Albert en Annelies

Het verhaal van hun liefde

Colofon

ISBN:978 90 8954 735 4

1e druk 2015

© 2015, Roel Beenen

Uitgeverij Elikser

Ossekop 4

8911 LE Leeuwarden

Telefoon: 058-2894857

www.elikser.nl

Vormgeving omslag en binnenwerk: Evelien Veenstra

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op wat voor wijze dan ook, zonder voorafgaand schriftelijke toestemming van de auteur en de uitgeverij.

This book may not be reproduced by print, photoprint, microfilm or any other means, without written permission from the author and the publisher.

Albert en Annelies

Het verhaal van hun liefde

Roel Beenen

1

Als kind speelde Albert het liefst op het plankier aan de brede trekvaart. Zijn broers en zijn vader maakten daar de melkbussen schoon. Al vanaf zijn zevende liet hij er, zittend op zijn knieën, bootjes varen die hij van oude klompen maakte. De kunst was het roer zo vast te zetten dat de bootjes in een grote boog over de vaart voeren om weer precies bij het plankier terug te keren. Het was een spannende bezigheid, want het liep niet altijd goed af. Soms leden de bootjes schipbreuk midden op de brede trekvaart, waar bij een strakke wind de golven wel twintig centimeter hoog werden. Een andere keer kwamen de bootjes aan de overkant in het riet vast te zitten en dan waren ze meestal ook verloren. Als de wind draaide, soms pas na weken, dreven ze weleens terug. Dan kon hij ze aan hun kant uit het water vissen.

In de vaart was het water minstens drie meter diep, maar vlak naast het plankier kon je staan. Dat had Albert al ontdekt toen hij tien jaar was en in het water was gevallen omdat hij een bootje probeerde te grijpen dat wegvoer voordat hij het roer had vastgezet.

Toen zijn moeder nog leefde, had hij nooit zo dicht bij het water mogen spelen. Nog geen vijf was hij, toen zij er plotseling niet meer was. Hij dacht zo weinig mogelijk aan die verschrikkelijke dag en aan al die andere dagen die erop volgden. Maar nooit was de gedachte aan zijn moeder helemaal weg. Ze was altijd ergens op de achtergrond aanwezig. En dat was een grote troost want hij wist zeker dat alleen zij van hem had gehouden. In de eerste dagen en weken na het overlijden van zijn moeder was zijn vader aardig voor hem geweest. Maar dat veranderde zodra die andere vrouw bij hen kwam wonen, die heks zoals hij haar noemde. Nog geen week nadat ze met hem was getrouwd, zei zijn vader terwijl hij op het plankier speelde: ‘Pas maar op, als je verzuipt is het je eigen schuld.’

Hij zei het met een barse, onverschillige klank in zijn stem. Er was maar één gevolgtrekking mogelijk: zijn vader moest hem niet. Hij vergiste zich niet en hij wist ook donders goed waarom zijn vader zo gevoelloos was, alsof hij er niet bij hoorde. Het kwam door dat wijf met haar staalblauwe, harde ogen en haar hoge scherpe stem, dat mens dat zelf geen kinderen had. Maar waarom zij nauwelijks wat tegen hem zei, alleen het hoogstnodige, begreep hij niet. Want hij deed zijn uiterste best haar niets in de weg te leggen. Hij maakte zijn eigen bed op en hij liet zijn spullen niet door de kamer slingeren. En toch zei ze nooit iets aardigs tegen hem. Hij kon zich niet herinneren dat ze hem ooit, al was het maar in het voorbijgaan, over zijn haren had gestreeld. Zijn twee oudere broers hadden een reden om hem niet te mogen. Want die waren nog altijd jaloers, omdat zijn moeder van hem, de jongste, extra veel had gehouden. Zijn oudste broer liet zijn afgunst op een misselijke manier merken. Dan zei hij bijvoorbeeld tegen hem: ‘Als je zo nodig moet verzuipen Albert, doe het dan als de wind deze kant op waait. Dan hoeven we niet een boot te lenen om je lijk aan de overkant van de vaart te gaan zoeken.’

En dan lachte hij op een wijze die geen enkel misverstand liet bestaan.

Zittend op het plankier, naast de melkbussen, kon hij de uitgestrekte landerijen zien die aan de overzijde van het water lagen. De oude trekvaart was tachtig meter breed. Maar die tachtig meter waren voldoende om van de landerijen aan de overkant een geheimzinnige, onbekende landstreek te maken. Hij was er nog nooit geweest, omdat je vijfentwintig kilometer om moest fietsen om er te komen. Schuin tegenover hun erf, dat direct aan de vaart grensde, lag aan de overzijde in die bijna eindeloze groene vlakte een bos van vele hectares. Hemelsbreed was het maar driehonderd meter. Je kon de vogels er in het voorjaar zien nestelen en je zou er gemakkelijk in vijf minuten naartoe kunnen lopen als de vaart er niet was. Als ze een bootje hadden gehad was hij er allang geweest. Want aan de overkant van het water begon de vrijheid. Zo voelde Albert het. Soms droomde hij dat hij over het water kon vliegen, gewoon door zijn armen te bewegen alsof het vleugels waren. Een andere keer meende hij de stem van zijn moeder te horen. Dan vertelde ze hem een verhaaltje voor het slapen gaan. Over de feeën die aan de overkant van de vaart in kleine huisjes woonden. Elke keer als hij de boerderijen in de verte als kleine rode vlekken zag, dacht hij aan die verhaaltjes waarvan hij zo had genoten. Eens had hij tussen waken en dromen gemeend dat zijn moeder aan de overkant van de vaart stond en hem wenkte en riep. Maar toen hij opstond en door het dakraam naar buiten keek in de richting van de vaart en naar het beloofde land daarachter, was er slechts een grauwe mist van kleine druppeltjes die nauwelijks hoorbaar als nutteloze tranen op het dakraam tikten.

Hij had zijn vader eens gevraagd of ze een bootje konden kopen. Al was het maar een oud ding, dat gaf niet, hij kon het zelf wel opknappen en verven. Maar zijn vader had hem smalend uitgelachen en zijn stiefmoeder zei snibbig zonder hem aan te kijken dat ze geen geld uitgaven voor de paar jaar dat hij nog bij hen woonde. Ze waren wel wijzer, ze konden hun geld beter gebruiken. En daarom dacht hij steeds vaker aan een vlot. Dat kon hij zelf maken. In het kleine smalle slootje dat op de grote vaart uitkwam, maakte hij die herfst een vlot van de houten onderdelen van een wagen die enkele dagen in het water lagen te weken. Hij kon, staande op dat vlot, wel bomen maar dan ging hij slechts langzaam vooruit omdat het vlot te diep lag. Het schuurde door de modder. De oude wagen was van eikenhout en eikenhout was veel te zwaar om er een bruikbaar vlot van te maken. In de vaart waar het water dieper was, zou hij misschien beter met het vlot kunnen varen, maar dat durfde hij niet. Want stel je voor dat hij eraf viel en hij moest er trouwens ook niet aan denken wat zijn vader zou zeggen als de planken van de oude wagen weg zouden drijven. Eigenlijk zou hij moeten leren zwemmen. Maar ze hadden geen geld, zei zijn vader, om zwemlessen te betalen en bovendien had niemand hier op het platteland ooit leren zwemmen. Zijn vader niet en zijn grootvader ook niet. Waarom moest hij, snotjongen die hij was, dan wel leren zwemmen? Wat verbeeldde hij zich wel?

In het voorjaar toen de bomen in blad stonden, vertelde de meester op school over de wet van Archimedes. Je kon precies uitrekenen hoeveel drijfkracht een plank had die in het water dreef. Het gold voor alles wat je in het water gooide. De opwaartse kracht, de drijfkracht was even groot als het gewicht van het water dat in het voorwerp zou kunnen. Als je een vaatje waar twee liter water in kon, onder water hield dan werd het vaatje met een kracht van twee kilo omhoog gedrukt.‘ De opwaartse druk is gelijk aan het gewicht van de verplaatste vloeistof,’ zo hoorde je het officieel te zeggen volgens de meester. Albert dacht, toen de meester het over vaatjes had, onmiddellijk aan de garage in het dorp waar zijn vader weleens iets liet repareren. Daar lag achter op het erf een stapel vaatjes waar motorolie in had gezeten. Na schooltijd fietste hij er direct naartoe. ‘Je mag ze allemaal hebben,’ zei de baas van de garage, ‘als ze opgehaald worden, moet ik ervoor betalen en jij neemt ze zo mee.’ En hij hielp Albert zelfs met het zoeken naar een oude zak waar flink wat vaatjes in konden. Na een week had Albert meer dan honderd vaatjes netjes opgestapeld in de oude schuur waar zijn vader en broers de tractor en de melkmachine repareerden.

‘Als ik last van die rommel heb, dan moet je ze weer terugbrengen, als je dat maar weet,’ dreigde zijn vader.

Van oude latten maakte Albert drie langwerpige kisten waar de vaatjes in konden. Keurig in rijen zodat ze niet konden verschuiven. Hij had het van tevoren uitgerekend, hij had zelfs een werktekening gemaakt. De drie drijvers verbond hij met stevig latwerk waar hij op kon staan en ook aan de onderzijde maakte hij verbindingen waaraan hij planken schroefde die als kiel dienstdeden. Zijn jongste broer hielp hem in ruil voor het poetsen van diens fiets.

Drie weken later was er een licht maar stevig vlot ontstaan, met een roer en toen het eindelijk in het slootje lag en hij er voor het eerst op ging staan, was hij verbaasd over de stabiliteit en de drijfkracht. Hij kon zelfs aan de rand staan. Dat is ook logisch, zei hij bij zichzelf, want in elke drijver zitten veertig vaatjes zodat de rand van het vlot pas zinkt als er tachtig kilo op drukt. Ik ben hoogstens veertig kilo. ‘Reken maar uit,’ mompelde hij in zichzelf, ‘elk vaatje heeft een inhoud van twee liter.’ Albert was opgetogen, het vlot was zoals hij het zich had voorgesteld. Eigenlijk nog beter.

Nu zou hij over de vaart naar de overkant kunnen varen. Naar het beloofde land waar hij eens in een droom zijn moeder had zien staan die naar hem zwaaide. Toen hij bij de uitgang van het slootje kwam, durfde hij plotseling niet verder te gaan. Het was alsof hij weer de stem van zijn moeder hoorde. Pas op Albert, in het midden van de vaart is het water heel diep, mijn jongen! Hij kreeg tranen in zijn ogen. Mijn moeder past nog altijd op me, dacht hij bij zichzelf, zij zal mij nooit in de steek laten. Hij dwong zichzelf aan iets anders te gaan denken, want hij wilde niet dat Sies, zijn broer, die van een afstand naar de proefvaart stond te kijken, zag dat hij als een klein kind huilde. En wat had hij tegen zijn broer moeten zeggen? Dat hij huilde omdat hij zijn moeder miste? Hij beet nog liever zijn tong af.

‘Bind dit aan het vlot vast,’ riep zijn broer en hij gooide Albert een oude reddingsboei toe die al jaren in de schuur aan de muur hing. ‘Als je in het water valt, kun je je daaraan vastgrijpen.’

Toen zijn broer terug was gelopen naar de boerderij en hij weer alleen was, overlegde hij hoe hij zonder gevaar naar de overkant van de vaart zou kunnen varen. Hij zou onmogelijk kunnen bomen met de lange bonenstaak. In het midden van de vaart was het water veel te diep. Als hij zich liet drijven zou hij naar de overkant van de vaart worden geblazen, want er stond een flinke wind. Dat zou hij wel durven, want het vlot was sterk genoeg. Maar hoe zou hij weer terug kunnen komen? Zou hij, liggend op zijn buik en roeiend met zijn handen, vooruit kunnen komen? Hij sloot die mogelijkheid onmiddellijk uit, want daarvoor was het vlot te breed. Dat ik daar niet eerder op ben gekomen, flitste het plotseling door zijn hoofd. Natuurlijk, ik moet een lang touw hebben, dan kan ik me terugtrekken. Ik kan gewoon op het vlot blijven zitten, ik hoef niet eens te staan. Dat is ook veiliger. En hij dacht een ogenblik aan zijn moeder. Hij knoopte de waslijn los, hij zocht stukken stevig paktouw en nadat hij alles aan elkaar had geknoopt en de lijn uitlegde op het pad dat evenwijdig aan de vaart liep, meende hij zeker te weten dat het lang genoeg was. Het grote ogenblik was aangebroken. Hij duwde zich, midden op het vlot zittend, met de bonenstaak af. Langzaam gleed hij uit het slootje, hij liet voorzichtig het touw vieren en toen voelde hij de wind. Zonder problemen dreef hij naar het midden van de vaart. Daar knoopte hij het touw vast aan het vlot. Het was niet lang genoeg. De golfjes klotsten onder het vlot door, want het vlot lag hoog op het water. Er zaten honderdtwintig olievaatjes in de drie drijvers. Er zou dus tweehonderdveertig kilo op het vlot kunnen, dan pas zou het zinken. Hijzelf woog ongeveer veertig kilo, het vlot hoogstens dertig. Reken maar uit, het vlot stak dus maar een paar centimeter in het water. Albert voelde zich de koning te rijk. Hij was de kapitein op een zeewaardig vlot waarmee je zelfs, als het moest, vracht zou kunnen vervoeren! Vanaf zijn veilige plaatsje midden op het vlot bekeek hij nog eens het houten raamwerk. Het was sterk en degelijk. De belangrijkste verbindingen had hij geschroefd, nadat hij het hout netjes had voorgeboord zoals het hoorde. Er kon echt niets gebeuren en in gedachten zag hij zijn moeder goedkeurend knikken. Had zij het goed gevonden dat hij over de vaart helemaal naar de overkant ging varen? Terwijl de tranen in zijn ogen prikten, kwam het hem voor dat zijn moeder hem zelfs aanmoedigde. Waarom? Wilde zij dat hij weg ging varen, weg bij zijn vader en zijn stiefmoeder die hij haatte? En zijn broers die nog altijd jaloers op hem waren? Wat een dwaze gedachte, want hij werd pas over enkele weken dertien. Hij begreep donders goed dat hij nog afhankelijk was van die mensen, die eigenlijk zijn familie niet waren. Want zo voelde hij het. Ze waren het niet waard familie genoemd te worden en hij wist zeker dat hij ze later, als hij echt het huis uit was, nooit zou missen. Geen moment. Zijn moeder was zijn familie, maar zijn vader en zijn broers waren dat niet. En die heks zeker niet. Langzaam knoopte hij het touw los en zonder moeite voer hij terug naar het slootje waar de thuishaven van zijn vlot was.

‘s Avonds in bed bedacht hij dat hij een zeil nodig had. Dan zou hij pas vrij zijn om overal naartoe te kunnen varen. De volgende dag, na schooltijd, fietste hij naar de groentekwekerij van Van Andel. Hij kende ze wel want de oude Van Andel was een volle neef van zijn moeder.

‘Omdat jij het bent,’ zei Jan van Andel en hij gaf Albert een stevige bamboestok van wel drie meter. ‘Je moet je broer vragen of hij de voet van een oude vlaggenstok op je vlot wil schroeven. Kijk zo,’ en hij maakte een schets op een stuk karton. ‘Hier neem maar mee,’ en hij drukte Albert een oude vlaggenstokstandaard in z’n hand. Precies wat hij nodig had. ‘En wees voorzichtig. Want je moeder was altijd bang voor die diepe vaart naast jullie boerderij, weet je dat wel?’

Toen Albert op z’n fiets wilde stappen, pakte Van Andel z’n stuur vast. ‘Heb je al een zeil en weet je hoe je een zeil moet maken Albert?’

‘Ik heb eigenlijk nog geen idee,’ antwoordde Albert en hij veegde even snel met de mouw van z’n jasje langs zijn ogen, want hij wilde niet laten merken dat hij heel gauw ging huilen als zijn moeder ter sprake kwam.

‘Kom overmorgen uit school hier naartoe, dan zal ik een zeil voor je vlot maken,’ en Van Andel nam de bamboestok en legde die terug in de werkplaats van de kwekerij. ‘En vraag je broer de standaard van de vlaggenstok op twintig centimeter van de voorkant van het vlot vast te schroeven.’

2

En zo kreeg Albert een veilig zeilvaartuig. De mast paste prima in de vlaggenstokhouder. Jan van Andel had van een nieuw dekkleed een zeil gemaakt dat je kon laten zakken, precies zoals bij een echte zeilboot, via een katrolletje boven in de mast. Zittend op het vlot kon je de giek met het zeil over je hoofd heen laten draaien zodat je zelfs kon laveren.

Op een zaterdagmorgen voer Albert voor het eerst uit. Het was precies om tien uur toen zijn vader en broers aan de koffie zaten in de grote woonkeuken van waaruit je de vaart niet kon zien. Want hij wilde niet dat ze hem zouden uitlachen als het in het begin wat onhandig zou gaan en bovendien verdienden ze het niet om aanwezig te zijn bij de eerste proefvaart.

Het ging direct goed, want hij had in gedachten alle handelingen wel tien keer geoefend. Hij wist precies wat hij moest doen als de wind in het zuiden zat en hoe hij overstag moest gaan. Voorzichtig duwde hij met de bonenstaak het vlot naar het midden van het slootje en daarna gleed het vlot langzaam en statig het brede diepe water van de vaart op. De zachte voorjaarswind bolde het zeil en hij voelde hoe hij ineens vaart kreeg, het vlot reageerde onmiddellijk op het roer en door de driedubbele kiel kon hij zelfs schuin tegen de wind invaren. Albert keek opgewonden naar de oever die sneller voorbijgleed dan hij voor mogelijk had gehouden. Hij schatte dat hij met een matige wind even snel voer als iemand die over het pad langs de vaart liep. Hij voer waarschijnlijk wel vijf tot zes kilometer per uur. Voorzichtig stuurde hij het vlot naar het midden van de trekvaart. De golven die toch zeker tien centimeter hoog waren, gleden moeiteloos onder het vlot door. Hij voelde aan alles dat het vlot veilig was.

Het was prachtig voorjaarsweer, de zon stond al hoog aan de hemel en de matige zuidenwind was warm. Een betere dag voor de eerste vaart van het vlot had Albert zich niet kunnen wensen. Hij liet het vlot naar de kant varen en weer terug naar het midden en toen naar de overkant. Het ging prima. Het vlot voer prachtig aan de wind. Voordat hij er erg in had, was hij al bij het bos dat hij nu voor het eerst in zijn leven van dichtbij zag. Hij liet het zeil vieren om vaart te minderen zodat hij alle details van het bos in zich op kon nemen. Sommige bomen waren omgewaaid en daar kon hij verder in het bos kijken. Het was een oerbos waar alles gegroeid was zoals de natuur het wilde zonder toedoen van mensen. Alsof ik een ontdekkingsreiziger ben, dacht hij verrukt. Alsof ik de eerste mens ben die daar straks voet aan land zal zetten. Er waren niet alleen hoge bomen, maar ook struiken en open plekken. Hij was vast van plan het hele bos te gaan verkennen. ‘Waarom nu niet,’ dacht hij, ‘het kan nog best voor het middageten.’ Voorbij een kleine inham zag hij een brede sloot die door het prachtigste bos liep dat hij ooit gezien had. ‘Zo dichtbij,’ mompelde hij verbaasd, ‘en ik heb het nooit geweten.’ Maar eerst wilde hij verder varen, tot voorbij de grote bocht die hij zo vaak vanuit de verte had gezien. En dan moest daar, verderop, de nieuwe weg liggen met de platte brug die eens en voor altijd van de oude trekvaart een dood stuk water had gemaakt waar geen zeilboot of plezierjacht ooit meer zou komen.

Albert voer de drie kilometer tot aan de brug alsof het niets was. Terug zeilde hij met de wind schuin in de rug. Als hij naar de golfjes keek die onder het vlot door rolden, meende hij dat hij langzaam voortdreef, maar als hij naar de oever keek, dan voer hij wel degelijk met een flinke snelheid en voor hij er erg in had, was hij alweer bij de brede sloot, die door het bos liep en verder, naar het oosten, minstens drie kilometer door de weilanden, tot je bij de boerderijen kwam die je als kleine roze vlekjes in de verte kon zien. Het vlot reageerde onmiddellijk op het roer en met een sierlijke boog voer Albert het onbekende tegemoet. Eerst was er nog wat wind, maar toen de sloot een bocht maakte, was het plotseling windstil en langzaam dreef hij naar de oever. Hij legde aan onder een grote boom die met zijn takken tot over het midden van de sloot was gegroeid. Hij bond het vlot stevig vast aan een dikke boomwortel en stapte voor het eerst aan land in het bos dat hij zijn hele leven had gezien, maar waar hij nog nooit was geweest. Toen hij terugkeek vanwaar hij gekomen was, kon hij de trekvaart niet meer zien, noch het pad dat langs de vaart liep. Niemand zou hem hier kunnen zien. Hij was volkomen alleen. Want het bos grensde aan uitgestrekte weilanden. De boeren die in de verte woonden, wilden niet dat wandelaars op hun land kwamen. Ze hadden overal bordjes met verboden toegang neergezet. Ze wilden niet dat je het gras plattrapte, omdat ze het dan niet goed konden maaien.

Hij luisterde enkele ogenblikken ingespannen. Nee, alleen de wind ruiste door de toppen van de bomen. In de verte hoorde hij eenden kwaken en van heel ver, nauwelijks hoorbaar, het blaffen van een hond. Maar hier in het dichte struikgewas, langs de oever van de vaart, was het doodstil. Hier was hij de eerste mens, hier was hij Robinson Crusoe.

Voorzichtig de takken wegduwend, liep hij het bos in. Twintig meter verder was het struikgewas zo dicht dat hij om moest lopen naar een open plek waar één grote boom stond. Zo nu en dan bleef hij staan om te luisteren. Hij hoorde alleen de wind en het bonzen van zijn hart. Hij zette zijn voeten voorzichtig neer in het dorre gras zó dat hij niet op droge takken trapte. Het bos werd nog dichter en toen hij om zich heen keek, wist hij niet meer uit welke richting hij was gekomen. Straks verdwaal ik nog in het bos dat ik mijn hele leven al heb gezien. Hij lachte in zichzelf, zich bewust van een vreemde, onbekende opwinding. Op zijn tenen, alsof iemand hem had kunnen horen, liep hij naar een plek waar hij aan de stand van de zon de richting bepaalde. Lettend op het licht en de schaduwen, liep hij rechtstreeks terug naar de sloot. Hij was gerust, hij zou niet verdwalen. Tussen het lichtgroene gebladerte glinsterde het water van de sloot als zilver in het zonlicht. Rechts van hem, honderd meter terug in de richting van de trekvaart, moest het vlot liggen. Hij duwde enkele takken opzij, daar was het zeil dat traag op een zucht wind heen en weer bewoog. Hij keek op zijn horloge, het was nog maar elf uur, hij had nog tijd genoeg. Met zijn rug tegen een boom ging hij in het warme gras zitten. Hij genoot, want het was de eerste keer dat hij zich bewust was van de onberoerde natuur om hem heen, en hoe mooi het was. De zon prikte in zijn ogen, grote libellen zoemden als kleine helikopters voorbij en een kikker sprong verschrikt in het water toen Albert zijn benen strekte. Hij ging op zijn buik in het lange gras liggen met zijn hoofd boven de sloot, terwijl hij zich aan een tak vasthield. Een verdroogd blad van een paardenbloem dreef op het water. Een spinnetje liet zich aan een draad precies op het blad zakken en, door een warme luchtstroom die door het gebladerte ritselde, voer het spinnetje weg, in de richting van de grote vaart, de wijde wereld in.

Vlak bij de oever was het water zo helder dat hij de bodem kon zien. Het was een mooie gele, zandige bodem en dat had hij nog nooit eerder gezien, omdat in de sloten bij hun boerderij overal stinkende blauwe modder lag. In een opwelling trok hij al zijn kleren uit en terwijl hij zich aan een stevige tak vasthield, liet hij zich voorzichtig in het water zakken. Het was een nieuwe en vreemde gewaarwording, want hij was buiten nog nooit helemaal uitgekleed geweest. Dat deed je niet. Je blote lijf was sowieso iets geks omdat je nooit bloot was, behalve ‘s zaterdags als hij zich op zijn slaapkamertje onder het schuine dak met een washandje bij een teiltje waste. Maar hier was hij in een vreemd bos. Hij liep langzaam naar het midden van de sloot waar het dieper was. Het koele water kwam tot zijn borst en ineens moest hij diep inademen. Hij rilde, het was een ongewoon en raar gevoel om zo in het water te staan. Het was ook opwindend, helemaal alleen en niemand die het wist. Hij hield zich aan de tak vast, bang om te vallen en kopje-onder te gaan. Maar omdat hij vaste grond onder de voeten had, maakte hij zich toch geen zorgen en de oever was vlakbij. Hij liep enkele passen terug en daar liet hij zich tot aan zijn kin in het water zakken en toen ging hij met een gevoel van bravoure enkele tellen kopje-onder, want dat moest je toch kunnen als je wilde leren zwemmen. Hij maakte enkele bewegingen zoals hij dat wedstrijdzwemmers op de televisie had zien doen. Maar hij kreeg steeds water in zijn neus en het leek wel alsof hij steeds diep in moest ademen ook al wilde hij het niet. Albert begreep dat het een kwestie van wennen was. En daarom hield hij vol. Als anderen het konden, dan zou hij het ook moeten kunnen. Hij ging zelfs op zijn rug in het water liggen, maar dat was te veel van het goede. Hij proestte en snakte naar adem toen zijn hoofd per ongeluk onder water kwam. Pas in de schaduw van de grote eik kreeg hij zijn ademhaling weer onder controle. Maar wat was het heerlijk en spannend met de koele wind overal op je lichaam. Het was een gevoel dat hij nog niet kende. Het was iets wat niemand deed. Want hij had er nog nooit van gehoord dat mensen zomaar naakt buiten, zonder zwembroek probeerden te zwemmen. Alleen mensen die niet goed bij hun hoofd waren deden het. Naakt had te maken met naaktlopers en met rare mensen die vies deden. Maar hier was hij alleen en daarom kon hij het gevoel iets heel onbehoorlijks en verkeerds te doen, gemakkelijk de baas. Voordat hij zich ging aankleden, holde hij door het struikgewas om de bladeren en de twijgen van de struiken tegen zijn blote lichaam te voelen. Ook dat was opwindend, omdat hij het nooit eerder gevoeld had, en tegelijk was het gek en dwaas. Plotseling bleef hij staan. Hoorde hij iets? Een gevoel van hevige schaamte overviel hem van het ene op het andere moment. Stel je voor dat iemand hem hier zonder kleren zag. Wat zou hij dan moeten zeggen? Hij luisterde scherp en keek in alle richtingen. Er was niemand. Toch liep hij snel terug en pas nadat hij weer aangekleed was, kwam z’n zelfvertrouwen terug. Als je zonder kleren zwemt, dan zou je altijd kunnen zeggen dat je je zwembroek vergeten had, dacht hij. Dat is niet erg gek, omdat je immers dacht dat je hier helemaal alleen was. Maar zomaar naakt door het bos hollen, dat is wel gek omdat het geen zin heeft. Dat doen alleen mensen uit een krankzinnigengesticht.

Om twintig minuten over twaalf stuurde hij het vlot het kleine slootje in. Om halfeen aten ze, hij was precies op tijd. Niemand kon hem een verwijt maken.

‘Je kunt aardig met dat vlot overweg,’ zei z’n vader, die hem gezien had terwijl hij langs de boerderij zeilde. ‘Het valt me niet tegen. Hoe kom je eigenlijk aan dat zeil?’

‘Dat heeft Jan van Andel gemaakt, de neef van mijn,…’

‘Ja, dat weet ik wel,’ onderbrak zijn vader hem. ‘Na het eten moet je ons maar eens laten zien of je ook kunt laveren.’

‘O, dat is goed, hoor,’ antwoordde hij zo luchtig, dat ze hem allemaal verbaasd aankeken.

Een halfuur later stonden ze op de dijk langs de vaart, zijn vader, zijn stiefmoeder en zijn twee broers. De wind was aangewakkerd maar Albert gaf een volmaakte show. Het water borrelde krachtig en hoorbaar achter het vlot toen hij bijna recht tegen de wind in dwars over de vaart stoof, van links naar rechts en weer terug. Op het moment dat hij wegvoer in de richting van het bos, applaudisseerden ze, maar hij deed alsof hij het niet hoorde. Hij keek niet één keer om. De strakke wind blies hem over de golven die zo hoog waren dat ze over de voorkant van het vlot sloegen en minder dan tien minuten later ging hij overstag om de sloot naar zijn bos in te varen.