Born to change the game

Carla Clarissa

VOORWOORD

Born to change the game is niet zomaar een titel; het is een echo van de kracht, wijsheid en liefde die ik in jou zie. De hartverwarmende reacties en de verhalen die ik ontvangen heb van lezers onderstrepen dit op een manier waarvan ik nooit had durven dromen. Ze zijn het levende bewijs van de magie van sisterhood! Dit voorwoord komt van jouw sisters en is geschreven door vrouwen die net als jij op zoek zijn gegaan naar zichzelf.

Lieve vrouw die nu dit boek in handen heeft,

Dit boek kwam ons leven binnen als een straal van liefde, kracht en transformatie. Terwijl we de pagina’s omsloegen, ontwaakte in ons een gevoel van enthousiasme, zo intens dat we wiebelden op onze stoelen. We vonden herkenning in elke alinea, en in elke zin voelden we de sisterhood. Dit boek is als een spiegel geweest, een spiegel die ons heeft geholpen te zien wie we werkelijk zijn. Het hielp ons niet alleen te zoeken naar onze droombaan, maar die zelf te creëren, vanuit een plek van passie, liefde en authentieke kracht.

Tijdens het lezen werden we eraan herinnerd dat werkelijk jezelf worden het mooiste geschenk is dat jij te geven hebt. Het heeft ons laten zien dat we hier niet zijn om simpelweg het spel te spelen, maar om het te veranderen. Ook heeft het ons geïnspireerd om onze eigen visies en overtuigingen, vaak afwijkend van de norm, te omarmen en trots te zijn op wie we zijn.

Velen van ons hebben zich herkend in het beeld van de vrouw die zich staande probeert te houden in een masculien bedrijfsleven. Een wereld waarin we ons soms verloren voelden, waarin we ons vaak aanpasten en onszelf zagen als one of the guys. Jarenlang waren we zo ver van ons vrouw-zijn, ons eigen gevoel en de signalen van ons lichaam verwijderd dat we een leven leidden dat niet het onze was. Maar gaandeweg liet het boek de sluimerende godin binnen in ons zien, bracht het onze verborgen gaven aan het licht en leerden we met een nieuwsgierige blik naar onszelf en de manier waarop we ons leven leiden te kijken.

Onze scheppende kracht en vrouwelijkheid zijn nu een bron van zelfbewustzijn, zelfrespect en een herinnering om onze sprankeling te behouden en uit te stralen in ons leiderschap!

Lieve sister, er zijn van die boeken waarvan je weet dat ze iets in je leven gaan veranderen. Born to change the game is zo’n boek. Als het jou net zo raakt, deel het dan met minstens één andere vrouw. En wordt onderdeel van de sisterhood. Sla snel deze pagina om en bereid je voor op een echte game changer.

Liefs,

jouw sisters

WAKE-UP CALL

Ik ben opgegroeid in de jaren tachtig en negentig met krachtige vrouwen zoals Madonna, Salt-N-Pepa, Margaret Thatcher, Madeleine Albright, prinses Diana en natuurlijk Pippi Langkous. Vrouwen die zich niet conformeerden en met een sterke zelfbewuste houding en ambitie in het leven stonden. Zo eind jaren tachtig van de vorige eeuw – ik maakte net de overstap naar de middelbare school – was de tweede feministische golf ten einde gekomen. Die golf draaide nog om het doorbreken van stereotiepe rolpatronen en het recht op betaald werk en gelijke ontplooiingsmogelijkheden voor vrouwen en mannen. Maar in mijn tienerjaren was een hele generatie vrouwen wel klaar met het feminisme. Wij hadden geen feminisme nodig, wij hadden girlpower. Deze term was groot gemaakt door de ongekend populaire Spice Girls. De girlpowercultuur gaf een nieuwe invulling aan onze vrouwelijke kracht die zich vertaalde in zelfvertrouwen, assertiviteit, keuzevrijheid en het laten zien van onze sexy kant. Deze tijdgeest kwam ultiem tot uitdrukking in mijn favoriete barbie: gekleed in een roze mantelpakje, pumps en een attachékoffer reed zij elke ochtend in haar rode Ferrari naar haar werk. Na haar werk keerde ze de kokerrok binnenstebuiten en veranderde die in een tule rok met een bijpassend strak glittertopje. Zo kon ze in één keer door de dansvloer op. De toon was gezet.

Op mijn twaalfde wist ik al wat ik later wilde worden: zakenvrouw. Met mijn moeder keek ik naar films als Nine to Five, Working Girl, Erin Brockovich en Thelma & Louise, waarin vrouwen steeds sterker werden, en hun eigen kracht en persoonlijke macht hervonden. Om uiteindelijk als een heldin de strijd om gelijkwaardigheid en rechtvaardigheid aan te gaan. En uiteraard overwonnen.

Als tiener nam ik me heilig voor net zo krachtig als deze vrouwen te worden, invloed te krijgen en met deze invloed het juiste voor de wereld te gaan doen. Ik deed er alles aan om dat doel te bereiken. Ik was gefocust, deed mijn best om hoge cijfers te halen en ging commerciële economie studeren. Waar leeftijdsgenoten bezig waren met het studentenleven, had ik maar één doel voor ogen: carrière maken. Na mijn afstudeerstage werd ik op mijn tweeëntwintigste aangenomen als jongste consultant in een van de big five consulting firms. Een masteropleiding aan Nyenrode werd door de firma betaald. En het lukte me om nog nét voor mijn dertigste als secretaris voor de raad van bestuur van een groot energiebedrijf aan de slag te gaan, als onderdeel van mijn managementdevelopmenttraject. Volgens sommigen was ik een echte carrièretijger, en volgens anderen ‘een arrogante bitch’. Kortom, ik lag helemaal op schema. Het ging hartstikke lekker.

Het was het jaar 2006 en het was een bijzondere tijd. BlackBerry’s veroverden de wereld en het magazine Happinez veroverde ons land; steeds meer vrouwen gingen op zoek naar verdieping en zingeving. De documentaire An Inconvenient Truth van Al Gore was net uitgekomen.¹ En het nummer ‘Waiting On the World to Change’ van John Mayer knalde uit mijn iPod. Als secretaris van de raad van bestuur bereidde ik de bestuursvergaderingen voor. Ik besprak met de bestuursleden, destijds nog alleen maar witte mannen, welke onderwerpen er op de agenda moesten komen. Aan deze tafel werd alleen het belangrijkste van het belangrijkste besproken van alles wat er speelde in het bedrijf, en in de Europese energiesector. Persoonlijk vond ik dat het wel wat minder vaak over de bonusregeling mocht gaan, en dat we in die tijd beter konden bedenken hoe het bedrijf zijn macht en financiële middelen kon inzetten om de energietransitie een boost te geven. Ook vond ik het belangrijk dat de onderlinge dynamiek van de bestuursleden op de agenda zou komen te staan, omdat ik voelde dat er nog zoveel te winnen viel aan teamspirit en aan de bezieling waarmee zij leidinggaven.

DIE ENE ‘VERKEERD’ GESTUURDE E-MAIL ZORGDE ERVOOR DAT IK DE GAAFSTE BAAN GING DOEN DIE IK OOIT HAD GEHAD.

Maar dat zei ik niet. Ik was bang dat ik te soft over zou komen als ik met onderwerpen als ‘duurzaamheid’ en ‘bezielend leiderschap’ kwam aanzetten, en gezien worden als ‘soft’ leek mij echt killing voor mijn carrière. Dus in plaats daarvan liet ik van die inspirerende managementboeken op tafel achter, die ik dan zogenaamd vergeten was. Zoals het boek Good to Great van Jim Collins. Daarin beschrijft hij bijvoorbeeld het onderscheid tussen geweldig presterende bedrijven en goed presterende bedrijven, en wat de rol van leiders hierin is. Bij geweldig presterende bedrijven dienen leiders vanuit nederigheid, gedreven om te doen wat het beste is voor het bedrijf. Ik hoopte hiermee een mooi gesprek op gang te brengen, maar dit werkte natuurlijk voor geen meter. De boeken bleven ongelezen op de bestuurstafel achter. Het was werkelijk de slechtste beïnvloedingsstrategie die ik ooit heb gebruikt.

Steeds vaker begon ik me geïrriteerd af te vragen wat ik hier bij de raad van bestuur deed. Wat wilde ik nu eigenlijk? En waarom voelde ik me op deze plek zo klein? Later ontdekte ik pas hoezeer deze onzekerheid te maken had met mijn gevoel van eigenwaarde. Maar dat wist ik toen nog niet. Ik zat mezelf in de weg.

Terwijl ik op zoek ging naar meer zingeving in mijn werk, ontmoette ik prof. dr. Paul de Chauvigny de Blot SJ Lic. Ph., hoogleraar Business Spiritualiteit aan Nyenrode. Bij hem vond ik de visie op leiderschap waartoe ik me aangetrokken voelde. Namelijk dat Business Spiritualiteit gaat om goed zakendoen. Hij legde dat als volgt uit: het is de taak van leiders om vanuit een sterke bezieling en met een deskundige aanpak samenwerkingsverbanden te creëren die gebaseerd zijn op idealen. Hij stelde dat wanneer je als leider idealen nastreeft je daarmee jouw organisatie naar een hoger niveau tilt. Dit was een compleet andere visie op leiderschap dan die in mijn eigen organisatie en ik voelde een heel duidelijk verlangen om daar een bijdrage aan te leveren. Misschien kon ik bij hem promoveren?

Ik stuurde hem een vlammende e-mail waarin ik beschreef waar leiderschap volgens mij om draait en wat ik voor de mensen in mijn organisatie wilde betekenen. Ik beschreef hoe belangrijk het was om als leider het juiste te doen met de macht die je hebt. Niet om botweg meer geld binnen te halen, maar om met het geld dat je hebt meer waarde voor al je stakeholders te creëren. Ik schreef ook dat ik droomde van een rol waarin ik die verandering zou kunnen sturen. Het was een e-mail geschreven vanuit mijn hart. Ik maakte me niet druk om mijn woordkeuze; ik wist dat deze man de taal van mijn hart begreep. Ik maakte alleen een fout: ik stuurde de mail per ongeluk niet naar Paul maar naar een van de bestuursleden van mijn bedrijf. Zo ontdekte ik later toen hij mij diezelfde avond belde: ‘Ik heb je mail ontvangen. Weet je, ik had geen idee dat jij zo met leiderschap bezig was.’ En toen: ‘In je mail sla je de spijker op z’n kop.’ De dag daarop volgde een gesprek waarin hij vertelde hoe hij tegen leiderschapsontwikkeling aankeek. Ook hij bleek zich bezig te houden met teamspirit, high-performance teams en leiderschapsgedrag. Tegen het einde van het gesprek zei hij: ‘Een manager kun je worden, maar een leider is waar je naartoe groeit. Door je levenservaring, door groei in zelfbewustzijn en door mensen zoals jij die een spark brengen en je er met hun vragen toe bewegen een ander perspectief te ontwikkelen.’ Precies zo dacht ik er ook over!

Na dit telefoongesprek volgden meer gesprekken. De voor mij belangrijkste vraag die ik met verschillende bestuursleden besprak was: hoe transformeer je een bureaucratisch, hiërarchisch bedrijf dat precies weet hoe je het huidige spel moet spelen, in een organisatie die voor de troepen uit loopt, snel kan reageren op het veranderende energielandschap, terwijl het de regels van het spel verandert en koploper in de energietransitie wordt? Een mammoettanker keren is makkelijker. ‘Als je als leider (of consultant) een cultuur wilt veranderen zonder kanonnen, macht en dwang, is het organiseren en het stimuleren van de dialoog hét recept. En om tot goede gesprekken te komen steek je kampvuren aan, vertel je verhalen en luister je naar de belevenissen en laatste roddels,’ schreef corporate antropoloog Danielle Braun in haar boek De corporate tribe. Met andere woorden: je verandert een cultuur niet van de ene op de andere dag. Dat vereist dialogen, op alle niveaus in de organisatie en tussen alle leiders van een organisatie. Daar moet iemand veel aandacht en tijd in steken. Dat besef groeide ook bij de raad van bestuur en leidde ertoe dat zij me vroegen of ik verantwoordelijk wilde worden voor de begeleiding van de cultuurverandering in onze organisatie. Ik was dolgelukkig: natuurlijk wilde ik dat!

Eindelijk kon ik me verder ontwikkelen in een richting waar mijn hart lag. Ik leerde over change leadership, dat gaat over de rol van een leider en de leiderschapsvaardigheden die nodig zijn om een organisatie door een veranderingsproces heen te kunnen leiden. En om hierin ervaring op te doen ging ik voor 50 procent van mijn tijd in de leer bij een fantastisch change leadership-bureau in Engeland. Ik volgde een opleiding Coaching for Leadership aan het Tavistock Institute in Londen. En ondertussen zette ik me met alle leiders uit het bedrijf in voor vernieuwing, samenwerking en zingeving.

Ongelooflijk: dankzij één uit het hart geschreven e-mail die ik een bestuurslid per ongeluk stuurde, kreeg mijn carrière binnen een paar maanden tijd een heel nieuwe wending. Geweldig natuurlijk, maar alles wat er in die tijd gebeurde zette me ook aan het denken. Hoe was dat nou eigenlijk gebeurd? Die ene ‘per ongeluk’ gestuurde e-mail zorgde ervoor dat ik de gaafste baan ging doen die ik ooit had gehad. Waarom was er een speling van het lot nodig geweest, een soort divine intervention, om dit in gang te zetten? Waarom had ik niet gewoon de moed gehad om die mail naar mijn baas te sturen? Tot dit punt in mijn leven dacht ik dat ik het helemaal voor elkaar had; dat ik mezelf goed kende. Ja, ik liet voornamelijk mijn harde, zakelijke kant zien op het werk, en hield de ideeën die ik als ‘te vrouwelijk’ of ‘spiritueel’ beschouwde voor me. Tot die tijd betekende dat in mijn ogen vooral dat ik het spelletje doorhad en ‘mijn mannetje stond’. Maar was dat wel zo?

Door wat ik – per ongeluk – in gang had gezet, werd me voor het eerst duidelijk hoeveel persoonlijke macht ik had. Wacht even, ik werk niet alleen in een machtsstructuur met macht boven me, maar ik ben ook onderdeel van deze macht. Met mijn ideeën, met mijn visie en idealen kan ik invloed uitoefenen en beleid sturen. Maar juist door dit besef zag ik ook hoe vaak ik die macht daarvoor – onbewust – had weggedrukt. Ik dacht over mezelf als een onafhankelijke en sterke vrouw, maar klopte dat beeld wel? Betekende dat ik niet soft wilde overkomen misschien dat ik het lastig vond om in een omgeving van – in mijn ogen – andersdenkenden te staan voor mijn idealen, mijn visie en mijn waarden?

HOE ONAFHANKELIJK IK OOK WAS, DEZE MATE VAN AUTONOMIE HAD IK NOG TE ONTWIKKELEN.

Hoe meer ik dit ging beseffen, hoe meer de kijk op mezelf en mijn leiderschap veranderde. In plaats van te leven als een volwassen vrouw, bewust van mijn eigen scheppende gaven, leefde ik als een vrouw die zich niet bewust was van haar eigen invloed. Die haar eigen leiderschap nog vaak onderdrukte, en die het lot liet bepalen wat er in haar leven gebeurde. Het nummer ‘Waiting On the World to Change’ van John Mayer werd in deze tijd mijn inspiratiebron.

‘Now we see everything that’s going wrong

With the world and those who lead it

We just feel like we don’t have the means

To rise above and beat it

So we keep waiting (waiting)

Waiting on the world to change’

Vooral de zin ‘We just feel like we don’t have the means to rise above and beat it’ raakte me enorm. Exact dat gevoel had ik ook ervaren. Het zette me aan het denken. Maar ik had eveneens ontdekt dat de middelen om de wereld te veranderen ín mijzelf zaten. Dat middel was mijn vrouwelijke kracht. Het enige wat ik hoefde te doen was die vrouwelijke kracht te bevrijden. Te bevrijden van een traditionele zienswijze op leiderschap, professionaliteit, autoriteit en zakelijkheid. Ik voelde door dit besef een sterk verlangen om mijn vrouwelijke kracht in te zetten; juist in mijn leiderschap, om mijn maskers af te zetten en meer van mezelf te laten zien.

Ik startte met zelfreflectie en ging diep naar binnen. Ik stelde mezelf vragen als: Wie ben ik als vrouw? Wat heeft mij gevormd? Wiens leven leef ik eigenlijk? Wie ben ik als leider? Wat heb ik hier op aarde te doen? Waar wil ik voor strijden? En wat voor een moeder en geliefde wil ik zijn? Ik heb er jaren over gedaan om mijzelf, mijn leiderschap en mijn vrouwelijke natuur te herontdekken. In Californië, tijdens mijn opleiding aan het Deep Coaching Institute, heb ik geleerd om me af te stemmen op mijn lichaam en wat zich in het huidige moment voordoet volledig te accepteren. In de bossen van Zweden leerde ik over vrouwelijke spiritualiteit en hoe ik de verbondenheid met het goddelijke via mijn lichaam kon ervaren. En in New York kwam ik terecht op The School of Womanly Arts en leerde ik dat de seksuele energie die door mijn lichaam stroomt bepalend is voor mijn charisma, levensenergie en creatieve gaven. Al deze reizen hadden één ingrediënt met elkaar gemeen: vrouwelijke wijsheid. Ik leerde van wijze vrouwen van over de hele wereld over de waarde van het vrouw-zijn. Zij brachten mij een ander perspectief om naar mijzelf en mijn leiderschap te kijken, een vrouwelijk perspectief. En het was precies dat perspectief dat ik gemist had in mijn leiderschapsontwikkeling. Te midden van mannelijke collega’s, mannelijke coaches en mannelijke managementgoeroes bleef een deel van wie ik ben, wat mij gevormd heeft en wat mij tegenhield om een vrije vrouw te zijn, onderbelicht. Dankzij deze wijze vrouwen en de vele sisters die ik ontmoet had kon ik mijn volledige potentieel zien en tot bloei te brengen. Vrouwen hebben de gave om het potentieel van een andere vrouw te zien, en het vervolgens te voeden en te doen wat nodig is om het tot bloei te laten komen. Dat is voor mij de essentie van leiderschap: potentieel kunnen zien én tot bloei brengen.

Het is belangrijk dat jij jouw eigen potentie als leider gaat zien en ontwikkelen. De liefde, wijsheid en het leiderschap die deze wereld nodig heeft zitten al in jou. Je hoeft het alleen maar opnieuw te ontdekken. Dat is mijn missie als coach.

TOELICHTING BIJ HET LEZEN

Ik hoop dat je tijdens het lezen van dit boek voelt dat je beland bent in een sisterhood, waarin je je door de liefdevolle ogen van andere vrouwen tot bloei voelt komen. En dat je nooit meer aan jouw waarde gaat twijfelen, maar tot in het diepst van je ziel voelt dat je van onschatbare waarde bent! Ik hoop dat je in alle verhalen die ik met je deel de geborgenheid en verbondenheid voelt van vrouwen die hun eigen innerlijke reis aan het maken zijn. Al voel je je soms misschien alleen, weet dat je niet alleen bent. Je hebt sisters die met jou meereizen. Wat kun je verder verwachten van dit boek? In het eerste hoofdstuk leg ik uit waarom ik geloof dat vrouwen de sleutel zijn tot de transformatie van de wereld, en waarom onze stem en onze kracht juist nu harder nodig zijn dan ooit. In het tweede hoofdstuk deel ik mijn visie op het ontwikkelen van leiderschap in vrouwen en vertel ik over mijn unieke coachingmethodiek, de Journey to Wholeness, die tot doel heeft jouw essentie als vrouw tot uitdrukking te brengen in jouw leiderschap.

Het hart van dit boek zijn de hoofdstukken 3, 4, 5, 6 en 7: in deze hoofdstukken ga ik de diepte in en neem ik je mee op reis langs alle elementen in de Journey to Wholeness: mind, body en soul. Te beginnen bij de impact van de huidige bedrijfsculturen op de authenticiteit van vrouwen. Wat maakt het vaak zo moeilijk voor vrouwen om dicht bij zichzelf te blijven? Wat kruipt er gedurende onze carrière toch onder de huid? Ook reik ik challenges aan en deel ik verhalen en persoonlijke inzichten van vrouwen die jou zijn voorgegaan op deze reis om je te helpen bij je eigen reflectieproces. In het laatste hoofdstuk laat ik je zien welke impact jouw innerlijke groei kan hebben op je omgeving.

LEIDERSCHAPSONTWIKKELING BETEKENT NIET JEZELF VERANDEREN. HET BETEKENT MÉÉR VAN JEZELF LATEN ZIEN.

Dit boek is hopelijk een gids voor je op jouw eigen innerlijke reis. Ik vertel je over mijn eigen leiderschapsreis, en de ontwikkelingsprocessen van al die prachtige vrouwen die ik in de loop der jaren heb begeleid. Een aantal van hun verhalen heb ik in dit boek verwerkt, omdat ze zo mooi illustreren tegen welke zaken veel vrouwen in hun carrière aan lopen en wat het kan betekenen als je jouw volledige potentieel benut. Mijn eigen verhaal deel ik ook met je, omdat ik niemands binnenwereld beter ken dan de mijne. Door mijn eigen innerlijke leefwereld, gedachten en gevoelens met je te delen hoop ik je woorden te geven, een taal te vinden, om wat er in jou gebeurt onder woorden te brengen. Zo leer je jezelf steeds beter kennen.

Besef goed dat een persoonlijke leiderschapsreis nooit voltooid is. Het is net als met het leven; je kunt altijd blijven leren en ontdekken. Wel komt er een punt waarop je merkt dat je je vrijer voelt om vanuit je eigen kracht te leven en leiding te geven. Dat je meer balans ervaart, je veerkrachtiger en sterker voelt en merkt dat je vanuit jouw persoonlijke waarden aan het leiden bent.

Maar misschien wel het belangrijkste ingrediënt voor iedere vrouw die haar eigen Journey to Wholeness aangaat, is het ervaren van sisterhood. Ik hoop vanuit heel mijn hart jouw sister te mogen zijn terwijl je dit boek leest.

Liefs,

[1] Een Amerikaanse documentaire over de opwarming van de aarde, gepresenteerd door Al Gore, voormalig vicepresident van de Verenigde Staten. De documentaire heeft bijgedragen aan het klimaatbewustzijn in de wereld en is een inspiratiebron voor vele politici en bedrijfsleiders.

1. Leiderschap vanuit jouw kracht als vrouw

Regelmatig krijg ik de vraag waarom ik alleen vrouwen coach. Mijn antwoord is heel simpel: omdat vrouwen dé sleutel zijn tot de transformatie van deze wereld. Het is al lang bekend dat de effectiefste leiderschapscompetenties van onze tijd niet de traditionele – controle, corrigerende maatregelen en individualistische besluitvorming – zijn.² Veel belangrijker zijn intellectuele stimulatie, inspiratie, participatieve besluitvorming, het scheppen van verwachtingen en beloningen, de ontwikkeling van mensen en het bieden van een rolmodel. En laten dit nu precies de leiderschapscompetenties zijn die vaker door vrouwen worden toegepast! Zo wijzen verschillende onderzoeken uit.³

Onze organisaties worden steeds nadrukkelijker uitgedaagd om bewuster met mensen, met Moeder Aarde, met het klimaat en met technologie om te gaan. De druk op onze ecosystemen is enorm.⁴ De wereld heeft leiders nodig die de verbanden in een systeem zien en leidinggeven vanuit het besef wat duurzaamheid, sociale verbondenheid en welzijn betekenen. Iedere organisatie zal hierin de komende jaren haar eigen verantwoordelijkheid moeten nemen en in haar businessmodellen en bedrijfsprocessen nieuwe wegen moeten zoeken.

In veel bedrijven zal een cultuuromslag moeten plaatsvinden: van een hiërarchische top-downorganisatie naar een netwerkorganisatie. Dit vraagt om leiders die hier vorm én inhoud aan kunnen geven. Om leiders die het vermogen hebben netwerken te creëren, die met nieuwsgierige openheid de wereld tegemoet treden, luisteren naar en zich inleven in alle betrokken stakeholders, flexibel zijn en verantwoordelijkheid nemen voor hun rol in een netwerkorganisatie. In mijn ervaring zijn vooral vrouwelijke leiders de drijfveer achter een cultuurverandering.

Vrouwelijke leiders bieden hoop. Ze laten zien dat we andere wegen kunnen inslaan, dat we de spelregels kunnen veranderen en dat we op een duurzame, respectvolle manier met elkaar en met de aarde kunnen omgaan.

Deze competenties zien we in de hele wereld terug bij inspirerende vrouwelijke leiders, zoals de Nieuw-Zeelandse premier Jacinda Ardern, een leider die laat zien hoe macht ook menselijk kan zijn en voor wie compassie en empathie de belangrijkste waarden zijn.⁵ Het Amerikaanse weekblad Time wees haar in 2018 aan als een van de honderd ‘invloedrijkste mensen’ ter wereld. Het tijdschrift Vogue noemde haar ‘dynamisch en toekomstgericht’ en doopte haar de ‘anti-Trump’. Ze werd wereldnieuws toen zij tijdens haar termijn als premier een kind kreeg en haar drie maanden oude dochter meenam naar een vergadering van de Verenigde Naties, en wordt geprezen om de warme, menselijke manier waarop ze reageerde op de extreemrechtse aanslagen in Christchurch. Natuurlijk was er ook kritiek: ze zou niet agressief of assertief genoeg zijn – alsof dit een zwakte is. ‘Ik verzet me daar helemaal tegen,’ zegt ze daar zelf over. ‘Ik weiger te geloven dat je niet zowel medelevend als sterk kunt zijn.’

Zo zijn er nog veel meer vrouwen die met hun leiderschap hoop brengen. Ik denk aan Christine Lagarde, de eerste vrouwelijke voorzitter van de Europese Centrale Bank. Eerder was zij de eerste vrouwelijke voorzitter van het advocatenkantoor Baker & McKenzie in New York en daarna de eerste vrouwelijke minister van Economische Zaken in Frankrijk. Lagarde staat bekend om de veilige en voedende organisatiecultuur die zij schept, in het bijzonder voor vrouwen. Een cultuur zo anders dan de vele hardvochtige en ondermijnende bedrijfsculturen waarin zoveel vrouwen in de financiële wereld werken. Op de vraag van National Geographic in 2021 wat er de komende tien jaar zou moeten veranderen, antwoordde ze:

‘Ik denk dat het belangrijkste is dat er veel meer vrouwen op posities met autoriteit en macht zullen komen. Dat zal de weg zijn waarlangs al het andere wat we nodig hebben, wordt bereikt, zoals gelijke kansen, gelijke beloning, ruimte en respect. Dus veel meer vrouwen op posities met autoriteit en macht in alle sectoren, zowel de publieke als private sector, zowel in de ontwikkelde wereld als in ontwikkelingslanden.’

Een ander voorbeeld is de Pakistaanse kinderrechtenactivist Malala Yousafzai, die vecht voor het recht van meisjes en jongens om naar school te mogen, op veertienjarige leeftijd een aanslag op haar leven ternauwernood overleefde en in 2014 de Nobelprijs voor de Vrede won. Ook Alexandria Ocasio-Cortez, het jongste vrouwelijke Amerikaanse congreslid ooit, en Kamala Harris, Michelle Obama en Greta Thunberg zijn vrouwen die de moed hebben het juiste te doen. Deze vrouwen geven me inspiratie, vertrouwen en een vurig verlangen naar méér van dit leiderschap.

Ik noem deze vrouwen femmes inspiratrices. Een femme inspiratrice leidt vanuit haar kracht als vrouw en is in staat om de mensen om haar heen naar grotere hoogtes te brengen. Ze volgt haar eigen innerlijke kompas en zet haar talenten, charisma en kracht in voor een hoger doel. Ze inspireert. Het woord ‘inspireren’ komt van het Latijnse woord inspirare, dat letterlijk ‘inademen’ of ‘inblazen’ betekent. Een femme inspiratrice brengt spirit; ze blaast het vuur aan in haar organisatie. Maar dat gaat alleen als zij eerst het vuur in zichzelf nieuw leven heeft ingeblazen. Zo’n femme inspiratrice zit ook in jou.