De ideale dochter

Amanda Prowse

Aerial Media Company

Ik mag mezelf gelukkig prijzen dat ik het ideale nichtje heb. Amelie Beth Smith, je bent mooi, vanbinnen en vanbuiten. We zijn allemaal ontzettend trots op je. Je bent lief, geduldig, slim en grappig, en ik kan niet wachten om te zien hoe jouw reis door het leven zal verlopen. Vergeet nooit hoeveel we van je houden.

Proloog

Toen de laatste gasten waren vertrokken en Jacks de overgebleven saucijzenbroodjes in huishoudfolie had verpakt, schopte het pasgetrouwde stel hun schoenen uit, ging op hun geschonken bed liggen en keek naar het plafond.

‘Dat ging allemaal goed, hè?’

Het was een rustige, bescheiden huwelijksplechtigheid geweest op het bureau van de burgerlijke stand aan de Boulevard. De ambtenaar had gemompeld en Petes moeder had gehuild. Vervolgens waren ze met zijn allen teruggegaan naar hun nieuwe huis aan Sunnyside Road, gekocht met behulp van beide ouderparen. Pete was druk in de weer gegaan om onderzetters onder bierblikjes te leggen, Jacks had schalen met sandwiches en taart rondgebracht, en haar beste vriendin Gina had plagend opgemerkt dat ze zich gedroeg als een volwassen, getrouwde vrouw. Jacks had in de kleine, vierkante keuken in hun rijtjeshuis in Weston-super-Mare om zich heen gekeken en geprobeerd haar gedachten niet terug te laten gaan naar de enorme keuken in de villa aan zee, waar ze nog niet zo lang geleden op een ligbed had gelegen en was bezweken voor de charmes van een jongen die haar had verteld over de grote, wijde wereld buiten haar deur en haar had doen geloven dat ze die misschien ooit wel te zien zou krijgen.

Toen had ze haar vader, Don, met zijn arm om Petes schouder zien staan en een merkwaardig soort tevredenheid gevoeld. Ze had zich tussen hen in gewurmd.

‘Ik zei net tegen Pete: het beste advies dat ik jullie kan geven, is dat je nooit boos op elkaar naar bed moet gaan. Als je in slechte tijden kunt blijven glimlachen, stel je dan eens voor hoeveel je in goede tijden zult lachen.’

‘En het beste advies dat ik kan geven is: neem geen advies aan van hem!’ Jacks’ moeder had met haar duim naar haar man gewezen. Ze praatte iets luider dan gewoonlijk, maar gewoonlijk zou ze ook geen drie glazen Asti en vier Martini-limonades soldaat hebben gemaakt.

‘Dank je, Don.’ Stralend had Pete zijn kersverse echtgenote aangekeken. ‘Ik zal goed voor haar zorgen. Dat beloof ik,’ had hij gezegd, alsof ze er niet bij was.

Pete streelde Jacks schouder en haalde haar zo terug naar het heden. ‘Het voelt raar om al die kamers te hebben om in rond te lopen, terwijl we hier maar met zijn tweetjes wonen. Drie slaapkamers, de badkamer en twee kamers beneden, terwijl ik mijn slaapkamertje bij moeder thuis gewend ben.’

‘Ik weet het, Pete. Ik ook. Het zal vast geweldig zijn om al die ruimte te hebben.’ Ze krabde over de jeukende huid die strak over haar buik was gespannen. ‘En voor we er erg in hebben, hebben we er een bewoner bij.’

‘Ja. Ik kan niet wachten. Zullen we de kleinste kamer inrichten? Die gezellig maken?’

‘Waarmee? Volgens mij hebben we daar nu geen geld voor.’ Ze vond het heel vervelend om hem te wijzen op praktische zaken en zijn enthousiasme de kop in te drukken.

‘Dat weet ik, en ik bedoel ook niets opzichtigs, maar een likje verf kunnen we vast wel betalen. En Gina is creatief; kunnen we haar niet vragen iets op de muur te tekenen?’

‘Geen denken aan. Ik heb haar creaties gezien. Dan zou het logo van Take That het eerste zijn wat het arme kind elke ochtend zou zien.’

Daar moesten ze allebei om lachen. Pete pakte haar hand. ‘Ik heb een echtgenote.’

‘Dat klopt.’ Ze glimlachte.

‘Voel je je een echtgenote?’ vroeg hij.

‘Dat denk ik wel. Hoe horen echtgenotes zich te voelen?’

Ze voelde hem zijn schouders ophalen. ‘Dat weet ik niet. Dat ze de helft van een echtpaar zijn, denk ik, en de wereld niet langer in hun eentje tegemoet hoeven te treden.’

‘O, Pete, grote softie! Wat lief gezegd. En ja, in dat geval voel ik me inderdaad een echtgenote.’ Ze boog zich naar hem toe en kuste hem.

‘Ik vraag me af hoelang we hier zullen wonen.’ Jacks liet haar woorden de duisternis in zweven.

‘Een paar jaar, denk ik, totdat we het financieel wat ruimer hebben. Ik stel voor dat we dit huis helemaal in orde maken, de ramen vervangen, de tuin opknappen, een nieuwe keuken installeren en het dan verkopen en groter gaan wonen.’

Ze glimlachte in de duisternis. Het idee een nieuwe keuken en een mooie tuin te hebben, stond haar wel aan. ‘Arm huis. We wonen er nog maar drie weken en zijn nu al bezig met verhuisplannen.’

‘Het is goed om plannen te maken, Jacks, om de weg te bepalen die we willen bewandelen en een manier te vinden om dat te doen. Zo kom je vooruit in het leven, door hard te werken en te strijden voor een beter leven.’

‘Dat vind ik mooi klinken, Pete. Hard werken en strijden voor een beter leven. Een goed plan.’ Ze gaf een kneepje in zijn hand. ‘Veel meer dan dit hoef ik trouwens niet te hebben. Misschien een eigen badkamer bij onze slaapkamer en ruimte in de keuken voor een van die grote koelkasten.’

‘Ik zou heel graag een garage hebben. Daar zou ik dan een werkbank kunnen neerzetten om al mijn gereedschap in op te bergen. Ik zou dingen kunnen maken.’

Ze wist dat hij glimlachte. ‘Wat zou je dan maken?’

‘Weet ik niet. Dingen van hout. En ik zou reparaties kunnen doen, kapotte spullen opknappen. Het lijkt me heerlijk om er een beetje rond te rommelen.’

Jacks grinnikte. ‘Je klinkt als mijn vader.’

‘Dat zal ik maar opvatten als een compliment.’

‘Weet je wat ik graag zou willen hebben? Een serre, met rieten meubels. Daar zou ik gaan zitten om bijvoorbeeld een tijdschrift te lezen, met een kop koffie erbij. Een plek om even lekker te relaxen.’

‘Dat gaan we regelen.’

Ze kroop naar hem toe en legde haar hoofd op zijn schouder.

‘Grappig hoe de dingen lopen, hè, mevrouw Davies?’

Jacks moest glimlachen om de titel, die haar nog wat onwennig in de oren klonk. ‘Zeker weten.’

1

Het was vast een soort gave te noemen dat ze elke ochtend een paar minuten voordat haar wekker ging wakker werd. Het leek niets om je over op te winden. Wie maakte zich nou druk om twee minuten hier of daar? Maar toen ze die luttele minuten vermenigvuldigde met het aantal dagen dat een jaar rijk is, kwam ze uit op zevenhonderddertig minuten aan slaap die ze misliep. En wanneer je zo moe was als zij, zouden die extra twaalf uur slaap in de loop van een jaar heel welkom zijn geweest. Ze wou dat ze die uren in één keer kon inhalen, dat ze gewoon in bed kon gaan liggen, in stilte, en indommelen zonder bang te zijn om gestoord te worden. Heerlijk.

Ze ging op haar rug liggen en staarde naar de plafondlamp met zijn blauwe paisley kap met franje en een enkele matte gloeilamp in het midden. Ze waren van plan geweest de lampenkap te vervangen voor iets geels, iets wat bij het behang paste. Dat was de bedoeling geweest, en misschien hadden ze in British Home Stores zelfs wel naar een paar kappen gekeken, dat kon ze zich niet meer herinneren, maar vijftien jaar later was het nog steeds niet gebeurd. Net als aan al het andere in huis dat kapot dan wel oud was of niet bij elkaar paste, waren ze eraan gewend geraakt. Ze leefden ermee, totdat het gewoon was hoe het was. Dat gold zelfs voor de kartonnen dozen vol kleding en ditjes en datjes die opgestapeld stonden achter de voordeur in de hal. Eigenlijk moesten ze naar de zolder. Wat had Pete ook weer gezegd? ‘Zet ze daar maar neer, schatje, dan breng ik ze de volgende keer als ik de ladder in huis heb naar de zolder.’ Drie jaar later hadden ze wortel geschoten in de hal en waren ze onderdeel geworden van het meubilair. Ze stofzuigde eromheen en legde er stapels schoon wasgoed bovenop, en de kinderen gooiden hun schooltassen erop in plaats van ze naar boven te brengen. Van een paar dozen wist ze niet eens zeker wat erin zat.

Ze sperde haar ogen wijd open en dwong zichzelf wakkerder te worden. Haar nachthemd zat als een oncomfortabele ring om haar middel gedraaid, dus tilde ze haar billen op en trok alsof ze een krab was aan de stof, totdat die plat onder haar lag. Ze had de gewoonte gekregen in bed zowel een nachthemd als een pyjamabroek te dragen. Of het was vanwege de warmte en de gerieflijkheid of om een extra hindernis voor Pete op te werpen, mocht hij zin krijgen, wist ze niet zeker. Al moest ze toegeven dat hij al een hele tijd geen zin meer had gehad, en eerlijk gezegd was dat best een opluchting.

Ze wierp een blik op haar man, die zonder kussen sliep, met zijn hoofd achterover, zijn mond open en baardstoppels die als kleine donkere stokjes door een huid prikten die snakte naar een flinke klodder vochtinbrengende crème. Niet dat Pete zich ooit met crème zou insmeren; hij beschouwde het gebruik van haargel al als bewijs van een twijfelachtige seksuele geaardheid. Zich niet bewust van haar kritische blik hief hij zijn arm en krabde aan zijn neus. Toen draaide hij zich op zijn zij en ademde met open mond haar kant op. Ze keek snel weg; wat zijn lijf op dat tijdstip ’s ochtends uitwasemde, was niet erg welriekend. Hij was nog jong en nog steeds een knappe man wanneer hij zich opdofte, maar in het vroege ochtendlicht, met het zweet van een warme nacht op zijn huid en de geur van kruiden op zijn adem, had hij iets wat haar deed terugdeinzen.

Ze moest glimlachen om de ironie van de situatie, terwijl ze haar tenen boog en strekte in zijn oude sportsokken, die ze in bed droeg. Niet echt sexy. Hij was nog steeds in staat zo nu en dan een diep verlangen bij haar op te wekken, vooral wanneer hij lekker rook en vol zelfvertrouwen was. Dan moest ze altijd denken aan het zelfverzekerde geplaag uit hun jongere jaren. Ze herinnerde zich nog dat ze van school gingen, nu achttien jaar geleden. Destijds was ze een schoonheid geweest, met haar lange, slanke benen, blonde haar en het zonnige kleurtje op haar huid dat het hele jaar leek aan te houden. Ze had sproeten op haar neus, en de wimpers rond haar groene ogen waren zo vol dat ze geen mascara nodig had gehad. Wanneer ze toevallig foto’s uit die tijd tegenkwam, schrok ze er altijd van dat ze in die tijd zo mooi was en zich er helemaal niet van bewust was geweest. Ze wist nog hoe onzeker ze was geweest, en dat ze zich zorgen had gemaakt over het kuiltje in haar kin en haar slungelige armen en benen.

Kort nadat ze verkering had gekregen met Pete, waren ze met elkaar getrouwd. In die dagen hadden ze naakt geslapen, huid tegen huid, met haar gezicht tegen zijn borstkas en hun armen en benen verstrengeld. Tijd die ze los van elkaar doorbrachten, hadden ze als verspilde tijd beschouwd. In de vroege ochtenduren werden ze vaak wakker om te vrijen en daarna weer door te slapen. Niet dat ze veel slaap nodig had gehad. Toen niet. Ze had slaap en voedsel kunnen missen. Het enige wat ze nodig had gehad, was hem. Hem en hun nieuwe kindje. Naar hem kijken, aan hem denken, hem tegen zich aan voelen... Hij was alles geweest.

Jacks kroop uit bed en keek over haar schouder naar Pete, die zijn ogen stijf dichtkneep, zijn neus rimpelde en een scheet liet. Ze sloeg haar ogen ten hemel. ‘Het was een mooie tijd,’ fluisterde ze, terwijl ze haar handdoek van de rugleuning van de oude eetkamerstoel pakte die in een hoek van de kamer stond en naar de douche liep.

‘Mam?’

‘Wat is er?’ antwoordde Jacks zonder van de krant op te kijken. Het was kwart over zeven. Ze had wat kleren aangetrokken, een borstel door haar haar gehaald, de lichten aangeknipt, de verwarming aangezet, ontbijtgranen op tafel klaargezet en iets warms te drinken gemaakt. Nu zat ze aan de keukentafel. Dit was de enige kans, aan het begin van de dag, die ze kreeg om het plaatselijke nieuws te lezen. Een kort ogenblik voordat de wereld zich weer aan haar opdrong en ze moest rennen om bij te blijven, zoals een dame die ze ooit in het circus had zien balanceren op een glitterbal. Haar mond was in een strakke glimlach geplooid geweest, maar onder haar lange nepwimpers had Jacks doodsangst in haar ogen gezien. Eén verkeerde stap, en ze zou vallen. Jacks wist precies hoe ze zich voelde.

‘Mam?’ klonk het nu luider.

Ze sloot haar ogen. ‘Lieve hemel, Martha, je weet toch dat ik een hekel heb aan dat geschreeuw van boven naar beneden?’ Ze klopte met haar handpalm op de keukentafel en vond het leuk hoe haar trouwring op het houten tafelblad tikte. ‘Hoe vaak heb ik je nou gezegd dat je naar beneden moet komen als je me iets wilt vragen?’ Ze schudde haar hoofd en richtte haar blik weer op het artikel in de Weston Mercury over het feit dat je serreramen streeploos en glanzend schoon kon krijgen met niet meer dan warm water en een scheutje azijn.

Haar dochter kwam de kale trap af gedenderd. Jacks haalde diep adem. Hoe vaak had ze het Martha verteld? Ontelbare keren. Maar Martha, zeventien jaar oud, die al sinds haar geboorte in dit huis woonde, had de kunst van het rechtstreeks met elkaar praten nog steeds niet onder de knie. Ze schreeuwde liever van de ene kamer naar de andere. Blijkbaar had ze ook nog steeds niet geleerd hoe je de trap af kon lopen zonder het huis op zijn grondvesten te doen schudden.

‘Heb je een schoon schoolshirt voor me?’ vroeg ze op dringende toon. Ze stond bijna op en neer te hoppen. Het verbaasde Jacks dat ondanks het feit dat ze al zes jaar lang elke ochtend om kwart voor acht het huis verlieten, de tijd Martha altijd leek in te halen. Ze leek het te zien als iets schokkends, een afwijking van de norm. Elke ochtend weer hetzelfde liedje.

Jacks keek naar haar dochter in de deuropening van de keuken, gekleed in haar strakke zwarte schoolrok, dikke wollen maillot en pyjamahes, riekend naar parfum. Wachtend op haar moeders reactie probeerde ze met haar vingers haar haar volume te geven. Jacks besloot niets te zeggen over de rand zwarte kohl die haar dochters mooie blauwe ogen maskeerde en waardoor haar hartvormige gezicht topzwaar leek. Ze wilde er niet elke keer over beginnen. Bovendien zou Martha, als ze eenmaal advocaat was en in een gesteven witte blouse met haar koffertje vol belangrijke aantekeningen de rechtbanktrappen op snelde, haar klitterige kapsel en overdreven oogmake-up vast heroverwegen. Dan zou ze willen wedijveren met haar collega’s. Jacks glimlachte bij de gedachte. Haar briljante meid, die binnenkort examen zou doen en met haar diploma op zak het pad voor een universitaire opleiding en een schitterende carrière zou kiezen. Jacks zou nooit mevrouw Fentiman vergeten, de vrouw die naar Martha’s school was gekomen om een praatje te houden, waarin ze de loftrompet had gestoken over de deugden van het advocatenvak. Ze had er zo’n helder beeld van geschetst, dat Jacks de champagne waarmee ze op hun gewonnen zaken klonken, kon proeven, en het met leer beklede blad van het bureau in het kantoor van mevrouw Fentiman kon ruiken, met een volmaakt uitzicht op St. Paul’s Cathedral. Haar mantelpakje was elegant gesneden, en ze droeg oorbellen van Chanel. Zo’n leven wilde Jacks ook voor Martha. Helemaal. Ze wilde dat Martha naar scholen zou gaan en meisjes zou inspireren om te streven naar een beter leven. Ze wilde dat haar dochter in haar advocatenkantoor uit sierlijke glazen champagne zou drinken in plaats van cider met zwarte bessensap onder de pier.

‘Nou, is er een schoon shirt?’ vroeg Martha nog eens.

Jacks knikte. ‘Er ligt er een in de droogkast.’

‘De droogkast op de overloop waar ik net vandaan kom?’ Martha wees naar het plafond.

‘Precies.’ Jacks volgde met haar vinger de woorden van het krantenartikel. Haar dochters sarcasme negeerde ze.

‘Sorry dat ik het vraag, maar wat ben je aan het lezen?’

Martha kauwde kauwgom. Jacks snapte er niets van dat ze dat voor het ontbijt deed. Dan smaakte alles toch naar pepermunt? En wat nou als ze het spul per ongeluk doorslikte? Ze moest er niet aan denken. ‘Een artikel over serreramen en hoe je die kunt schoonmaken.’ Toen ze haar dochter aankeek, gleed haar bril met schildpadmontuur naar het puntje van haar neus.

‘We hebben niet eens een serre!’ Martha sloeg haar ogen ten hemel.

Jacks zette haar bril af en keek naar de achtermuur van de keuken, die over de hele breedte van het huis liep. ‘Nog niet. Ik heb inderdaad nog geen serre.’

Weer sloeg Martha haar ogen ten hemel. ‘Kunnen jullie in plaats van een serre niet een extra slaapkamer op zolder maken, zodat ik niet meer met Jonty op een kamer hoef te slapen? Ik haat het dat ik mijn kamer met hem moet delen. Het is niet eerlijk!’

‘O, echt, Martha? Gek dat je dat nooit eerder hebt gemeld.’ Haar dochter denderde de trap weer op, en er verscheen een scheef glimlachje op Jacks gezicht. Toch voelde ze zich even schuldig – een vertrouwd gevoel. Martha had gelijk: ze zou geen kamer met haar broertje moeten hoeven delen. Jonty was naar de slaapkamer van zijn grote zus verhuisd, die door middel van een open boekenrek in tweeën was gedeeld, toen Jacks’ moeder bij hen was ingetrokken. Het was Martha’s favoriete gespreksonderwerp. Jacks had gehoopt dat de klachten over hoe oneerlijk ze was behandeld zo langzamerhand wel zouden verminderen. Helaas was dat niet zo.

Voor het eerst die dag dacht ze aan de zevenduizend-vierhonderd-en-tweeëntachtig pond die nu ruim een jaar op hun spaarrekening stond. Het was het bedrag dat was overgebleven na de verkoop van het huis van haar ouders, een paar straten verderop aan Addicott Road, nadat ze de tillift hadden betaald die in hun badkamer was geïnstalleerd. Een tillift die haar moeder nooit gebruikte, omdat ze er bang voor was. Bovendien was het veel makkelijker gebleken haar even onder de douche te zetten. Veel minder gedoe. Maar de tillift had lang niet zo veel gekost als de traplift. Een traplift waartegen Jacks ’s nachts in het donker haar schenen stootte en waarover ze Jonty voortdurend op zijn kop moest geven, omdat hij er graag ritjes mee maakte en zijn Transformers ermee naar boven en beneden vervoerde.

‘Ik ben vanavond laat thuis. City speelt thuis, een vriendschappelijke wedstrijd, dus reken maar niet op mij met het eten. Ik koop wel een pasteitje in het stadion,’ riep haar man Pete opgewonden vanaf de overloop. Ze schudde haar hoofd; geen wonder dat Martha dacht dat schreeuwen niet erg was.

‘Oké.’ Ze slaakte een zucht, pakte haar mok en dronk hem leeg. Die eerste kop thee was zonder enige twijfel de beste kop thee van de hele dag.

‘Ma-am?’ brulde Jonty vanachter de slaapkamerdeur.

‘Ik geef het op.’ Jacks sloeg de krant dicht en zette haar lege mok en ontbijtbord in de gootsteen. ‘Ja, jongen?’

‘Ik moet spullen meenemen om een model van een beroemd gebouw te maken!’

‘Wat?’ Met een ruk draaide Jacks zich om. Ze beende van de keuken hun smalle hal in, waarbij ze de sporttas die haar de weg versperde en de stapels dozen ontweek. Hopelijk had ze het verkeerd gehoord.

‘Mevrouw Palmer zei dat we spullen uit ons huishoudelijke afval moeten meenemen waarvan we een model van een beroemd gebouw kunnen maken.’ Hij was heel precies; waarschijnlijk las hij het voor van het briefje dat hij had gevonden, waarop de informatie stond vermeld.

‘Wanneer heb je ze nodig?’ Niet vandaag, alsjeblieft niet vandaag...

‘Vandaag!’ antwoordde hij.

‘Mijn god, Jonty, en dat vertel je me nu?’ snauwde Jacks. Met haar handen op haar slanke heupen probeerde ze een oplossing te bedenken. Wat hadden ze onlangs weggegooid dat enigszins op een gebouw leek?

‘Ik dacht dat we niet naar boven mochten roepen.’ Martha stak haar hoofd om de badkamerdeur, met de stijltang in haar hand die in een stopcontact op de overloop was gestoken.

‘Niet zo sarcastisch tegen je moeder,’ zei Pete, terwijl hij de trap af denderde in zijn slobberige joggingbroek, dikke sokken, t-shirt met lange mouwen en bodywarmer, het uniform van een man die in de buitenlucht werkte.

‘Ik had het je wel eerder willen vertellen, maar ik was het vergeten,’ legde Jonty uit.

‘Is de melk op?’ riep Pete.

Jacks draaide haar hoofd naar de keuken. ‘Nee, die staat op het aanrecht, bij de waterkoker.’ Ze ging op de eerste traptrede staan. ‘Zoiets mag je niet vergeten, Jonty. Ik heb tegen je gezegd dat je briefjes van school meteen aan me moet geven, zodra je uit school bent. Dan weten we op tijd of er iets geregeld moet worden.’

‘Ja, we willen geen herhaling van het oogstdienstfiasco,’ zei Martha lachend.

‘En bedankt, Martha. Zorg jij maar dat je op tijd klaar bent.’ Jacks voelde haar wangen vuurrood worden toen ze zich herinnerde dat ze Jonty naar de oogstdienst had gestuurd met een blik pintobonen en een chocolade-ei als gaven. Het was het enige wat ze op het laatste moment bij elkaar had kunnen scharrelen voordat ze de voordeur uit waren gegaan. Blijkbaar had mevrouw Palmer haar neus opgetrokken over de spullen en gevraagd wat pintobonen waren. Daarop had Jonty geantwoord: ‘Je kunt er pinto mee maken.’ Jacks had ze ooit per abuis in haar boodschappenmandje gelegd en was stiekem best blij dat ze zich niet meer schuilhielden in haar keukenkastje, waar ze haar pestten met hun fraaie etiket en haar gebrek aan culinaire kennis bevestigden.

‘Sorry, mam,’ zei Jonty.

‘Het is al goed.’ Ze glimlachte. Bij het kinderstemmetje van haar achtjarige zoon en zijn berouw kromp haar hart ineen. Haar jongste was een goede knul. ‘Kunnen jullie zodra je klaar bent naar beneden komen voor je ontbijt? Ik wil vandaag niet te laat de deur uit.’

‘Ík heb je een week geleden wel een briefje gegeven, over die kunstreis naar Parijs, en je hebt me nog steeds niet laten weten of ik mee kan of niet,’ zei Martha.

‘Daarover zijn je vader en ik nog in overleg.’ Jacks knikte en legde een hand tegen haar voorhoofd. Ze probeerde te bedenken wat Jonty zou kunnen meenemen en tegelijkertijd hoe ze aan Martha kon uitleggen dat ze geen geld hadden voor een tripje naar Parijs. Het geld op de spaarrekening was voor noodgevallen of onkosten die ze voor haar moeder moesten maken. Dat zij een serre zou krijgen, was een illusie, en dat haar dochter met school naar Parijs zou gaan treurig genoeg ook. Parijs nog wel! Ze moest erom grinniken. In haar schooltijd hadden ze een uitstapje gemaakt naar de krachtcentrale in Oldbury, met een lunchpakket erbij inbegrepen.

‘Waarover zijn we nog in overleg?’ vroeg Pete vanuit de keuken.

‘Over Martha’s reis naar Parijs,’ antwoordde Jacks.

‘En, mag ik mee?’ vroeg Martha.

Jacks schudde haar hoofd. ‘Nee, want we zijn nog in overleg.’

Zittend aan de keukentafel mengde Pete zich in het gesprek. ‘Ik snap niet waarom iemand naar Parijs zou willen. Een vieze, akelige stad waar je op straat wordt beroofd en een hypotheek moet afsluiten om een kop thee te kunnen kopen.’

‘Pap, jij denkt dat ik overal beroofd zal worden. Je zei dat ik beroofd zou worden als ik in mijn eentje met de bus naar Worle zou gaan, en dat gebeurde helemaal niet.’

‘Je had gewoon geluk, meid. En dat je Worle hebt overleefd, betekent niet dat je in Parijs net zo veel geluk zult hebben.’

‘Hoe weet jij trouwens hoe het in Parijs is? Je bent er nog nooit geweest,’ riep Martha.

‘Parijs interesseert me niet, meisje. Daarom ben ik er nog nooit geweest.’

‘Mijn god, pap, jij vindt een dagje uit naar Bristol al heel wat.’

‘Daar speelt het machtige City.’ Klappend in zijn handen maakte Pete een hoop kabaal.

‘Mag ik vanavond met je mee, pap, om het machtige City te zien spelen?’ vroeg Jonty.

‘Nee, vriend. Geen doordeweekse wedstrijden totdat je in The Robins een rondje kunt geven. Dat zijn de regels.’

Martha nam het voor haar broertje op. ‘Volgens mij verzin je die regels gewoon ter plekke.’ Tegen Jacks zei ze: ‘Pap bepaalt toch niet of ik mee mag naar Frankrijk, mam? Je weet hoe hij is.’

‘Ik hoor je wel, mejuffrouw Martha!’ riep Pete.

‘Wat voor gebouw ga ik maken, mam?’ vroeg Jonty.

‘Eh...’ Net toen Jacks probeerde iets te bedenken, ging de bel, luid en duidelijk boven het gekwebbel en de beschuldigingen uit die de trap op en af vlogen.

‘Oma belt!’ riepen Jonty en Martha tegelijk.

Dat weet ik. Ik hoorde het, dacht Jacks.

Toen Jacks’ moeder, Ida Morgan, anderhalf jaar eerder bij hen was ingetrokken, had ze een gedesoriënteerde, ongemakkelijke en verwarde indruk gemaakt. Daarom had Jacks haar een kleine handbel gegeven, zodat ze kon bellen wanneer ze verzorging nodig had. Dat bleek heel vaak te zijn.

Een paar jaar eerder was duidelijk geworden dat Ida aan het dementeren was, maar dat feit was genegeerd. Jacks’ vader, Don, had het getrivialiseerd, en daar waren ze allemaal in meegegaan. Ze hadden er gewoon overheen gepraat. Wat kon het schelen dat Ida vergat waar ze woonde en bevroren ovenfrieten opdiende zonder ze eerst te bakken? Dat ze iedereen bij de verkeerde naam noemde, eieren in de wasdroger stopte en de autosleutels in een pot oploskoffie? Jacks’ vader had gedaan alsof het weinig voorstelde en geprobeerd te zorgen dat alles zijn gangetje ging. Hij wilde zijn vrouw niet bang maken en zijn enige dochter niet van streek. Na zijn dood ging Ida hard achteruit, of misschien had Jacks’ vader de ernst van haar moeders toestand voor zijn dochter verhuld. Hoe dan ook, het was een grote schok geweest.

Vlak na haar vaders dood ging Jacks steeds naar Addicott Road om haar moeder overdag gezelschap te houden. ’s Avonds ging Pete bij haar langs om te kijken of alles goed was en de ramen en deuren te sluiten voor de nacht. Op een avond trof hij haar slechts gekleed in haar nachthemd in de tuin aan, waar ze eten op het kleine gazon neerlegde. Hij keek toe, terwijl ze ongekookte aardappels opstapelde, ontbijtgranen uit dozen rondstrooide en een oud kippenkarkas en wat kaas op het gras neergooide.

‘Wat ben je aan het doen, Ida?’ vroeg hij voorzichtig.

Zonder enige blijk van herkenning keek ze hem aan. ‘Ik leg eten klaar voor de konijnen,’ antwoordde ze. ‘Daar zorgen ze niet zelf voor, hoor!’

‘Dat kun je beter niet doen, Ida. Er komen ratten op af,’ zei hij zachtjes, terwijl hij naarstig probeerde zich te herinneren of ze ooit een konijn als huisdier hadden gehad.

‘Doe niet zo dom!’ snauwde ze. ‘Dit is geen eten voor de ratten, het is voor de konijnen!’

Hij had haar het huis in geleid, waar ze een kop thee had gezet alsof er niets was gebeurd.

Niet lang daarna besloten Jacks en Pete dat ze beter bij hen kon komen wonen in het huis aan Sunnyside Road. Nu, achttien maanden later, was haar moeder zwak en broos. Meestal was ze rustig, zo nu en dan had ze een helder ogenblik. Ze zat liever in bed dan op de bank. Ze hield van dingen die ze kende en van routine. Soms herkende ze haar familieleden, andere keren niet. Voor Ida was het een somber, zwaar en eenzaam leven. En hoe akelig het ook was om toe te geven, voor Jacks, Pete en de kinderen was het alsof in de ruimtes waar Ida verbleef een gruwelijke geest rondwaarde, zichtbaar en angstaanjagend. Als ze de keus hadden, bleven ze er liever uit de buurt. Ze hielden uiteraard van Ida, maar de kinderen herkenden bar weinig aan de oude dame die schreeuwde en floot. Ze leek in niets meer op de oma die de beste appeltaart van de wereld bakte en hun voor het slapengaan stiekem snoepjes toestopte wanneer hun moeder niet keek.

Jacks zette haar handen om haar mond en riep: ‘Ik kom zo, mam!’ voordat ze de keuken in snelde. ‘Mam belt, Pete. Doe me een plezier en zoek iets voor Jonty waarvan hij een gebouw kan maken. In de dozen met recyclebaar afval achter het huis vind je vast wel iets.’ Ze verdween de hal in.

Pete, die gulzig cornflakes aan het eten was, hield op en staarde zijn vrouw na. ‘Wat?’ riep hij, maar het was te laat, ze rende de trap al op.

Op de kleine, vierkante overloop aangekomen pakte Jacks de deurklink vast. Ze haalde diep adem en plooide haar mond tot een glimlach.

Zoals elke ochtend hield ze haar adem in toen ze de deur opende. Ze had geen zin de claustrofobie opwekkende walm van ammoniak, darmgassen en iets wat op rotting leek in te ademen. Ze beende naar de gordijnen, die ze zo wijd mogelijk opentrok. Daarna zette ze het raam een stukje open en genoot van de koude bries op haar gezicht. Het was een behoorlijk ruime kamer, met ingebouwde kasten langs een muur en een tweepersoonsbed tegenover het raam. De tapijtjes met bloemen kwamen uit haar ouderlijk huis, net als de prenten aan de muur en een groepje foto’s op de vensterbank, waarop Jacks in verschillende leeftijden te zien was.

Ze draaide zich om naar de verschrompelde gestalte in het midden van het bed. Ida kromp elke maand een beetje meer. Elke nacht schoof ze verder over de matras omlaag. Het ging zo snel dat Jacks zich voorstelde dat ze op een dag helemaal zou verdwijnen, tot stof zou vergaan. Dan kon Jonty tenminste zijn kamer terug hebben. Die slechte gedachte duwde ze snel weg. Dit was immers haar moeder.

‘Goedemorgen, mam!’ zei ze vrolijk, al verwachtte ze geen antwoord. Wanneer ze tegen haar moeder praatte, probeerde ze altijd opgewekt te klinken. Op de een of andere manier maakte dat het makkelijker te glimlachen en vrolijk te zijn, net als bij een saaie klus of een lastige klant. ‘Hoe heb je geslapen? Goed? Kom, dan gaan we je verzorgen.’

Ze sloeg de roze chenille sprei terug die zo lang als ze zich kon herinneren op het bed van haar ouders had gelegen. Ze wist nog goed dat ze altijd op haar kop kreeg van haar moeder wanneer ze het patroon lospeuterde. Dan nam ze de draadjes tussen haar vingernagels en trok, totdat een vierkante centimeter chenille was verdwenen en er een kale plek voor in de plaats was gekomen. Deze gekoesterde sprei was een van de weinige spullen die met haar moeder waren meeverhuisd.

‘Het is een prachtige nieuwe dag!’ zei Jacks met een stralende glimlach, terwijl ze haar moeders lichtlila nachthemd tot boven haar luier trok. Ze vond de doorweekte massa tussen Ida’s uitgemergelde benen allang niet meer gênant; sterker nog, ze merkte hem nauwelijks nog op. Ze handelde doelmatig, zakelijk en geconcentreerd, al was dat niet altijd het geval geweest. De eerste maanden waren een steile leercurve geweest. Jacks had zich erg ongemakkelijk gevoeld en was geschrokken van haar moeders lichaam. Door haar aarzelende houding en haar tegenzin om Ida aan te raken, waren ze allebei nog eens extra met hun neus op de grimmige realiteit gedrukt. Ze waren nooit erg open geweest over emoties, waren niet het kus- of knuffeltype, en naaktheid was altijd een groot taboe geweest. Voor de enorme verandering in hun relatie had ze haar moeder misschien een of twee keer in badpak gezien; verder ging de intimiteit tussen hen twee niet. En toen werd ze opeens gedwongen onder de platte, uitgezakte, driehoekige borsten te wassen, waarvan de lange tepels naar de grond wezen, de oude, leerachtige huid aan te raken die bijna doorzichtig was, gespannen over broze botten en bezaaid met uitpuilende, paarse aders, en haar geslachtsdelen te kleden, nu haarloos en in onbruik. In het begin had ze het walgelijk en choquerend gevonden, maar al snel werd het gewoon een deel van het lichaam dat ook gewassen en afgedroogd moest worden, voordat de vernederende incontinentieluier eroverheen werd getrokken die haar moeders status reduceerde tot die van een hulpeloze baby.

‘Even een schone aantrekken.’ Met een glimlach draaide Jacks haar moeder voorzichtig op haar rug op de matras. Het gekraak van het plastic onderlaken vormde een vertrouwd achtergrondgeluid. Ze trok een schone luier uit een mandje boven op de ladekast en pakte de natte doekjes die ernaast lagen. ‘Eerst ga ik je verzorgen, en dan breng ik je een lekker kopje thee. Wat dacht je daarvan, mam? Daarna breng ik de kinderen naar school, en zodra ik terug ben, maak ik een ontbijtje voor je. Ik ben niet lang weg, en Pete is nog wel even thuis. Je bent niet meer dan een paar minuten alleen.’ Dat zei ze elke ochtend tegen haar moeder, al had ze geen idee hoeveel ervan binnenkwam. Het was eerder bedoeld om haar gerust te stellen dan om informatie over te brengen.

‘Ik... Ik wacht op die brief,’ verklaarde haar moeder helder en welbespraakt.

‘Oké. De postbode is nog niet langs geweest, maar ik zal naar hem uitkijken. Als hij een brief voor je heeft, breng ik die meteen naar je toe.’ Ze hield haar toon effen, alsof ze het tegen een nukkig kind had. Wachten op brieven die nooit kwamen was een van Ida’s recentere obsessies. Het was op een zondag tijdens de lunch begonnen, toen ze plotseling in tranen was uitgebarsten en had geroepen: ‘Ik ben ze kwijt! Ik ben ze allemaal kwijt! Ze zaten in een bundeltje, al mijn brieven. Ik probeerde ze goed te bewaren, en nu zijn ze weg!’ Niemand had enig idee wat ze bedoelde, maar ze kwamen er al snel achter dat haar naar de mond praten de beste manier was om erop te reageren.

‘Ik heb een idee!’ riep Pete de trap op. ‘Wat dacht je van de toren van Pisa? Die kun je maken van vier bierblikjes en een lege Cornetto-verpakking.’

‘Ik wil geen toren maken! Dat is waardeloos. Alleen maar bierblikjes,’ antwoordde Jonty. ‘Ma-am? Mam? Zeg tegen pap dat een toren niks is. Waardeloos!’

‘Het hoort ook waardeloos te zijn, sukkel. Het is toch afval?’ zei Martha lachend.

‘Even wachten, mam.’ Jacks trok de dekens en de sprei over Ida’s halfnaakte lijf. Ze stopte de vuile luier in een leeg plastic tasje en legde er een dubbele knoop in. Met haar hoofd om de deur gestoken zei ze zacht maar resoluut: ‘Martha, noem je broer geen sukkel. En Jonty, ik ben bang dat je niet veel keus hebt. Pap gaat zijn best doen om spullen voor je te vinden die je op zo korte termijn kunt meenemen. Ga nu allebei ontbijten.’ Ze glimlachte naar haar jongste, die haar met zijn armen over elkaar heen geslagen stond aan te kijken.

‘Ik wil geen toren maken. Dat is waardeloos.’ Tranen sprongen in zijn ogen.

‘Wat wil je dan maken?’ zei Jacks rap, hopend dat haar zoon haar tempo zou volgen. Ze moest haar moeder verzorgen, de ontbijtspullen opruimen en had nog maar zestien, nee vijftien minuten om beide kinderen in de auto te krijgen.

Hij vermande zich. ‘De Clifton Suspension Bridge.’ Bij het idee begonnen zijn ogen te stralen.

‘De Clifton Suspension Bridge?’ zei Pete met een bulderende lach. ‘Dat mocht je willen. Ik ben bang dat het de toren van Pisa wordt, of de Angel of the North, als je deze drie kleerhangers verbuigt.’ Hij stak ze omhoog.

‘The Angel of the North is niet eens een gebouw!’ riep Martha, terwijl ze met haar jasje en tas over haar schouder de trap af stormde.

‘Pardon! We kunnen niet allemaal zo slim zijn als jij. Hè, Jacks?’ Van onder aan de trap knipoogde hij naar zijn vrouw.

Jacks boog zich naar voren en haalde haar vingers door haar zoons haar. ‘Het gaat helemaal goedkomen met die toren van je, Jonty. Je kunt hem verven en met folie en andere dingen bekleden. Hij gaat er vast geweldig uitzien. Onder de omstandigheden is die toren de beste keus, denk ik.’

‘Oké dan,’ mompelde hij, waarna hij eindelijk naar beneden ging om te ontbijten.

Jacks richtte zich op en liep terug naar moeders slaapkamer. Toen ze de deur opende, liep ze tegen een muur van poeplucht aan, die haar neus binnendrong en haar deed kokhalzen. ‘O, god!’ fluisterde ze. Snel bedekte ze haar mond en neus met een hand.

‘Ik heb geplast,’ verkondigde Ida achteloos, alsof ze vertelde welke dag van de week het was.

Jacks knikte, sloeg de dekens terug en probeerde niet door haar neus te ademen. ‘Geeft niet, mam. Een snelle wijziging van de planning: voordat ik de kinderen naar school breng, moeten we jou even onder de douche zetten. Goed?’ Ze trok het laken van het bed, sloeg het om haar moeder heen en tilde haar omhoog tot zit.

‘Ik wacht op een brief.’

‘Weet ik,’ zei Jacks knikkend. Ze hielp haar moeder om naast het bed te gaan staan en ondersteunde haar vederlichte lijf, dat tegen haar aan zakte. ‘Zodra hij wordt bezorgd, breng ik hem naar je toe.’

Gelukkig was de badkamer niet meer bezet. Jacks gebruikte haar elleboog om de deur te openen en zette de douche aan. Ze haalde het laken weg, trok haar moeder haar nachthemd, bedsokken en hemd uit en rolde ze op tot een bal, die ze in een hoek legde. ‘Daar gaan we dan.’ Ze begeleidde haar moeder naar de douche.

‘Au! Het water is te warm! Je verbrandt me! Help! Iemand moet me helpen!’ krijste Ida.

Jacks glimlachte en hield haar eigen handen in het stromende water. ‘Kijk, mam. Kijk! Als het te warm was, zou ik me er ook aan branden, en dat is niet zo. De temperatuur is prima. Ik heb het gecontroleerd. Ik verzeker je dat het water niet te warm is.’ Ze pakte de douchegel die aan een handig plastic haakje aan de douchestang hing. ‘De temperatuur is prima, mam. Precies goed. Kijk maar. Niet te warm.’

Ze raakte niet langer in paniek wanneer haar moeder gilde dat ze werd verbrand, ook al kromp haar hart nog steeds ineen bij het geluid van Ida’s gekrijs. Ze was eraan gewend geraakt en verwachtte het zelfs van Ida. Nu ze aan hun buren Angela en Ivor had uitgelegd dat ze dit wel eens op regelmatige basis zouden kunnen horen, voelde ze geen angst meer dat ze in de problemen zou raken. Ze probeerde niet te kijken naar de donkere brokken ontlasting die zich verzamelden in het afvoerputje van de douchecabine, een cabine waarin haar kinderen ook vaak stonden. In plaats daarvan concentreerde ze zich op het maken van schuim tussen haar handen, waar ze haar moeder zo snel mogelijk mee insmeerde.

Met nog vier minuten te gaan totdat de kinderen naar school moesten, bracht ze haar moeder, ruikend naar talkpoeder en lekker warm in haar fleece bedjasje, terug naar een schoon bed, waar ze haar achterliet met Radio 4 als gezelschap.

Pete klopte op de deur en kwam binnen met een kop thee en drie theebiscuitjes op een dienblad. ‘Goedemorgen, Ida. Kijk hier eens, een lekker kopje thee voor je.’ Hij zette het dienblad op het nachtkastje.

‘Dank je wel, Toto. Je zorgt heel goed voor me.’ Ida klopte haar dunne haar op zijn plek.

‘Dank je, lief.’ Jacks glimlachte naar haar man. Dat hij bereid was bij te springen wanneer ze krap in de tijd zat, maakte alle verschil.

‘Toto?’ riep Ida vanuit het nest van kussens dat haar overeind hield.

‘Ja?’ Pete bleef in de deuropening staan en draaide zich om. Hij vond het niet erg dat Ida hem verwarde met haar broer, die lang geleden was gestorven. Toto had bij de raf gezeten, en als Pete eerlijk moest zijn, vond hij het helemaal niet erg dat ze dacht dat hij een flitsender carrière had dan terrassen aanleggen in de nieuwbouwwijken die overal uit de grond werden gestampt.

‘Ik moet die brief zien.’ Met een bezorgde blik in haar ogen keek ze hem aan.

‘Maak je geen zorgen. Als hij vandaag komt, zullen we hem meteen aan je geven.’

‘Ma-am?’ riep Jonty.

‘Ja, ik kom eraan! Ik ben zo terug, mam, en dan maak ik je ontbijt klaar. Goed?’

Ida pakte haar thee met koude melk erin en negeerde haar dochter.

Het was een dag als alle andere.

2

Negentien jaar eerder

Haar vader was buiten, alsof hij stond te wachten om haar te verwelkomen. ‘Weet je wel hoe laat het is?’ Zijn stem klonk streng, maar de glimlach in zijn ogen verried hem.

Jacks keek hem lachend aan. Hij stond midden op het gazon en leunde op het handvat van de grasmaaier, met zijn hemdsmouwen tot ver boven zijn ellebogen opgerold en een serieuze uitdrukking op zijn gezicht. De geur van gemaaid gras was bedwelmend en herinnerde haar aan zonneschijn en lome, schoolvrije dagen. Zoals altijd zag het gazon er onberispelijk uit, net als de kaarsrechte, onkruidvrije borders. Hij kreeg er niet genoeg van haar te vertellen dat zijn gazon net als een goed kapsel regelmatig aandacht nodig had.

Het was bijna zomervakantie. Ze kon niet wachten! Zes hele weken waarin ze elke dag in korte broek kon rondlopen en niet door de wekker gewekt hoefde te worden. In de zomervakantie kwam Weston-super-Mare tot leven, dan stroomden B&B’s vol toeristen en zorgden onbekende gezichten voor afwisseling en opwinding wanneer ze over de Marine Parade flaneerden. Het was de tijd van het jaar dat iedereen een zucht van verlichting leek te slaken. Mensen stonden in de rij voor ijs, friet en ezelritjes, en het geld stroomde binnen. Gelach en de geur van zonnebrandolie vormden een wolk die zelfs tot de donkerste hoekjes doordrong en overal de stemming verlichtte.

Ze keek op haar horloge. ‘Bijna halfzes!’

‘Heb je een goede dag gehad op school?’ vroeg hij, terwijl hij een sigaret opstak en een flinke trek nam, inhalerend alsof hij frisse lucht opzoog. Zoals gewoonlijk schudde hij twee keer met de lucifer om er zeker van te zijn dat hij uit was.

Ze knikte. Het was een bijzondere dag geweest. Opwinding borrelde op van haar maag naar haar keel.

‘Hoe ging het met netbal?’

‘We hebben gewonnen! Ondanks het feit dat de scheidsrechter waardeloos was. Ze trok ontzettend partij voor onze tegenstanders. Ik probeerde te schieten, en de speler die me probeerde te blokkeren raakte me steeds aan, echt heel vaak! De scheids negeerde het, terwijl het recht voor haar neus gebeurde. Eigenlijk wilde ik boos worden, maar ik wist dat ik dan in de problemen zou komen, dus hield ik mijn mond.’

‘En toch hebben jullie gewonnen?’

‘Ja.’

‘Daar kun je dus iets van leren.’ Hij knikte ernstig.

‘Wat dan?’ Jacks duwde de mouwen van haar vest omhoog.

Haar vader krabde aan zijn kin. ‘Geen idee. Waarschijnlijk iets als: het is goed om na te denken voordat je iets doet, kalm te blijven, zoiets. Maar jullie hebben gewonnen, dus wat maakt het uit?’

Hij kuierde naar haar toe, legde zijn sigaretvrije hand om haar schouder, trok haar naar zich toe en drukte een kus op haar hoofd. Vervolgens gooide hij een handvol gemaaid gras over haar heen, die hij voor dat doel had gepakt.

Jacks slaakte een kreet en sprong achteruit, terwijl ze haar lange haar schudde en op haar shirt en rok klopte. ‘Pa-ap!’ Automatisch keek ze naar het keukenraam, waar haar moeder met opeengeperste lippen en een rechte rug bij de gootsteen stond. Jacks voelde de afkeuring van haar af druipen.

‘Ah, kijk, de antipretpolitie is weer op patrouille.’ Haar vader gebaarde met zijn hoofd naar het huis en trok een brede mond. ‘Niet spontaan gaan lachen! Je bent gewaarschuwd!’ Hij gaf haar een knipoog.

Ze wilde lachen, met een weerwoord komen, maar het gevoel dat ze niet loyaal was aan haar moeder deed haar zwijgen. Zo was het altijd geweest. Als enig kind voelde ze zich vaak scheidsrechter, tussen twee vuren, gevangen in hun dagelijkse, aanhoudende strijd.

‘Heb je huiswerk?’ vroeg hij.

‘Wel wat, ja. Ik moet een akte uit De ideale man van Oscar Wilde lezen. En ik moet een grafiek tekenen voor economie.’

‘De ideale man? Nou, daar kan ik wel bij helpen. Dat stuk gaat vast over mij.’ Hij leunde naar achteren en lachte luid.

‘Ik weet niet of mam het daar wel mee eens zou zijn.’ Jacks hees haar tas om haar schouder en liep richting het huis.

‘Meid, als ik zwart zeg, zegt je moeder wit. Ze is het nooit met me eens.’

Jacks negeerde hem en duwde de achterdeur open. Ze wilde die geweldige dag niet laten bederven door een wipwap van emoties.

‘Het eten is bijna klaar,’ zei haar moeder zacht, terwijl ze een snuf zout in een pan kokend water deed waarin ze later de wortels zou koken die ze had geschrapt en in plakjes had gesneden. ‘Je hebt nog een paar minuten als je je tas naar boven wilt brengen en je wilt omkleden. Ik ga vast de tafel dekken.’

Jacks knikte en liet haar blik over de rommel gaan die haar moeder altijd maakte wanneer ze het avondeten bereidde.

‘Waar moesten pap en jij om lachen? Ik zag jullie dollen in de tuin.’ Ida glimlachte kort en pakte de messen, de vorken en de fles tomatenketchup.

‘O, om niets.’ Terwijl Jacks haar schouders ophaalde, voelde ze haar wangen rood worden, alsof het niet was toegestaan met haar vader te lachen.

Ze liep de trap op, schopte haar schoenen uit en duwde haar kousen, die tot over de knie kwamen, omlaag, waarna ze zich op haar bed liet vallen. Even staarde ze omhoog naar de poster van Take That, voordat ze haar blocnote uit haar tas haalde. Voor het eerst schreef ze het woord op, met een hartje eromheen. Sven. Sven. Dat was het woord dat in haar hoofd danste en op haar lippen lag. Sven. Hij zat al een halfjaar bij haar op school, maar afgezien van het feit dat zijn dikke bos blond haar en best mooie handgebreide truien haar waren opgevallen, hadden ze weinig contact gehad. Hij was een van de slimme leerlingen en zat bij sommige lessen bij haar in de klas. Ze had geluisterd naar zijn uitspraak van bepaalde woorden, die vaak te wensen overliet, en er met haar vriendinnen over gegniffeld. Ze had in de rij voor het middageten toegekeken terwijl een paar jongens van het voetbalteam hadden gevraagd of hij lid was van Abba en zijn vader en moeder een Volvo hadden. Hij had rap geantwoord dat ze niet zo belachelijk moesten doen: natuurlijk hadden zijn ouders geen Volvo, maar jazeker, hij was fan van Agneta van Abba. Sven. Ze schreef zijn naam nog een keer op en zette er jackie lundgren naast.

‘Het eten is klaar!’ riep haar moeder van onder aan de trap naar boven. Jacks klapte haar blocnote dicht en legde het onder haar kussen, klaar om er later nog meer in te krabbelen. Ze sloop de trap af en bleef even voor de halspiegel staan om haar borsten omhoog te duwen. Waren ze maar groter. Haar vriendin Gina had enorme borsten, al was het vast dom om zichzelf met haar te vergelijken, want wat uiterlijk betrof waren Gina en zij zo’n beetje elkaars tegenpolen. Hoewel haar borsten van de zijkant gezien haar shirt een lichte bolling gaven, leek ze van voren plat.

‘Waarom kijk je zo sip, meisje?’

Ze keek haar moeder aan. ’Nergens om. Ik wou alleen dat ik wat meer op Gina leek.’

‘Op Gina?’ zei haar vader lachend. ‘Dat meen je niet! Ik bedoel het niet verkeerd, maar als er één meid is die het van haar hersens moet hebben, is zij het wel. Jij kunt net als de rest van de familie je uiterlijk gebruiken om vooruit te komen.’ Hij knipperde gemaakt verleidelijk met zijn ogen.

‘Doe niet zo mal. Jouw kant van de familie misschien. Mijn vader was heel slim,’ mompelde Ida, terwijl ze een bord voor haar dochter neerzette. ‘Hij had een hoge functie bij de gasunie. Een heel schrandere man, die een klein fortuin aan premieobligaties had.’

Haar vader trok een komisch gezicht. ‘O ja, de mysterieuze premieobligaties! Als die echt bestonden, Ida, dan hadden we ze jaren geleden verzilverd en waren we een paar weken op vakantie gegaan naar Tenerife. Totdat ik bewijs zie dat ze bestaan, wordt het een week in de caravan, zoals gewoonlijk.’ Hij lachte.

Jacks hield haar blik op de wortels, erwtjes, gekookte aardappels en eenpersoons kippasteitje gericht, dat bovenop lekker luchtig was gebakken, precies zoals ze het graag had.

‘Heerlijk, zeg!’ Ze zag haar vader met volle mond naar zijn vrouw knipogen. Bij dat compliment verscheen een stralende glimlach op haar moeders gezicht, alsof ze het niet kon helpen. Jacks joeg de erwtjes na over het bord en vroeg zich af wat Zweedse mensen als avondeten aten.

‘Een cent voor je gedachten, dagdromertje.’ Haar vader laadde zijn vork opnieuw vol met pasteikorst met jus en een paar worteltjes.

‘Wat?’ Jacks had niet geluisterd.

‘Je bent met je gedachten mijlen hiervandaan. Je zit toch niet nog steeds te tobben over die partijdige scheids, hè?’

Ze schudde haar hoofd. ‘Nee. Ik vroeg me alleen af wat Zweedse mensen voor hun avondeten eten.’

‘Ryvita waarschijnlijk. Dat is Zweeds.’ Haar moeder knikte. Dat wist ze zeker.

‘En gefermenteerde haring,’ voegde haar vader eraan toe. ‘Ik weet nog dat een man met wie ik op het booreiland werkte me dat vertelde. Ze laten de vis in een blikje bederven en eten hem het volgende jaar op, of zoiets.’

‘Bah, dat klinkt walgelijk!’ Jacks trok een vies gezicht.

‘Vanwaar die plotselinge interesse in Zweeds eten?’ Omdat haar vader met volle mond praatte, ontsnapten er bijna een paar erwten. Met zijn tong duwde hij ze weer naar binnen.

‘Gewoon. Een jongen die bij mij in het jaar zit, is Zweeds. Hij heet Sven.’ Ze vond het heerlijk de kans te krijgen hem te noemen, zijn naam hardop uit te spreken.

‘Sven, hè? Is dat niet een van die kerels van Abba?’ Don glimlachte naar zijn dochter.

Jacks begon hard te lachen. ‘Nee! Hij is heel slim en grappig en...’ Opnieuw haalde ze zich zijn gezicht voor de geest, zijn dikke haardos, zijn intense blik. ‘Zijn vader is architect, hij werkt in Bristol. Veel kinderen zetten hem voor l... steken de draak met hem, maar ik vind hem gewoon apart, een beetje anders dan alle anderen.’

Ze zag de blik die haar ouders wisselden. ‘Ik dacht dat je Peter Davies leuk vond,’ merkte haar moeder op, die met de achterkant van haar vork een paar erwten prakte zodat ze zouden blijven plakken.

‘Dat is ook zo. We zijn vrienden, meer niet.’ Jacks concentreerde zich op haar bord met eten en probeerde de herinnering te wissen aan het feit dat ze op de dansvloer in Mr. B’s nachtclub hadden gezoend.

‘Volgens zijn moeder zijn jullie meer dan alleen vrienden. Ze zei dat je verkering met hem hebt. Blijkbaar is hij echt verliefd op je,’ merkte Ida argeloos op.

Jacks kromp ineen. Ze had Pete achter zich gelaten, en het irriteerde haar dat ze aan hun meer-dan-vriendschap werd herinnerd. ‘Pete is een eikel. Hij loopt rond alsof hij Gary Lineker is.’

‘Hij is gescout door Bristol City, heb ik gehoord,’ voegde haar moeder eraan toe.

‘Ja, alsof we dat nog niet weten. Hij houdt er maar niet over op. Sven doet niet aan sport. Hij gaat naar de universiteit.’

‘Sven, Sven, Sven! Volgens mij ken ik nog iemand die verliefd is,’ zei haar moeder tegen haar vader, alsof Jacks er niet bij was.

‘Ik ben niet verliefd!’ schreeuwde ze. ‘Het is gewoon een jongen in mijn jaar, meer niet.’

‘Mooi,’ zei haar vader. ‘Peter is een leuke jongen, en we kennen zijn moeder.’

‘Wat heeft dat er nou mee te maken?’ schreeuwde Jacks terug.

‘Niet zo schreeuwen,’ zei Ida. ‘Je hoeft niet zo dramatisch te doen.’

‘Dramatisch? Ik doe helemaal niet dramatisch. Jullie vertellen me praktisch dat ik met Peter Davies moet trouwen, alleen omdat jullie zijn moeder kennen!’

‘Dat hebben we nooit gezegd,’ zei Ida met afkeuring in haar stem. ‘Nou zeg, Jackie!’

‘Mooi, want ik denk dat ik wel een betere man kan vinden dan een voetballer die van school gaat met een diploma dat net genoeg is om werk te vinden bij McDonald’s.’

‘Doe niet zo lelijk,’ zei Ida.

‘Ik doe niet lelijk. Het is waar. Pete is geen slechte knul, maar hij is niet echt mijn type. Hij blijft in Weston wonen, dicht bij een voetbalveld, en ik wil gaan studeren en reizen.’

‘Naar Zweden?’ vroeg haar moeder.

‘Ze kan overal naartoe gaan waar ze wil, of niet, meisje?’ Haar vader, immer haar steun en toeverlaat, glimlachte naar haar.

Ida legde haar bestek op haar bord. ‘Uiteraard. Heb ik gezegd dat dat niet zo is?’

‘Nee, maar je gezicht sprak boekdelen.’ Don schudde zijn hoofd.

‘Tja, we weten allemaal dat je liever niet naar mijn gezicht kijkt.’

‘Ja hoor, daar gaan we weer...’

Jacks glipte van tafel en rende naar boven. Ze ging op haar bed liggen en hoorde het lawaai van hun ruzie door de vloer opstijgen. Nadat ze haar blocnote had opengeslagen, liet ze de punt van haar pen over het hartje glijden waarin de naam van het onderwerp van haar genegenheid stond. Sven.

3

 Jacks opende de deur van de trapkast, pakte haar lichte linnen jas met grote houten knopen van het haakje aan de achterkant van de deur en schoot hem aan. Ze trok haar ietwat gehavende cowboylaarzen aan en pakte haar sleutels en de doos met recyclebaar materiaal dat Pete voor Jonty bij elkaar had gezocht.

‘O, Jacks, kun je wat scheermesjes voor me halen? En we moeten ook cornflakes hebben. De kinderen hebben net de laatste opgegeten,’ riep Pete van boven aan de trap, met zijn hoofd om de trapleuning gestoken.

Jacks knikte. ‘Zal ik doen. Tot later. Kom, kinderen. We gaan!’

Op de stoep van Sunnyside Road schoof ze de doos in de kofferbak. ‘Goedemorgen, Ivor.’ Ze stak haar hand op om naar de jongeman te zwaaien die met zijn vrouw naast hen woonde. Hij was bezig zijn busje in te laden voor de werkdag die ging komen.

‘Hallo, Jacks. Killetjes, hè?’ Hij wreef in zijn grote handen. Ivor was handarbeider, net als Pete.

Om die opmerking moest ze glimlachen. Net als haar man leek hij altijd verrast door het koude weer. Ze wilde hem eraan herinneren dat het september was en ze in Weston-super-Mare woonden, niet op de Bahama’s. ‘Alles goed met de kleine?’ riep ze terug, terwijl ze naar het portier aan de bestuurderskant liep. Zijn vrouw Angela en hij hadden een jongetje van acht weken oud, Jayden.

‘Alles prima!’ Hij grinnikte. ‘Al houdt hij ons wel de hele nacht wakker met zijn geschreeuw om eten.’

‘O, dat klinkt als die van mij, en zij is eenentachtig,’ zei ze met een glimlach.

‘Het zou erger kunnen zijn, Jacks.’ Hij lachte, en zij lachte mee, al wist ze niet waarom. ‘Ik hoop dat hij jullie niet wakker houdt,’ zei hij beschroomd.

‘Vergeet niet dat ik ook twee kinderen heb, Ivor. Ik heb het allemaal al eens meegemaakt. Maak je geen zorgen, Jayden hoort bij ons buurtje, en dat geschreeuw is zijn manier om ons te laten weten dat hij er is. Hij is gewoon aan het kletsen.’

Ivor pakte zijn gereedschapskist op en schoof hem achter in het busje. Jacks zag er een thermosfles en een lunchtrommel in liggen. Wat leuk dat Angela de tijd had gevonden om middageten voor haar man klaar te maken. Arme Pete. Die moest nu bij een drive-inrestaurant langs, als hij daar al tijd voor had.

‘Ik wou dat hij alleen kletste tussen negen uur ’s ochtends en vijf uur ’s avonds, en de rest van de tijd zijn mond hield.’ Weer grinnikte Ivor.

‘Ach, was het maar zo eenvoudig.’ Ze glimlachte toen de kinderen de deur uit renden en die open lieten staan, zodat hun vader hem achter hen moest dichtdoen. Snel sprongen ze bij haar in de auto.

‘Ik heb dat kind gisteravond wel gehoord. Om gek van te worden,’ mopperde Martha.

‘Het is een lief klein ding,’ zei Jacks.

‘Het is een wriemelend, roze klein ding dat veel krijst, en hard ook. Het enige wat hij doet, is poepen, slapen en krijsen. Ik zie niet wat daar zo lief aan is.’

‘Het is anders wanneer het je eigen kind is. Dat zul je vanzelf merken,’ zei Jacks met een lach.

‘Hebben jullie je veiligheidsgordel om?’

Zoals gewoonlijk negeerden ze haar, omdat het idee geen gordel om te doen nooit bij hen was opgekomen.

Jacks parkeerde de auto in de parkeerhaven en zwaaide eerst Jonty en daarna Martha uit die naar hun aaneengrenzende scholen liepen. Ze zag hoe haar zoon worstelde met zijn schooltas en de ondiepe doos vol bierblikjes. De exercitie werd enigszins belemmerd doordat zijn handen zoals gewoonlijk bedekt waren met ten minste acht centimeter mouw van zijn te grote sweatshirt, waarmee hij het hele schooljaar zou moeten doen.

‘Ach, Jonty toch. Stel je voor, de Clifton Suspension Bridge!’ Ze lachte, voordat ze het autoraam een centimeter of twee omlaag liet gaan en diep inademde.

Het was zes kilometer rijden van en naar school, en er was een bus op de route die praktisch bij hen voor de deur stopte. Als de kinderen samen of met vrienden waren, mochten ze na school op eigen gelegenheid naar huis komen. Pete had meer dan eens aangeboden ze te brengen, maar die hulp had Jacks altijd afgeslagen. Deze dagelijkse autorit betekende zo veel meer voor haar dan alleen de kinderen bij school afzetten. Het waren de enige twintig minuten van de dag dat ze helemaal alleen was, dat niemand haar kon bereiken, en die twintig minuten had ze nodig.

Ze leunde naar achteren met haar hoofd tegen de hoofdsteun, en haalde opnieuw diep adem. Er hing nog een zweem van haar vaders geur in de stoelbekleding, waar ze blij om was. Ze liet zich door dat kleine stukje van hem omhelzen. Plots kwam een enorme zwarte 4x4 achter haar tot stilstand. Nadat drie blonde kinderen van verschillende leeftijden van de achterbank waren geklauterd, reed de auto snel weg. Jacks keek in de auto toen hij langskwam, en ving een blik op van de inzittenden. De vrouwelijke passagier had een grote zonnebril op, ondanks de kille ochtend, bracht lippenstift op haar getuite lippen aan en perste ze vervolgens op een papieren zakdoekje samen om de lippenstift te verspreiden en het overtollige weg te deppen.

Jacks sloot haar ogen en stelde zichzelf voor op de passagiersstoel van een van die gigantische, poenige auto’s. Haar gedachten dwaalden verder af, en ineens was ze niet meer alleen. Sven zat op de bestuurdersstoel. ‘Waar zullen we naartoe gaan?’ vroeg hij. ‘Mijn vergadering gaat niet door. We hebben de hele dag.’

Ze gooide haar hoofd in haar nek en slaakte een zucht, terwijl ze met een hand over haar elegant gesneden designerjeans streek. ‘Het maakt mij niet uit, zolang ik bij jou ben. Wat dacht je van lunchen in Bristol? Ergens waar je een mooi uitzicht hebt.’

‘Dan weet ik precies de juiste plek.’ Sven pakte haar hand en bracht hem naar zijn lippen om een lichte kus op haar knokkels te drukken. ‘Een mooie wandeling, en daarna een lekkere lunch. Met champagne.’

‘Wat vieren we?’ vroeg ze.

‘Dat we weer een dag samen hebben,’ antwoordde hij glimlachend.

‘Je verwent me.’ Ze legde een hand op zijn dij.

‘Omdat ik van je hou.’ Met een brede glimlach trapte hij op het gas en reed richting de autoweg. Ze stelde zich voor dat ze met de ramen omlaag over de autoweg reden en haar haar wapperde in de wind. Ze hadden geen verantwoordelijkheden en geen vast tijdschema voor die dag. Jacks gnuifde luidruchtig, gaf richting aan en reed weg. De droom loste op, maar hoe vluchtig hij ook was geweest, ze was er wel door opgepept.

Zittend in het verkeer veegde ze stralend het dashboard schoon met een stukje tissue dat ze in haar zak had gevonden. De auto voor haar reed vooruit, en in haar vaders oude Skoda Fabia volgde Jacks zijn voorbeeld, zwaaiend en glimlachend naar verschillende buren die ze van gezicht dan wel bij naam kende.