De dans ontsprongen

Colofon

E-ISBN: 978-90-8954-241-0
1e druk 2010
© 2010 Yvonne Ramerman

Exemplaren zijn te bestellen via de boekhandel
of rechtstreeks bij de uitgeverij:
Uitgeverij Elikser B.V.
Ossekop 4
8911 LE Leeuwarden
Postbus 2532
8901 AA Leeuwarden
Telefoon: 058-2894857
www.elikser.nl

Foto auteur: Maaike Mulder
Vormgeving omslag en binnenwerk:
Evelien Veenstra

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op wat voor wijze dan ook, zonder voorafgaand schriftelijke toestemming van de auteur en de uitgeverij.

This book may not be reproduced by print, photoprint, microfilm or any other means, without written permission from the author and the publisher.

De dans ontsprongen

Yvonne Ramerman

Proloog

Ik onderdrukte een kokhalsbeweging toen ik zijn ogen zag. Ze stonden wijd open. Alsof hij naar iets keek dat boven hem gebeurde. Onwillekeurig keek ik naar het plafond en daarna kostte het me moeite om me weer te focussen op die blik. Een angstige blik.

De waarheid trof me als een vuistslag: Hij was dood! Verbijsterd sloeg ik de handen voor mijn ogen en ik moest steun zoeken tegen de muur om niet om te vallen. Hij was zwaar toegetakeld, zag ik. Hij had gapende wonden in zijn lijf en er stroomde bloed uit. Zijn handen waren stilgevallen in een afwerende kramp. Alsof hij op ’t laatst nog had geprobeerd om het onheil af te weren, alsof hij zijn belager had willen weerhouden van diens weerzinwekkende daad.

Rillingen liepen over mijn rug. Ik ging van de muur weg, voorzichtig schuifelend omdat ik niet zeker wist of mijn benen me konden houden, of ze niet onder me weg zouden slaan van walging en angst. Of ik niet binnen twee stappen in elkaar zou zakken en zou gaan overgeven.

Ik was nu vlak bij hem, mijn schoenen kleurden rood van het bloed op de grond, van het verspilde mensenbloed, van die paar liter rode vloeistof die het verschil uitmaakten tussen leven en dood. Ik keek naar zijn ogen die wijd open stonden. Wat zeiden die ogen? Wat hadden ze gezien voordat de fatale messteken een eind maakten aan zijn leven? Hoe kon iemand hem naar het leven staan en deze volstrekt onschuldige man die niemand ooit kwaad zou doen, zo toetakelen? Deze man die geen vijanden had, die alleen maar van mensen hield. En van mij.

Ik schreeuwde het uit. Ik bleef maar naar hem kijken en naar al het bloed op zijn lijf, op zijn kleren, op zijn gezicht. Al dat bloed op de vloer om hem heen.

Ik zag dat meerdere messteken hem fataal waren geworden. Mijn hoofd, dat tot nu toe gevuld was met chaotische gedachten, kwam ineens tot rust. En tot een beslissing. Ik moest de politie bellen. Ik moest naar beneden, weg van hier. Angst greep me bij de keel. Ik graaide de telefoon uit mijn broekzak en belde 112.

‘Er is iemand doodgestoken.’

Het klonk schel. Het was alsof mijn stem niet van mij, maar van iemand anders was, die de woorden vormde. Iemand die niets met mij te maken had en nu plotseling de ruimte, deze hal van de dood, was binnengetreden. Op hetzelfde ogenblik zakte mijn volume, ik voelde hoe mijn stem brak en in een gesmoord snikken overging. De haartjes op mijn armen gingen recht overeind staan, ik voelde hoe kippenvel zich als een golf over mijn lichaam verspreidde en toen werd het mij zwart voor de ogen.

Hoofdstuk 1

Ik zat aan de keukentafel met een leeg vel wit papier. Mijn pen lag er schuin op, met mijn armen over elkaar keek ik strak voor me uit. Eindelijk hadden we besloten om onze droom uit te laten komen. Maar nu moest nog het een en ander uitgewerkt worden. Waar moest ik beginnen? Er kwam niets uit mijn handen. Ik voelde hoe mijn hoofd vol zat met nutteloze gedachten. Wanneer kon ik tijd maken om de ramen te zemen en de was doen die inmiddels niet meer in de wasmand paste. Waarom kon ik me niet ontspannen?

Dit was onze kans, dit moest gaan lukken.

Egbert was zo positief en ervan overtuigd dat deze dansschool een feit zou worden. Daarentegen had ik zorgen. Ik had mijn baan opgezegd en ik vreesde voor mijn inkomsten. Tenslotte moest dit huis betaalbaar blijven. Maar Egbert zag nergens gevaar in en durfde dit risico te nemen.

Samen zijn we sterk, had hij meerdere malen gezegd.

Als we allebei ons hoofd boven water hielden en elkaar niet zouden verliezen in de drukte, zou het ons vast lukken. Onze karakters vulden elkaar naadloos aan. Mijn creativiteit in combinatie met zijn sterke organisatorische kwaliteiten. Het moest lukken.

Ik zuchtte even, drukte mijn vingertoppen tegen mijn slapen en masseerde ze van boven naar beneden. Dat voelde goed. Even de spanning die vanuit mijn tenen kwam en tot in mijn hoofd druk uitoefende, wegmasseren. Ik staarde weer naar het witte papier en schreef de verwachte omzet, inrichtingskosten en personeelskosten op.

Ik begon op een ander vel een rooster in elkaar te draaien. De avonden dat we de zaal konden huren waren al bekend. Ik was zo blij dat we die locatie hadden gevonden. We waren een goed tarief overeengekomen. De zaal was warm en had een spiegelwand over de gehele breedte. Precies wat we zochten.

Ik telde de lesuren op die we zelf niet konden doceren en rekende uit hoeveel personeel we nodig zouden hebben. We hadden al twee docenten gevonden. Morales, gespecialiseerd in salsa en de merengue, en Simone gespecialiseerd in klassiek ballet. Ik zou alle lessen showdance kunnen geven en Egbert de streetdance. En samen de stijldanslessen. Nu alleen nog de juiste mensen voor de cursussen hiphop, gogo en paaldans. Waar vond ik goed opgeleide dansers voor deze lessen?

Misschien moest ik een advertentie zetten op internet.

Ik maakte op een ander wit vel, dat ik de ‘to-do list’ noemde, een opsomming wat begon met: plaatsen van een advertentie.

Ik was druk bezig toen ik merkte dat het schemerig begon te worden. Ik stond op van de stoel en deed het licht aan. Een kroonluchter met transparante kegeltjes. Toen ik hem kocht vond ik hem hartstikke romantisch en warm, maar nu gaven de lampjes wel erg weinig licht. Ik kon amper meer iets zien. Ik pakte een stoel, zette hem tegen de kast aan en klom bovenop de kast om een andere lamp, die ik eerder bewust had weggezet omdat ik hem niet meer mooi vond, te pakken. Ik kon er net niet bij. Ik ging op mijn tenen staan en schrok toen ik achter me een tas op de grond hoorde vallen. Ik wankelde op de stoel en probeerde me vast te klampen aan de kast. Egbert lachte. Ik draaide me om en ergerde me meteen toen ik zijn uitgestreken kop zag. Rusteloos sprong ik van de stoel en liep naar de keuken, waar ik bedacht dat ik Egbert geen zoen had gegeven. Hij was op de bank neergeploft en ik liep terug om hem alsnog een kus te geven.

‘Hoe was jouw dag?’ vroeg ik om de spanning te verbreken.

‘De bank doet moeilijk,’ was het enige wat er uit kwam en hij zette met de afstandsbediening de televisie aan.

‘Hoe bedoel je? Krijgen we het krediet niet?’

‘Een gedeelte. We zullen voorlopig zuinig moeten zijn. Door de kredietcrisis zijn ze niet meer zo toeschietelijk.’

Hij bleef naar de televisie staren en ik liep terug naar de keuken. In de koelkast stond alleen een aangebroken fles witte wijn en een flesje koffiemelk. We zouden naar een restaurantje in de buurt kunnen rijden, maar het vooruitzicht dat de bank ons niet het gehele krediet zou verschaffen, maakte het lastig. Een pizzakoerier dan maar?

Leunend op het keukenblad keek ik naar buiten over het donkere kanaal. Het was november. De bomen waren kaal en het sijpelde regendruppels. Aan de overkant zag ik mensen bewegen achter de ramen en het licht uit de huizen weer-kaatste op het water. Ik zou me gelukkig moeten voelen, bevrijd misschien. Vanaf januari zou ik eigen baas worden, zou mijn grootste hobby mijn werk zijn en dat alles samen met de liefde van mijn leven. December was in aantocht. Een gezellige maand om met Egbert en familie te vieren. Ik was gek op kerst en de sfeer er omheen. De kou, de schaatsbanen, kerstcadeautjes en het lekker bij elkaar zijn, genieten van de open haard met een goed glas wijn. Elk jaar keek ik er weer naar uit om er iets speciaals van te maken, plande ik vanaf november alle bezigheden, bakte ik oliebollen voor oudejaarsavond en nodigde ik iedereen uit die wilde komen. Maar voor het eerst sinds tijden voelde ik me onzeker. Zou de dansschool worden wat we voor ogen hadden? Ik probeerde me positief in te stellen voor het nieuwe jaar, alhoewel de zenuwen door mijn lichaam gierden. Voor het eerst maakte ik me zorgen over mijn relatie met Egbert. Het was niets voor hem om meteen de televisie aan te zetten. Hij zei dan wel dat we samen alles aan konden, maar ik merkte dat we de laatste tijd steeds minder deelden wat echt belangrijk was.

Hoofdstuk 2

‘Hoe ver ben je met de advertentie?’

Egbert kwam tegenover me zitten en schoof me een mok koffie toe. We zaten aan de keukentafel. De keuken was godzijdank gescheiden van de woonkamer. Zo kon ik af en toe even een beetje afstand nemen van Egbert. Gewoon even alleen, zonder dat er iemand de televisie of radio te hard aanzette. Vroeger had ik daar nooit behoefte aan, de laatste tijd steeds meer. Ik merkte dat Egbert daar teleurgesteld over deed.

‘Ik kan niet heksen,’ snauwde ik hem toe en duwde de mok terug.

‘Heb ik voor jou gezet!’ Verontwaardigd schoof hij de koffie weer naar me toe.

‘Ik heb al jaren melk in mijn koffie,’ beet ik hem zittend achter mijn laptop toe.

Ik grabbelde een pakje sigaretten uit mijn tas, stak er één op, inhaleerde diep en blies de rook in zijn gezicht. Ik bekeek de vergeelde keukenkastjes en besefte dat ze ooit wit waren geweest. Binnenkort maar weer eens met ammoniak aan de slag om de vette buitenkant af te schrobben.

‘Sinds wanneer rook jij weer?’

Ik schrok op, liep naar de kraan en maakte de sigaret uit. Daarna draaide ik me om en keek in zijn ontzette gezicht. Totaal in de war ging ik zitten om even bij te komen van mijn plotselinge actie.

‘Ik rook niet.’

Even was het stil, waarop ik verder ging: ‘Ik weet niet eens hoe dat pakje sigaretten in mijn tas is gekomen.’

Egbert stond op, liep naar me toe, greep me bij mijn beide schouders en keek me diep in de ogen. ‘Soms begrijp ik helemaal niets van jou. Waar is de oude Angela gebleven? Ik zie haar de laatste tijd niet meer.’

Ik keek hem na terwijl hij wegliep.

We zouden elkaar nu juist moeten steunen en elkaars maatjes zijn. Nog even en we zouden samen een eigen zaak draaien, maar daarentegen deelden we verder niets meer. Behalve stompzinnige discussies. Vroeger hadden we af en toe ook weleens een crisis, maar toen maakten we het altijd meteen weer goed. Dat was onze kracht. We respecteerden elkaar.

Het volgende moment richtte ik me weer op de advertentie die ik had verzonden, toen we aan het bekvechten waren. Zou het al gelezen zijn? Ik besloot mijn email te checken, maar besefte tegelijkertijd dat het nog te vroeg was voor een reactie. Er verschenen twee berichten in mijn inbox, de eerste was spam en de tweede was van een onbekend emailadres. Ik opende het bericht dat afkomstig was van ene Kimmy. Ik las haar cv, schoot overeind en schreeuwde naar boven dat we een sollicitant hadden. Egbert stoof de trap af en rende naar de laptop. Hij las hardop de email voor en ik las de getypte tekst mee. ‘Een gogo c.q. paaldanseres, dat is snel!’

Ik grinnikte.

‘Laten we haar direct uitnodigen voor een gesprek.’

Toen ik weer achter mijn computer zat, merkte ik dat Egbert achter me bleef staan en over mijn schouder meekeek.

‘Je moet niet vergeten ons adres te vermelden.’

Ik hield wijselijk mijn mond en ging verder met het mailtje voor Kimmy.

‘Het is ook wel handig als je alvast het rooster mailt. Nu weten we toch helemaal niet of ze überhaupt op die dagen kan lesgeven. Wellicht geeft ze ook nog ergens anders les. Je moet inhoudelijk wel een beetje duidelijkheid geven,’ ging hij verder. ‘Je bent niet echt bij de les de laatste tijd. Ik weet niet waar je met je hoofd zit, misschien denk je teveel aan sigaretten of zo. Het lijkt wel alsof het je allemaal niet meer interesseert.’ Geïrriteerd typte ik verder, en zweeg eerst bij zijn kritische opmerkingen, totdat het me teveel werd.

‘Wil je me dit asjeblieft zelf laten regelen? Ik kom niet uit een ei hoor!’

Ik kon me niet heugen hoe vaak ik die kleinerende opmerkingen uit de mond van hem had horen komen en ik was er nu gewoon even helemaal klaar mee.

Boos liep hij weg en ik ging verder met mijn e-mail.

Zijn opmerkingen kwamen vaak meer dan kwetsend over. Toen ik klaar was, drukte ik zonder overleg met Egbert op ‘verzenden’ en klapte mijn laptop dicht. Ik leunde naar achteren en dacht dat het mooi zou zijn als we zo snel aan ons personeel konden komen. Egbert hield zich bezig met de marketing en het werven van leden. Hoe hij het deed, interesseerde me niet.

Mijn slechte humeur werd overstemd door de vrolijke ringtone van mijn mobiel. Ik nam op zonder mijn naam te zeggen. Heel even bleef het stil aan de andere kant van de lijn.

‘Hallo,’ zei ik nogmaals.

‘Goedemiddag, spreek ik met dansstudio Flashdance?’

‘Daar spreekt u mee. Wat kan ik voor u doen?’

‘Mijn naam is Kimmy en ik heb uw e-mail ontvangen over de sollicitatie voor gogo/paaldans instructeur.’

‘Wat goed dat je zo snel reageert! Zeg maar je hoor,’ zei ik glimlachend.

Ik vond dat ze een rauwe stem had, een beetje mannelijk, maar ik concentreerde me weer op het telefoongesprek.

‘Ik wilde graag een afspraak met je maken.’

‘Dat lijkt me een goed idee,’ zei ik kalm en niet overdreven enthousiast.

Ik noteerde haar naam en telefoonnummer en zei haar dat ik zo snel mogelijk met mijn man het een en ander zou kortsluiten.

Nadat ik had opgehangen, bleef ik in mijn stoel zitten en dacht na over de ruzie met Egbert. Misschien had hij gelijk dat mijn interesse in ieder geval naar hem was afgenomen. Zou hij dat zo duidelijk voelen? Had hij toch meer gevoel dan ik dacht. Buiten hoorde ik de auto's voorbij rijden en het geluid van een claxon haalde me uit mijn gedachten. Net toen ik wilde opstaan, schrok ik van een hand op mijn schouder.

Hoofdstuk 3

Het is nu twee jaar geleden dat we zijn getrouwd. We kenden elkaar toen negen jaar. Soms droom ik nog wel eens over de eerste dag dat ik Egbert zag. Ik was negentien. Een groentje op het gebied van liefde en wereldwijs op het gebied van gezinnen en weglopen van huis. Ik had in drie pleeggezinnen gewoond en toen het bij het derde gezin ook niet werkte, kwam ik in een internaat terecht. Op mijn achttiende besloot ik om op mezelf te gaan wonen en kreeg ik een baan in een kledingwinkel. Daarnaast ging ik danslessen volgen. Bij de eerste les viel hij me op. Donkere bambi ogen en een gespierd lichaam. Ik kon mijn ogen niet van hem afhouden en steeds kruisten onze blikken elkaar. Ik voelde me er ongemakkelijk onder, omdat hij niets zei, alleen maar keek. Niet op een intimiderende manier, eerder wat gesloten, in gedachten verzonken, alsof hij steeds op het punt stond iets tegen me te zeggen, maar zich op het laatste moment bedacht. Na de zesde les was het raak, hij kwam naast me staan en complimenteerde mij met mijn dansstijl. Ik voel nog mijn wangen gloeien wanneer ik terug denk aan dat moment. Alsof ik de grond onder mijn voeten voelde veren als een luchtkussen. De keren daarop kregen de gesprekken meer inhoud en uiteindelijk vroeg hij me mee uit. Het was een vrijdagavond en ik heb twee uur voor mijn kledingkast gestaan voordat ik eindelijk wist welke outfit flatteus zou zijn en geraffineerd zou staan. Dit was het moment en ik mocht het niet laten verpesten. Ik moest opvallen, moest mezelf in zijn geheugen branden.

Daar stond hij dan voor mijn deur, weggedoken in een te grote zwarte jas, een sigaret rokend. Ik rookte niet, tot die avond. Hij zag er fris en geschoren uit. Hij keek me aan met zijn opvallende grote bruine ogen en ik verschuilde me achter de deur die ik op een kier hield.

Mijn jas trok ik, terwijl ik de deur half open hield, van de kapstok af en sloot de deur achter me. Samen stapten we in zijn auto en hij scheurde met piepende banden weg. Ik vond hem zo stoer en eigengereid. Het viel me meteen al op dat hij dominant en zelfverzekerd was. Daarentegen voelde ik me onzeker en behoedzaam. Eerder was ik al gekwetst geweest door zulke snelle jongens die zichzelf op het voetstuk zetten waar ze mij op hoorden te plaatsen. Maar bij hem voelde ik me wel heel erg op mijn gemak. Het vertrouwde gevoel overwon alle negatieve, bijkomende, secundaire gevoelens.

Toen ik negentien werd, was ik ondoordacht en ongestructureerd, ik kwam bijvoorbeeld altijd te laat, waar dan ook. Toch wist ik het met mijn verleidelijke glimlach en mijn lieve zoetsappige koppie altijd voor elkaar te krijgen dat iedereen me deze ‘zonden’ vergaf.

Ik deed de voordeur open en gooide mijn tas in een hoek van de gang. Vluchtig keek ik in de spiegel en controleerde of mijn haar nog goed zat. Op hetzelfde moment hoorde ik Egbert rommelen in de keuken. Ik besloot naar hem toe te lopen. Voordat ik maar iets kon zeggen, kreeg ik een chagrijnige blik toegeworpen.

‘Waarom ben je zo laat? Heb je boodschappen gedaan?’

‘Nee,’ antwoordde ik nietsvermoedend.

‘We hebben geen brood, beleg en avondeten meer in huis. Doe jij nog wel eens boodschappen of weet je niet meer waar de supermarkt is?’

Ik voelde me aangevallen en wist heel even niets meer uit te brengen.

‘En heb je nog gecontroleerd of Kimmy morgen op de door ons gemailde tijd komt of ben je ook al niet meer geïnteresseerd in onze dansschool? Sta ik vanaf nu overal alleen voor,’ ging hij verder.

Langzaam voelde ik de woede in me omhoog opborrelen. Dat ik de hele dag druk was geweest met het rooster en het schoonmaken van het huis deed blijkbaar niet ter zake. Commentaar geven en ruzie uitlokken was het enige wat hij kon veroorzaken. Zonder iets te zeggen, liep ik weg.

‘Ja, loop maar weer weg. Het enige waar jij goed in bent, is de confrontatie uit de weg gaan. Je hebt zeker ook de danskleding niet opgehaald bij de leverancier?’

Dat was ik inderdaad vergeten. Soms werd het me ook allemaal teveel. En ja, ik was chaotisch, maar daar leefde hij al elf jaar mee. Hij moest beter weten.

Ik draaide me om en keek hem vol verachting aan.

‘Je had me ook gewoon even kunnen bellen, dan was ik meteen in de auto gesprongen. Ik kan toch niet alles onthouden.’

‘Je kan wel heel goed onthouden dat je een nieuwe spijkerbroek nodig hebt. Of was je ook al vergeten dat we het wat rustiger aan zouden doen, omdat we nu allebei geen inkomsten hebben?’

Shit, hij had de afschriften gezien en misschien gemerkt dat ik vandaag in het centrum was geweest. Hij controleerde me gewoon. Vroeger had ik mijn eigen salaris en was ik hem geen uitleg schuldig. Nu begon ik te koken.

‘Dus jij vindt het nodig om mij te controleren? Wat een fijn leven heb ik met je,’ schreeuwde ik naar hem. Daarna draaide ik me weer om en liep stampvoetend naar boven.

Mijn ongecontroleerde levensstijl zorgde vaak voor irritaties bij Egbert. Maar hij bleef van me houden zoals nog nooit iemand van me had gehouden. Zei hij. Nu pas, op iets gevorderde leeftijd met een paar jaartjes meer levenservaring, besefte ik wat er met mij gebeurde.

Hij hield niet van mij zoals ik was, hij hield en houdt er nog steeds van om grip te hebben op mensen zoals ik. Die onzeker zijn, een verleden zonder intense liefde hebben en geen ambitie voor de toekomst koesteren. Zijn leven werd mijn leven en voor ik het wist, maakte ik geen keuzes meer, maar wist hij mijn beslissingen te manipuleren. En ik liet het uit doorgeschoten loyaliteit zover komen. Ik was zo gek op hem en zo bang om weer een opgebouwde basis te verliezen, zoals ik dat altijd tot dusverre had meegemaakt in mijn korte leven. Daarom keurde ik alles goed en wierp me aan zijn voeten. Zijn krachtige postuur en vindingrijke geest zorgden voor opwindende taferelen waar ik vroeger nooit over durfde te dromen. Ik liet me meerdere keren verleiden tot seksspelletjes waar ik niet achter stond. Maar zijn doordringende ogen hadden mij en mijn onderbewuste volledig in hun macht. Het leek op een onbewuste hypnose. Zo stapte ik dus ook in het huwelijksbootje. Een stap waarvan ik vroeger zei, dat ik die niet zou nemen. Ik zou me niet vast laten leggen door een boterbriefje.

Ik deed het toch.

Ik plofte op mijn bed en begon meteen te huilen. Wat een rotzak kon hij toch zijn. Waarom was ik toch met die eikel getrouwd? Ik bekeek de slaapkamer, stond op en besefte dat hij mijn tranen niet waard was. Ik droogde mijn ogen en zuchtte even diep, daarna zwaaide de deur open en kwam ik oog in oog te staan met Egbert. Zijn ogen stonden vurig en hij pakte me vast. Voor het eerst was ik niet meer bang voor hem en ik maakte me los uit zijn greep. Hij keek me aan en ik las onbegrip in zijn ogen.

‘Angela, we moeten dit samen doen. Laten we geen ruzie meer maken,’ zei hij zonder ‘sorry’ te zeggen voor zijn gedrag van voorheen. Hij liep de kamer weer uit en ik ging op het puntje van ons bed zitten. Ik vergaf het hem weer, zoals altijd. Zijn rustige en bezorgde houding bleef voor mij belangrijk. Het gaf me een thuisgevoel. Iets wat ik vroeger niet had gekend. Ik hopte van het ene pleegezin naar het andere. En alle keren kwam ik weer terecht bij mensen die niet wisten hoe ze met mij om moesten gaan. Ik had een aparte gebruiksaanwijzing en die moest wel eerst goed gelezen worden. Egbert kon dat en wist precies hoe hij me in de hoek moest plaatsen, waarin hij me wilde hebben. Ik dacht terug aan de avond waarop hij mij ten huwelijk vroeg. Na een onvergetelijke romantische boswandeling, waarin we hadden staan vrijen achter een boom, nam hij me mee naar een sjiek restaurant. Tijdens het eten viel er een ongebruikelijke stilte en liet hij terloops zijn hand op de mijne rusten. Iets wat hij nooit zomaar deed. De kelner zette een fles champagne op de tafel en knikte discreet.

‘Ja,’ zei hij zacht.

Ik glimlachte, voelde me een beetje ongemakkelijk en was alert. Hij grabbelde iets uit zijn jaszak. Een klein zilveren doosje.

‘Ik vraag het maar één keer,’ begon hij.

Ik voelde het al aankomen en wist dat als ik ‘nee’ zou zeggen, deze vraag inderdaad niet nog eens gesteld zou worden.

Dus zei ik ‘ja’. Een antwoord dat uit volstrekte onzekerheid werd gegeven.