeren’, zucht Charlotte. ‘Of niet, Bas?’

‘Waarom doen jullie altijd net of alles me zomaar komt aanwaaien?’ vraagt Bas verontwaardigd. ‘Ik leer wel, hoor!’

‘Tussen zeven uur en kwart over zeven ’s avonds’, gokt Merel. ‘Veel langer zal het niet zijn.’

Bas gaat er wijselijk niet op in. Vergeleken bij zijn klasgenoten besteedt hij inderdaad weinig tijd aan zijn huiswerk.

‘Ik vraag zo aan De Jong of we even wat dingen mogen bespreken over onze reis naar Roemenië’, zegt hij. ‘Ik denk niet dat hij daar problemen mee heeft, want het schooljaar is toch al bijna voorbij.’

Uiteindelijk hoeft Bas helemaal niets te vragen. Aan het begin van de les staat de leraar Nederlands handenwrijvend voor de klas.

‘Zijn jullie ook aan het aftellen?’ vraagt hij.

‘Tot de zomervakantie?’ wil Patrick weten. ‘Dat doe ik al vanaf september vorig jaar!’

De rest van de klas schiet in de lach.

‘Dan vind jij het vast vreselijk dat we naar Roemenië gaan’, veronderstelt de leraar. ‘Want reken maar dat je daar aan het werk wordt gezet.’

‘Door wie eigenlijk?’ vraagt Jan zich af.

‘Door Bas!’ klinkt het van alle kanten.

‘Net of ik verstand van klussen heb!’ bloost Bas.

‘Eigenlijk zou onze leraar handenarbeid mee moeten gaan’, schiet Charlotte hem te hulp.

‘Heeft die verstand van klussen, dan?’ vraagt Carla droog.

‘Meneer Jochemsen weet echt wel waar hij het over heeft als hij jullie handenarbeid geeft’, schiet meneer De Jong zijn collega te hulp. ‘Ik ben zelfs zo vrij geweest om hem te vragen of hij met ons mee wil gaan, maar hij had al andere plannen.’

‘Hij gaat naar Egypte om het raadsel van de piramides op te lossen’, grijnst Frank.

‘Echt?’ vraagt Marion.

‘Jongens en meisjes’, waarschuwt De Jong. ‘Laten we het even serieus houden. Jan heeft hier wel een punt. Iemand moet de leiding hebben bij het opknappen van dat schoolgebouw, anders vrees ik dat er weinig van terechtkomt.’

Sander steekt zijn vinger op.

‘Mijn vader heeft aangeboden mee te gaan’, zegt hij. ‘Is hij handig?’ vraagt Patrick meteen.

Sander knikt instemmend.

‘Hij is zzp’er en heeft een klusbedrijf.’

‘Z-z-wat?’ vraagt Nadine.

Bas wil haar meteen haarfijn uitleggen wat een zzp’er is, maar Sander is hem voor.

‘Zelfstandige zonder poen’, zegt hij.

‘Betekent het dat echt?’ vraagt Nadine achterdochtig.

‘Echt!’ knikt Sander vol overtuiging. ‘Iedere keer als mijn broertje, zusjes of ik iets duurs willen hebben, zegt hij dat hij daar het geld niet voor heeft, omdat hij zelfstandige zonder poen is.’

‘Volgens mij houdt je vader jullie voor de gek’, lacht Bas. ‘Zzp’er betekent helemaal geen zelfstandige zonder poen.’

‘Wat dan wel?’ vraagt Sander verontwaardigd.

Hij weet het echt niet! realiseert Bas zich.

‘Zelfstandige zonder personeel’, vertelt hij. ‘Maar omdat veel zzp’ers niet genoeg werk hebben, worden ze vaak zelfstandigen zonder poen genoemd.’

‘Is dat zo, meneer?’ vraagt Sander voor alle zekerheid aan meneer De Jong.

Die knikt instemmend.

‘Bas heeft gelijk, maar ik denk dat dit niet voor jouw vader geldt, Sander. Anders had hij vast niet aangeboden mee te gaan naar Roemenië. Ik neem tenminste aan dat hij dat meende.’

‘Het lijkt hem leuk om een keer naar Roemenië te gaan’, zegt Sander. ‘Anders komt het er toch nooit van.’

‘Of hij wil weten hoe het is een keer zmp’er te zijn’, grinnikt Bas.

‘Zelfstandige met personeel’, begrijpt Jan.

‘Ik denk dat hij nog liever zelfstandige met poen zou willen zijn’, lacht Patrick.

‘Als dat zou kunnen!’ zegt Sander. Het komt er zo hoopvol uit dat de hele klas in een deuk ligt.

Het duurt even voor de rust is weergekeerd. Dan stelt meneer De Jong voor: ‘Misschien is het goed dat we binnenkort met iedereen die meegaat naar Florești een avondje om de tafel te gaan zitten. Dan weten we allemaal meteen waar we aan toe zijn.’

Hij knikt Sander vriendelijk toe en vervolgt: ‘Zeg maar tegen je vader dat we maar al te graag van zijn aanbod gebruik willen maken, Sander! Dat is meteen een hele zorg minder.’

De Jong heeft gelijk, beseft Bas, als ze even later weer aan het werk zijn. Al had ik het best leuk gevonden om zelf de leiding te hebben …

3. HET OVERLEG

Het overleg wordt gehouden in de aula van de school, twee weken voordat de zomervakantie begint.

Ze zijn er allemaal. Niet alleen de 21 leerlingen uit de tweede klas die meegaan, maar ook de leraren en ouders die zich daarvoor hebben aangemeld.

Zelfs de twee gepensioneerde buschauffeurs die meegaan om de bus te besturen.

Nadat meneer De Jong is voorgegaan in gebed, geeft hij Bas het woord. Die heeft een lijst gemaakt, waarop hij alle punten heeft genoteerd waar ze aandacht aan moeten besteden.

‘Ik stel voor dat we het eerst over de reis zullen hebben’, zegt Bas. Hij heeft de laptop van zijn vader geleend en klikt de eerste dia aan van de presentatie die hij samen met Patrick gemaakt heeft.

Op het beeld verschijnt een gloednieuwe bus van de busmaatschappij die spontaan een bus ter beschikking heeft gesteld.