Vitaliteit
voor IT’ers en andere hoofddenkers

Remco Nijkamp

Colofon

Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand of openbaar worden gemaakt in enige vorm of op enige wijze, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de auteur.

Stuur een e-mail naar remco@grabthelead.nl als je de gratis e-bookversie van dit boek wilt ontvangen of als je andere vragen hebt.

Alle teksten in dit boek zijn handmatig geschreven. De illustraties, tenzij anders vermeld, heb ik gemaakt met behulp van artificial intelligence. Ik heb daarvoor Nightcafe.studio gebruikt.

Copyright 2023 ©: Uitgeverij Grab The Lead Publishing en Remco Nijkamp
Foto achterzijde door Carline van Kuijk Fotografie
Omslagbewerking door dikkehuisstijl.nl, Afbeelding door Remco en AI
Redactie door Janneke van Bemmel, tekstenredigeren.nl
Druk: Pumbo.nl
ISBN: 9789090372600
NUR: 808

Inhoudsopgave

INTRODUCTIE

WIE BEN IK EN WAAROM?

OVER POSITIEVE PSYCHOLOGIE

WAT IS VITALITEIT EIGENLIJK?

HET VITALOGISCHE ASPECT

HET FYSIOLOGISCHE ASPECT

HET PSYCHOLOGISCHE ASPECT

HET ECOLOGISCHE ASPECT

HET FILOSOFISCHE ASPECT

HET VITALOGISCHE ASPECT

WAT MAAKT ONS SPECIAAL

WERKDRUK

Werkdruk in het dagelijkse leven

PIKETDIENST

Piketdienst in het dagelijks leven

KENNISONTWIKKELING

Kennisontwikkeling in het dagelijks leven

MIDDENMANAGEMENT

Middenmanagement in het dagelijks leven

HET FYSIOLOGISCHE ASPECT

WAT MAAKT ONS SPECIAAL

VOEDING

CALORIEËN

Calorieën in het dagelijks leven

DARMFLORA

Darmflora in het dagelijks leven

GROENTE

Groente in het dagelijks leven

VEZELS

Vezels in het dagelijks leven

ALCOHOL

Alcohol in het dagelijks leven

ZUIVEL

Zuivel in het dagelijks leven

BEWEGING

Beweging in het dagelijks leven

SLAPEN

Slapen in het dagelijks leven

HET PSYCHOLOGISCHE ASPECT

WAT MAAKT ONS SPECIAAL

OORDELEN EN ‘KLEINE BOOSJES’

Oordelen in het dagelijks leven

STRESS

Wat is stress

Stress in het dagelijks leven

Managen van langdurige stress

Stressmanagement en relativeren

Stressmanagement en controle

Stressmanagement en ademhaling

Stressmanagement en meditatie

Stress en bevlogenheid

Stress, drank en drugs

Stress en mindset

Stress, wie ben je, wie wil je zijn?

HET ECOLOGISCHE ASPECT

WAT MAAKT ONS SPECIAAL

DE MENSEN OM JE HEEN

Mensen in het dagelijkse leven

DE WERKPLEK

Werkplek in het dagelijks leven

OVERTUIGINGEN, NORMEN EN WAARDEN

JE PRIVÉLEVEN

HET FILOSOFISCHE ASPECT

WAT MAAKT ONS SPECIAAL?

JOUW LEVENSDOEL

JOUW DRIJFVEREN

JOUW TALENTEN

JOUW COMPETENTIES EN JE WERK

OVER TMA EN WERKGELUK

AFSLUITING

BIBLIOGRAFIE

Introductie

Mensen vertellen mij regelmatig dat ze zich vaak niet zo goed voelen. Ze zijn vermoeid, gestrest, een beetje te zwaar en hebben weinig energie. Ik zie dat ook op mijn werk, veel mensen in IT-organisaties die niet optimaal presteren. Soms eten mensen niet gezond, slapen ze minder goed, zijn gestrest, lopen leeg op die twaalf uur mantelzorg die ze moeten verlenen of ze hebben een rol of functie die minder bij hun talenten past.

Vaak zijn mensen zich niet eens bewust dat het niet normaal is zoals ze zich voelen. Misschien is het normaal geworden, maar dat betekent niet dat het goed is. Volgens mij kan het vaak een beetje beter.

Is dit boek echt alleen voor IT’ers, zoals de titel doet vermoeden? Nee, niet alleen, maar wel een beetje. Het gaat over vitaliteit voor IT’ers en andere hoofddenkers. Hoofddenkers is een woord dat ik zelf verzonnen heb. Voor mij beschrijft het mensen die vaak ‘in hun hoofd zitten’. Mensen die nogal van de ratio zijn en zaken graag beredeneren. Zij, die alles aan willen nemen en graag leren, mits er voldoende onderbouwing is. Dat zijn voor mij de hoofddenkers. Ik spreek graag IT’ers aan. Voornamelijk omdat ik die goed ken. Ik ben er zelf ook een. Ik weet wat voor uitdagingen en vitaliteits-beïnvloedende factoren ons werk mee kan brengen. Daar wil ik graag op inzoomen. Met dit boek wil ik mensen aanspreken die een wetenschappelijke onderbouwing niet schuwen. Dat helpt om zaken te begrijpen. Ik heb er in dit boek voor gekozen om de mannelijke vorm te gebruiken. Dit om onleesbare hij/zij/hen zinnen te voorkomen.

Bij een aantal hoofdstukken is beschreven wat ons zo speciaal maakt vergeleken met ‘gewone mensen’ en wat voor acties je in het dagelijks leven kan doen om vitaler te zijn. Zo concreet en praktisch mogelijk.

Wat maakt dat een IT’er optimaal presteert? Door de basisgezondheid op orde te hebben. Daarnaast is het belangrijk om met plezier aan het werk te zijn. Die IT’er is iemand die energie krijgt van de dagelijkse werkzaamheden en om 17:23 uur vrolijk naar huis gaat, thuis de partner een zoentje geeft, helpt met eten maken en nog energie heeft om te sporten. Klinkt dit voor jou als een utopie, als een onhaalbaar doel? Ik denk dat het altijd een beetje beter kan. Elke dag een beetje beter is veel beter over een heel jaar. Als je nog niet weet waar te beginnen of wat vitaal is, helpt dit boek je daarbij.

Ik wil je aanspreken op je ratio en mijn beweringen onderbouwen. Ik wil je ook aanspreken op je gevoel. Het een sluit het andere niet uit. Je hoeft niet te geloven wat er in dit boek staat, het is allemaal onderbouwd. Het is feitelijk.

Dit boek staat vol met verwijzingen naar achterliggende onderzoeken die onderbouwen wat ik in dit boek geschreven heb. Je kan deze onderzoeken lezen, sommige zijn gratis en voor andere moet je betalen. Het zal meestal volstaan om de samenvattingen te lezen waar het doel, de onderzoekmethode en de conclusie staan vermeld.

Je vindt regelmatig dit fijne ventje in het boek.

Zijn snoetje staat bij stukjes tekst die wat extra aandacht kunnen gebruiken. Dit zijn tips of andere goudklompjes.

Achter in het boek staan actielijsten. Die kan je gebruiken om tijdens het lezen van het boek concrete actiepunten op te schrijven waar je mee aan de slag wil.

Er zijn meerdere aspecten, die een rol spelen bij hoe je je lichamelijk voelt en hoe je je geestelijk voelt. Die aspecten zijn gerelateerd aan elkaar. Je kan je voorstellen dat wanneer je een paar nachten slecht slaapt je weerstand tegen stress achteruitgaat.

Kennisontwikkeling is ook een belangrijk aspect van vitaliteit. Ik denk dat wanneer je weet wat de effecten van bepaalde zaken op je vitaliteit zijn, je er bewuster mee omgaat. Als vanzelf. Wanneer je weet wat alcohol met je lijf doet, zie je dat zevende biertje misschien toch met andere ogen. Misschien kies je op dat moment een watertje en ben je de volgende dag net dat beetje vitaler.

Over een aantal aspecten in dit boek heb je misschien nooit nagedacht en op andere onderdelen ben je misschien specialist. Het gaat om het complete plaatje, wanneer alle aspecten in balans zijn, helpt dat om je vitaal te voelen.

Veel informatie in dit boek is op ervaringen van mij en van anderen gebaseerd. Dit soms anekdotische bewijs laat zien dat je invloed hebt op je vitaliteit. Je bent meer dan een product van je genen en je omgeving. Als iets voor mij of een ander werkt, is het statistisch mogelijk dat het bij jou ook werkt.

Er staan veel concrete acties in het boek die je kan doen om vitaler te worden. Probeer alles en behoud wat werkt. Mijn uitgangspunt is dat jouw acties de grootste rol spelen bij jouw vitaliteit. Niet je genen, niet je baas en niet je partner of de dokter.

Waarom vind ik eigenlijk dat ik wat te vertellen heb? Wie denk ik dat ik ben?

Wie ben ik en waarom?

Ik ben nu zo’n dertig jaar actief in de IT. Ik ben er ingerold met een werktuigbouwkundige achtergrond. Via AutoCAD, Novell-netwerken, Microsoft-netwerken, Citrix-oplossingen en de laatste jaren als IT-architect en businessanalist. Ik ben vanaf 2016 als zzp’er actief en bedien verschillende klanten in vaak grote projecten, die de hele organisatie raken. Mijn doel was – en is – om IT in dienst van mensen te stellen. Mijn doel is altijd om IT’ers en medewerkers bij een bedrijf vrijdagmiddag op tijd thuis te krijgen en ze een ongestoord weekend te gunnen, omdat de IT zo lekker efficiënt en betrouwbaar is.

Ik weet hoe IT’ers werken en ik weet wat werken in IT-organisaties van mensen vraagt. Ik heb veel IT’ers gezien die vastlopen in hun werk of in het echte leven, terwijl simpele oplossingen voor het oprapen liggen. Daar wil ik bij helpen.

Ik spreek de IT-taal en snap de processen en uitdagingen waar we op het werk mee te maken hebben. Ik ken ook de kansen en opties trouwens.

De laatste jaren gaan mijn passie en interesse voor het verbeteren van IT steeds meer via het verbeteren van IT’ers. Je kan geen goede IT hebben als je geen goede IT’ers hebt.

Op basis van mijn certificering als vitaloog en TMA-professional kan ik vaststellen hoe het met de vitaliteit van individuen of teams gesteld is en hoe we dit kunnen verbeteren.

Voor mij staat de mens centraal (loze kreet alert!) en dit is geen loze kreet omdat de vitaloog vanuit de mensen/medewerkers naar de organisatie kijkt. Wat kan iemand leveren? Welke talenten heeft hij en hoe passen deze in de organisatie?

Dit is een andere benadering dan kijken welke rollen en functies er nodig zijn in de organisatie en zien hoe we hier het bestaande personeel in kunnen frommelen.

Ik heb een sterke focus op drijfveren en talent. Welke aangeboren drijfveren heeft iemand en tot welke talenten zijn deze ontwikkeld? Pas als je dit weet/meet, kan je dit matchen met de competenties, die gevraagd worden voor je werk. Dat is voor mij de basis voor werkgeluk. Als je talenten niet passen bij de competenties waar het werk om vraagt, moet je erg je best doen om je werk te doen. Dat is voor even niet zo erg, maar als er meer energie uitgaat dan er binnenkomt, loop je leeg. Op den duur raak je uitgeput en opgebrand. Dit is dan een burn-out.

Ik probeer altijd te focussen op wat goed gaat. Hoe kunnen we daar meer van krijgen? Als je ‘goed’ groter maakt, wordt ‘slecht’ vanzelf relatief kleiner. Dan is de winst in energie groter en de leegloop minder. Je houdt energie over aan het einde van je werkdag en je bent vitaler.

Ik heb als vitaloog een aardig benul van gezondheid, dieet, bewegen en stress, maar ik ben geen medisch specialist. Neem daarom je eigen verantwoordelijkheid bij het aanpassen van je levensstijl. Als je denkt dat het goed is om iets uit dit boek (ook) met je huisarts te bespreken, doe dat vooral.

Maar genoeg over mij.

Over positieve psychologie

Ik vertel je graag over positieve psychologie, omdat mijn aanpak hier sterk op gebaseerd is.

Positieve psychologie gaat uit van de goede dingen en probeert er meer van te krijgen. Dit in tegenstelling tot de klinische psychologie, waarbij de nadruk op het probleem, de ziekte of de storing ligt.

“Klinische psychologie houdt zich bezig met de diagnostiek en behandeling van abnormaal, afwijkend en problematisch menselijk gedrag. Bij klinische psychologie gaat het om gedrag dat niet past in de sociale context van onze maatschappij.”

De positieve psychologie is een toevoeging bij de traditionele psychologie. Je kan kijken naar een probleem of storing, zoals een depressie of diepe rouw, maar via de positieve psychologie kijken we juist naar wat er goed gaat en maken daar meer van.

Volgens Wikipedia kijkt de positieve psychologie naar:

•positieve ervaringen, die mensen kunnen hebben, zoals geluk, hoop en liefde;

•positieve eigenschappen, zoals vitaliteit, doorzettingsvermogen en wijsheid;

•manieren waarop instellingen een positief verschil kunnen maken in de maatschappij.

Dat is wat we ook in dit boek doen. Als je al vitaal bent op bepaalde punten, kijken we hoe je die vitaliteit en energie kan inzetten om andere aspecten te verbeteren.

Je kan bijvoorbeeld focussen op het herstellen van een burn-out. Dit is meer in de lijn van wat de klinische psychologie zou doen, oplossen van problemen. Je kan dit ook omdraaien. Hoe kan ik betrokkenheid op mijn werk vergroten om te voorkomen dat ik in een burn-out raak? Als ik de burn-out voorkom, hoef ik er niet van te herstellen. Dit is een redelijk versimpelde uitleg, maar volstaat wat mij betreft voor nu.

Daarnaast is het leuker om te focussen op wat goed gaat en dit beter te maken. Dat geeft meer energie dan te focussen op wat niet goed gaat en dat proberen te verminderen. Net als in het bedrijfsleven. Ik werk liever voor een bedrijf dat de winst probeert te vergroten door mooie nieuwe producten te ontwikkelen, in plaats van voor een bedrijf dat de winst probeert te vergroten door in de kosten te snijden. Het eerste is in mijn optiek een positieve ontwikkeling en het tweede een negatieve, een neerwaartse spiraal.

Stel je het volgende eens voor:

Er was eens een kindje op school – laten we hem Herman noemen – dat niet zo goed was in rekenen. Herman vond daarom rekenen niet zo leuk. Hij pakte met weerzin het rekenboekje als hij weer moest rekenen. Zo voelde rekenen voor hem als ‘moeten’. Dat Herman niet zo goed kon rekenen, zagen ze op school als een probleem. De – schijnbare – oplossing leek simpel. Als Herman niet goed kan rekenen, moet hij nog meer rekenen om er beter in te worden en het probleem op te lossen.

Is dat niet een beetje raar? Herman vindt iets niet leuk, is er niet goed in en wordt er zelfs een beetje verdrietig van om er vervolgens meer van te moeten doen. Rekenen kost Herman veel energie. Hij loopt er echt op leeg. Wat doet dat met zijn schoolgeluk en motivatie denk je?

Het had ook anders gekund. Meer volgens de positieve psychologie. Misschien was Herman niet zo’n ster in rekenen, maar wel goed in taal en vond dat nog leuk ook. Hoe cool zou het zijn als Herman daar meer van zou doen? Niet nog meer rekenen, maar nog meer taal. Die taallessen voelden voor Herman niet als ‘moeten’. Die lessen gaven hem energie en zelfvertrouwen. Hij was er goed in en werd er steeds beter in. Dat inspireerde. Daardoor was school leuk en had hij de energie om zich met net een zesje door de rekentoetsen heen te slaan. Iets geeft energie als je het wil, als het bij je past. Je kan het goed en je wordt steeds beter. Gaaf toch! Misschien wordt Herman later wel een beroemde schrijver of journalist!

Wat zou die aanpak met Herman doen? Willen we een matig rekenende, uitgebluste accountant of een geïnspireerde schrijver? De schrijver, die voor het noodzakelijke rekenen een hopelijk geïnspireerde accountant in moet huren. Dat weer wel.

Nogmaals, we focussen op wat goed gaat en waar je meer van wil. We focussen niet op iemands onzekerheid, maar werken aan meer zelfvertrouwen.

Dit betekent niet dat we problemen negeren of onderdrukken. Ook die hebben een plek, maar we proberen ze op te lossen vanuit positiviteit. Door meer te doen van het tegengestelde.

Disclaimer. Bepaalde problemen kunnen natuurlijk zo groot zijn dat er een medisch specialist nodig is. Dat ben ik niet. Dat zijn wij als vitalogen ook niet. We kunnen mogelijk medische- of psychologische problemen detecteren, maar dragen deze met jou over aan een andere professional. Aan een dokter, een psycholoog of een diëtist bijvoorbeeld.

Vitaliteit heeft veel aspecten.

Wat is vitaliteit eigenlijk?

We hebben het al flink wat pagina’s over vitaliteit. Wat vitaliteit is, daar heeft iedereen waarschijnlijk wel een bepaald beeld bij.

Als je Jan met de pet vraagt wat hij onder vitaliteit verstaat, krijg je waarschijnlijk een antwoord als: “Dat je geen kroketten meer mag eten.”, of: “Dat je minder moet gamen en eerder naar bed moet.” De antwoorden zullen vaak in de richting gaan van bewegen, eten, roken, slapen en alcohol. Fysieke zaken.

Het goede nieuws is dat de antwoorden juist zijn, alleen nog niet volledig. In de context van vitaliteit zijn meer aspecten dan het fysieke aspect belangrijk. Vitaliteit beschrijft het welzijn in samenhang van lichaam, geest, zingeving en omgeving.

Dit is weergegeven in de Vitaliteits-schijf.

Vitaliteit in samenhang (Bron: Vitalogisch.nl)

De vijf aspecten van de schijf beslaan alle aspecten van wat we in dit boek onder vitaliteit verstaan. Deze indeling hanteren we als leidraad om onze vitaliteit te ‘meten’ en te onderzoeken. Waar willen en kunnen we aspecten veranderen om vitaler te worden. De eerdergenoemde kroketten zitten overigens in het fysiologische aspect.

Het is goed om alvast een globaal beeld van vitaliteit te hebben, zodat je de samenhang van de aspecten begrijpt. Dit geeft een kader voor wanneer we inzoomen op meer details.

In grote lijnen beslaan de vijf aspecten van de vitaliteits-schijf het volgende:

Het vitalogische aspect

Het vitalogische aspect beschrijft in algemene zin hoe we ons voelen en hoe we ons willen voelen. Hoe vitaal vind jij jezelf en wat zou je willen veranderen? Heb je ergens last van? Zijn er concrete problemen en kun je zaken benoemen die heel goed gaan? Wat zou je willen verbeteren? Waar wil je meer van?

Jouw vitaliteit is het resultaat van welzijn op diverse gebieden of aspecten. Welzijn mag je best vertalen naar vitaliteit. Wat jij wil, het gaat om jouw welzijn (vitaliteit).

Het fysiologische aspect

Het fysiologische aspect komt het dichtst in de buurt van wat de meeste mensen denken wat vitaliteit betekent. Hier bespreken we lichamelijke onderdelen zoals slapen, eten en bewegen. Dit aspect gaat over lichaam en lifestyle.

Het psychologische aspect

In het psychologische aspect zitten mentale zaken, zoals stress, piekeren en ontspannen. Hoe voel jij je in je hoofd? Is het mistig of fris? Schijnt de zon of is er schaduw? We onderzoeken hoe jij je voelt en hoe je je wil voelen. Het gaat over je mindset en je persoonlijkheid. Hoe kunnen we dat wat goed gaat, vinden en vergroten?

Het ecologische aspect

Het ecologische aspect gaat over je omgeving. Wat voor rol speelt deze bij je vitaliteit. Hoe vaak zit je voor de derde ronde in de voetbalkantine? Staat de frituur altijd klaar in de bijkeuken en zijn veel mensen in jouw omgeving te zwaar?

Krijg je steun bij je pogingen om af te vallen of heb je het gevoel er alleen voor te staan? Drinken en roken er veel vrienden op feestjes of sporten jullie samen? Hoe kan jij jouw welzijn optimaliseren in jouw omgeving? Moet je misschien je omgeving aanpassen om te kunnen zijn wie je wil zijn?

Het filosofische aspect

Het filosofische aspect gaat over zingeving. Doe je wat je wil doen? Ben je wie je wil zijn? Weet je wat je wil en doe je dat ook? Wat vind je belangrijk en wat drijft je? Wat zijn je talenten en drijfveren?

Dit aspect heeft met werk en privé te maken. Vaak zien we dat werk een grote invloed heeft, zowel positief als negatief. Als je werk hebt dat bij je past, bij je drijfveren en talenten, geeft dit energie en kan je de hele wereld aan.

Als je leegloopt op je werk, wat kan je dan meer doen om energie te krijgen?

Deze vijf aspecten vormen jouw vitaliteit. Daar zoomen we verder op in. In begrijpelijke taal, zodat jij de regie kan nemen om je welzijn per aspect te verbeteren. Misschien kom je erachter dat het met jouw vitaliteit al prima gesteld is. Dat zou fijn zijn! In dat geval kan je kijken waar het nog een beetje beter kan of hoe je jouw manier van vitaal zijn kan gebruiken om anderen te helpen.

Hij vraagt zich af wat hij eigenlijk voelt.

Het vitalogische aspect

Het vitalogische gesprek begint bij mij met de vraag: hoe voel je je?

Vaak is het antwoord iets in de trant als: “Och ja, wel goed hoor.” (Je weet wel, zoals tegen die collega) en dat is prima. Interessanter is het als we kijken naar wat er goed gaat en vanuit de positieve psychologie onderzoeken waar we meer van willen.

Vitaal zijn, je goed voelen, begint met inzicht, hoe voel ik mij op dit moment?

Dat kan een lastige vraag zijn. Voel je je beter en fitter vergeleken met gisteren? Dat is tof, maar dat zegt nog niets. Dat is relatief. Hoe goed je je voelt ten opzichte van hoe goed je je kan voelen, weet je dan nog niet.

Welke aspecten weeg je mee? Kijk je voornamelijk fysiek? Dat is zeker relevant. Heb je buikpijn, een zere rug of een stijve nek? Dat is duidelijk. Dat zou beter mogen. Maar dat geborrel van je darmen en die scheetjes. Is dat normaal of kan dat beter?

Ben je vrolijk en fris en voelt je leven licht? Of is het een beetje mistig in je hoofd? Ook hier weer de vraag, hoe goed voel jij je en hoe goed kan het worden?

Hoe vaak sta je stil bij hoe je je echt voelt? Niet op het niveau van een collega die je ‘s morgens vraagt hoe het gaat en jij automatisch antwoordt: “Oh, goed hoor.”

Voel je je dan echt goed? Denk je daarover na? Begrijp me niet verkeerd, ik wil je niets aanpraten, maar zit je echt lekker in je vel? Of zijn er zaken die een beetje beter kunnen?

Lig jij ’s nachts net iets te vaak te malen over een probleem dat maar niet weg lijkt te gaan. Of denk je boven aan de trap: oef! De volgende keer neem ik de lift. Lukt het voetballen met je zoontje nog? Vind je het lastig om dat wijntje te laten staan en hoe lang leeft een zak chips bij jullie thuis? Doe jij je werk met passie of is het een tijdverdrijf dat noodzakelijk is om salaris te krijgen? Sleep je je aan het einde van de werkdag naar huis om op de bank te ploffen tot je naar bed gaat?

Als die collega de volgende keer vraagt hoe het met je gaat, sta dan eens stil bij bovenstaande punten voordat je antwoord geeft.

In dit boek gaan we langs alle aspecten, die een rol spelen bij jouw vitaliteit. Zowel mentaal als fysiek en nog wat meer. Wat gaat er al goed en waar wil je meer van?

Het vitalogische aspect is een belangrijk startpunt om jouw vitaliteit vast te stellen. Het is een aspect van waaruit we vertrekken naar de andere aspecten. Hier stellen we de huidige status vast. Wat gaat goed en waar willen we meer van en wat gaat er nog niet goed. We stellen doelen vast. Waar wil je naartoe en waarom wil je dat? Als je dat wil, waarom ben je daar nog niet? Zijn er belemmeringen die we kunnen aanpakken? Zijn er mensen in je ecosysteem, je werkgever of je partner misschien, die graag willen dat je bepaalde aspecten aanpakt? Wat vind jij daarvan?

We onderzoeken zaken als gezond gewicht, beter eten, beter slapen, meer ontspanning of leuker werk. Merk op dat dit allemaal positieve benaderingen zijn.

Dit neemt natuurlijk niet weg dat we onze ogen openhouden voor concrete problemen. Als jij concrete burn-out-verschijnselen hebt of niet meer in de Baron past op de Efteling, dan benoemen we dat en buigen we dit om naar positieve doelen. Waar kan je meer van doen om minder te wegen?

Wat maakt ons speciaal

Als we naar dit aspect kijken vanuit het perspectief van IT’ers en andere hoofddenkers, wat is er dan zo bijzonder?

Ten eerste denk ik dat we niet gewend zijn om goed naar onszelf te kijken. Om afstand te nemen en vanuit een ander naar onszelf te kijken om ons een objectieve spiegel voor te houden. Hoe vaak doe jij dat?

We zijn vaak druk, druk, druk en stoppen pas met rennen als er een reden voor is. Voelde je net een steekje in je hartstreek? Heb je alweer hoofdpijn? Wat zou er mis zijn?

Het feit dat je dit boek leest, is een goed teken. Er is een reden dat je meer wil weten over jouw vitaliteit. Dat is mooi, dat is de eerste stap. Tijdens het lezen kijk je naar jezelf en na het lezen heb je meer concrete en wetenschappelijk onderbouwde acties, die je kan nemen om vitaler te worden.

Ons werk vereist vaak een aantal zaken die je vitaliteit onder druk kunnen zetten.

Onderstaande onderdelen beschrijven potentiële vitalogische uitdagingen en bieden oplossingen die je kan toepassen in het dagelijkse leven.

Werkdruk

Als je een producteigenaar van een IT-onderdeel, applicatie, server of clouddienst vraagt hoe hoog de beschikbaarheid moet zijn, kun je iets te horen krijgen als: “Hij moet het altijd doen!”

Dit is de verwachting van eigenaren en van gebruikers van die diensten. Als een gebruiker zijn e-mailprogramma start, verwacht hij zonder problemen de mail te kunnen lezen. Storingen in IT-systemen kunnen vergaande gevolgen hebben. Denk aan bedrijfskritische, elektronische patiëntendossiers in het ziekenhuis, maar ook aan de standaard e-mail-applicaties in een commercieel bedrijf. Hoewel meestal niet bedrijfskritisch, levert uitval toch een hoop gedoe en chagrijn op.

Niet zelden is het aan de IT-afdeling om de problemen snel op te lossen. Overdag of ’s nachts. Ga er maar aanstaan.

Dit kan een hoge druk op IT’ers leggen. Het is een uitdaging wanneer je in een drukke agenda ook nog een Prio 1-incident moet oppakken, terwijl je over een uurtje de kinderen naar zwemles moet brengen en de hond uitlaten.

Daarnaast hebben we te maken met reguliere werkdruk. Zoals in veel branches is er ook in de IT gebrek aan goed personeel, waardoor dat goede personeel, laten wij ons daar even onder scharen, het heel druk heeft. Er is meer werk dan er mensen zijn. Hierdoor komen mensen onder druk te staan, waardoor uitval toeneemt, waardoor er nog minder mensen zijn, waardoor… Afijn, je snapt ‘m wel.

Werkdruk in het dagelijkse leven

Hoe kunnen we de negatieve gevolgen van reguliere en incidentele werkdruk mitigeren? Mitigeren is een duur woord voor matigen dat vaker in deze context wordt gebruikt.

Als eerste moeten er voldoende gekwalificeerde mensen zijn om het vereiste werk uit te voeren. De uitdaging is dat goed IT-personeel heel lastig te krijgen is. Er is een groot tekort. Ten tweede heb jij daar waarschijnlijk weinig invloed op. Als de HR-afdeling niet de mensen beschikbaar kan stellen om jouw werkdruk te verlichten, is er in de regel niet zoveel wat jij daaraan kan veranderen.