Het spel

Amanda Prowse

Aerial Media Company

De avond ervoor

Het is goed hoorbaar wanneer een applaus gemeend is en wanneer niet. Een beleefd applaus klinkt ongemakkelijk, gênant. Eigenlijk wil niemand doorgaan, maar net zo goed wil niemand de eerste zijn die ophoudt. Degenen die het applaus ontvangen merken ook het verschil. Ze kunnen het zien én horen. Je merkt het altijd, doen alsof gaat niet. Echt applaus geeft je vleugels en laat je zweven. Het is aanstekelijk, luid en geeft energie. Zoals nu.

Driehonderd paar handen die zonder gereserveerdheid of terughoudendheid op elkaar werden geslagen. Het klonk als onweer, als paardenhoeven die over een koude, harde bodem galoppeerden, als duizend ratels bij elkaar, en dat zo’n vijf minuten lang. Toen besloot iemand dat het niet genoeg was en begon te fluiten en schreeuwen. Iemand anders vond dat wel een goed idee en begon te roepen, waarmee het gejoel een woord kreeg: ‘Meer! Meer! Meer!’ Het werd een heel koor dat steeds luider klonk.

Het was een vreemde ervaring voor Gemma Peters, die in haar groenfluwelen gewaad met stijve kraag en nepparels op het podium stond. Het leek alsof ze in slow motion klapten. Ze zag een arm langzaam omhooggaan en feliciterend op haar vaders rug neerkomen. Ze zag hoe haar moeder een zakdoek naar haar ogen bracht om een verdwaalde traan weg te vegen terwijl ze haar handtas stevig onder haar mollige arm geklemd hield. Een van de leraren Engels, een lange vent met een gebreide stropdas, probeerde haar aandacht te trekken. Ze keek naar hem en hij knipoogde met zijn vuist in de lucht. Zijn lippen vormden woorden, met een hand op zijn hart: ‘Goed gedaan!’

Haar vriendinnen Alice en Victoria sprongen gearmd op en neer en deden haar aan een pogostok van spijkerstof denken. Ze lachte naar ze. Er waren maar weinig mensen in het publiek wier mening haar iets kon schelen, maar van deze twee absoluut wel. Ze zocht Luke met haar blik. Hij viel op. Zijn vorm, zijn haarkleur en houding waren pijnlijk vertrouwd. Kijk naar me, heb je me gezien? Hij keek weg.

Terwijl ze naar de driehonderd glimlachende gezichten keek die knikten en door hun mondhoeken opmerkingen tegen hun geliefden maakten, voelde ze zich trots. Het was een heerlijk gevoel waarvan ze wist dat het niet zou aanhouden. Gemma voorspelde dat, als haar kostuum eenmaal weer in zijn plastic hoes aan het rek hing en haar make-up was verwijderd, deze zelfde mensen haar voorbij zouden lopen op straat of naast haar konden zitten in de bus zonder haar te herkennen. Dit was haar enige moment om te schitteren.

Ze ademde diep in en inhaleerde de zweetlucht en de overbekende geur van de aula. Toen de zware roestkleurige patchwork gordijnen de houten vloer raakten, dwarrelde er een stofwolk rond haar voeten met daarin de deeltjes van Carousel, Charly’s Aunt en Hamlet, en duizenden andere producties. Van allemaal een beetje. Mevrouw Greg, haar lerares Drama, stond onder aan de trap. Een nerveuze, muisachtige vrouw die zich achter veel te grote brillenglazen verschuilde en hen regelmatig liet schrikken door op te staan om luid de tekst te declameren van het personage dat ze op dat moment bespraken. Het was voor haar makkelijker als ze iemand anders was. Gemma begreep dat.

Mevrouw Greg sloeg haar armen om Gemma heen en duwde haar met haar jukbeen tegen de goudkleurige ketting waaraan haar andere bril op haar roze trui hing. In haar uitgelatenheid omhelsde ze het meisje ongeremd en plantte een kus op haar hoofd.

‘Mijn god, je was verpletterend! Echt geweldig, Gemma! Fantastisch gedaan!’

Gemma kon de tranen zien glimmen achter haar bril. Ze had zich niet gerealiseerd dat het zoveel voor haar betekende.

‘Heb je dat applaus gehoord? Ze gingen uit hun dak! Geweldig toch?’

Gemma knikte maar zei niets. Ze voelde zich klein worden, teleurgesteld.

Ze liep verder achter de schermen en ontving de kneepjes en spontane knuffels die over haar werden uitgestort. Terwijl ze tussen de muren met kluisjes in de normaal gesproken lege smalle gang liep, kwamen mensen tevoorschijn die ze nooit had gezien, ouders van andere leerlingen waarschijnlijk, en lieten haar er pas langs nadat ze haar een compliment hadden gegeven of hadden aangeraakt. Het was een vreemde ervaring.

Haar vader en moeder, Neil en Jackie, stonden met hun gezicht naar de deur in de kleedkamer op haar te wachten. Gemma had niet anders verwacht. Een feestelijk onthaal van twee man. Grappig om ze voor de rij haken te zien staan die anders altijd vol hingen met gymspullen en schooluniformen van meiden die kibbelden of zichzelf klaarmaakten om terug naar de klas te gaan. Ze stonden dicht bij elkaar. Haar vader was niet heel lang en het hoofd van haar moeder kwam maar tot zijn schouder. Ze waren altijd zo dicht bij elkaar. Op de bank, in de keuken. Hij waste af terwijl zij afdroogde en soms ruilden ze ter variatie van taak, en dat altijd met het geklets van de lokale radiozender op de achtergrond.

Haar moeder vloog op haar af en drukte haar dochter tegen zich aan. Ze wilde de eerste zijn.

‘Ik ben zo ongelooflijk trots op je, schatje! Wat ben je toch slim, Gem. Niet te geloven, wat een prestatie! Hoe heb je het allemaal kunnen onthouden? Je was echt geweldig! Mensen stootten me aan om te vragen: “Is dat jouw Gemma? Wat een slimme meid!” En dat ben je. Dat ben je echt.’

Ze lachte naar haar moeder, maar wist dat ze niet slim was. Iedereen kon tekst uit zijn hoofd leren en instructies opvolgen over waar je moest gaan staan en hoe je moest praten, maar haar moeder had het natuurlijk briljant gevonden.

Dat wist ze omdat haar schilderijen van de crèche nog steeds aan de keukenkastjes hingen en haar boekbespreking van Het dagboek van Anne Frank waar ze een hoog cijfer voor had gehaald was ook altijd binnen handbereik als er visite was. De werkelijkheid was dat de hele klas hetzelfde cijfer had gekregen omdat ze zo goed waren omgegaan met zo’n gevoelig onderwerp, maar dat was niet binnengekomen bij Jackie. Zo was ze altijd geweest. Alles wat Gemma deed werd onthaald met ‘Onvoorstelbaar!’ of omschreven als ‘Geweldig! Ongelooflijk!’. Gemma wist dat dat laatste waar was: ongelooflijk. Ze had het opgezocht in het woordenboek en kende de definitie uit haar hoofd: ‘zó dat men aan de zaak geen geloof kan hechten’.

Ze werkte keihard, met een redelijk gemiddeld resultaat, maar het feit dat haar ouders haar altijd met haar neus in de boeken zagen, betekende voor hen dat ze begaafd was. Gemma had het ze vergeefs proberen uit te leggen. Het was alsof ze het niet konden horen, niet wílden horen.

Haar pogingen ontlokten altijd weer dezelfde antwoorden:

‘Ik ben helemaal niet slim.’

‘Natuurlijk wel, slimmerd.’

‘Ik ben niet een van de besten van de klas, ik ben maar gemiddeld.’

‘Alleen omdat die leraren geen idee hebben waar ze mee bezig zijn, jij bent slimmer dan zij allemaal bij elkaar!’

En haar favoriet:

‘Ik denk niet dat ik naar de universiteit kan.’

‘Natuurlijk wel! Zeg niet van die rare dingen. Je gaat naar Oxford, dat zie je zo! Ik ben al voor je fiets aan het sparen, een rode met een rieten mandje voorop.’

Dus het had weinig zin. Wat haar ouders niet doorhadden was dat het lege, oppervlakkige, maar constante prijzen van haar middelmatigheid betekende dat haar zelfvertrouwen nihil was en haar eigenwaarde niet-bestaand. Ze hadden haar in de loop van de jaren onbewust het gevoel gegeven dat alle lof onverdiend was, zodat ze nu niet meer in staat was een echte prestatie van een leeg compliment te onderscheiden en pogingen tot verbetering vergeefs voelden. Vaak werd ze midden in de nacht zwetend wakker. Haar nachtmerrie was altijd hetzelfde: het moment dat haar ouders het document uit de envelop trokken met de slechte eindcijfers die ze ongetwijfeld zou halen. Wat zou er dan gebeuren, als hun luchtbel uit elkaar spatte? Telkens wanneer ze dat moment voor zich zag voelde ze paniek in haar borst opwellen en wilde ze het uitgillen.

Gemma’s vader duwde zijn vrouw opzij. ‘Laat me erbij, Jack. Kom hier, lieverd.’

Ook hij drukte haar tegen zijn borst en gaf haar een zoen op haar hoofd.

‘Sjonge, meisje van me. Wie heeft ooit geweten dat je dat kon? Gem, je was werkelijk magnifiek! Ik bedoel, je weet dat ik helemaal niks met toneelstukken en dat soort dingen heb, maar ik zal je wat vertellen: deze kan ik nóg wel een keer uitzitten. Je was fantastisch!’

Ze sloot haar ogen, hing een momentje tegen haar vader aan en ademde de geur van zijn jas in. Die rook naar aftershave en nog iets anders. Een beetje naar kampvuur en benzine, alsof uitlaatgassen in de stof waren getrokken en zich nu vastklampten aan de kleine pluisjes die in haar neus kriebelden. Er was ook een vage aardachtige geur. Niet vies, geen lichaamsgeur, maar ook niet bepaald chic. Gemma bedacht dat, als ze haar vader zou
ruiken zonder dat ze hem kende, ze zou weten dat hij geen
rijkeluiszoontje was. Een arts of advocaat zou niet zo ruiken; het was de geur van een arbeider.

Te snel liet hij haar weer los en bestudeerde haar gezicht.

‘Je ziet er uitgeput uit, lieverd. Kom, dan gaan we naar huis en kan je naar je warme bedje.’

Haar vader liet alles wat met thuis te maken had altijd knus en veilig klinken.

Haar moeder voegde er nog aan toe: ‘Ik heb nog wat lekkere muffins liggen die ik voor je klaar kan maken, met aardbeienjam en een kop thee. Dan kun je even lekker bijkomen.’

Jackie was altijd bezig met eten bereiden en opeten. Gemma dacht dat, als ze daar wat minder door geobsedeerd was, ze vast niet zo dik zou zijn. Maar dat zei ze nooit. Voor geen goud zou ze haar moeder willen kwetsen.

‘Stacey zit al in de auto. De motor staat al aan, zodat hij alvast lekker kan opwarmen. Ik sta pal voor de deur. De vip-parkeerplaats voor de hoofdrolspeelster! Hoelang heb je nodig denk je, liefje?’ Haar vader ritste zijn jekker dicht over zijn volumineuze buik en pakte de autosleutels uit zijn zak.

‘Wil je dat mama bij je blijft wachten terwijl je je make-up verwijdert?’ vroeg zijn vrouw.

‘Natuurlijk niet, Jackie. Ze wil vast nog even napraten met haar vriendinnen. Of misschien moet ze nog even langs de leraren of zo.’

‘O ja, natuurlijk. Daar heb je gelijk in, Neil.’

Gemma knikte. Dit deden ze vaak; een heel gesprek over haar houden, discussiërend over wat goed zou zijn en wat niet, waar ze heen kon gaan, wat ze moest doen, zeggen, denken. En dan werd er een conclusie bereikt zonder dat ze zelf een woord had gezegd of haar mening had kunnen geven, alsof ze er helemaal niet bij was maar onzichtbaar of doofstom. Een doofstomme mislukkeling zonder mening.

‘Goed, zien we je zo. Maar wel opschieten, hoor. Het is ijskoud buiten.’

Haar vader gaf haar nog een kus op haar voorhoofd voor hij wegliep. Ook al was hij binnen en was het er warm, hij wreef zijn dikke, harige handen al over elkaar in afwachting van de kou. Het platte schild van de grote gouden trouwring aan zijn linkerhand met de initialen van Jackie en hemzelf erin gegraveerd, glinsterde in het tl-licht.

‘Eh, mam. Is het goed als ik naar huis loop? We wilden nog ergens warme chocolademelk gaan drinken.’

Haar moeder beet op haar onderlip. Gemma kon de tweestrijd zien: het verlangen om die muffins klaar te maken was sterk.

‘Ah, Gem. Het is al laat.’ Ze keek op haar horloge. Het was halfnegen. Jackie staarde naar de deur waar haar echtgenoot net door was verdwenen, alsof ze dacht dat ze daar het antwoord zou vinden.

‘Misschien moet ik het aan papa vragen.’ Dat deed ze altijd; ze noemde zichzelf en haar man ‘mama’ en ‘papa’ alsof ze tegen een peuter praatte die de woorden nog niet goed begreep en de herhaling nodig had om het te laten doordringen.

Gemma keek haar met een hoopvolle, verwachtingsvolle blik aan.

‘Wat doe je? Bel je als je opgehaald wilt worden?’

‘Dat kan niet, ik heb mijn telefoon thuisgelaten. Maar ik ben niet alleen, we zijn met een hele groep.’

‘Ik weet het niet, Gem.’

Telefoons waren niet toegestaan op de planken en die van haar lag op haar nachtkastje naast de lamp en haar borstel, boven op haar agenda. Hij stond uit en op slot in een poging Stacey ervan te weerhouden in haar berichtjes te kijken. Alsof dat haar tegenhield.

Gemma kon de radertjes in haar moeders hoofd horen draaien terwijl ze nadacht over het harde werk dat haar dochter in de productie had gestopt en de voors en tegens tegen elkaar afwoog. Ja, ze verdiende wel wat lol, vooral na die sensationele opvoering, al was het wat laat voor een doordeweekse dag. Haar gezicht brak open in een glimlach toen ze tot het besluit kwam dat Gemma mocht doen wat ze wilde. Ze had het tenslotte geweldig gedaan! Ongelooflijk!

‘Oké, toe maar. Maar maak het alsjeblieft niet te laat, mijn kleine actrice!’ Ze gaf haar dochter een zoen op haar wang terwijl ze haar beige parka om haar brede achterste trok en dichtmaakte. Toen kuierde ze de gang in.

Gemma keek haar na door de glazen ruit met veiligheidsglas. Het leek zo net alsof haar moeder zich in een kruiswoordpuzzel bevond. Ze keek tot ze als een lopende puzzel uit het zicht verdween met haar grappige waggelende loopje. Zo had ze altijd gelopen, vanwege haar formaat. Haar vader en oma hadden Gemma verteld dat haar moeder slank was geweest voordat ze haar en Stacey had gekregen. Het moeilijkste om zich voor te stellen was niet dat haar moeder slank zou zijn, maar hoe ze dan zou lopen. Gemma zag niet voor zich dat ze zou schrijden; ze kon alleen maar denken aan haar schuifelgang en de enorme moeite die het kostte om haar lijf in beweging te krijgen, met platte voeten waar ze bijna overheen rolde bij elke stap, sjokkend en log, onelegant en lelijk. Ze walgde ervan.

Staand bij de witte porseleinen wasbak verwijderde ze haar theatermake-up. Ze wreef over haar ogen en zag hoe ze de mooiheid van zich afveegde. Dikke zwarte mascara liep over haar wangen als vloeibare drop die vlekken maakte op het bleke palet dat haar botten bedekte. Gemma staarde naar het gezicht in de spiegel met de vlekkerige trekken, uitgesmeerde karmozijnrode mond en ingevallen ogen. Ze zag er vervormd uit. Onherkenbaar, alsof iemand anders het hoofd door de muur had gestoken en naar haar terugkeek.

Gezegende

onwetendheid

‘Schiet een beetje op, zo gaat alle warmte naar buiten, Jack!’ mopperde Neil toen zijn vrouw het portier aan de bestuurderskant opende om vervolgens iets in haar tas te gaan zoeken. Uiteindelijk liet ze zich op de stoel van de witte Ford Transit Connect ploffen, pakte de gordel en trok hem zo ver als mogelijk was uit zodat ze hem vast kon maken.

‘Ik wilde alleen maar even kijken of ik mijn sleutels wel had en of ik het programma goed had opgeborgen. Ik wil niet dat het kreukt. Die is voor in haar plakboek. Jammer dat ze er niet met foto en al op staat, maar haar naam staat er tenminste wel groter op dan de andere. Het is heel duidelijk wie de hoofdrolspeelster was, dus dat is mooi.’

Ze glimlachten naar elkaar.

‘Waar is Gemma?’ Neil tuurde langs zijn vrouw heen de oktoberavond in.

‘Die komt niet.’

‘Hoezo?’

‘Ze wilde nog even blijven, ze gaan met z’n allen warme chocolademelk drinken. Ik zei dat we het niet erg vonden als ze het maar niet te laat maakte.’

‘Tjemig, die meid heeft je wel om haar vingers gewonden!’

Jackie lachte. ‘Moet jij zeggen!’

Neil grinnikte. Langzaam reed hij over de donkere wegen, altijd voorzichtig in zijn werkauto.

‘Jeetje, ik kan het nog steeds niet geloven. Ons kleine meisje... Ik vind het onvoorstelbaar, Jack. Ik was altijd zo slecht op school, het interesseerde me gewoon nooit. En daar stond mijn kleine Gemma op dat podium, dat tengere meisje, Shakespeare te vertolken en liet het zo makkelijk klinken dat zelfs ik het begreep!’

Jackie kneep in zijn arm. ‘Ja, hè? Ik was bang dat ik het niet zou kunnen volgen, maar dat lukte wél. Ze liet het zo normaal klinken, net als gewoon praten. En je hebt gelijk, dat is echt een gave.’

‘Dat is het absoluut. Maar ze zag er wel moe uit.’

Stacey zei vanaf de achterbank: ‘Nou, ik vond ’t het saaiste wat ik ooit heb gezien.’

Neil en Jackie wisselden een blik; het was heel normaal dat ze een beetje jaloers was op alle aandacht die haar zus kreeg.

‘Ah, doe nou niet zo, Stace. We kunnen niet allemaal knappe koppen zijn.’ Haar vader knipoogde naar haar via de achteruitkijkspiegel.

Jackie wist dat het niet makkelijk voor haar was dat ze op dezelfde school zat als haar zus bij wie alles zo makkelijk ging. Ze dacht dat de leraren waarschijnlijk hetzelfde verwachtten van Stacey, maar dat was niet eerlijk. Zij vergeleek ze nooit en wilde ook niet dat anderen dat deden.

Jackie draaide zich om om haar dochter te kunnen aankeken die onderuit hing op de achterbank. ‘Weet je wat, Stace? Als we binnen zijn maak ik een lekker kopje thee en wat muffins met aardbeienjam, wat dacht je daarvan?’

Stacey kreunde en trok de capuchon van haar sweatshirt zo ver over haar hoofd dat die haar ogen bedekte.

Neil reed de oprit van hun halfvrijstaand huis in Ennerdale Close op.

Ze waren nog geen vijf minuten binnen of de gebruikelijke strijd begon.

‘Ik wil niet naar bed.’

Jackie Peters wist van tevoren dat die woorden uit de mond van haar jongste dochter zouden komen vliegen, maar vreesde ze evengoed.

‘Stacey, je gaat naar bed. Het is laat en je moet morgen naar school!’

Jackie had een hekel aan deze rituele ruzie; het was voorspelbaar, maar hoewel ze erop ingesteld was vond ze het toch elke avond weer vermoeiend, alsof ze in een loop zaten. Het was Staceys aard om de grenzen op te zoeken, eroverheen te gaan en van zich te laten horen. Jackie zag zich over een paar jaar al dingen zeggen als ‘Nee, in die kleren ga je de deur niet uit!’ of ‘Nee, je vriendje mag niet blijven slapen!’. Instinctief wist ze dat ze dat soort discussies in de toekomst zou hebben met Stacey, die zo anders was dan haar grote zus. Ze keek er bijna naar uit, want het zou dan tenminste eens een ander onderwerp zijn.

De veertigjarige Jackie stond voor een raadsel. Zij kroop altijd zo vroeg als logistiek mogelijk was in bed. Maar Stacey, met haar veertien jaar, streed en pleitte voor zelfs maar een minuutje uitstel van executie. Wat was er nou eigenlijk zo leuk aan laat opblijven? Ze probeerde zich te herinneren of ze op die leeftijd ook zo was geweest, maar ze wist het niet. Ze herinnerde zich nog wel dat ze toen ze twaalf was dacht dat haar leven zou veranderen zodra ze een puber werd, een woord met zo’n magische bijklank. Alsof ze de geheimen van het heelal zou leren kennen zou alles ineens duidelijk worden en zou de mist van de verwarring waarin ze tot nu toe had geleefd optrekken. Dat was natuurlijk niet zo. Voor haar dertiende verjaardag kreeg ze een oefenbeha, een boekenbon en een poster van de band The Human League, niet bepaald de geheimen van het heelal, maar evengoed zeer gewaardeerd. Ze schudde haar hoofd toen ze zich er een voorstelling van probeerde te maken Stacey gelijksoortige cadeaus te geven. Die zou denken dat het een grapje was en achter haar moeders rug kijken waar haar ‘echte’ cadeaus bleven. De jeugd had tegenwoordig zoveel, maar om eerlijk te zijn wist ze niet of ze er wel gelukkiger door waren.

‘Het is nog helemaal niet laat, het is nog niet eens negen uur en al mijn vriendinnen mogen minstens tot tien uur opblijven! Demelza gaat naar bed wanneer ze zelf wil!’

‘Demelza’s ouders zijn gescheiden, dat is anders.’

‘Waarom is dat anders?’

‘Stacey, dat is gewoon zo en ik wil het er niet meer over hebben. Waarom wil je nu weer per se zo’n mooie avond verpesten?’

‘Ik wil helemaal niet een mooie avond verpesten, ik wil weten waarom het anders is voor Demelza omdat haar ouders gescheiden zijn. Wat heeft dat met je bedtijd te maken?’

Jackie zuchtte. Soms moest je je kinderen een levensles leren.

‘Oké, Stacey. Als je het echt wilt horen. Wat ik probeer te zeggen, is dat niet iedereen net zoveel geluk heeft als jij en in een huis woont waar er een papa en mama zijn die getrouwd zijn en heel veel van elkaar houden. Demelza’s mama is vrijgezel en gaat waarschijnlijk elke avond uit.’ Ze hield zich in om er niet aan toe te voegen: ‘Met steeds andere mannen terwijl haar dochter voor zichzelf moet zorgen, ongetwijfeld in lege keukenkastjes op zoek naar overgebleven koeken om vervolgens een groot deel van de nacht in de weer te zijn met het opruimen van braaksel van haar moeder en de broek van haar enkels optrekken als ze om drie uur in de ochtend dronken thuiskomt.’

‘Er staat waarschijnlijk geen heerlijke ovenschotel met Moscovisch gebak na op haar te wachten als ze uit school komt. Daar kan Demelza natuurlijk niets aan doen, maar daarom mag zij naar bed wanneer ze wil en daarom is het anders.’

Jackie schudde haar hoofd om het beeld van de kleine Demelza die aan haar lot werd overgelaten. Dit was niet een onderwerp waarover ze uit zichzelf zou zijn begonnen, maar Stacey was zo’n kind dat pas tevreden was met het hele verhaal. Jackie had medelijden met kinderen uit gebroken gezinnen omdat ze wist dat het hen voor het leven schaadde. Ze moest toegeven dat ze zich best zelfvoldaan voelde dat ze alles wél goed voor elkaar had.

‘Zo is Demelza’s moeder helemaal niet.’

‘Nou, met alle respect, Stacey, maar dat weet je helemaal niet.’

‘Ik weet dat Demelza tot tien uur mag opblijven omdat haar moeder dan thuiskomt van haar werk in het ziekenhuis. Ze is arts. En beroemd, want ze heeft ontdekt dat kinderen die vlak bij hoogspanningsmasten wonen kanker kunnen krijgen. En de koningin heeft haar een medaille gegeven omdat ze de slimste professor van Engeland is. En ze zijn vegetariërs.’

Jackie wist even niet wat ze moest zeggen en viel terug op haar standaard reactie op dit soort momenten: ‘Moet ik je vader er soms bij halen?’

‘Dat weet ik niet, moet je dat?’

‘Niet zo brutaal, Stacey Louise! Je gaat NU naar boven!’

Ze vond het vreselijk om tegen haar te moeten schreeuwen, maar het hoorde bij het ritueel. Totdat haar moeder echt over de rooie ging en uit boosheid haar stem verhief, verroerde Stacey geen vin. Het leek wel alsof ze haar zo wilde zien. Het was pas over als de dikke vrouw had geschreeuwd.

Stampend liep Stacey de kamer uit. Jackie plofte op de koffiekleurige bank neer en staarde voor zich uit terwijl haar jongste dochter onder aan de trap bleef stilstaan, haar tong uitstak en overdreven met haar kont schudde. Jackie kreunde en steunde alsof ze geen idee had wat er aan de andere kant van de woonkamermuur gebeurde, maar dat was niet zo. Zoals altijd zag ze via de tv haar dochters spiegelbeeld in het raam van de voordeur. Ze moest erom lachen; het was zo kinderlijk en onschuldig, en Stacey dacht altijd dat niemand het doorhad. Jackie verstopte haar gezicht achter een tijdschrift en las de kop over een rokkenjager die een zwangere vrouw belazerde met niemand minder dan haar moeder. Ze klakte afkeurend met haar tong en las geboeid verder.

‘Gemma?’ Ze hoorde de voordeur dichtvallen, maar het was Gemma niet, het was Neil.

Haar man stak zijn hoofd om de deur. ‘Nee, lieverd. Ik was het maar, ik zette de flessen buiten.’

Ze klopte naast zich op de bank. Hij had de kopjes al afgewassen. Hij veegde zijn handen af aan de voorkant van zijn sweatshirt en ging naast zijn vrouw zitten. De bank zakte een beetje in waardoor ze naar hem overhelde.

‘Is Stacey naar boven?’ vroeg hij.

‘Ja, maar niet zonder het gewoonlijke riedeltje.’

Neil schudde zijn hoofd en lachte. ‘Maar die andere dochter van ons toch, hè.’

‘Ze was geweldig, hè Neil?’ Jackie wist dat ze altijd vol trots en ongeloof in haar stem over haar oudste kind sprak, maar ze kon er niets aan doen. Hoe zo’n gewoon stel zo’n getalenteerd, beeldschoon meisje had kunnen voortbrengen was haar een raadsel.

‘Ik weet niet hoe het haar is gelukt, Jack. Echt. Al die woorden uit haar hoofd leren en het dan ook nog zo interessant laten klinken. Ik was zo trots.’

‘Ik ook, Neil.’

Hij knikte, waarmee hij toegaf dat hij niet het leeuwenaandeel had als het erover ging hoe trots ze op Gemma waren.

‘We moesten haar maar eens flink verwennen, Jack. Wat vind jij?’

‘Dat zat ik ook net te denken. Eens kijken wat we kunnen verzinnen.’ Ze vouwde haar tijdschrift op en stak hem tussen het zitgedeelte en de armleuning.

‘Nou, ik weet dat het duur is, maar ze zeurt nu al maanden om zo’n iPod-geval. Zullen we eens een kijkje in de catalogus nemen?’

Jackie glimlachte en legde haar hoofd op zijn schouder. Haar schat van een man die altijd het gezin op nummer één zette. Het zou betekenen dat ze weer een paar maanden niet naar de kapper zou kunnen, alleen eigenmerkproducten kon kopen en moest bezuinigen op vlees, maar Gemma was het waard.

‘Ja, laten we dat doen, Neil.’

Neil legde zijn arm om haar schouders. Ze leunde tegen hem aan en kon zijn hart horen kloppen.

‘Ze lijkt op haar slimme moeder.’

‘Ah, doe niet zo raar, ik ben helemaal niet slim.’

‘Jawel, en dat moet je niet zeggen. Je hoeft geen chique letters voor je naam te hebben staan om slim te zijn, en je weet dat je dat bent. Je bent geweldig en ik hou van je.’

Jackie straalde omdat ze wist dat hij het meende.

‘Wie brengt haar thuis?’ vroeg hij.

‘Niemand. Ze komt lopend. Ze schijnen met een hele groep te zijn.’

Neil knikte. ‘Het is goed dat ze zich vermaakt, ze heeft het verdiend.’

‘Absoluut. Ik hoop alleen dat ze het niet al te laat maakt, ik ben kapot.’ Dit zei ze, zeker van de reactie van haar man.

‘Weet je wat, ga jij maar naar bed, dan wacht ik wel op haar. Ze zal zo wel komen.’

‘Weet je dat zeker, lieverd?’

‘Ja.’

Neil en Jackie Peters gaven elkaar een zoen. Een gewone zoen op de mond, maar lang en hard genoeg om te laten merken dat het iets betekende. Zo deden ze dat; ze kusten elkaar vaak, gewoon omdat het zo fijn was om elkaars lippen te voelen.

Jackie keek toe hoe haar echtgenoot een van de kussens met kwastjes achter zijn rug vandaan trok, op de armleuning van de bank legde en zijn hoofd erop liet rusten. Dat was altijd zijn ritueeltje als hij een dutje op de bank ging doen op zondagmiddag na de lunch of om zijn accu even op te laden. Hij verdiende het, hij werkte zo hard. Jackie wist dat hij zou wegdoezelen maar evengoed de voordeur nog zou horen of zelfs al de sleutel die erin werd gestoken. Hij was een zeer lichte slaper.

Ze keek nog toe hoe zijn tenen zich in zijn sokken kromden. Ze had een buik vol muffin, en alles was goed.

‘Ik hou van je, Neil.’

Hij deed zijn ogen open en keek naar zijn vrouw, die in de deuropening stond. ‘Ik ook van jou. Ik wilde het je eigenlijk niet vertellen, maar ik heb deze maand weer mijn bonus gehaald en ik denk dat ik al weet waar ik die aan ga uitgeven.’ Hij glimlachte. ‘Ik kan er nog steeds niet bij, Jack. Ik bedoel, ik ben maar pakketbezorger van beroep, maar voor Gemma zal het zo anders zijn: Oxford! En daarna kan ze alles doen wat ze wil. Ze kan advocaat worden of wat dan ook, maar iets belangrijks, iets wat ertoe doet.’

‘Ze kan actrice worden!’ voegde Jackie eraan toe.

‘O, nee! Dat lijkt me niet, dat zou zonde zijn van dat stel hersens van haar. En heb je gezien wat er tegenwoordig op tv is? Ze verwachten dat die meisjes nauwelijks nog kleren dragen en eruitzien als sletten. Dat is niets voor onze dochter.’

Jackie liep de trap op en poetste haar tanden, waarna ze haar tandenborstel terugzette in de porseleinen beker met de drie andere tandenborstels. Ze trok een tijdje aan de huid rond haar ogen en mijmerde dat het wel wat op crêpepapier begon te lijken. Daarna haalde ze de vochtige doek die ze in het badkamermeubel bij de voorraad toiletpapier en de spuitbussen met deodorant en scheerschuim bewaarde over de al glimmende wasbak. Ze kwam in haar roze nylon nachtpon en perzikkleurige badstof badjas de badkamer uit en stond stil op de kleine vierkante overloop terwijl statische elektriciteit haar dunne haren overeind zette. Haar kleren had ze in een bundeltje onder haar arm; ze bedacht dat, als ze de rok, trui en haar corselet zou ophangen, ze die morgen nog wel een dagje aan zou kunnen.

Ze stak haar hoofd om de slaapkamerdeur en keek even bij Stacey. Ondanks haar hevige protest was ze diep in slaap, zich nergens meer van bewust en in slaap gevallen met een van haar tijdschriften op haar benen. Jackie vouwde het dicht en liet het op de grond vallen. Ze knipte het lampje uit en plaatste een kus op haar twee vingers die ze vervolgens op haar dochters hoofdje legde.

‘Welterusten, lieverdje. Een medaille van de koningin nog wel! Hoe verzin je het!’

Stacey verroerde zich niet. Mevrouwtje Ik ben niet moe was uitgeteld.

Jackies bed lonkte. Na Gemma’s inspannende optreden en het feit dat ze had moeten zorgen dat iedereen vroeg had gegeten om naar de school te kunnen gaan, was ze klaar om het voor gezien te houden. Het was een geweldige dag geweest. Al Gemma’s harde werk, al die uren van repeteren, hadden de moeite geloond. Jackie glimlachte. Ze was een zeer gelukkige vrouw. Twee geweldige dochters en een toegewijde echtgenoot. Ze voelde zich veilig in de wetenschap dat haar man beneden op Gemma wachtte. Op wacht stond, zeg maar.

Ze sloop naar beneden om haar glas water voor de nacht te pakken en liep op haar tenen door de woonkamer zodat ze haar man niet wakker zou maken. Hij lag al te snurken. Zijn grote handen lagen op zijn buik, boven op de lange rode pijlvormige staart van het logo van zijn werkgever: ‘Delivery Devils’. De kamer zag er mooi en knus uit in het lamplicht; de Lladró-beeldjes die ze in de loop van de jaren hadden verzameld stonden met hun parasolletjes en lange rokken als midden in een dans bevroren met hun bloemenmandjes aan hun voeten. De koekoeksklok met zijn kettingen en slinger tikte luid, elke tik en tak kaatste terug op het magnoliawitte structuurbehang. De elektrische openhaard, met het koperen haardstel dat daar alleen maar voor de sier bij stond, zag er grijs en koud uit vergeleken bij de houten mantel die een thuis was voor veertien uilen van verschillende grootte die haar stuk voor stuk herinnerden aan een andere vakantie aan zee met de kinderen maar geen van alle zo dierbaar als de eerste, die ze van Neil had gekregen toen ze in Broadstairs waren en ze in verwachting was van Gemma. Alles was zoals het hoorde te zijn en bevond zich op de juiste plek. Ze trok de deur achter zich dicht en ging weer naar boven.