Yn it Skaad fan de Wolf

Kolofon

ISBN: 978 90 8954 642 5

1e printing 2014

© 2014 Lois McMaster Bujold

Eksimplaren binne te bestellen by de boekhannel of rjochtstreeks

by de útjouwerij:

Utjouwerij Elikser

Ossekop 4

8911 LE Leeuwarden

www.elikser.nl

Foarmjouwing binnenwurk: Evelien Veenstra

Dizze útjefte waard mei mooglik makke troch:

De Stifting FLMD

De Douwe Kalma Stifing

Provinsje Fryslân

Dit boek is in fiksjoneel wurk. De personaazjes, foarfallen en petearen binne oan ’e ferbylding fan ’e skriuwster ûntspruten en moatte net as wier beskôge wurde.

Hokker likenis ek mei echte foarfallen of mei echte persoanen, sij it libben of dea, berêst alhielendal op tafal.

Oarspronklike titel: The Hallowed Hunt.

Utjûn troch HarperCollins Publishers Inc., New York.

Copyright © 2005 troch Lois McMaster Bujold

Alle rjochten reservearre.

Oersetting troch Willem Sjoerds Janzen.

Neat út dizze útjefte mei fermannichfâldige wurde, opslein yn automatisearre gegevensbestannen en/of iepenbier makke troch middel fan print, fotokopy, mikrofilm of op hokfoar oare wize ek, sûnder foarôfgeande skriftlike tastimming fan de skriuwer en de útjouster.

This book may not be reproduced by print, photoprint, microfilm or any other means, without written permission from the author and the publisher.

Yn it Skaad

fan de Wolf

Lois McMaster Bujold

Noat fan ’e Oersetter

In opmerking oer de útspraak. It is eins de bedoeling dat yn dit boek de lânsnamme “it Wold” op ’e Noardwâldfryske (Westerener) manear útsprutsen wurdt, lykas yn “de Wolden”. Dat wol sizze: “Wold” rymt op “hold” en “ferskood”. Mar wa’t leaver fan “Wold” (rymt op “dold” en “swold”) seit, stiet dat fansels frij.

Haadstik Ien

De prins wie dea.

Mei’t de kening dat net wie, doarsten de mannen op ’e muorre boppe de slotpoarte gjin ûnfoege blydskip yn harren gesichtsútdrukkings blike te litten. Inkeld, tocht Ingrey, in temûke opluchting. En sels dat dôve út doe’t se Ingrey mei syn rutertroep troch it poarteferwulft kletterjen en it smelle binnenplak opriden seagen. Se wisten wa’t hy wie - en, bygefolch, wa’t him stjoerd hawwe moast.

Yn ’e wiete somberens fan ’e hjerstmoarn waard Ingrey syn swit klam ûnder syn learen wammes. De kjeld liek wol fêstholden te wurden op it bestrjitte binnenplak, dêrhinne omleech laat by de wytkalke muorren lâns. De lichtbewapene boadskipper dy’t it nijs oerbrocht hie, wie fan ’e jachtresidinsje fan ’e prins, hjir, op Slot d’ Everkop, yn net mear as twa dagen tiid nei de sealen fan ’e hjelkening te Easthiem kûgele. Ingrey en syn mannen, hoewol folle swierder útrist, hiene mar skraachoan mear tiid nedich west foar de reis werom. Wylst ien fan ’e stâlfeinten fan it slot him hastige om ’e leie fan syn hynder oan te nimmen, stige Ingrey ôf en loek er syn skie rjocht, dêrby de fingers net mear as flechtich rêste littend op ’e gerêststellende kuoltme fan syn swurdhêft.

De hûsmaster fan prins Boleso silger, ridder Ulkra, ferskynde oare kant it eigentlike slotgebou, foar ’t ljocht kommend fan wêr’t er dan ek mar taholden hie op it stuit dat Ingrey syn troep foar it earst waarnommen wie by de beklimming fan ’e wei nei boppen ta. Hy wie in moedich man, en ornaris ûnferfeard, mar no pûste er fan soarch en hastigens. Hy makke in bûging. “Hear Ingrey. Wolkom. Kin ik jo iten en drinken oanbiede?”

“Dêr haw ik gjin ferlet fan. Mar soargje al foar harren.” Hy meneuvele nei it seistal mannen dat er oanfierde. Syn luitenant, ridder Gesca, joech him in knikje ta tank, en Ulkra droech de mannen en har hynders oer yn ’e hannen fan ’e tsjinstfeinten fan it slot.

Ingrey folge Ulkra by de lege treppen op nei de tsjûkplankene haaddoarren. “Wat hawwe jimme oant no ta dien?”

Ulkra andere op suniger toan: “Wachtsje oant ús ferteld wurdt wat wy dwaan moatte.” Noed loek djippe fuorren yn syn gesicht; de mannen dy’t yn Boleso syn tsjinst stiene, sprongen der sels yn ’e bêste tiden net út om har eigen inisjatyf. “No ja, we hawwe it lichem nei in koel plak ta brocht. We koene it ek kwealk litte dêr’t it wie. En we hawwe de finzene yn ’e hechten set.”

Hokker folchoarder, foar dizze ûnoangename ynspeksje? “Ik moat it lichem earst mar sjen,” besleat Ingrey.

“Ja, myn hear. Diskant út. We hawwe ien fan ’e molkenkelders útromme.”

Se kamen troch de rommelige seal hinne, dêr’t men it fjoer yn it spelonkeftige, balstiennene hurdstee suver útdôvje litten hie; de pear reade glodzen heal beskûle yn ’e jiske diene neat om ’e ûnbehaachlikens fan it fertrek te ferhelpen. In rûchhierrige wynhûn, dy’t foar de hurd op in bonke omgnaude, grommele harren út it skaad wei ta. In treppen by del, troch in koken dêr’t kok en kokenjonges ynienen sweien en harsels sa lyts mooglik makken wylst se foarbygiene, en op ’e nij omlegen nei in kâlde keamer dy’t min ferljochte waard troch twa lytse rútsjes heech yn ’e rotsige muorren.

It fertrekje wie op ’t stuit leech, op twa skammels nei, de dêroerhinne leine planken, en de mei in lekken ôfdutsen foarm dy’t stil op dy planken lei. Unwillekeurich sloech Ingrey it fiiffâld teken, dêrby syn foarholle, lippen, nâle, krús en hert oanreitsjend en de fingers fan syn hân wiid oer syn hert spriedend: ien teologysk punt foar elts fan ’e fiif goaden. Dochter-Bastert-Mem-Heit-Soan. En wêr wiene Jimme allegearre doe’t dit hiele spul geande wie?

Wylst Ingrey wachte oant syn eagen oan it skimertsjuster wûnen, slokte Ulkra mei muoite en sei: “De hjelkening - hoe hat dy it nijs opnommen?”

“Dat is min te sizzen,” sei Ingrey, mei politike dizenigens. “It wie de segelmaster, hear Hetwar, dy’t my stjoerd hat.”

“Ja, fansels.”

Ingrey koe net in protte út it beskie fan ’e hûsmaster gewaarwurde, útsein wat dochs al yn ’e reden lei: dat Ulkra bliid wie dat er de ferantwurdlikens foar de hiele brot oan in oar oerdrage koe. Net rjocht noflik tearde Ulkra de bleke stof werom dy’t syn deade master bediek. Ingrey fronsele de wynbrauwen wylst er op it lichem delstoarre.

Prins Boleso sibbe Hartstoarne hie de jongste west fan ’e noch libbene - fan ’e soannen fan ’e hjelkening, ferbettere Ingrey himsels út ’e gong wei. Boleso hie noch in jonge man west, ek al hied er syn folle lingte en krêft in stikmannich jierren lyn al berikt. Hy wie lang en mânsk, mei de útstykjende ûnderkaak fan syn famylje, dy’t ferburgen siet efter in koart brún burd. It dûnkerder brune hier op syn holle siet no yn ’e tiis en wie beklibbe mei bloed. Syn bolderjende enerzjy wie ferstomme; dêrfan ûntdien hie syn antlit alle eardere fassinaasje ferlern, wat makke dat Ingrey him ôffrege hoe’t er himsels ea sa bedrage litte kinnen hie troch te mienen dat it in kreas antlit wie. Hy stoep nei foarren en naam de holle yn syn hannen om ’e wûne te betaasten. Mear as ien, die bliken. De tebrizele bonke ûnder de hollehûd joech mei ûnder de druk fan syn tommen oan wjerskanten fan in pear djippe rytwûnen, dy’t swart wiene fan it opdroege bloed.

“Hokfoar wapen hat dit dien?”

“De prins syn eigen kriichshammer. Dy stie by de stander mei syn wapenris, yn syn sliepkeamer.”

“Wat bysûnder ... ûnferwachts. Foar himsels ek.” Nearzich oertocht Ingrey it lot fan prinsen. Syn hiele koarte libben, neffens Hetwar, wie Boleso om bar oanhelle en negearre troch sawol âldelju as tsjinners, en wie de natuerlike arrogânsje fan syn bloed besmodzge mei in nuodlike honger nei eare, faam, beleanning. Yn ’t lêstoan wie dy arrogânsje - of wie it eigentlik eangstme? - opswold ta wat oerdreauns, dat alhielendal út it lykwicht rekke wie. En wat út it lykwicht rekket ... falt.

De prins droech in koarte, iepen keamerjas fan bewurke wol, omseame mei bûnt en bespat mei bloed. Hy moast him al droegen hawwe doe’t er stoar. Fierders neat. Gjin oare resinte wûnen wiene op syn geizene hûd te sjen. Doe’t de hûsmaster sein hie dat se wachte hiene oant har ferteld waard wat se dwaan moasten, hied er him noch te swak útdrukt, besleat Ingrey. It tsjinstfolk fan ’e prins hie blykber sa ferdôve west troch it skokkend barren, dat se it net iens oandoard hiene om it lyk te waskjen of oan te klaaien. Smoargens ferdûnkere de ronfels fan Boleso syn lichem ... nee, gjin smoargens. Ingrey liet in finger oer in fâld yn it kâlde fleis gean en stoarre betochtsum nei de kleure faach, dofblau en hurdgiel en, dêr’t se yninoar oerrûnen, in mislike tint grien. Ferve, inket, it iene of oare kleure poeier? It dûnkere bûntene fuorring fan ’e keamerjas wie op guon plakken krektlyk besmodzge mei dizenige fagen.

Ingrey rjochte de rêch, en syn each foel op eat dat tsjin ’e fierste muorre oan lei en dat er oant no ta foar in bondel bûntene kledaazje holden hie. Hy stoep deropta en knibbele del.

It wie in dea loaihoars. In loaihoarsinne, ferbettere er himsels, wylst er it bist heal omdraaide. De pels wie skoander en sêft, in fassinearjend gefoel ûnder syn hannen. Hy folge mei syn fingers de kâlde rûne earen, de stive wite snorhierren, it patroan fan dûnkere rûntsjes op gouden satyn. Hy pakte ien swiere poat op, dêrby de leareftige kjessentsjes en de tsjûke ivoarene klauwen befielend. De klauwen wiene knipt. In readsidene koarde wie strak om ’e hals bûn en biet djip wei yn ’e pels. De ein derfan wie ôfsnien. Ingrey syn hier woe rjocht oerein stean gean, in reäksje dy’t er ûnderdrukte.

Ingrey wurp in blik omheech. Ulkra, dy’t him merksloech, wie no sels noch somberder útdrukkingsleas as earst.

“Dit is gjin bist út ús wâlden. Wêr komt it yn ’e goedichheid wei?”

Ulkra skrabe de kiel. “De prins hat him fan in pear Dartaakske keaplju oanskaft. Hy wie fan doel en begjin in menazjery, hjir op it slot. Of mooglik om him te belearen foar de jacht. Seid er.”

“Hoe lang lyn wie dat?”

“In pear wiken. Krekt foar’t de frouwe syn suster hjir stilhold.”

Ingrey fielde oan ’e reade koarde, en liet syn wynbrauwen omheech komme. Hy knikte nei it deade bist. “En hoe kaam dit?”

“Wy fûnen him hingjend oan in bynt yn ’e prins syn sliepkeamer. Doe’t wy, um, der wer yn kamen.”

Ingrey liet him weromsakje op syn hakken. Hy begûn sa njonkelytsen yn te sjen wêrom’t der noch gjin timpelpreester nei it slot ta roppen wie om ’e lieding oer de begraffenisriten te nimmen. It jin besmarren mei kleurstoffen, de reade koarde, it iken bynt - it wiisde allegear nei in bist dat net inkeld deade, mar offere wie; nei immen dy’t mei de âlde ketterijen omgriemde, mei de ferbeane wâldtsjoenderijen. Hie de segelmaster dêrfan witten, doe’t er Ingrey stjoerd hie? Sa ja, dan hied er dêr yn elts gefal neat fan blike litten. “Wa hat it bist ophongen?”

Mei de ferromming fan in man dy’t in wierheid fertelle koe dêr’t er himsels gjin kwea mei die, sei Ulkra: “Dat haw ik net sjoen. Ik soe it net sizze kinne. Hy wie libben en wol, doe’t wy it fanke deryn brochten. Hy wie fêstsetten oan in tou yn ’e hoeke fan ’e keamer, dêr’t er him deljûn hie, sa kalm as mar wêze kin. Net ien fan ús hat der dêrnei noch wat fan sjoen of heard. Oant der sa skreaud waard.”

“Wa skreaude der?”

“No ja ... it fanke.”

“Wat wie it dat se skreaude? Of wiene it -” Ingrey biet it mar gewoan gjalpen ôf. Hy hie in sterk fermoeden dat Ulkra in bytsje te bliid wêze soe mei dy suggestje. “Wat wiene har wurden?”

“Se rôp om help.”

Ingrey kaam oerein by it útlânske, spikkelbûnte kadaver wei, mei learene rydklean dy’t kreaken yn ’e stilte, en liet it gewicht fan syn stoarjende blik op Ulkra falle. “En jo beänderen dat - wêrmei?”

Ulkra sloech de eagen del. “Wy wiene oardere om ’e prins syn rêst te bewekjen. Myn hear.”

“Wa hearde de gjalpen? Josels en ...?”

“Twa fan ’e prins syn kriichslju, dy’t sein wiene te wachtsjen oant it de prins behage.”

“Trije sterke manlju, dy’t in eed sward hiene om ’e prins te beskermjen. En dy’t - wêr stiene?”

Ulkra syn gesicht hie wol út stien houd wêze kinnen. “Yn ’e gong. Deunby de doar.”

“Dy’t yn ’e gong stiene, op noch gjin fyftel jellen fan it plak dêr’t er fermoarde waard, en gjin finger útstieken.”

“We doarsten net. Myn hear. Want hy rôp ús net. En boppedat, it skreauwen ... hold op. We namen oan dat, um, it fanke belies jûn hie. Se wie reewilligernôch doe’t se derhinne brocht waard.”

Reewilligernôch? Of wanhopigernôch? “It wie net in sljochtwei tsjinstfaam. Hja wie in lid fan it gefolch fan prins Boleso syn eigen suster, de prinsesse. In mei in breidsskat bejeftige jonkfrouwe fan har hofhâlding. En noch wol oan har tsjinst tabetroud troch Sibbe Dassewâl.”

“Prinsesse Fara sels stie har ôf oan har broer, myn hear, doe’t er har om it fanke smeke.”

Doe’t er har om it fanke ûnder druk sette, wie hoe’t Ingrey derfan grútsjen heard hie. “Wat har ta in lid fan it gefolch yn dit hûs makke. Is dat net sa?”

Ulkra kromp ûnwillekeurich yninoar.

“Sels sljochtwei tsjinstfolk fertsjinnet bettere beskerming fan syn masters.”

“Eltse hear kin, as er beskonken is, in tsjinstfeint wolris in klap jaan en de krêft fan ’e klap ferkeard ynskatte,” sei Ulkra manmoedich. De yntonaasje fan dy wurden klonk Ingrey yn ’e earen as wie it oefene. Hoe faak soe Ulkra himsels by neare nacht dat ferlechje wol net foarholden hawwe, it ôfrûne healjier?

It aaklike foarfal mei de fermoarde tsjinstfeint wie de reden foar prins Boleso syn binnenlânske ballingskip op dizze ôfhandige rotspjuts. Syn bekende foarleafde foar de jacht makke it ta in twifelige straf, mar it hie der alteast foar soarge dat de keninklike segelmaster net mear mei de hannen yn it tinjende hier hoegde te sitten fanwegen it oanhâldende kloklieden fan ’e Timpel oer dizze saak. In bestraffing dy’t te leech wie foar in misdie en te heech foar in ûngemak. Ingrey, dy’t de slachting de oare moarns foar hear Hetwar oerskôge hie ear’t it allegear ophimmele wie, hie oardiele dat it noch it iene, noch it oare wie.

“In hear soe dêrnei net trochgean mei syn deade tsjinstfeint te slachtsjen en te strûpen, Ulkra. Der siet mear as drank efter dy wylde úthaal. It wie sljochtsinnigens, en dat wisten wy allegearre.” Mar de kening en syn riedslju hiene harsels fan har oardiel ôfbringe litten, nei dy nacht fan razernij, troch in berop op trou - net trou oan ’e behoeften fan ’e prins syn siel, mar trou oan ’e moaiskyn, oan ’e goenamme fan syn hege hûs. En doe wie de hiele ferskrikking ûnder de domper kommen.

Fan Boleso soe ferwachte wêze dat er oer noch in healjier wer oan it hof ferskynd wie, nei behearren feroatmoedige, of alteast nei behearren bearend dat er dat wie. Mar Fara hie hjirre har reis ûnderbrutsen fan ’e lânerijen fan har man, de kargreve, nei har heite siikbêd, en sa hie de ferfeelde prins syn each falle litte kinnen op har - nei’t Ingrey oannaam - kreaze hofdame. Wat de ferhalen oanbelange dy’t omgiene ûnder it gefolch fan ’e prinsesse, dat mar kwealk foar de ûnheilstynge yn ’s Kenings Sealen te Easthiem oankommen wie, hie men datoangeande kar-út, oft it ferrekte fanke no har deugd opjûn hie yn dea-eangst foar de prins syn optwingerige lusten, of út berekkening om har eigen withoehege ambysje.

As it al berekkening west hie, wie der wat flink misrûn. Ingrey suchte. “Bring my mar nei de prins syn sliepkeamer ta.”

De sliepkeamer fan ’e prins silger lei heech yn ’e midden fan it slotgebou. De gong derbûten wie koart en skimerich. Ingrey stelde him Boleso syn kriichslju foar, yn it teisterige kjersljocht byinoar krûpt oan ’e fierste ein, wachtsjend oant de gjalpen ferstommen, en moast doe bewust syn gearklamme kaken ûntspanne. De massive doar fan ’e keamer hie in houtene skoattelbalke oan ’e binnenkant, en noch in izeren slot deropta.

De ynrjochting wie keal en âldfrinzich: in himelbêd mei gerdinen dy’t yn ’e broek hongen, dat mar kwealk langernôch wie foar in man fan ’e prins syn postuer, guon kleankisten en, yn in hoeke, de stander mei syn op ien nei bêste wapenris. Op ’e brede flierdealjes ferskate ferspraat lizzende tapiten. Ien dêrfan wie trochweakke mei in dûnker plak. It krap ynrjochte ynterieur liet foar immen dy’t tenei kommen waard krekt genôch romte om fuort te dûken en út te naaien, in pûstende efterfolging. Om, yn in hoeke krongen, om te draaien en ta te slaan ...

De finsters rjochts fan ’e stander mei de wapenris wiene smel, glês-yn-leadruten mei tsjûke, ûntrochsichtige, rûne gleskes. Ingrey loek de iepenslaande ruten nei binnen ta, sloech de blinen iepen en stoarre út oer de grienbeboske fâlden fan it lân, dat steil by de rotspjuts deldroech. Yn it reinige ljocht rizen tûften fan dize út ’e ravinen op allyk de geasten fan beekjes. Op ’e boaiem fan ’e delling waard it tij fan ’e beammen opkeard troch in lyts, út it wâld kappe boeredoarp: de boarne, sûnder mis, fan iten, tsjinstfolk en branje foar it slot, allegear like primityf as ienfâldich.

De fal út it finsterbank nei de stiennen dêrûnder, yn ’e djipte, wie deadlik, de sprong nei de slotmuorre oare kant it binnenplak alhiel ûnmooglik, sels foar immen rankernôch om har troch de finsteriepening hinne te wrotten. Yn it tsjuster en de rein. Gjin ûntsnapping fia dy wei, útsein yn ’e dea. In heale draai fan it finster ôf soe de stander mei de wapenris him rjocht ûnder de taastende hannen fan in panikerige proai befine. In striidbile, it hânsel derfan ynlein mei goud en rodzich koper, rêste dêr noch altiten.

De byhearrende kriichshammer lei dêr’t er delsmiten wie, op it iepenhelle en teknûkele bêd. De mei klauwen omjûne izerne kop derfan - in bistepoat tige allyk - wie besmodzge mei opdroege bloed, krekt as it plak yn it flierkleed. Ingrey meat de hammerkop neffens syn hânpalm, dêrby de likenis opmerkend mei de wûnen dy’t er niiskrekt sjoen hie. De hammer wie twahannich swaaid, en mei alle krêft dy’t dea-eangst jin mar biede koe. Mar, likegoed, inkeld mei de krêft fan in frou. De prins, heal ferdôve - heal gek? - hie blykber trochsetten. De twadde slach hie hurder west.

Ingrey pandere de hiele keamer troch, oeral om him hinne kuerend en doe opsjend nei de bynten. Ulkra, dy’t de hannen yninoar wrong, stoep him út it paad wei. Krekt boppe it bêd bongele in raffelich eintsje reade koarde. Ingrey gie op it ramtwurk fan it bêd stean, loek it mês dat er oan syn rym droech, rikte omhegen, snie it troch en stoppe de oprôle koarde by syn wammes yn.

Hy sprong omleech en draaide him nei de ûnrêstich hinne en wer stappende Ulkra ta. “Boleso sil begroeven wurde yn Easthiem. Lit syn wûnen en syn lichem waskje - en diskear goed - en pak him dan yn sâlt yn foar it ferfier. Sykje in karre, en hynders - in dûbelspan liket my de baas, mei de wegen sa drekkich - en in feardich menner. Lit de prins syn eigen kriichslju him mar begeliede; harren ûnfermogen kin him no gjin kwea mear dwaan. Himmelje dizze keamer, berêd it slot, stel in hûswarder oan en folgje dan mei de rest fan ’e hofhâlding en de kostberheden.” Ingrey liet syn blik de keamer yn ’t rûn gean. Der wie hjir fierders neat.

“Ferbaarn it loaihoars. Ferstrui de jiske.”

Ulkra slokte en knikte. “Wannear wolle jo ôfsette, myn hear? Oernachtsje jo hjir?”

Moasten hy en syn finzene mei de stadige lykprekaasje reizgje of harren der foarút hastigje? Hy woe sa gau mooglik hjir wei - dit plak makke dat him de spieren yn ’e nekke sear diene - mar de dagen koarten, no’t it hjerst wurden wie, en de dei fan hjoed wie al heal om. “Ik moat mei de finzene prate ear’t ik dat beslute kin. Bring my by har.”

It wie in koarte reis, ien ferdjipping omlegen, nei in finsterleaze, mar droege, berchromte. Net in tsjerker, perfoarst gjin útfanhûzerskeamer: út ’e kar foar dit tichthûs spriek in djippe ûnwissichheid oangeande de status fan dejinge dy’t hjir yn ’e hechten holden waard. Ulkra kloppe oan, rôp: “Frouwe? Der is immen foar jo,” die de doar fan ’t slot en swaaide him wiid iepen. Ingrey stoep nei foarren ta.

Ut it tsjuster wei flitsten in pear gloedzjende eagen nei him op as wiene it dy fan ’e ien of oare grutte kateftige dy’t him út it ûnderhout fan in reauntsjend wâld wei oanstoarre. Ingrey skrille ûnwillekeurich tebek, wylst syn hân nei syn swurdhêft fleach. It swurd wie al healwei út ’e skie raspe, doe’t er de earmtakke tsjin ’e doarpost oan state en hjitte pine him fan skouder oan fingerseinen ta stiek. Hy stoep fierder tebek om romte te skeppen, dat er in útfal dwaan en taslaan koe.

In kjel wurden Ulkra griep him by de ûnderearm. De hûsmaster stoarre him feralterearre oan.

Ingrey stie as yn it gat beneile, en skuorde him doe los, dat Ulkra syn beevjen mar net fiele soe. Syn earste soarch wie om ’e oanstriid ta geweld, dy’t him troch de lea skuorde, te ûnderdrukken, ûnderwilens fannijs syn erfskip ferflokkend - it wie him net mear sa oer it mad kommen sûnt ... withoelang. Ik leagenje dy, wolf-fan-binnen. Do silst my net oermânsk wurde. Hy skode syn swurd wer yn ’e skie, stevich trochtriuwend oant er it teplak klikken fielde, ûntspande doe stadichwei syn fingers fan harren gryp om it hêft hinne en lei syn hânpalm plat op syn mei lear oerdutsen bil del.

Hy stoarre op ’e nij it keammerke yn, en twong syn ferstân ta rede. Yn it skaad kaam it spoekige silhûet fan in jonge frou oerein fan in op ’e flier lizzend striematras. Der liek genôch bêdguod te wêzen, en ek in fan dûns folle, wattearre tekken, in lampetkanne mei in waskkom, in nachtromer mei in lid: yn alle behoeften wie kreas foarsjoen. Dit tichthûs hold fêst, mar it bestrafte - noch - net.

Ingrey liet de tonge oer syn droege lippen gean. “Ik kin jo net sjen yn dy hoale.” En wat ik al seach, dat fersmyt ik. “Kom hjir, yn it ljocht.”

It omheechkommen fan in kin, it yn ’e nekke smiten fan dûnkere moannen; se kaam mei stille stappen nei foarren ta. Se droech in linnense jûpe fan soartige stof, dy’t bleekgiel fan kleur wie en by de rûne halsline lâns beborduere mei blomkes; as it gjin jûpe wie om oan it Keninklik Hof te dragen, dan dochs grif de kledaazje fan in jongfaam fan adel. In streek fan dûnkerbrune spatten rûn der yn in oerhoekse line oerhinne. No’t se yn it ljocht kommen wie, skynde har loshingjend swart hier út ’en readens. Glânzgjende, ljochtbrune eagen seagen net nei Ingrey op, mar him rjocht oan. Ingrey wie, foar in man, fan middellingte, mei in ticht postuer; it fanke wie goed oan ’e lingte foar har sekse om him suver belykje te kinnen.

Ljochtbrune eagen, suver gielbrún yn dit ljocht, mei in swarte rûnte by de râne fan ’e iris lâns. Net gloedzjend grien. Net ...

Mei in mijene blik op him naam Ulkra it wurd, dêrby de yntroduksje like formeel útfierend as spile er Boleso syn hûsmaster by it iene of oare feestlike gastmiel. “Frouwe Ijada, dit is hear Ingrey sibbe Wolfsklif, dy’t foar de segelmaster, hear Hetwar, wurket. Hy is kommen om jo te begelieden. Hear Ingrey, frouwe Ijada dy Castos, troch har memme bloed Sibbe Dassewâl.”

Ingrey knippere mei de eagen. Hetwar hie inkeld oer har sein: Frouwe Ijada, de iene of oare minder wichtige erfdochter yn ’e Dassewâl-tizeboel, fiif goaden helpe ús. “Dat is grif in Ibraansk patronym, of net?”

“Tsjalioneesk,” ferbettere se him op koele toan. “Us heit wie in wijhear fan ’e Oarder fan ’e Soan, en kaptein fan in Timpelboarch oan ’e westlike grinskrite fan it Wold, doe’t ik in bern wie. Hy troude mei in Woldster frouwe fan Sibbe Dassewâl.”

“En se binne ... ferstoarn?” aventoere Ingrey.

Se hold de holle skean yn kâlde irony. “Oars soe ik fansels wol better beskerme west hawwe.”

Se wie net telider slein, hie ek net gûld, of alteast, net koartby. Se wie net, nei’t it skynde, sljochtsinnich. Yn har fjouwer dagen yn dy kast hie se har tinzen op oarder brocht, sadat se no kalm wie, útsein in beskate spanning yn har stim, in dizenige trilling fan eangstme of lulkens. Ingrey seach om him hinne yn ’e keale hal en wurp in blik op Ulkra. “Bring ús nei in plak ta dêr’t wy sitte en prate kinne. In plak dêr’t wy net steurd wurde sille. En dat goed ferljochte is.”

“Um ... um ...” Nei der in amerijke oer prakkesearre te hawwen, meneuvele Ulkra dat se him folgje moasten. Hy wifele net, murk Ingrey op, om it fanke de rêch ta te kearen. Dizze finzene befocht of biet of klaude har sipiers net, nei’t it skynde. Har fuotstappen, dy’t efter him oan kamen, wiene rêstich. Oan ’e ein fan ’e folgjende gong weau Ulkra yn ’e rjochting fan in breed finsterbank, dat útseach oer de efterkant fan it slotgebou. “Liket dit jo gaadlik ta, myn hear?”

“Ja.” Ingrey wifke, wylst frouwe Ijada op grasjeuze wize har rokken fansiden striek en sitten gie op ’e polyste planken. Moast er Ulkra derby hâlde, ta ûnderbouwing fan ’e feiten, of him fuortstjoere, om earlikens oan te moedigjen? Lei it yn ’e reden dat it fanke fannijs gewelddiedich wurde soe? It ûnwolkomme byld fan Ulkra, dy’t yn ’e gong boppe dizze yninoar kromp, wachtsjend yn it tsjuster oant de gjalpen ferstommen, koed er net goedkrije. “Jo meie no wol mei jo taken oanfange, hûsmaster. Kom oer in healoere mar werom.”

Ulkra fronsele de wynbrauwen yn ûnwissigens en wurp in blik op it fanke, mar ferliet harren mei in bûging. Boleso syn mannen, sa kaam Ingrey wer yn ’t sin, wiene it ûntwûn om ’e ferstannigens fan ’e oarders fan harren oerhearrigen te befreegjen. Of faaks wie it wol sa dat de prins soarge hie dat er dejingen dy’t soks al oandoarsten, kwytrekke, op hokker manear dan ek; en dat dizzen dan it oerbliuwsel wiene. It residu. It útfaachsel.

Ingrey gie, in bytsje ûngemaklik, want de koarte breedte fan it finsterbank twong harren ûnoangenaam deun byinoar, njonken har sitten. Syn oanname fan kreazens, besleat er, hie de wierheid net echt rjocht dien. It fanke striele. Boleso moast syn sinnen op har setten hawwe daliks de earste kears dat se him ûnder eagen kommen wie, of it moast wêze dat er los fan syn gekte ek noch mei blinens slein wie. In brede foarholle, in rjochte noas, in byldhoud kin ... in bloedútstoarting dy’t ien fan har wangen ferdûnkere, en oare, soartgelikense plakken dy’t har blanke hals omsirkelen, in patroan fan promkleurige kniezings. Ingrey brocht de hannen omheech om dy der lichtsjes oerhinne te lizzen; se kromp in bytsje yninoar, mar ferdroech doe syn ûndersykjende oanrekking. Boleso syn hannen wiene in mjitte grutter as syn eigen, nei’t it skynde. Har hûd wie waarm ûnder syn fingers, fassinearjend, meislepend. In gouden waas liek syn gesichtsfermogen te fertsjusterjen. Syn smoarende gryp waard strakker - Hy skuorde syn hannen by har wei en griep se yninoar op syn knibbels, wylst syn eigen gapjen nei de siken maskearre waard troch harres. Wat wie dat ...?

Om syn betizing te ferbergjen, blafte er har ta: “Ik bin in ofsier yn ’e tsjinst fan ’e keninklike segelmaster. It is myn taak om alles dat ik sjoch en hear oan him te rapportearjen. Jo moatte my de wierheid fertelle oer alles dat hjir bard is. Begjin mar by it begjin.”

Se line efteroer en har kjel wurden blik gie oer yn in trochkringend oanstoarjen. Hy waard him bewust fan har rook, net parfum, noch bloed, mar folwoeksen frou, en ûnder dy stoarjende eachloaits frege er him foar it earst ôf hoe’t hy der foar har útseach - en hoe’t hysels roek. Hynstelucht, kâld izer en fan swit trochlutsen lear, in dûnkerstoppelich kin, wurch. Belêstge mei swurd en mês en gefaarlike plichten. Wêrom wiek se eins net alhielendal fan him tebek?

“Hokker begjin?” frege se.

In ûnwittend en stom momint lang stoarre er har oan. “Fan jo oankomst hjir op Slot d’ Everkop ôf, tink.” Wie der eins in oar begjin? Hy moast net ferjitte om dêr nochris op werom te kommen.

Se slokte, waard har gefoelens de baas, en stiek fan wâl: “De prinsesse wie yn tûzen hasten ôfset nei har heite sealen, mei inkeld in lyts gefolch, mar sykte waard har ûnderweis oermânsk. Neat yn it rare, mar de regels jouwe har skriklike pineholle, en as se dan net yn stilte rêst hâldt, wurdt se tige siik. Dat wy wieken út hjirhinne, want dit wie neat mear út ús wei as oare plakken, en boppedat, prinsesse Fara woe har broer sjen. Ik tink dat er har foar de geast stie sa’t er west hawwe moat doe’t er jonger wie en noch net sa ... lestich yn ’e omgong.”

Wat taktfol útdrukt. Ingrey koe mar net útmeitsje oft de omskriuwing no in utering fan diplomasy wie of fan droege humor. Fan foarsichtigens, besleat er einlings, wylst er har sletten en besoarge gesichtsútdrukking beächte. It wie ferstannigens, en net humor, dat se ta har rjochtline makke hie.

“Wy waarden ûnthelle, en as it wolkom net alhiel nei har ferwachtings wie, dan dochs nei de mooglikheden fan dit plak.”

“Hiene jo prins Boleso alris earder met?”

“Nee. Ik hie noch mar in pear moanne yn ’e tsjinst fan prinsesse Fara stien. Myn styfheit hie my dêr teplak brocht. Hy sei -” Se hold op en begûn op ’e nij. “Yn ’t earstoan liek alles neffens de regel. Ik bedoel, foar it jachthûs fan in ealman. De dagen wiene stil, om’t de prins de kriichslju fan ’e prinsesse útnoege en nim diel oan ’e jacht. Prins Boleso en syn mannen wiene jûns tige lûdroftich, en dronken ek frijwat, mar de prinsesse wie dêr net by, mei’t se har yn har keamers op bêd hâlde moast. Ik bin twaris omlegen stjoerd mei klachten fan har oer it leven, mar der waard mar kwealk om myn sizzen jûn. Se lieten de hûnen fjochtsje mei in everswyn dat se libben fongen hiene, bûtendoar, op it binnenplak, ûnder de finsters fan ’e prinsesse, en sleaten weddenskippen ôf oer de útkomst. Boleso syn jagermaster siet ôfgryslik oer syn hûnen yn. Ik woe wol dat greve Hynsrivier hjir west hie - hy hie harren mei ien wurd teplak set. Hy kin jin mei de tonge wol deadwaan, as er dat wol. We ferbleaune hjirre trije dagen, oant de prinsesse ree wie en ferfetsje de reis.”

“Hat prins Boleso jo yn dy trije dagen it hof makke?”

Har lippen waarden tinner. “Net dat ik murken haw. Hy hold en droech him like oanstjitjaand foar alle hofdames fan syn suster oer. Ik wie my, oan ’e moarns ta dat wy ôfsette soene, folslein ûnbewust fan syn ... achtinge.”

Se slokte op ’e nij. “Doe fertelde myn frouwe - prinsesse Fara - my dat it de bedoeling wie dat ik hjir bliuwe soe. Dat dat miskien wol net myn earste kar west hawwe soe, mar dat it my op ’e lange termyn gjin kwea dwaan soe. Der soe meitiid wol in oare man foar my socht wurde. Ik smeke har om my hjir net efter te litten. Sy woe my net yn ’e eagen sjen. Se sei dat it in ruil wie dy’t neat minder wie as lykfol hokker en better as de measten, en dat ik om myn eigen takomst tinke moast. Dat it gewoan de frouljusfoarm wie fan deselde trou dy’t in man syn prins skuldich is. Ik sei dat ik net tocht dat de measte manlju harsels ... no ja, ik bin bang dat ik wat ûnfatsoenliks sei. Dêrnei wegere se noch mei my te praten. Se rieden fuort en lieten my efter. Ik ferpofte it om oan har stiichbûgel te biddeljen, om’t ik benaud wie dat de mannen fan ’e prins my bespotte soene.” Se sloech de earms oerinoar, as besocht se fannijs om har te flarden skuorde weardichheid om har hinne te slaan.

“Ik sei by mysels ... faaks hat se wol gelyk. Dat it neat minder wêze soe as lykfol hokker oar lot. Boleso wie net lilk, of mismakke, of âld. Of syklik.”

Unwillekeurich hold Ingrey himsels neffens dy list tsjin it ljocht. Hy fertroude derop dat er teminsten net yn ien fan ’e neamde kategoryen thúshearde. Al wiene der fansels noch oaren. Besmoarge kaam jin bygelyks yn ’t sin.

“Ik hie net beseft hoe sljochtsinnich oft er wol net wurden wie oant se ôfset wiene, en doe wie it te let.”

“Wat barde der doe?”

“Doe’t it jûn wurden wie, waard ik nei syn keamer ta brocht en troch it doarsgat treaun. Hy siet al op my te wachtsjen. Hy droech in keamerjas, mar dêrûnder wie syn lichem neaken en alhiel oerdutsen mei tekens dy’t makke wiene mei kleurstoffen fan wede en miede en krokus. Alde symboalen, fan it soarte dat je soms noch wol tsjinkomme, snien yn oerâlde houtene fundearrings, of yn it wâld, op plakken dêr’t ienris de hillichdommen stiene. Hy hie syn loaihoars fêstbûn yn in hoeke; hy hie it bist wat jûn om yn ’e sûs te reitsjen. Hy sei - It die bliken dat - Nei’t it skynde, wied er dochs net fereale op my wurden. It wie net iens lust. Hy wie in faam nedich foar it iene of oare ritueel dat er - fûn hie, optocht hie, ik wit it net, hy liek tsjin dy tiid withoe betize - en ik wie de iennichste dy’t der wie, mei’t fan ’e oare beide hofdames fan syn suster de iene troud en oare widdo wie. Ik besocht it him te ûntpraten, ik sei tsjin him dat it ketterij wie, en in yslike sûnde en tsjin syn heite eigen wetten, ik sei dat ik útnaaie soe, dat ik it allegear útbringe soe. Hy sei dat er my dan mei syn hûnen neisette en fine soe. Dat se my ferskuorre soene sa’t se dat ek mei it everswyn dien hiene. Ik sei dat ik nei de timpelpreester yn it doarp ta gean soe. Hy sei dat dy man inkeld in akolyt wie, en in lêfert deropta. En dat er dêr eltsenien fermoardzje soe dy’t my ûnderdak biede soe. Sels de akolyt. Dat er net benaud fan ’e Timpel wie, dat dy praktysk it eigendom fan Sibbe Hartstoarne wie, en dat er fan preesters ienentweintich yn in snies keapje koe.

“It ritueel wie bedoeld om ’e geast fan it loaihoars te fangen, sa’t men wol dat de sibbekrigers út ’e dagen fan alearen dat ek diene. Ik sei dat soks hjoed oan ’e dei ûnmooglik noch wurkje koe. Hy sei dat er it alris earder dien hie, mear as ien kear - dat er fan doel wie en fang de geasten fan alle wiisheidsdieren fan ’e grutte sibben. Hy miende dat him dat de iene of oare macht oer it Wold jaan soe.”

Kjel wurden sei Ingrey: “De krigers fan it Aldwold namen mar ien bistegeast ta har, mar ien yn har hiele libben. En sels dêrmei riskearren se dat se gek waarden. En miskreamen krigen. En noch slimmere dingen.” Sa’t ik wit ta myn ivichduorjende skea.

Har satinen stimlûd gie flugger, rekke efter de pûst. “Hy skuorde it loaihoars omheech oan ’e koarde, sadat it bist smoarde. Hy sloech my en smiet my del op it bêd. Ik fersette my. Underwilens eamele er wat binnenmûlsk, in tsjoendersspreuk of wat dwylsinnichs, ik wit it net. Ik leaude it, dat er dit alris earder dien hie - syn ferstân sels wie in âljend bistespul. It loaihoars late him ôf mei syn deastriid, en ik wrong mysels ûnder him wei. Ik besocht út te naaien, mar ik koe nearne hinne. De doar wie op ’t slot. Hy hie de kaai yn ’e bûse fan syn keamerjas stoppe.”

“Skreauden jo om help?”

“Dat sil ’t wol. Ik wit it eins net. Myn kiel wie heas, neitiid, dat ik nim oan dat ik yndie skreaud haw. It finster wie hopeleas. It wâld dêrbûten liek wol foar ivich troch te rinnen, sa by nacht. Ik rôp ús heite geast oan, rôp ús heite god oan, ta myn help, út it tsjuster wei.”

Ingrey hie oars ferwachte dat frouwe Ijada, yn sokke noed, har eigentlike skutsfrouwe oanroppe soe, de Dochter fan ’e Maityd, de goadinne foar Wa’t de fammesteat hillich wie. It liek him hiel nuver ta foar in frou om ynstee Har Broer fan ’e Hjerst oan te roppen. Al is dit wol Syn jiertiid. De Hear fan ’e Hjerst wie de god fan jongemannen, de rispinge, de jacht, kammeraatskip - en oarloch. En ek fan ’e wapens dy’t ta it fieren fan oarloch makke binne?

“Jo draaiden jo om,” sei Ingrey, “en fûnen de stâle fan ’e kriichshammer ûnder jo hân.”

De ljochtbrune eagen giene wiid iepen. “Hoe witte jo dat?”

“Ik haw de keamer sjoen.”

“O.” Se befochtige har lippen. “Ik sloech him dermei. Hy helle nei my út, of ... of strompele fansiden. Ik sloech him nochris. Doe hold er op. Foel en kaam net wer oerein. Hy wie doe noch net dea - syn lichem lei noch yn ’e stûpen wylst ik yn syn bûse nei de kaai taaste, en ik foel der hast hinne. Yn elts gefal foel ik op myn hannen en knibbels op ’e flier, en de keamer waard my tsjuster foar de eagen. Ik ... It ... Einlings slagge it my om ’e skoattelbalke fan ’e doar te krijen en doe rôp ik syn mannen deryn.”

“Wiene se - wat? Lulk?”

“Mear benaud as lulk, wol ’k leauwe. Se stiene dêr in ivichheid te redendielen en joegen de skuld oan inoar, en oan my, en oan wat se fierders ek mar betinke koene. Sels oan Boleso. Se diene der withoelang oer om te beslissen my op te sluten en in boadskipper te stjoeren.”

“Wat fûnen jo ûnderwilens út?”

“Ik siet almeast op ’e flier. Ik wie tige wee op ’e mage. Se fregen my sokke ûnnoazele dingen. Hie ik him de dea dien? Wat mienden se no? Dat er himsels de harsens ynslein hie? Ik wie bliid om ’e sel, doe’t se my einlings en te’n lêsten opsleaten. Ik leau net dat Ulkra ea sels mar opmurken hat dat ik de doar ek fan binnenút beskoattelje koe.”

Ingrey wie dêr sa wis noch net fan. Op in sa neutraal mooglike toan seid er: “Is it prins Boleso slagge om syn ferkrêfting út te fieren?”

Se seach nei him op; har eagen glinsteren. “Nee.”

De wierheid klonk troch yn dy stim, en in wif soarte fan triomf. Yn uterste noed, yn ’e steek litten troch eltsenien dy’t har beskermje moatten hie, hie se ûntdutsen dat se harsels net yn ’e steek hoegde te litten. In machtige les. In gefaarlike les.

Op in like útdrukkingsleaze toan frege er: “Is it him slagge om syn ritueel út te fieren?”

Diskear wifele se. “Ik wit net. Ik bin der net wis fan ... wat syn bedoeling wie.” Se stoarre omlegen nei har skurte; har hannen griepen inoar fêst. “Wat sil der no barre? Ridder Ulkra sei dat jo my begeliede soene. Wêrhinne dat?”

“Nei Easthiem.”

“Moai sa,” sei se, mei ûnferwachte besieling. “De Timpel dêre sil my perfoarst helpe.”

“Jo sitte alhiel net yn oer jo berjochting?”

“Berjochting? Ik ferdigene mysels! Ik bin ta dizze ferskrikking ferret!”

“It soe wolris kinne,” seid er, noch altiten tige tebekhâldend, “dat guon lju fan kwizekwânsje it gjin oangenaam idee fine sille om tahearre te moatten hoe’t jo sokke dingen ferkundigje. Tink noris nei. Jo kinne yn it foarste plak it besykjen ta ferkrêfting al net iens bewize. Fiif, seis manlju kinne tsjûgje dat jo gewillich nei Boleso ta lieken te gean.”

“Gewillich, ja, as it alternatyf wie om it wâld yn te flechtsjen en fan ’e wylde bisten opfretten te wurden. Gewillich, as it alternatyf wie om in wrede dea ôf te roppen oer in elk dy’t besykje soe my te helpen.” Mei ynienen opkommend ûnleauwe stoarre se him oan. “Leauwe jo my soms net?”

“Jawis wol.” Jawis wol. “Mar ik bin jo rjochter net.”

Se fronsele de wynbrauwen, mei in glimp fan wite tosken dy’t yn in bleek wurden ûnderlippe drukten. It folgjende momint rjochte se de rêch wer. “Hoe dan ek, as der foar de ferkrêfting gjin bewiis is, foar it ûnwettige ritueel is dat der sûnder mis wol. Se hawwe allegearre it loaihoars sjoen. Se hawwe de geheime symboalen sjoen dy’t de prins himsels op ’e lea tekene hie. Net los praat, mar stoflike saken, dêr’t eltsenien de hân nei útstekke kin om se oan te reitsjen.”

Mar no net mear. Ingrey hie der gjin twifel oer dat, as se al net ûnskuldich wie oan ’e prins syn dea, se teminsten ûnskuldich wie wat har besef oanbelange oer wat der yn ’e wrâld omgie. Frouwe Ijada, jo hawwe der gjin flau benul fan wêr’t jo it tsjin opnimme wolle.

Fuotstappen klonken op ’e flierdealjes; Ingrey seach op nei in neieroan kommende Ulkra, dy’t tagelyk boppe him út liek te tuorjen en yninoar liek te krimpen. “Jo winskje, myn hear?” frege er senuweftich.

Om lykfolwêr te wêzen útsein hjirre en lykfolwat te dwaan útsein dit.

Hy hie mear as twa dagen oan ien wei troch yn it seal sitten. Hy wie, besleat er ynienen, te deawurch om hjoed noch wer in myl te riden. Boleso soe it wier net oanfleane om’t er sa útseach nei syn begraffenis, en dêrmei nei syn godsoardiel. En Ingrey sels baarnde it ek net yn om dit ferrekt naïve fanke nei har ierdske berjochting ta te hastigjen. Se wie net benaud fan ’e dingen dêr’t se benaud fan wêze moast. Fiif goaden helpe him, se liek nearne net benaud fan te wêzen.

“Jouwe jo my,” seid er tsjin har, “jo wurd dat jo net besykje sille om te ûntsnappen, as ik befelje sil dat jo minder strang bewekke hoege te wurden?”

“Fansels,” sei se. As wie se ferheard dat er sels mar de needsaak field hie om soks te freegjen.

Hy meneuvele yn ’e rjochting fan ’e hûsmaster. “Jou har in foechsume keamer. En jou har har spul werom. Sykje in fatsoenlike tsjinstfaam - as der hjirre teminsten sa’nent te finen is - om har te betsjinjen en te helpen by it ynpakken. We sette moarnier betiid, sadree’t de dage oan ’e loft is, mei Boleso syn lichem ôf nei Easthiem.”

“Jawis, myn hear,” sei Ulkra en bûgde de holle yn opluchte befêstiging.

Ingrey heakke der noch oan ta, om’t it net earder by him opkommen wie: “Binne der ek leden fan ’e hofhâlding útnaaid, sûnt Boleso syn dea?”

“Nee, myn hear. Wêrom wolle jo dat witte?”

Ingrey makke in dizenich gebeart, dat oanjoech dat der gjin reden foar wie dy’t er diele woe. Ulkra liet it gewurde.

Ingrey kaam kreakjend oerein. It liek him wol ta dat syn spieren noch lûder piipjend protestearren as syn fochtige learene rydklean. Frouwe Ijada makke in grasjeuze reverânse foar him, en kearde har doe fan him ôf om ’e hûsmaster te folgjen. Wylst se de treppen opdraaide, seach se oer it skouder werom nei him mei in earnstige, fertrouwende blik.

It wie syn plicht om har nei Easthiem ta te bringen. Fierders neat. Om har oer te dragen oan ... nimmen dy’t har saak tagedien wie. Syn fingers spanden en ûntspanden har om syn swurdhêft hinne.

Fierders neat.