Colofon

ISBN: 978 90 8954 532 9
1e druk 2013
© 2013, Marijke Verhoeven

Exemplaren zijn te bestellen via de boekhandel of rechtstreeks bij de uitgeverij:
Uitgeverij Elikser
Ossekop 4
8911 LE Leeuwarden
www.elikser.nl

Foto auteur: René Keijzer
Vormgeving omslag en binnenwerk: Evelien Veenstra

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand en/of open-baar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op wat voor wijze dan ook, zonder voorafgaande schrif-telijke toestemming van de auteur en de uitgeverij.

This book may not be reproduced by print, photoprint, microfilm or any other means, without written permission from the author and the publisher.

Proloog

Zo nerveus als ik nu ben, ben ik nog nooit geweest. In de wastafel op de hotelkamer heb ik mijn ontbijt er al weer uitgegooid, en mijn maag zit nu helemaal dicht. Mijn handen trillen nog een beetje en ik probeer me te concentreren op de weg. De weg naar boven is smal, op sommige plaatsen onoverzichtelijk en de afgrond naast me is diep. Iemand met hoogtevrees zou nu met het zweet in de handen zitten. Ik kijk vooruit, de gehuurde zilverkleurige Mercedes CL 500 heeft geen enkele moeite met de steile hellingen. In de spiegel zie ik dat achter de auto het stof omhoog wervelt, het heeft hier al weken niet meer geregend en alles is kurkdroog. Er vormt zich al een dun laagje stof op de auto. Het is bijna tijd, maar ik wil expres te laat komen. Heerlijk om hem even te laten zweten. De lul. Een tijd geleden had ik niet gedacht dat het zover zou komen. Ik dacht dat hij was veranderd, hoe moeilijk dat ook te accepteren was, want waarom nu wel? Ik denk dat ik wel twintig keer bij zijn huis geweest ben in de laatste vijf jaar. Het was schokkend hun leven te zien. Ze is ook zo mooi, ze is echt prachtig. Ze lijkt wel een engel, met haar lange goudblonde haren, haar onbewust wulpse houding en haar kwetsbare, blauwgroene ogen. Ze keek een keer naar me, toen ik achter haar aan liep in de winkel. Ik vroeg me af of ze iets herkende, want ze keek net iets te lang. Maar vanaf dat moment wist ik dat ik op afstand moest blijven, niet alles kapotmaken, want het leek allemaal zo goed. En ik wilde haar geen pijn doen. Want helaas, ook haar leven bleek schone schijn … Hij moest weer in de fout gaan. Hij had er dit keer zelfs een project van jaren van gemaakt. Bewust heeft hij hiernaartoe gewerkt, jarenlang. Wetend wat hij kapot zou maken, zou breken, onherstelbaar zou beschadigen.

Van een afstand heb ik de paniek gezien, de wanhoop, de angst en verwarring die haar overvielen, toen alles waar zij op vertrouwde plots verdwenen was. Het was te confronterend dat te moeten zien, herinneringen kwamen weer terug. En met dat een onverteerbare woede. Ik ben nog nooit zo door het lint gegaan, geloof ik. Ontoerekeningsvatbaar, ja … Ik snap het nu. Een moment van waanzin. Het kan iedereen overkomen.

Maar helaas voor hem, het spel is uit. Hij zal boeten. Ik heb lang moeten wachten voordat hij eindelijk verscheen. Hij schrok zich te pletter, nu hij wist dat iemand hem in de gaten had gehouden. Natuurlijk weet hij nog niet alles, net als hij heb ik van hem ook een project van jaren gemaakt.

Ik stop de auto op een kleine parkeerplaats aan de rand van de weg en neem even de tijd om van het uitzicht te genieten. De Po-vlakte strekt zich onder me uit. Het prachtige gebied boven Verona, waar de Dolomieten ophouden en het landschap verandert van ruig en bergachtig in een vlak laken, gedomineerd door wijnvelden en schitterende dorpjes. Afgelopen nacht heb ik geslapen in Negrar, in een klein hotel in het centrum van het dorp. Alhoewel, geslapen … Nee, niet echt. Ik kon alleen maar denken aan vandaag, de confrontatie waar ik jaren op heb gewacht. Bizar, hoe alles in je leven tot één glorieus moment kan leiden. A moment of glory … Ik kan niet wachten.

Als ik aan kom rijden op de afgesproken plek, staat hij er al. Nog even blijf ik in de auto zitten, om hem te sarren. De ramen van de Mercedes zijn geblindeerd, dus hij ziet niet dat ik alleen ben. Hij leunt tegen het portier van zijn goedkope, gele Fiat Panda. Hij wilde niet opvallen, had hij me verteld, en daarom niet in een dure wagen rijden, die mogelijk aandacht zou trekken. Vanaf hier kan ik zien dat hij bloednerveus is en dat maakt mij, merkwaardig genoeg, rustig. Ik kijk naar zijn gezicht; hij ziet er slecht uit, op de vlucht zijn doet hem geen goed. Zou hij zich weleens afvragen waarom hij het allemaal doet? Want wat bezielt iemand om dit aan te richten? Deze ellende, en puur uit winstbejag? Maakt geld gelukkig? Uiteindelijk niet. Geen geld hebben maakt wel ongelukkig. Ik heb de pijn en het verdriet gezien bij haar, het heeft bij mij littekens opengereten. Eén moment voel ik opnieuw razernij in me opwellen, maar ik duw het weg, net als de gedachten aan haar. Ik moet geconcentreerd blijven en mijn rol spelen. Anders is alles voor niets geweest. Ik pak het stapeltje papieren dat ik gisteren bij Andreas heb opgehaald. Het was een fortuin dat Andreas ervoor vroeg, maar goed, dat wist ik. Al zal hij er niets mee kunnen, want het spel is uit, over en uit. Maar die keuze is aan hem, of hij er wat mee doet. Nog een keer haal ik diep adem, duw alle afleidende gedachten opzij, nog even en ik ben vrij om te gaan. Ik open het portier en stap uit, mijn ogen verborgen achter een donkere bril. Hij stapt opzij en komt naar me toe lopen. Uit zijn manier van bewegen kan ik opmaken dat hij dodelijk nerveus is, al doet hij zijn uiterste best het te verbloemen met een nonchalant loopje. Als ik dichtbij ben, zie ik dat het haar in zijn nek nat is en er liggen druppeltjes zweet op zijn neus en voorhoofd. Angstzweet, want het is laat op de dag en hier is het zeker niet warm, hoog in de bergen, deze tijd van het jaar. Het wordt al snel donker, ik moet opschieten.

‘Ben je alleen? Waar is Andreas?’ vraagt hij direct. Zijn stem is iets te hoog, te gespannen.

Ik knik. ‘Ja … ik ben alleen. Ik heb gisteren de papieren al opgehaald.’

‘Gisteren?’ Er verschijnt een frons op zijn voorhoofd. ‘Waarom? Waarom krijg ik ze dan nu pas?’ Hij speelt zenuwachtig met de sleutel van zijn auto.

‘Het paste mij beter alleen met jou af te spreken,’ zeg ik kalm.

Hij knippert een paar keer met zijn ogen. Te snel. ‘Hoezo?’

‘Andreas vroeg uiteindelijk meer dan jij met hem had afgesproken. Aanzienlijk veel meer.’ Ik doe of ik bijzonder geërgerd ben en snuif een keer diep. ‘Geen leuk grapje …’

Hij kijkt me vragend aan. ‘Ik begrijp niet wat je bedoelt … Veel meer geld?’

‘Ja … veel meer. Heb je wel alles meegenomen?’ vraag ik en knik richting het eigele wrak waar hij in rijdt.

‘Ja, ja, want ik ga zo door naar Livorno.’

Ik knik tevreden. Precies wat ik wilde weten. Alles ligt in zijn auto. Al het geld. Ik kan het zo meenemen. ‘Je neemt de boot vannacht?’

‘Inderdaad.’ Hij lacht even, maar heeft een nerveus trekje om zijn mond. Het irriteert me.

‘En dan een nieuw leven opbouwen … Denk je dat je gelukkig kunt worden?’

Vragend trekt hij een wenkbrauw omhoog en antwoordt aarzelend. ‘Ja …’

‘Echt?’

Hij kijkt nerveus om zich heen. Zijn zenuwen zijn tot het uiterste gespannen. De ontmoeting met Andreas heeft kennelijk nog meer intimiderend gewerkt dan ik had verwacht.

‘Waarom vraag je dat?’ Hij wipt heen en weer op zijn goedkope schoenen. Ze piepen onaangenaam. ‘Kan ik nou die papieren krijgen?’

‘Straks …’ Ik wacht even. ‘Dus jij kunt gelukkig worden, terwijl je weet hoeveel ellende je hebt aangericht?!’

‘Wat … wat bedoel je?’

‘De mensen die je in de steek hebt gelaten … Uitgebuit, bedrogen en vernederd?’

Hij knijpt zijn ogen tot spleetjes. ‘Waarom … waarom zeg je dat?’

‘Je hebt geen idee, hè? Wat je hebt aangericht?’ Ik voel me steeds rustiger worden. Ik ben er bijna. ‘Welk leed je hebt veroorzaakt … Het doet je niks? Helemaal niks?!’

‘Waar bemoei jij je mee? Dat zijn jouw zaken niet …’

‘O, jawel, hoor!’ Ik hoor mezelf spottend lachen.

‘Wat wil je?’ Hij doet een stapje naar achteren. ‘Wie ben je eigenlijk?’

Mijn hart begint te bonken in mijn borstkas, als ik mijn zonnebril afzet en dichterbij kom. Als ik hem eindelijk vertel wie ik werkelijk ben, zie ik, tot mijn grote genoegen, ontzetting en verbijstering op zijn gezicht verschijnen, verwarring in zijn ogen. My moment of glory …

1.

Het besef dat Joost echt niet meer terug zou komen, drong pas tot mij door op het moment dat ik Cas dronken uit de heg in onze voortuin had getrokken. Mijn trotse en sterke puberzoon. Huilend was hij me om de hals gevallen en had met lange uithalen staan brullen dat hij het niet meer trok allemaal. Vervolgens had hij snikkend gesmeekt of ik nu eindelijk weer eens voor hem kon zorgen, in plaats van hij voor mij. Blijkbaar moest er iets schokkends gebeuren waardoor ik weer met beide benen op de grond kon staan. Zodat ik kon beseffen dat ik mezelf een schop onder de kont moest geven en verder moest. Zonder Joost. Maar wel met mijn kinderen.

Cas had zijn emotionele uitbarsting nog een extra lading gegeven, letterlijk, door mij daarna volledig onder te kotsen. Met een stapel handdoeken onder zijn hoofd en een teiltje naast zich, had ik hem in zijn bed gelegd. Maar niet voordat ik de ergste troep van mezelf had afgeschraapt en mijn broek en T-shirt had uitgetrokken. Mijn God, wat kan een reeds gegeten en deels verteerde brij van bier en kroketten stinken … Morgen zou Cas zichzelf vervloeken, of misschien zou hij mij wel de schuld geven van zijn dronkenschap. Ik kon het hem niet kwalijk nemen. Terwijl mijn dronken zoon zich uitgeput overgaf aan een luid snurkende slaap, had ik gezien dat Dorien gelukkig niets van ons akkefietje had gemerkt en rustig doorsliep. Ik sloop in mijn badjas de trap op naar zolder. De pure wodka die ik mezelf had ingeschonken, brandde in mijn keel. Eigenlijk hield ik helemaal niet van wodka, ik dronk liever wijn, maar dit was de enige alcoholische versnapering die ik op dit moment nog in huis had en ik had dringend behoefte mijn overbelaste zintuigen te verdoven. Joost had altijd sterke drank gedronken en hij had er ook altijd voor gezorgd dat de voorraad in huis goed bijgevuld bleef.

Ik zette de computer aan en luisterde naar het geruststellende, zacht zoemende geluid terwijl het apparaat zich opstartte. Het was nutteloos om weer te kijken, om weer te checken of ons banksaldo zich misschien op miraculeuze wijze had hersteld, maar ik kon me niet beheersen. Nadat ik de pin- en toegangscode had ingetoetst, bekeek ik voor de, wat zou het zijn, tienduizendste keer in twee maanden onze bankrekeningen. En voor de tienduizendste keer streden volslagen wanhoop, alles verterende woede en intense schaamte met elkaar om de twijfelachtige eer wie mijn stemming dit keer mocht gaan bepalen. Na ongeveer vijf minuten en een paar stevige slokken wodka won dit keer met stip intense schaamte. Ik verliet het programma van de bank en keek voor de afleiding of ik nog mail had ontvangen. Niets, zelfs geen reclame of andersoortige spam … Leunend op mijn onderarm scrolde ik traag door oude berichten, tot ik bij het mailtje van Elisabeth kwam dat ze mij vorige week had gestuurd. Ik had er niet op gereageerd, afgemat en doorgedraaid als ik was. Zoals ik me de laatste weken bijna continu had gevoeld, en waardoor ik eigenlijk niet meer wist wat ik aan moest met mijn ontwrichte leven. Maar nu las ik haar woorden met nieuwe interesse en leek de inhoud pas goed tot me door te dringen. Misschien moest ik hier toch op ingaan, ik had immers niets te verliezen?! Ik klikte op beantwoorden en schreef dat ik hoopte dat ik nog niet te laat was, maar morgen contact op zou nemen met Cathy, haar vriendin, en dat ik toch ging solliciteren voor een baan in het kleine hotel hier in het dorp. Ik sloot de computer af en liep naar mijn slaapkamer. Vanavond was het begin. Ik moest mezelf uit deze verlammende shit helpen. En voor het eerst in twee maanden had ik het gevoel dat ik iets goed had gedaan. Dank je, Cas!

Het hotel van Cathy, met de overigens weinig originele naam hotel Bos en Duin, was een voormalig pension. Er was wel bos in de omgeving, maar met duinen had de oorspronkelijke dromerige stichter waarschijnlijk gedoeld op zandverstuivingen, deze hadden hun benaming echter tientallen jaren geleden eer betuigd en waren in alle windrichtingen uiteen gestoven. Ik stapte van mijn fiets en bekeek het imposante landhuis dat trots het einde van de oprijlaan domineerde. Het kiezelgrind kraakte onder mijn voeten. Ik voelde me nerveus, het hoog opgetrokken huis torende boven me uit en maakte een overweldigende indruk. In de vijftien jaar dat ik in het dorp woonde was ik er regelmatig voorbij gefietst en ik had me vaak afgevraagd hoe het moest zijn om in een dergelijk groot monumentaal pand te mogen wonen. Ik zette mijn fiets in het fietsenrek vlak bij de inpandige entree en keek nog eens bewonderend omhoog naar het huis, terwijl ik diep ademhaalde om mijn zenuwen te beheersen.

Ter voorbereiding van mijn sollicitatie had ik wat informatie op internet gezocht. Nu wist ik inmiddels dat deze statige witte villa gebouwd was in 1907, naar een Jugendstil-ontwerp. De glas-in-loodvensters in het uitnodigende portiek waren prachtig, net als de karakteristieke dicht gebouwde loggia en de decoratieve gevelbetimmering. Het huis was van nabij nog veel indrukwekkender dan ik vanaf de doorgaande weg had kunnen zien. Op een steenworp afstand aan de linkerzijde stond het bijbehorende witte koetshuis, omringd door een paar forse eikenbomen. Van Elisabeth wist ik dat Cathy het had laten ombouwen tot een comfortabele knusse woning, waar ze was gaan wonen met haar vijf katten. Aan de rechterzijde van de riante villa was een stukje van de recent aangebouwde vleugel te zien. Het was een schitterende uitbreiding, die de karakteristieke uitstraling van de oorspronkelijke koopmanswoning intact had gelaten. Elisabeth had me ook verteld dat toen Cathy de villa acht jaar geleden had gekocht, ze daarmee ook het toenmalige pension had overgenomen. Na een paar jaar had ze haar droom verwezenlijkt en het pension op originele wijze uitgebreid tot een sfeervol en familiair hotel. Het oorspronkelijke pension was gerenoveerd, de bestaande kamers hadden een spectaculaire metamorfose ondergaan en de vertrekken op de begane grond waren ingericht als ontvangstruimte, salon annex eetkamer en een ruime professionele keuken. Daarnaast was er een uitbouw gekomen aan de achterzijde van de villa. In dezelfde stijl als dat de villa was opgetrokken was een twee verdiepingen hoge vleugel gebouwd, waarin tien moderne kamers waren ondergebracht. Cathy had kosten noch moeite gespaard om de karakteristieke uitstraling van de villa te behouden en volgens Elisabeth was ze daarin uitstekend geslaagd. Nu ik de treden van het portiek beklom en een gezonde wedstrijdspanning zich van mij meester maakte, bedacht ik hoe leuk het moest zijn om hier te werken. Ik haalde diep adem en bad dat ik deze baan zou krijgen.

Cathy had niet veel tijd nodig. Het sollicitatiegesprek verliep vlot en gemakkelijk. Het was net alsof wij elkaar al langer kenden, misschien was Elisabeth, mijn buurvrouw en ons beider vriendin, daar debet aan. Al na tien minuten nodigde ze mij enthousiast uit voor een rondleiding. Nu liepen we door de gang op de eerste verdieping van de nieuwe vleugel. Cathy liet me een paar kamers zien, die op dit moment niet bezet waren. Ik was onder de indruk, het zag er allemaal erg sfeervol, gezellig en vooral huiselijk uit. Ik kon mij levendig voorstellen dat gasten die hier eenmaal geweest waren, kozen voor dit hotel in plaats van een van de grotere, minder persoonlijke hotels in de binnenstad.

‘De meeste gasten zijn Europese werknemers van Canvas Oil, het meest Britten, Ieren en Noren,’ legde Cathy uit, haar hese stem was prikkelend door haar Engelse accent. Ze was een aristocratische vrouw van in de vijftig, oorspronkelijk kwam ze uit Wales. In de jaren tachtig was ze in Nederland achter haar grote liefde aan gegaan, maar ondanks dat deze man tien jaar geleden tragisch was omgekomen bij een motorongeluk, had ze nooit de behoefte gehad om terug te keren naar haar geboorteland. ‘Deze gasten verblijven meestal een week bij ons. Sommigen hebben voorkeur voor een bepaalde kamer en daar probeer ik altijd zo veel mogelijk rekening mee te houden. Na verloop van tijd leer je ze steeds beter kennen.’

Ik knikte en liep achter Cathy aan naar de volgende kamer. Cathy was gezegend met een bos lang donker haar dat tot over haar schouders krulde. Met haar wat gebogen neus en haar lange ruisende excentrieke kleding kon ze gemakkelijk figureren in een Harry Potter-film. Ze bezat een uitstraling die zowel verried dat je niet met haar moest sollen, als dat je je hart bij haar kon uitstorten. Ik voelde me ongemakkelijk in mijn stijve rok en topje en wenste dat ik wat anders had aangetrokken om een goede en zelfverzekerde eerste indruk te maken.

‘Ik vind het belangrijk dat de mensen zich bij ons op hun gemak voelen. Omdat ze vaak lang van huis zijn, is het goed dat ze zich kunnen ontspannen in een huiselijke omgeving.’ Cathy opende een deur en liet me een ruime hotelkamer zien. Ongelooflijk hoe ze met een paar eenvoudige spulletjes zo veel sfeer bracht in een bescheiden hotelkamer. ‘A home away from home … Dat is wat ik vooral wil creëren.’

‘Nou, ik denk dat je dat goed gelukt is,’ zei ik, terwijl ik mezelf onzeker afvroeg of ik niet als een enorme slijmbal overkwam. Soms konden mensen je, vermoedelijk ongewild, het gevoel geven dat jijzelf een enorme chaoot of neuroot was. En Cathy was iemand die dat kon. Al had ik bij haar het gevoel dat ze dat nooit bewust zou willen doen. Ze opende de deur van de badkamer en knipte het licht aan.

‘Alle kamers hebben een eigen badkamer. Deze tien beschikken over een douche, de vijf in het oude pand hebben een bad.’

Ik bekeek de badkamer en schrok even toen ik mezelf naast Cathy in de grote spiegel boven de wastafel zag. Zij was minstens vijftien jaar ouder dan ik, maar het leek wel of het andersom was. Snel wendde ik mijn blik af, de afgelopen twee maanden hadden hun tol geëist, ik zag eruit als een oververmoeide bejaarde … Verbazingwekkend dat ik nog vooruit kon komen zonder rollator … We verlieten de hotelkamer en ik volgde Cathy weer naar beneden, terwijl zij op haar rustige en kalme manier bleef vertellen over het hotel en over haar gasten.

‘En … wanneer denk je dat je kunt beginnen?’ vroeg ze, zodra we weer in het kleine kantoor achter de ontvangstbalie zaten.

‘Nou, eh … ik denk morgen al wel,’ zei ik, terwijl ik me afvroeg hoe ik dat in vredesnaam voor elkaar moest boksen. ‘Als je me wilt hebben …’

‘Prima! Dat is dan geregeld! Gefeliciteerd!’ Cathy glimlachte en stak haar hand naar me uit. ‘Ik vind het fijn dat je me komt assisteren. Ik denk dat je uitstekend in ons team past!’

Nadat ik aan Paulus was voorgesteld, chef van de keuken waar hij eigenlijk uitsluitend leiding hoefde te geven aan zichzelf, en vervolgens aan Marloes, mijn parttime collega, stapte ik weer op mijn fiets en reed naar huis. Ik had een baan! Een eerste uitweg omhoog uit de shit waar Joost mij en de kinderen in had laten zakken en waarin we bijna waren verzopen. Al realiseerde ik me nu pas dat ik niet eens wist wat ik ging verdienen en of het financieel überhaupt wel zoden aan de dijk zou zetten. Ik zuchtte terwijl de wind mijn haren door elkaar blies. Het was jaren geleden dat ik voor het laatst had gesolliciteerd. Ik zou niet eens weten hoeveel salaris ik had kunnen vragen.