© Copyright Alex W. Pole – Amsterdam 2019.

Alle rechten voorbehouden. Tenzij anders vermeld berusten alle rechten op informatie (tekst) die u in dit boek en alle onderliggende pagina’s aantreft bij Alex Pole of de door hem gelicenceerde partijen.

Gehele of gedeeltelijke overname, plaatsing, publicaties, verveelvoudiging op welke andere wijze dan ook en/of commercieel gebruik van deze informatie is niet toegestaan, tenzij hiervoor uitdrukkelijk schriftelijke toestemming is verleend door Alex W. Pole.

Inhoud

Inleiding

Hoofdstuk 1 Een protesterend geweten

Hoofdstuk 2 Aangeboren... hoezo?

Hoofdstuk 3 Hoe lang rook jij al?

Hoofdstuk 4 Mijn lieve moeder

Hoofdstuk 5 Zelfanalyse

Hoofdstuk 6 De doolhof

Hoofdstuk 7 Zelfvertrouwen?

Hoofdstuk 8 Roken is toch geen liefde?

Hoofdstuk 9 Ben ik een junkie?

Hoofdstuk 10 Even(n)iets te doen?

Hoofdstuk 11 Herba Nicotiana Tabacum

Hoofdstuk 12 De ingredienten, eerlijk is eerlijk

Hoofdstuk 13 Geheime afspraken van de 7 reuzen

Hoofdstuk 14 De filterfacade

Hoofdstuk 15 De Tabakslobby in Europa

Hoofdstuk 16 Wetgeving

Hoofdstuk 17 Rokende vrouwen en zwangerschap

Hoofdstuk 18 Roken in Azie

Hoofdstuk 19 Reclame in de loop der tijd

Hoofdstuk 20 Overdrijven is een kunst

Hoofdstuk 21 Niet bellen, wèl roken

Hoofdstuk 22 Bedrieglijke vriend of vriendelijke vijand

Hoofdstuk 23 Een buitenaardse benadering?

Hoofdstuk 24 Mijn idee

Hoofdstuk 25 Feiten negeren is niet realistisch

Hoofdstuk 26 De E-sigaret

Hoofdstuk 27 Volhouden? Hoezo volhouden?

Hoofdstuk 28 Een potje ham

Hoofdstuk 29 Je laatste rokertje op video!

Hoofdstuk 30 Stoppen 2.0! Weet waarvoor je het doet

Bronnen

Inleiding

Heel voorzichtig bedacht ik me hoe het zou zijn als mijn verhaal en mijn boodschap als boek voor iedereen beschikbaar zou zijn. Mijn verhaal bevat een boodschap over roken.

Mijn naam is Alex en ik ben zevenentwintig jaar sigaretslaaf geweest. Bijna zeven jaar geleden ben ik (weer) ontsnapt en ik ben van plan de rest van mijn leven vrij te blijven. Als jij ook vrij wil blijven of nog moet ontsnappen wil ik je graag helpen door middel van dit boek.

Ik rookte al heel wat jaren tabak en ik dacht al veel aan stoppen, maar dan voor altijd. Het leidde ertoe dat ik zomaar willekeurig rokende mensen op straat begon aan te spreken over dat suffe gerook. De reacties waren heel verschillend. Dit heeft mij tot een aantal interessante inzichten geleid.

Omdat ik zelf lang had gerookt voelde ik mezelf een ervaringsdeskundige zodra ik begon met het schrijven van dit boek. Ik denk dat ik in de ongeveer zevenentwintig jaar dat ik heb gerookt zeker tien serieuze stoppogingen gedaan heb. De laatste stoppoging heeft mij zodanig aan het denken gezet dat ik me begon af te vragen waarom ik al die tijd heb gerookt. Ik voelde me namelijk bijzonder goed, veel beter dan toen ik tabak rookte. Ik las veel over stoppen met roken en steeds verbaasde me het dat velen spreken van ‘‘volhouden’’ in verband met stoppogingen. Aangezien ik mij steeds beter ging voelen vond ik de uitdrukking “volhouden” een beetje vreemd.

Mijn overtuiging is dat wanneer je spreekt in termen van volhouden dat je dan inderdaad iets gaat proberen vol te houden. Op dit punt gaat in mijn ogen een hoop positieve energie verloren, door het misverstand over de term volhouden.

Is het wel iets dat je moet volhouden of zou het iets zijn dat je gewoon niet langer zou moeten willen? Wil je stoppen of niet stoppen? Toen ik hierover ging mediteren, voor het eerst in mijn leven, toen erkende ik dat roken voor mij een serieus probleem was.

“Waarom wil je een roker zijn?” Dat bleek een moeilijk te beantwoorden vraag. De volgende vraag die mij bezig hield was: “Waarom is stoppen zo moeilijk?” Feitelijk hoef je namelijk niets te doen om te stoppen, integendeel; je mag iets laten.

Ik heb vele uren besteed aan het lezen van allerlei informatie over roken, stoppen, wat roken eigenlijk is, waarom mensen het doen, hoe extreem verslavend het is en waarom het ‘lekker’ zou zijn.

Ik deed bijzondere ontdekkingen die vaak erg confronterend waren voor mijzelf. Zo confronterend dat ik terwijl ik dit boek schreef steeds minder en vooral ook bewuster ging roken.

De laatste twee maanden van mijn rokersbestaan heb ik op een pleister om mijn vinger geturfd hoeveel ik die dag had gerookt. Ik wilde per se stoppen met roken en inmiddels ben ik ontsnapt. Ik wilde vrij leven buiten de slavernij van de tabaksindustrie die mij al te lang gevangen hield en waarin helaas enkele vrienden en familieleden zijn overleden.

Dat was het uitgangspunt... echte vrijheid.

Goede reis!

De vier G’s van tabak:

1. Geschiedenis: in dit boek zal ik mijn geschiedenis en ervaring met roken met je delen.

2. Gebruik: ik bespreek het hoe en waarom van tabaksgebruik in het algemeen en wat je eigenlijk doet als je tabak gebruikt.

3. Geheimen: de waarheid over de lange lijst ingrediënten die in tabak verwerkt worden en waarom vele rokers er bijna niets over weten. Inzicht in hoe de tabaksindustrie haar slaven vangt en gevangen houdt.

4. Gevaren: de niet te vermijden prijs die rokers en meerokers betalen ten aanzien van hun gezondheid. Ik kijk ook naar de (soms onverwachte) gevolgen van aangescherpte wetgeving.

Deze vier G’s zijn steeds terugkerende thema’s in het hele boek.

Hoofdstuk 1 Een protesterend geweten

Je weet (je geweten zegt het je) in het algemeen wat “goed” en “slecht” is in het leven. Ik beperk me hier even tot het onderwerp van dit boek dat gaat over roken of consumeren van tabak. Vaak hebben mensen wel kennis over wat goed en slecht is voor hun gezondheid maar handelen naar deze kennis blijkt voor velen vaak een terugkerende uitdaging.

Natuurlijk kan het zijn dat sommigen het verbeteren van hun gezondheid niet als uitdaging zien, ieder mens is vrij om dat zelf te bepalen.

Toen ik zes jaar oud werd ontving ik van mijn oma (moeders moeder) een verjaardagskaart met daarop een foto van een locomotief. Ik vond het een geweldige kaart en nog steeds want ik heb hem altijd bewaard.

Ik wist dat mijn oma mij een extra goed gevoel wilde geven op mijn verjaardag en het kaartje was daarvan het bewijs. Op deze jeugdige leeftijd kon ik al vaststellen dat dit zuiver ‘goed’ bedoeld was. Het voelde ook gewoon goed!

Simpel gezegd bleek mijn jonge brein in staat te begrijpen wat ‘goed’ was en om die reden zou ik ook redelijkerwijs kunnen begrijpen wat ‘niet goed’ was. Ik denk dat ik kan vaststellen dat mijn geweten toen sterk in ontwikkeling was.

Als je geweten het weet...tegen beter weten in? Ik denk dat er sprake is van protest ergens achter in het brein van de roker, maar dat het protest op een of andere manier niet gehoord wordt. Of er wordt gewoon geen gehoor aan gegeven. Maar het geweten weet toch beter?

Wordt het brein dan bewust uitgeschakeld of onbereikbaar gemaakt voor kennis die zegt dat roken niet gezond is? Tegen beter weten in wordt er ook vaak door hoogopgeleide personen kennis genegeerd die van levensbelang is. Dit in schril contrast tot wat men vaak beweert over dat roken meer voorkomt in de sociaal “lagere” groeperingen van onze maatschappij.

Persoonlijk denk ik dat het fenomeen roken werkelijk niets te maken heeft met intelligentie, sociale klasse of welvaart. Ik heb me lang afgevraagd waarom dit zo is en hoe het werkt. Na onderzoek is mijn mening: Het lijkt er sterk op dat het gaat om een emotionele blokkade.

Vaak speelt een niet verwerkt trauma uit een ver of recent verleden een niet te onderschatten rol bij de beïnvloeding van geweten en ratio. Meer specifiek gaat het om een negatieve emotie (groot of klein) voortkomend uit een beleving/ervaring die blijft voortbestaan en zelfs zo krachtig is dat het de ratio volledig aan de kant zet. Soms hangt deze “schaduw” een leven lang over een normaliter rationeel denkende en misschien zelfs briljante persoon. Zulke mensen willen vaak stoppen met roken of ze zijn er op z’n minst niet blij mee dat ze ooit zijn begonnen.

Intellect of een hoge opleiding zijn geen garantie dat iemand verstandig handelt. Zeker niet wat betreft de verslaving die tabak roken heet. Een goed ontwikkeld brein kan ook beïnvloed en bedrogen worden. Zo’n brein kan ook zichzelf bedriegen.

Iedereen zou in het “vangnet” van de tabaksfabrikanten gevangen kunnen worden en zo, onbewust, levenslang lid van de rokersclub worden.

Misschien vraag je je nu af: “Levenslang, hoezo?!”

Tenzij je op de een of andere manier het “vangnet” weet te ontglippen en inziet wat tabak roken is, zul je moeite hebben ermee op te houden. Heel graag wil ik je voorgaan in de aanloop naar jouw stopmoment, dat zeker bestaat. Jij kunt het namelijk voor jezelf realiseren.

Mijn overtuiging is dat je er eerst anders naar zal moeten kijken, bewuster... Stoppen heeft vooral te maken met bewustwording. Bewust worden van wat je doet, laat, zou willen doen en zou willen laten. Er zal altijd een reden zijn waarom je iets wil of juist niet wil.

Sta eens stil bij de volgende stelling: Waarom wil ik tabak roken?

Probeer bewust een antwoord te geven op de volgende vragen:

1 Wat doet tabak roken voor mij?

2 Hoe belangrijk is tabak roken voor mij?

3 Wat levert het roken van tabak mij op?

4 Wat verpest tabak roken voor mij?

Deze vragen kunnen als je ze bewust en eerlijk benadert een van de grootste uitdagingen in je leven vormen.

Door met een helder hoofd deze uitdaging te bekijken, dus zonder gebruik van andere soorten drugs, stel je jezelf in staat om wat persoonlijke trots en eigenwaarde te ervaren (of terug te winnen). Wat is er mis met bewust gezond proberen te leven? (Scherpe lezers hebben opgemerkt dat ik tabak als drugs aanmerk.)

Iedere arts zal het met mij eens zijn dat dit geen overdreven stelling is, alleen al vanwege het fysiologisch effect dat het heeft op de mens (een enkele rokende arts uitgezonderd). Eigenlijk zou ik willen spreken van de “opperdrugs der drugs”! Want het is legaal te kopen (als je wettelijk meerderjarig bent) en het is bijna overal verkrijgbaar.

Tabak discrimineert niet!

Tabak kijkt niet naar geslacht, huidskleur, religie, sociale welstandklasse, seksuele geaardheid, en zelfs jouw etniciteit is van geen enkel belang. De enige voorwaarde die geldt om verslaafd te raken is dat je je laat verleiden. Dat is hoe er achter de schermen van de grote “tabaksreuzen” over toekomstige klanten nagedacht wordt. Men is zich zeer bewust van de verderfelijke verleidingskracht van hun product. Laat daarover geen misverstand bestaan.

Iedere roker is ooit op een moment verleid. Het woord ‘verleiden’ zou vervangen kunnen worden door ‘misleiden’. Bij een geheime ontmoeting van “tabaksreuzen” in de V.S. zei een van de tabaksbaronnen tegen de ander: “We hebben meer rokers nodig, elke dag stoppen er 2000 mensen met roken en nog eens 1000 stoppen permanent” (dood door tabak-gerelateerde ziekten).

“We hebben elke dag 3000 nieuwe rokers nodig om de omzet te garanderen! En eh...vergeet al die nare ziektes! We zitten niet in deze business om onze gezondheid!”

Hoofdstuk 2 Aangeboren... hoezo?

H: huidskleur

G: geslacht

V: verslavingsgevoeligheid

S: schoorsteen

Met de hierboven genoemde dingen ben je geboren, zonder er iets aan te kunnen doen. Zo ben je nu eenmaal geboren. Maar wacht even, een schoorsteen? Nee dat klopt natuurlijk niet, alhoewel het voor de rokende mens een uitkomst zou zijn.

“Hij rookt als een schoorsteen!” Dat zul je vast wel eens gehoord hebben. Of; “Het is net een schoorsteen!” Je zou bijna gaan denken dat een schoorsteen het ontbrekende orgaan is voor (sommige) mensen.

Heeft “Onze Lieve Heer” dan misschien een foutje gemaakt door ons niet uit te rusten met een schoorsteen? Nee dat gaat mij te ver! Ik denk dat het zich anders verklaart.

Wij zijn gewoon niet gemaakt om te roken, maar we hebben wel een hoge tolerantiegrens ten aanzien van sommige stoffen en de manier waarop we die innemen. Met andere woorden: we kunnen heel wat hebben als mens. Sommige rokers worden heel oud, tegenover niet rokers die soms jong sterven aan de aanwijsbare gevolgen van meeroken. Het blijft vreemd, dat is waar.

Zoals ik al zei kun je ook niets doen aan de huidskleur die je hebt wanneer je geboren wordt. Je zult er mee moeten leven of je wilt of niet. Zelfde geldt voor jouw seksuele geaardheid. Die is wat ie is, je doet er niets aan. Maar wat te denken van jouw verslavingsgevoeligheid?

Ook hierin heb je geen medezeggenschap gehad. Je ouders hebben het aan je doorgegeven. Je zult ook hiermee moeten omgaan. Dit kan soms lastig zijn wanneer je misschien na het lezen van een artikel over roken iets ontdekt. Bijvoorbeeld dat je minder verslavingsgevoelig lijkt. Misschien wil je helemaal niet zoveel en/of zo vaak roken als je doet of misschien deed. Soms kun je misschien moeilijker nee zeggen dan anderen. Heb jij je wel eens afgevraagd hoe dat komt? Of… waarom lijkt het alsof de ene persoon makkelijker kan stoppen met roken dan de ander?

Als je de antwoorden op deze vragen echt wilt weten, dan is het de moeite waard om eens met een verslavingsarts te praten. Wat je ook kunt doen is rustig doorlezen. Er zijn meerdere wegen naar Rome nietwaar?

Voel je nu niet ongemakkelijk! Dat je dit leest bewijst dat je al iets bewuster omgaat met roken. Dit is misschien een stap in de richting van stoppen. Misschien is dit wel het begin van een revolutie....jouw revolutie!

In West-Europa leert de meerderheid van de rokers de sigaret kennen wanneer ze nog erg jong zijn. Dat was bij mij niet veel anders; kwetsbaar en nieuwsgierig als kinderen op de leeftijd van 12 of 13 jaar.

Op deze leeftijd probeer je vaak dingen uit zonder dat je er veel bij nadenkt wat je eigenlijk aan het doen bent. Het gaat grotendeels onbewust. Je ziet bijvoorbeeld leeftijdgenoten iets doen wat spannend of stoer lijkt. Het lijkt in elk geval iets uit te stralen wat je op een of andere manier zou willen proberen of denkt te willen gaan proberen. Je denkt er vaak niet heel lang over na voordat je het gaat proberen. Je doet het gewoon.

‘‘Denken en pas daarna doen’’ komt meestal later in je leven aan de orde. Op jeugdige leeftijd ga je vooral op zoek naar je eigen identiteit en ook naar groepsaansluiting.

Dit is hoe ik het persoonlijk heb ervaren. Ik draai de klok terug naar 1982. Ik was dertien jaar. Het was zomer en ik ging samen met een groep vrienden op de fiets naar Vinkeveen.

De ouders van een vriend hadden daar een geweldige oude fruitboot die omgebouwd was tot kampeerboot. De boot lag bij een camping aan het water. Wij mochten er een poosje blijven. Als nieuwelingen in deze omgeving genoten wij van alles wat deze plek te bieden had.

Iedere dag zwemmen in de Vinkeveense plassen, fietsen in de omgeving de Ronde Venen en varen met een bootje van Ruud, een oude buurtgenoot uit Amsterdam-West. Het was te gek. Ruud waren we eigenlijk bij toeval tegengekomen, we wisten niet dat hij ook een staanplaats had op een camping in Vinkeveen en ook van zijn “coole” bootje was ons niets bekend.

Toen Ruud op een goede dag op een afstandje langsvoer herkenden wij elkaar. Met een stoere actie in de vorm van een bijna onmogelijk scherpe bocht meerde hij even later bij ons aan. Natuurlijk was onze eerste vraag of we een stukje mee mochten varen op de plassen. Wij begroetten elkaar en Ruud kwam even aan wal.

Ruud was als ik me goed herinner een jaar of 17, niet veel ouder vermoed ik. Destijds vonden wij, dat Ruud een beetje een sukkeltje was te meer omdat hij brildrager was en in de buurt thuis in Amsterdam, heel zelden zijn gezicht liet zien op het plaatselijke basketbalpleintje. De plek waar wij trouwens ook steevast na het basketballen op een bankje een paar peukjes rookten.

Maar ja...Ruud rookte en dat was stoer en dat maakte zijn ietwat slome uitstraling daaraan ondergeschikt. Wij vonden het er behoorlijk “cool” uitzien, zo in zijn speedbootje met een peuk in z’n mondhoek. Natuurlijk waren wij allemaal erg geïnteresseerd om een keer mee te varen. De eerste keer dat wij mee mochten varen, stuurde Ruud uiteraard zelf.

Al snel hadden wij door dat wij met wat sigaretten een goede onderhandelingspositie hadden verworven om te bedingen dat wij ook zelf eens de boot mochten besturen.

Het was een geweldige ervaring, vooral omdat geen van ons eerder een dergelijke boot zelf had bestuurd. Wat ik me herinner is dat we met z’n vieren hadden bekokstoofd dat we gewoon een héél pakje sigaretten zouden kunnen inzetten, om ons de volgende keer zeker te stellen van een langere tocht over de grote plassen. Zo gezegd, zo gedaan.

Voordat wij Ruud in Vinkeveen tegenkwamen werd er door ons groepje zo nu en dan een sigaret gerookt, niemand uitgezonderd. Op vakantie in Vinkeveen rookten wij met z’n allen iedere dag.

Ik herinner me ook dat er een meisje bij was op de kampeerboot. Haar naam was Ida. Zij was blijkbaar om onbekende reden al zelfstandig genoeg om daar vóór onze komst alleen te verblijven. Ik ben haar nooit vergeten, al was het maar omdat mijn broer een scharreltje met haar kreeg die zomer.

Ida was denk ik 2 of 3 jaar ouder dan ik en zij rookte. Het was overduidelijk voor haar niet de eerste keer, aan haar houding te zien. Zij was een hartelijk persoon die ik mij herinner als stoer en zelfverzekerd.

Ze lag dikwijls topless te zonnen op het dak van de boot, al rokend achter een boek. Op de boot werd door ons gegeten, simpel gekookt, gedronken en lol gemaakt, veel lol. Wij duwden elkaar weleens voor de grap in het water als iemand net een peuk had opgestoken.

Wat mij nog bijstaat is dat de een toch beduidend meer rookte dan de ander. In het bijzonder één persoon.

Later bleek dat deze persoon duidelijk was beïnvloed. Maar wie was dat niet destijds? Hij ging soms ook met een andere jongen om. In diens vriendengroepje werd destijds naast tabak roken ook al alcohol gedronken. Soms bracht hij de weekends door met dit groepje jongens die gemiddeld allemaal zo’n 2 jaar ouder waren dan ikzelf.

Deze vriend vertelde weleens verhalen over hoe het was met die jongens uit Heiloo en Egmond a/d Hoef. Stoere verhalen over dat zij soms ook weleens flink hadden gezopen waren ons inmiddels niet vreemd meer.

Kennelijk was deze groep jongens op hun ook nog jeugdige leeftijd toch al wat verder in hun ontdekkingsreis naar eigen identiteit, groepsaansluiting en toekomstperspectief. Deze gasten waren er gewoon vroeg bij. Ze waren er vroeg bij met roken en drinken, maar niet alleen dat. Eén jongen uit de groep had zelfs al stevig en vaste verkering met een meisje, waarvan ik me herinner dat zij nooit rookte.

Allen van hen behaalden op hun 18e direct hun rijbewijs bleek later. Het waren harde werkers met zo’n houding van ‘hard werken, hard feesten!’ Ik weet nog dat ik aanvankelijk behoorlijk onder de indruk was van deze jongens. Ik denk dat dat was omdat ze gewoon een paar jaar ouder waren dan ik.

Zo af en toe kwamen ze ook naar Amsterdam toe en logeerden ze bij Banny, die zij steevast ‘‘die rooie’’ noemden. Banny’s haarkleur was rood/kastanjebruin, vandaar.

Toen Banny’s ouders een weekendje weg waren, wat regelmatig het geval was, had hij het rijk voor zich alleen want zijn jongere broer ging dan met zijn ouders mee. Die was weer een jaar of 3, 4 jonger dan ik. Het ‘‘rijk” deelde Banny graag met z’n vrienden. Samen bouwden wij het huis dan om tot wat wij nu een “chillroom” zouden noemen. En “chillen” dat deden wij!

Films op video kijken, VHS wel te verstaan, snacken, frisdrank drinken en veel, ja veel sigaretten roken. Na zulke avonden had ik de volgende ochtend soms het idee dat ik meer dan één dode vogel in mijn mond herbergde. Maar ja, daarbij stond je niet lang stil. We waren jong en wilden wat.

Zo kon het weleens gebeuren dat we met 6, 7 of misschien zelfs meer jongens in de huiskamer zaten en dat werkelijk iedereen aan het roken was. Zo’n situatie kan ik me op dit moment bijna niet meer voorstellen. Wat dacht ik op zo’n moment? Niets! Ik dacht niet na. Wij dachten niet na. We deden alleen maar, want roken was “cool” en lekker.

Gelukkig weet ik nu beter want ‘lekker’ is het nooit geweest. Nee, eigenlijk helemaal nooit. Wel was er de beleving dat het lekker was. Een illusie voortgekomen uit mijn onbekwame en niet bewuste jeugdige geest.

Als ik terugdenk aan die boot in Vinkeveen dan was er een persoon uit ons groepje die toch echt iets meer rookte dan de rest van ons en als gevolg daarvan een keer flink over zijn nek ging.

Zelf zei hij meteen dat het kwam doordat hij te veel sigaretten had gerookt (huh?!). Waarom ben ik toen niet wakker geworden?

Het zou nu een wens met terugwerkende kracht zijn, die helaas niet te realiseren valt. Het kotsen had klaarblijkelijk weinig indruk gemaakt, temeer omdat het vakantie was en supergezellig. Geen van ons keek nog verder. Er bij stilstaan of er vraagtekens bijzetten kwam bij ons niet op.

We gingen gewoon door met ons vermaak en dat ging heel goed. Maar feitelijk waren wij als groepje vrienden aardig op weg om collectief verslaafd te raken aan sigaretten. Of waren wij het al? Hoe dan ook...mijn jeugd leefde voort en wij rookten allemaal.

In een terugblik op mijn jeugd bedenk ik me ook dat toen ik tussen de 14 en 18 jaar was, er bijna niemand in mijn vriendenkring was die niet rookte. Zelfs op de basketbalclub rookten veel jongens, al ging dat voor sommigen meestal stiekem, of in elk geval buiten het zicht van alle ouders van mijn teamgenoten. Roken deden we meestal niet lang na de wedstrijd of na de training. Lekker bezig dus, maar niet heus.

Terugkijkend op die periode val ik van de ene verbazing in de andere. Bijvoorbeeld dat je fysiek zoveel kunt hebben wanneer je zo jong bent. Helaas, of misschien juist gelukkig, heb ik op latere leeftijd gemerkt dat roken en vooral blijven doorgaan met roken, onvermijdelijk zijn tol gaat eisen van je gezondheid.

Maar ook op jongere leeftijd kwam ik er niet geheel ongestraft mee weg. Ik merkte het aan mijn conditie die nogal te wensen overliet wanneer ik bijvoorbeeld weer eens een avondje flink gerookt had.

De volgende ochtend kwam ik mezelf altijd tegen in de zin dat ik als een slecht geoliede machine traag op gang kwam, terwijl de basketbalwedstrijd reeds begonnen was. Eigenlijk best egoïstisch tegenover onze niet rokende medespelers.

Het was wel zo dat in deze periode sommige jongeren in mijn omgeving van tijd tot tijd een stoppoging ondernamen. Helaas had zo’n poging meestal geen blijvend effect. Het kon weleens een paar weken duren maar dan was er weer eens een leuk feestje en dan leek het in die tijd alsof het feestje ietwat saai was zonder sigaretten en dus werd er weer een opgestoken.

Van één sigaret komt al snel een tweede en, nou ja... je begrijpt het.

Het bleek toch verdomd lastig om die klotesigaret te laten voor wat hij was. Eigenlijk logisch en verklaarbaar want na enkele jaren (2 of 3) te hebben gerookt, zij het zo’n 10 tot 15 sigaretten per dag, ben je gewoon wat men noemt verslaafd.

Jongeren gebruikten die term natuurlijk niet. Dat was wat je je ouders of in elk geval ouderen wel hoorde zeggen. Ook ikzelf dacht daar toen nog weinig of niet over na.

Nu weet ik wat daaraan ten grondslag lag! Ik was werkelijk verslaafd en dus eigenlijk gehersenspoeld. Op mijn 19e ben ik een keer gestopt. Dit keer vier weken. Het was min of meer mijn eerste bewuste poging. Vreemd genoeg was het vaak zo dat ik, en anderen om mij heen, op doordeweekse dagen niet rookten. Maar zodra het weekend ‘‘officieel’’ begon gingen wij los.

Ik ging in 1988 een poosje in de V.S. wonen bij mijn oom, mijn vaders broer. Het grootste deel van onze familie woont daar.

Op Schiphol rookte ik voor mijn vertrek nog een paar sigaretjes met mijn vrienden en broers. Er waren toen nog inpandige ruimtes voor de rokers om effe hun ding te doen.

Je hoefde niet, zoals tegenwoordig het geval is per se naar buiten.

Best eigenlijk wel een soort Walhalla-achtig gevoel voor de roker van toen in vergelijking met die van nu. Tegenwoordig ben je aangewezen op een speciaal daarvoor bestemde buitenplek om te roken. Dikwijls sta je niet overdekt en moet je een nat pak trotseren als het regent.

Om nou te zeggen dat dit ‘‘lekker ontspannen’’ is … nee. Ik herinner me als de dag van gisteren dat ik wild enthousiast was om voor een tweede keer naar de V.S. te gaan, en er dit keer ook te gaan werken. Bovendien wilde ik mijn familie wat beter leren kennen.

Ik was zo enthousiast over mijn reis dat ik vastbesloten was om bij aankomst verder te gaan als niet roker en dus meteen na aankomst echt te stoppen. Ik spreek over 1988. Er bestond destijds nog de mogelijkheid voor aanvang van je vlucht een stoel te kiezen in de afdeling roken of niet roken.

Alweer zo’n verschil omtrent het fenomeen roken toen en nu ik had destijds gekozen voor roken en dus rookte ik er nog even flink op los. De eerlijkheid gebiedt mij te zeggen dat de tussenlanding in Londen mij nogmaals de kans gaf om op mijn gemak nog even te roken. Dat zou dan voor de laatste keer zijn want ik ging stoppen. Ik deed dat ook direct vanaf de landing in New York.

Hoe dan ook...het niet roken ging mij prima af, mede doordat ik van de ene op de andere dag een heel ander leven had in een land waarvan ik op dat moment nog maar één keer had geproefd tijdens een vakantie het jaar ervoor.

Op vakantie is meestal alles leuk, althans daar doe je gewoon je best voor. Je voelt je dan vaak door een stevig verankerd gevoel van excitement sowieso in een soort positieve “vibe” zitten. Dit gevoel kennen velen misschien als de vakantieroes. Dit keer was het niet helemáál een vakantie, maar ergens toch ook weer wel.

Op 15 september 1988 kwam ik aan op J.F.K. Airport. Het was op een donderdag plaatselijke tijd 16:00 uur. Ik vond het allemaal superspannend.

Mijn oom haalde mij op vanaf de luchthaven met zijn mooie Ford Taurus, een voor die tijd moderne All American car. Geen moment was ik nog bezig met een gedachte over roken. Mijn geest was door enthousiasme ingenomen en mijn lichaam leek daarin soepel mee te gaan, zo voelde het.

Na een autorit van ongeveer een uur en 15 minuten kwamen we aan in een dorp dat Mount Kisco heet. Hier woonde mijn oom destijds. Kort na onze aankomst kookte mijn oom een maaltijd en daarna belde we even met mijn ouders in Amsterdam.

Diezelfde avond zei mijn oom dat hij waarschijnlijk al een baantje voor mij had geregeld bij een lokale “shoppingmall”. We zouden er de volgende ochtend naar toe gaan. Met een erg spannende agenda voor de volgende dag in mijn hoofd en een door de vlucht vermoeid lichaam, ging ik tegen de klok van middernacht slapen. De ochtend brak aan en na een klein ontbijt van muffins met cheddarkaas stapten wij in de auto en reden naar de shoppingmall die slechts 1,5 km verderop gelegen was.

De gemiddelde Nederlander zou waarschijnlijk in die tijd voor een dergelijke afstand niet de moeite nemen om de auto te starten maar gewoon even het wandelingetje maken. Dat is wat ik zelf dagelijks deed toen ik er eenmaal werkzaam was. Daar aangekomen bleek mijn oom de weg goed te kennen in de shoppingmall en vervolgens liepen wij naar de office-unit toe. Een keertje links, toen naar rechts, nog eens links en toen waren we er.

Op de deur stond: General Manager. Ik herinner me dat deze betiteling direct een enorme indruk op mij maakte en in een flits dacht ik: “Wauw! Dit is serieus.”

Direct onder de betiteling stond een naam die ik na al die tijd nooit ben vergeten:

Roland. T. Graham.

We liepen na op de deur te hebben geklopt naar binnen en maakten kennis. De man bleek een zakenrelatie van mijn oom te zijn voor wie hij destijds waterzuiveringsprogramma’s ontwikkelde en verkocht ten behoeve van de shoppingmall. Meteen was er een “klik”. Heel positief dus, ik was ook dolenthousiast.

De klik is altijd heilig gebleven, getuige het feit dat ik me na onze kennismaking, en gedurende mijn werkende periode aldaar nooit heb hoeven melden voor een of andere vorm van narigheid.

Deze General manager groette mij dikwijls en passant tijdens mijn werk in de mall.

Na een klein uurtje praten over Nederland en van alles en nog wat, niet per se voor mijn werk ter zake doende dingen, werd ik voorgesteld aan mijn collega’s: Mike. Een ietwat dikke Afro-Amerikaanse jongen van een jaar of 23. Mike bleek een super-relaxte gast. Vreemd genoeg ben ik in mijn leven nooit een Mike tegengekomen die niet cool was. Zou het aan de naam liggen?

We konden direct goed met elkaar opschieten en we lachten wat af op het werk. Dan was er Drexler, ook Afro-Amerikaan en een jaar of 26. Gevoelsmatig net een tikje minder cool dan Mike, maar wel een respectvolle vent.

Beiden hadden nooit van Nederland gehoord. Wel van Duitsland. Dus ja...dan hoef je alleen nog maar te zeggen dat het daarnaast ligt en klaar was dat onderwerp. Later spraken we als collega’s natuurlijk uitgebreid over dingen als afkomst en van alles en nog wat.

Verder was er John. Hij was de supervisor van een grotere groep mensen waaronder wij ook vielen. John was een blanke Amerikaan op pensioen naderende leeftijd.

Het zou mij zeer verbazen als hij op dit moment nog in leven is aangezien hij een stevige roker was. Bovendien bleek hij naïef genoeg om light-sigaretten te roken, waarvan ik nu inmiddels weet dat je door de keuze ‘light’ alleen bereikt dat je meer gaat roken. Je krijgt per sigaret minder nicotine binnen. Om die reden ga je ook harder zuigen aan die malle dingen en/of dieper inhaleren dan wel de rook langer vast houden in je longen.

Niet bepaald een win/win-situatie, dat kun je je voorstellen. Mijn werk was simpel maar belangrijk want het was zeer bepalend voor het integrale imago van de shoppingmall.

Mijn werk was het om met stoffer-en-blik aan een steel de verdwaalde en/of achteloos weggegooide sigarettenpeukjes op te vegen (hoe verzin je het?!). Dat waren er nog schokkend veel in die tijd. Je kunt het je nauwelijks nog voorstellen.

Aan mij en mijn collega’s dus de taak om de mall er representatief te laten uitzien. Het was al direct de dag van kennismaking waarop ik ‘s middags begon met werken. Mijn nieuwe leven(stijl) was een feit geworden en ik voelde me goed. Soms werkte ik ook in de weekends.

Na zo’n week of vier bij mijn oom te hebben gewoond en vlak bij te hebben gewerkt, besloot ik dat het tijd was om eens wat andere familieleden te gaan opzoeken. Met reisadvies van mijn oom, stapte ik vervolgens in de trein naar Queens, New York. Daar woonde mijn tante, bij wie ik het jaar ervoor 3 weken had gelogeerd met mijn ouders en een van mijn broers.