Secret Scouts en De Vermiste President

www.secretscouts.nl

Voor B & B & K

Dat jullie je dromen altijd durven te volgen

For the courageous, nothing is unattainable

Wat voorafging

Secret Scouts en De Verloren Leonardo

Sophie en haar zusje Lisa wonen in een grote, oude woonboerderij aan de Lantaarnlaan in Oudelijst. Hun vader is kunsthistoricus en werkt veel en ook hun moeder is door haar drukke baan weinig thuis. Aan de overkant van de straat, pal naast het terrein van de houtzagerij, wonen hun beste vrienden Jack en zijn broertje Tom. De broers wonen bij hun vader en ze hebben het thuis niet breed.

Als Tom, Lisa, Sophie en Jack van een oude dame, mevrouw Zemel, verderop uit de straat een vreemde schets krijgen, verandert hun doodgewone leven van de ene op de andere dag. De vier vrienden ontdekken een geheime kamer in het huis van Sophie en Lisa. Daar vinden ze een mysterieus planetarium, een flesje met water uit de zeven zeeën en een oud, in leer gebonden, boek. Na veel zoek- en speurwerk komen ze erachter dat het oude boek een originele codex uit de vijftiende eeuw is, geschreven door Leonardo da Vinci. Ze ontdekken vrij snel dat het boekwerk vele miljoenen waard is, maar ze houden hun vondst geheim en besluiten eerst te onderzoeken wat er precies in de codex staat.

Onverwachts moeten Sophie en Lisa een lang weekend mee met hun ouders naar Parijs. Daar logeren ze bij Hans, de beste vriend van hun vader. Hans is een excentrieke man. Hij woont samen met zijn mystieke huishoudster Wei-Wei, rijdt in een Ferrari, is gefascineerd door kunst en heeft maling aan regels. Dat weekend racen ze in zijn Ferrari door Parijs, bezoeken ze het Louvre en stelen ze een oud manuscript.

Als Lisa en Sophie weer thuis zijn lukt het hen samen met Jack en Tom om met hun iPhone en laptop pagina’s uit de codex te vertalen met daarop schetsen, theorieën en berekeningen over tijdreizen. Ze volgen de instructies op en met behulp van het planetarium, het water uit de zeven zeeën en hun telefoon komen ze terecht in 1475 in de stad Florence in Italië.

Daar ontmoeten ze de jonge Leonardo da Vinci en maken ze mee hoe het leven is in de renaissance. Lisa staat model voor de Mona Lisa, ze moeten onopgemerkt met een lijk door de stad zien te komen en Jack strijdt met gevaar voor eigen leven tussen de misdadigers mee in het eeuwenoude levensgevaarlijke sportspel Calcio.

Bij thuiskomst komen ze erachter dat Lisa haar rugzak en de telefoon van Sophie niet mee heeft. Ze besluiten opnieuw naar Florence te gaan om de spullen op te halen. Daar vertelt Leonardo hen dat hij alles heeft verstopt op Poveglia, een eiland voor de kust van Venetië. Vlak voordat ze, zonder de spullen, terugkeren naar hun eigen tijd ontdekken ze de waarheid achter het meest mysterieuze kunstwerk ooit: De Verloren Leonardo.

Terug in hun eigen tijd baalt Sophie dat ze haar telefoon nog steeds niet heeft. Als ze vervolgens samen met Jack op schoolreis in Venetië is, wagen ze in het donker de gevaarlijke overtocht naar Poveglia, een klein luguber eiland waar in het verleden honderdzestigduizend slachtoffers van de pest zijn gedumpt. Tussen de botten en overblijfselen vinden ze de rugzak, maar zonder de telefoon. In plaats daarvan zit er een gek stuk zwart plastic in de tas.

Ze komen erachter dat het zwarte stuk plastic een floppydisk is. Als ze op een oude computer in de lokale bibliotheek kijken wat erop staat, verschijnt Leonardo op het beeldscherm met naast hem een vreemde man die hen uitgelaten toespreekt. ‘Jullie moeten langskomen! Kom naar één, één, één, zes, één!’

Feiten

In het Rijksmuseum in Amsterdam hangt een klein raadselachtig schilderij met de titel Portret van een Afrikaanse man. Dit is het enige zelfstandige geschilderde portret van een zwarte man uit de renaissance dat bewaard is gebleven. Het weinige dat over deze man bekend is, is dat hij zichzelf Çhristophle le More noemde en in 1520 aanwezig was bij de keizerskroning van Karel V in Aken. Daarna is niks meer over hem te vinden en lijkt hij van de aardbodem verdwenen.

In juli 1947 gebeurde er iets in het Amerikaanse plaatsje Roswell dat meteen wereldnieuws werd. Volgens ooggetuigen stortte er een buitenaards ruimteschip neer. De mysterieuze crash van dit ongeïdentificeerde vliegende voorwerp staat bekend als het belangrijkste ufo-incident ooit.

Op 28 augustus 1963 vond de Mars naar Washington plaats. Bij deze protestactie kwamen meer dan 200.000 mensen bijeen om te betogen voor gelijke rechten voor zwarten. Er waren toespraken en muziekoptredens. Martin Luther King was die dag een van de sprekers. Na zijn toespraak riep gospelzangeres Mahalia Jackson vanuit het publiek: ‘Vertel hen over de droom!’ Toen Martin Luther King haar hoorde gaf hij zijn speech plotseling een geïmproviseerd vervolg, waarbij hij steeds de woorden I Have A Dream herhaalde. Dit gedeelte van zijn speech werd wereldberoemd.

Op maandagavond 23 mei 2016 was Tim Cook, de directeur van Apple, in het Rijksmuseum in Amsterdam. Hij zag iets wonderlijks in een schilderij van meer dan 300 jaar oud. Toen hem de dag erna tijdens een interview werd gevraagd wanneer de iPhone is uitgevonden antwoordde hij letterlijk: ‘Ik dacht dat ik het wist, tot gisteravond. In een van de schilderijen… Ik was verbijsterd, er staat een iPhone afgebeeld in een van de schilderijen!’

Voor de kust van San Francisco bevinden zich een aantal rotsachtige eilanden. In de oceaan eromheen zijn tussen 1946 en 1970 bijna 50.000 vaten met radioactief afval gedumpt. Die liggen nu nog steeds op de oceaanbodem. Het water rond de afgelegen eilanden, die ook wel de ‘Duivelstanden’ worden genoemd, is levensgevaarlijk omdat daar de meeste en grootste witte haaien ter wereld leven. De eilanden zijn verboden voor het publiek.

Donderdag 3 juli, avond

Door het geluid van een zwiepend touw tegen metaal schrok Lisa wakker. Haar hart bonkte en ze voelde een stekende druk diep in haar oren. Het was zo donker dat ze bijna niets zag. Versuft probeerde ze rechtop te gaan zitten, maar de vloer waarop ze zat helde plots schuin naar voren. In een reflex pakte ze het touw. Met haar andere hand probeerde ze haar oren te beschermen tegen het harde klapperende geluid hoog boven zich. Ze viel met een smak tegen een koude metalen rand. IJskoude regendruppels sloegen in haar gezicht. Voorzichtig probeerde ze weer rechtop te gaan zitten. Met toegeknepen ogen tuurde ze rillend om zich heen. Ze zat in een grote vierkante metalen bak. Tom lag opgekruld aan de andere kant. Hij bewoog niet.

Het leek alsof ze in een lift zaten die hard naar beneden ging, maar opeens realiseerde ze zich weer waar ze was. Ze voelde een golf van misselijkheid opkomen. We storten neer, dacht ze in paniek. In een flits dacht ze aan de achtbaan op de kermis waar ze deze zomer met haar zus talloze keren in had gezeten. Maar dit is geen achtbaan, gonsde het in haar hoofd. Ze hield het touw zo stevig vast dat haar nagels in haar handpalmen prikten. Ze moest iets doen. Iets!

Ze klemde haar kaken op elkaar, spande haar nekspieren en keek omhoog om te ontdekken waar het oorverdovende geluid vandaan kwam. In het donker zag ze de contouren van een enorme zilverkleurige luchtballon die hoog boven hen uittorende.

‘De ballon, we zitten nog steeds in de luchtballon,’ fluisterde ze. Ze voelde een bonzende pijn in haar hoofd. ‘Zuurstoftekort, we hebben te hoog gevlogen,’ mompelde ze hardop, terwijl ze een paar keer diep ademhaalde. Angstig keek ze naar Tom. Zou hij nog leven?

Een bliksemflits verlichtte de hemel, waardoor kort maar duidelijk een grote scheur in de ballon te zien was.

‘Tom!’ schreeuwde ze zo hard ze kon naar haar beste vriend. Hij lag nog steeds bewegingloos aan de andere kant van de bak. ‘Tom!’ gilde ze opnieuw, terwijl ze haar been zover als ze kon uitstrekte en met de punt van haar schoen tegen zijn scheen schopte. In een reflex trok Tom zijn been op.

Gelukkig, hij leeft nog. Ze kneep heel even dankbaar haar ogen dicht en riep toen zo hard als ze kon: ‘Tom! We gaan crashen!’

Tom kwam met een schok overeind en probeerde op zijn knieën te gaan zitten, waarbij hij zijn best deed niet om te vallen. ‘Wat is er gebeurd?’ leek hij te schreeuwen, terwijl hij zich vastgreep aan een touw dat langs de rand van de bak hing.

‘Een scheur!’ gilde Lisa terwijl ze omhoog wees naar het wapperende gat in de ballon.

Tom sprong op en dook op de tast naar de gashendel. Hij greep het handvat en duwde met al zijn kracht het gas zo ver mogelijk open om de ballon af te remmen in zijn duikvlucht. Een gigantische oranje vlam blies met brullende kracht warme lucht de kapotte luchtballon in, waardoor ze meteen snelheid minderden en rakelings over de boomtoppen scheerden. ‘Waar zijn we?’ riep hij in paniek.

‘Weet ik niet!’ schreeuwde Lisa over het lawaai heen. Ze zat inmiddels gehurkt en kon daardoor precies over de rand van de bak kijken. Ze vlogen in hoog tempo in een schuine baan naar beneden, recht op een open veld af.

Ze hield zich stevig vast aan het touw en dacht aan haar ouders. Ze mochten niet doodgaan. Niet hier. Niet nu. Ze mochten niet op een lijst van ‘vermiste kinderen’ komen, dat zouden haar ouders nooit aankunnen en Toms vader al helemaal niet.

Blijven leven, blijven leven, blijven leven. Als in een mantra herhaalde ze de woorden in haar hoofd, terwijl de snijdende wind de tranen uit haar ogen blies. Ze hield haar blik gericht op het donkere landschap waar ze overheen vlogen. Ze gingen veel te hard om veilig te landen. In de verte zag ze plots een weg. Bewoond gebied dus, schoot door haar heen. Gespannen keek ze naar beneden. ‘Bord!’ riep ze. ‘Ik zie een bord!’

Tom, die de gashendel nog steeds vasthield, ging op zijn tenen staan en keek over de rand van de bak. Nog net zag hij het ook. Verbaasd las hij de tekst van het plaatsnaambord op. ‘Roswell?’

Lisa trok haar schouders op en zette zich schrap. Met een enorme klap raakte de bak de grond.

Negen maanden eerder

Maandag 6 oktober, einde middag

Zonder om te kijken rende Sophie door de smalle gangpaden tussen de boekenkasten naar de uitgang. Ze was bijna bij de draaideur toen een oude vrouw plots het gangpad in schuifelde.

‘Sorry, sorry!’ Ze gaf de vrouw een klein zetje het zijpad in. ‘Sorry! Echt, het spijt me!’ riep ze over haar schouder. Met de floppydisk in haar achterzak rende ze de bibliotheek uit.

De oude vrouw keek haar verbouwereerd na en mopperde wat. Net toen ze het gangpad weer in wilde stappen sprintte Jack haar voorbij.

Buiten rende Sophie behendig tussen het winkelende publiek door, in volle vaart de Kerkstraat in. Bij de eerste hoek, waar een moderne herenkledingwinkel gevestigd was, keek ze even achterom. Ze zag hoe Jack tussen een winkelend stelletje door rende en nog net een klein hondje wist te ontwijken door eroverheen te springen. Met nog maar een paar meter tussen hen in holden ze samen naar het einde van de drukke straat. Op de hoek stopten ze even om op adem te komen.

‘Waar blijven Tom en Lisa?’ vroeg Sophie, terwijl ze hijgend de straat in tuurde.

Jack, die een kop groter was dan zij, ging op zijn tenen staan om nog iets verder te kunnen kijken. ‘Geen Lisa. Geen Tom. Altijd wat met die twee,’ bromde hij.

‘Wat doen we nu? Als ze maar niet gepakt zijn, straks vertellen ze alles en dan…’ Sophie schudde haar hoofd. ‘Dan was echt alles voor niets…’ zei ze zacht, terwijl ze haar ademhaling onder controle probeerde te krijgen.

‘Kom!’ Jack gaf Sophie een duwtje richting de Lantaarnlaan. ‘We gaan naar jouw huis. Met een beetje mazzel hebben ze gewoon een andere weg genomen en zitten ze daar al.’

Sophie leunde achterover in haar bureaustoel. Ze staarde naar het plafond en luisterde naar het zachte tikken van de secondewijzer van haar wekker. Tom en Lisa waren aangehouden door de politie, ontvoerd door aliens, aangereden… In haar hoofd speelden zich tientallen scenario’s af. Lamlendig tilde ze haar linkerarm net zover omhoog dat ze op haar horloge kon kijken.

‘We wachten hier nu al een halfuur, Jack!’

Voordat Jack, die al die tijd met zijn armen over elkaar roerloos op de rand van het bed had gezeten, kon reageren hoorden ze de keukendeur opengaan. Hij haalde geërgerd zijn schouders op. ‘Nou, daar zul je ze hebben.’

Tom en Lisa liepen vrolijk kletsend Sophies kamer in. Met een grote zak chips ploften ze naast Jack neer.

‘Zo dat was even racen, hè? En, weten jullie al wie het is?’ vroeg Lisa met volle mond aan haar zus.

‘Waar bleven jullie?’ vroeg Sophie boos.

‘Eh… er kwam eigenlijk helemaal niemand achter ons aan naar buiten, dus toen zijn we maar even chips gaan kopen. Relax, Soof,’ onderbrak Tom haar snel. ‘We hadden natuurlijk niet ongevraagd in die archiefkamer mogen neuzen, maar daar pakken ze ons echt niet voor op hoor.’

Hoofdschuddend rolde Sophie op haar bureaustoel naar achteren.

Iedereen was in gedachten verzonken, terwijl de zak chips rondging. Toen ook de laatste kruimels waren verdeeld boog Sophie zich voorover naar de anderen. ‘Oké luister. Op die floppydisk staat heel duidelijk een boodschap van Leonardo da Vinci, samen met een onbekende man. Speciaal voor ons! Hoe cool is dat?!’ Ze straalde terwijl ze het zei. ‘Maar, wie is die andere man? In welke tijd zijn ze? En waarom zegt hij dat we naar één één één zes één moeten komen? Waar staat dat getal voor?’

‘11161 lijkt me wel erg verre toekomst. Aan de beelden te zien kan ik me ook echt niet voorstellen dat hij het over een jaartal heeft,’ zei Jack.

‘Nee, ik vind het eerder zo’n grijze wollen sok uit de jaren zeventig,’ opperde Lisa.

‘Natuurlijk!’ Sophie klakte een paar keer tevreden met haar tong. ‘De jaren zeventig! Leonardo vertelde vlak voordat we terug naar onze tijd gingen dat het hem in 1476, toen hij op het eiland Poveglia zat, ook was gelukt om te tijdreizen. Hij wist zeker dat Christus ooit op aarde zou terugkeren. Hij dacht dat dit over vijfhonderd jaar zou zijn!’ Sophie klonk opgelucht dat ze het zich allemaal zo goed kon herinneren. ‘En als je vanaf toen vijfhonderd jaar in de toekomst rekent, kom je uit op 1976! Dat zal het dus wel zijn!’

Sophie rolde tevreden naar voren op haar bureaustoel, draaide zich in een vloeiende beweging om en greep haar laptop van het tafelblad. Ze ging meteen naar Google en typte ‘1976’ in. ‘Tom, je bent zo stil. Heb jij enig idee?’

‘Is het Christus?’ vroeg Tom verbaasd.

De anderen moesten keihard lachen.

Sophie scrolde door de zoekresultaten en had al snel een opsomming gevonden van belangrijke gebeurtenissen uit dat jaar. ‘In januari was de eerste aflevering van Sesamstraat…’ las ze voor.

‘Het is Ieniemienie met een baard,’ riep Jack.

‘Kappen nou, stelletje kleuters,’ zei Sophie, terwijl ze haar lach probeerde in te houden. ‘In diezelfde maand was de eerste commerciele passagiersvlucht met de Concorde, een supersnel vliegtuig waarmee je in drie uur van Londen naar New York vloog.’ Ze keek even op om te peilen of iemand belang hechtte aan deze gebeurtenis. ‘Oké, laten we afspreken dat jullie het zeggen als jullie denken dat het belangrijk is, anders lees ik door. Oké?’

Nadat iedereen had geknikt vervolgde ze haar opsomming. ‘In februari… de eerste Paralympische Winterspelen, verder niets belangrijks. In maart…’ Ze las snel de opsomming door. ‘Nee, ook niets interessants in maart.’

Net toen ze aan april wilde beginnen riep Sophies moeder. ‘Tom en Jack! Jullie vader vraagt of jullie naar huis komen, hij heeft het eten klaar!’

‘We komen eraan!’ riep Jack.

‘En nu dan?’ vroegen Tom en Lisa in koor.

‘Ik ben ervoor dat iedereen vanavond verder gaat zoeken op internet,’ opperde Jack.

‘Goed plan,’ zei Sophie. ‘Ik ga ook onderzoeken wat dat één één één zes één kan zijn! Ik denk dat het een adres of een code van een locatie is, dat kan niet anders!’ Ze klapte demonstratief de laptop dicht en stond op.

‘En als we weten wie die man uit het filmpje is, gaan we naar hem toe, toch?’ vroeg Lisa enthousiast aan de anderen.

‘Ja, dan gaan we meteen!’ zei Jack. Hij sprong op en gaf zijn broertje een high five.

‘Succes met zoeken! Later!’ De broers zwaaiden vanuit de deuropening en renden naar beneden.

‘Kunnen we niet ergens anders de inhoud van de floppydisk bekijken?’ vroeg Lisa aan haar zus.

‘Nou, ik zou echt niet weten waar ze nog meer oude computers hebben, behalve in de archiefkamer van de bieb.’

‘Kunnen we dan straks niet gewoon terug naar de bieb?’ vroeg Lisa.

‘Die is allang dicht,’ reageerde Sophie. ‘En trouwens, we mogen die archiefkamer vast ook niet zomaar weer in, nadat we er vandaag zijn weggestuurd.’

‘We kunnen ook inbreken,’ opperde Lisa.

‘Ben je helemaal gek geworden?’ reageerde Sophie verbolgen.

‘Wat maakt dat nou uit?’ Lisa trok haar wenkbrauwen op zonder dat Sophie het zag. ‘We stelen toch niets, dan is het toch ook niet zo heel erg?’

Sophie gaf haar zus een por. ‘Serieus Lies, we gaan niet inbreken. Ik wil geen strafblad, ik ben niet gek! Nee, we moeten gewoon een goeie smoes verzinnen waardoor we weer bij die computer mogen.’

‘Heilige Antonius, beste vrind, maak dat ik de oplossing vind.’ Lisa lepelde vrolijk het versje op dat hun oma vroeger altijd uitsprak als ze iets kwijt was, maar haar zus reageerde niet.

Sophie keek op de site van de bibliotheek. ‘Ik weet het,’ zei ze opeens. ‘Hier staat iets over die archiefkamer. Op de oude computers kun je de dorpsarchieven raadplegen, met allerlei informatie over de geschiedenis van Oudelijst. Er is zelfs een gezelschap fotoverzamelaars dat iedere donderdagochtend door die archieven mag om te onderzoeken waar en wanneer oude foto’s zijn gemaakt. We hebben dus alleen maar een oude foto nodig, dan mogen we daar vast ook in kijken!’

‘En dan kunnen we daar stiekem die floppydisk bekijken! Goed plan,’ zei Lisa enthousiast. ‘Maar hoe komen we daaraan?’

Sophie grijnsde zelfvoldaan en maakte een flitsbeweging met haar handen.

‘Jaaa!’ Lisa sprong juichend op het bed. ‘Dat betekent…’ jubelde ze, ‘zullen we morgen al? Alsjeblieft?’

‘Oké, morgen doen we het. Maar,’ zei Sophie serieus, ‘we maken alleen razendsnel een foto en gaan dan meteen weer terug naar onze eigen tijd, verder geen fratsen!’

Dinsdag 7 oktober, einde middag

Er was niets veranderd sinds Jack en Sophie naar een andere school gingen. Meteen nadat de bel was gegaan, vlogen de deuren open. Tom en Lisa kwamen als eersten naar buiten. Met een aanloopje gooiden ze allebei hun skateboard voor zich uit op het plein, sprongen erop en maakten vaart richting de uitgang.

Jack en Sophie stonden hen al bij het hek op te wachten.

‘Jack,’ riep Tom opgetogen van een afstandje. ‘Weet je wat we gaan doen vanmiddag?’

Lisa gaf hem meteen een por. ‘Hé, stil man!’

Tom pakte zijn deck van de grond en ging naast zijn broer staan.

‘Jack, weet je wat we gaan doen!?’ Zijn ogen straalden.

‘Gast! Soof zit bij mij in de klas. Wat denk je zelf? Natuurlijk weet ik dat! Dit gaat weer tof worden!’

Voorbij fietsende leerlingen keken nieuwsgierig naar het viertal toen ze elkaar allemaal enthousiast een high five gaven.

‘Oké, nu weer normaal doen, jongens. Ik wil niet opvallen. Laten we snel gaan. Zijn jullie niet op de fiets?’ vroeg Sophie.

‘Nope, we zijn zo.’ Tom wees nonchalant naar zijn skateboard. ‘Weten we eigenlijk al welke kleding we aan moeten?’ vroeg hij.

‘Daar ben ik ook wel benieuwd naar,’ viel Jack zijn broertje bij.

‘Ik hoop wel dat het iets coolers is dan die maillot uit de renaissance.’

Jack en Sophie stapten op hun fiets terwijl Lisa en Tom de bagagedragers van de fietsen vastgrepen en zich op hun board voort lieten trekken.

‘Ik heb onder de les natuurlijk al van alles uitgezocht op mijn telefoon,’ zei Sophie opgewekt.

‘Mijn telefoon,’ mompelde Lisa.

‘Aangezien jij degene bent die mijn telefoon expres bij Leonardo heeft achtergelaten, is deze van mij totdat we mijne weer terug hebben. Weet je nog?’ Sophie wierp een felle blik achterom op haar zusje.

‘We gaan een foto maken, toch?’ vroeg Tom, die het gekibbel negeerde.

‘Ja, het gaat erom dat we een goede foto van het dorp hebben van vroeger. Daarmee mogen we bij de bieb vast wel in de dorpsarchieven kijken of we informatie rond die foto kunnen achterhalen. En dan…’ Sophie leek erg tevreden met de door haar bedachte list, ‘dan kunnen we daar op die oude computer dat filmpje alsnog helemaal bekijken en weten we hopelijk eindelijk wie die man is die naast Leonardo staat.’

‘Supercool!’ reageerde Tom. ‘Maar is dat niet een beetje omslachtig? Kunnen we ons niet gewoon rond sluitingstijd verstoppen in de bieb totdat iedereen naar huis gaat en dan rustig het filmpje bekijken? Dan hoeven we alleen nog maar te bedenken hoe we daarna naar buiten komen!’

Sophie reageerde geprikkeld. ‘Je gaat te veel met mijn zusje om! Zij wilde al gaan inbreken. Jullie twee zijn echt verschrikkelijk!’

‘Waarom dat nou weer?’ vroeg Tom. ‘Als je niks steelt en niks stukmaakt en niemand komt erachter… dan is het toch ook niet echt erg?’ Hij liet haar fiets los en pakte met een sprongetje de stoeprand mee.

Sophie stompte Jack tegen zijn arm. ‘Neem het eens voor me op, joh! Leg jij die kleuters even uit dat inbreken bij de plaatselijke bibliotheek gewoon echt niet kan. Ik weet serieus niet meer wat ik moet zeggen. Als ze dát niet eens snappen.’

Bij het huis van Jack en Tom aangekomen bleven ze allemaal even staan.

Jack zuchtte. ‘Sophie heeft gelijk, we gaan niet inbreken. En sowieso is Sophies idee veel gaver!’

Lisa haalde haar schouders op. Normaal gesproken zou ze haar zus niet zo snel haar zin geven, maar ze wilde niks liever dan weer tijdreizen.

‘Oké, mooi,’ zei Sophie. ‘Luister, ik heb alles uitgezocht. Het belangrijkste is dat er begin 1900 al foto’s werden gemaakt. En één goede oude foto van het dorp is al genoeg om in dat archief te mogen kijken. Dat staat op hun site!’ Sophie pakte haar telefoon en liet de tekst op de website van de bibliotheek zien.

‘Zie je?’ zei ze opgetogen toen iedereen het had gelezen.

‘Het is denk ik wel goed om een paar foto’s te maken. Straks blijkt die ene foto bij thuiskomst mislukt,’ mompelde Jack.

‘Prima, dan maken we er twee of drie. O, trouwens Jack? Dit wilde je weten toch? Hier, dit moeten jullie aan.’ Ze liet de broers een aantal foto’s op de telefoon zien.

‘Oké, wat suf,’ mompelde Jack terwijl hij met zijn vingers over het scherm scrolde om alle beelden te bekijken.

Tom wrong zich ertussen en keek juist opgelucht naar het schermpje. ‘Helemaal niet man, dit valt best mee. Beter dan die renaissance-apenpakken die we aan moesten bij Leonardo. Kom, laten we binnen snel even zoeken of we zoiets kunnen vinden.’

Zonder verder nog iets te zeggen renden de broers weg, Jack met zijn fiets aan de hand en Tom met zijn deck onder zijn arm.

‘En Lies, kijk! Wij moeten ook even iets opsnorren. In deze stijl…’ Sophie gaf de telefoon aan haar zusje, die een blik op de foto’s van de outfits wierp en goedkeurend knikte.

Sophie en Lisa kwamen niet vaak op zolder, maar zaten nu op hun knieën voor een grote oude Japanse scheepskist. De kist stond er al jaren en zat vol met verkleedkleren, feestartikelen, oude kleding van hun moeder en zelfs wat dingen van hun oma. Sophie had als eerste een jurk gevonden. Het exemplaar zat best goed en stond helemaal niet zo gek.

Lisa was druk in de weer met haar eigen kleding en keek niet op of om. Ze had net als haar zus een ouderwetse jurk gevonden, vaalwit, met links en rechts een rij grote knopen van boven naar beneden. Op haar hoofd deed ze een gek wit hoedje dat nog het meeste leek op een gehaakt mutsje met opstaande randen. Bewust van haar vreemde kleding trok ze een gekke bek. ‘Kan dit een beetje?’ vroeg ze smalend terwijl ze een pirouette maakte.

Sophie knikte. ‘Wow! Wat goed man! Haha, je lijkt wel een echte tuttebel van vroeger. Volgens mij klopt dit helemaal!’ Enthousiast strikte ze zelf een witte katoenen sjaal met een soepele beweging om haar witblonde lange haren. ‘Alleen die schoenen van oma!’ Sophie wipte ongemakkelijk heen en weer, ‘Au! Die dingen doen echt pijn, ze zijn veel te klein!’

Lisa had eenzelfde soort oma-schoenen vast en trok er een vies gezicht bij. ‘Ja, ik had ze net al even aan, maar die krengen doen inderdaad pijn. Oma had echt ieniemienie voeten!’ giechelde ze.

‘Dat wordt afzien,’ zuchtte Sophie, terwijl ze al op de trap naar beneden stond. ‘Maar ja, we hebben niet echt een keuze. We kunnen moeilijk op een paar sneakers gaan.’

‘Dat zou inderdaad echt niet kunnen,’ mompelde Lisa met een grijns. ‘Ik prop die bende even terug in de kist en dan kunnen we gaan. Die gekke schoenen doe ik beneden wel aan.’

In de werkkamer stonden Tom en Jack gespannen te wachten. Lisa moest lachen. De broers zagen eruit als schorriemorrie in gekke oude versleten kleding. Tom droeg een dikke ribbelmaillot met een gat bij de knie, een korte groene zomerbroek van zijn vader die bijna tot zijn knieën reikte en een vreemd geruit bloesje dat te strak om zijn bovenlichaam zat. Daarop droeg hij een grote tweedjas die niet zou misstaan bij een oude man van bijna twee meter.

Jack droeg een beige broek van zijn vader die er nieuw uitzag, met daarop een vaalwit shirt met een pluizig beige hesje eroverheen. Op zijn hoofd had hij een lichtbruine alpinopet.

‘Ik heb een extra wollen trui mee voor als het koud is,’ zei hij, toen hij doorhad dat de meiden hem van top tot teen bekeken.

‘Wat draag jij dan?’ vroeg Tom terwijl hij het mutsje op Lisa’s hoofd bekeek. ‘En Sophie, heb jij nou een poetsdoek in je haar?’

Iedereen gniffelde zenuwachtig om elkaars outfit tot Sophie opeens bloedserieus keek. ‘Best grappig, maar ik weet het niet hoor. Ik denk dat we nu overhaast iets willen doen wat misschien helemaal niet kan. We zien er zo bij elkaar eigenlijk vooral heel gek uit, in plaats van ouderwets, vinden jullie niet? We moeten dit beter plannen! Dit ziet er niet goed uit. Dit kan eigenlijk…’

‘Joh, Sophie, hou op met ratelen. Echt! Het valt best mee. En wat maakt het uit hoe we eruitzien? We wilden daar toch al niemand ontmoeten!’ Jack schoof snel de kast open en duwde Sophie, die nog een beetje tegensputterde, voor zich uit de geheime kamer in.

Lisa bleef heel even staan en keek uitdagend naar Tom tot ze oogcontact met hem had. Met een jolig boogje gooide ze de omaschoenen in de prullenbak en tilde toen haar jurk een klein stukje op, zodat Tom net haar beige Yeezy’s kon zien.

Tom kon een glimlach niet onderdrukken. Hoofdschuddend liep hij achter haar aan en trok de kast netjes achter zich dicht.

Jack zat gehurkt naast het planetarium en duwde met zijn wijsvinger zachtjes tegen de metalen staafjes totdat alle bolletjes perfect in één lijn stonden.

‘Hebben we alles?’ Tom keek Lisa even strak aan waarna hij zijn blik expres op haar sneakers liet vallen.

Lisa keek boos terug.

‘En weten we waar we naartoe moeten?’ vroeg hij terwijl hij Lisa een plagende knipoog gaf.

Sophie reageerde zelfverzekerd. ‘We hebben het reisplanetarium mee zodat we terug kunnen en natuurlijk de telefoon, verder hebben we niets nodig.’ Ze keek haar zusje indringend aan. ‘Weet je nog wat ik zei? We gaan niets bijzonders doen! We praten met niemand, maken een paar foto’s en gaan weer terug, oké?’

Lisa knikte. ‘Je kent me toch?’

‘Daarom juist!’ reageerde Sophie bits.

Lisa had het helemaal gehad met haar paniekerige zus en staarde naar de grond.

‘Jaartal?’ Sophie keek naar Jack, die op zijn beurt om zich heen keek alsof hij het antwoord ergens op de muur kon vinden.

‘Whatever, ergens begin 1900. Kies gewoon een getal, Jack,’ zei Sophie ongeduldig.

‘Eh, vijftien? Want ik ben op de vijftiende jarig.’

‘Lijkt me perfect, 1915. Iets meer dan honderd jaar terug, ver genoeg voor een goede oude foto. Vul maar in.’

Jack druppelde voorzichtig wat water uit de zeven zeeën op de bolletjes, draaide de tandwieltjes naar 1915 en schreef met het kalkpennetje in nette letters Oudelijst op het stukje populierenhout.

‘Here we go again!’ Sophie zette de timer van haar telefoon op tien seconden en legde hem in het rechterbakje van het planetarium. Ze voegde zich bij haar vrienden die al in een cirkel rond het apparaat stonden, in afwachting van de flits. Sophie keek gespannen om zich heen terwijl ze de seconden aftelde toen haar blik op Lisa’s schoenen viel. ‘Lies!’ gilde ze in paniek.

Lisa wist meteen wat er aan de hand was. Ze kneep haar ogen stevig dicht en hoopte vurig dat de flits snel zou komen.

Sophie herpakte zich en dook razendsnel naar voren in een poging de telefoon op tijd te stoppen. Die flitste voordat ze hem kon pakken en de bolletjes draaiden al om hun as. ‘Lisa Klein!’ schreeuwde ze, maar het geluid werd al geabsorbeerd door de tijd. Ze was te laat. De ruimte was volledig stil en net als de eerdere keren zweefden ze allemaal vlak boven de grond. Lisa lachte zo lief mogelijk naar haar zus.

Dinsdag 7 oktober, einde middag

Sophie struikelde toen ze met een harde plof op de grond terechtkwam, maar ondanks haar pijnlijke enkel pakte ze meteen haar telefoon en deed Flashlight aan, zodat ze haar zusje kon zien.

Lisa keek met grote ogen terug, als een hert in de koplampen van een aanstormende auto. Meteen daarna dook ze achter de grote wereldbol.

‘Stop!’ riep Jack, terwijl hij net op tijd de kwast wist te ontwijken die Sophie naar haar zusje wierp. ‘Stop! Ssst! Straks hoort iemand ons! Kom op! Koppen erbij houden,’ siste hij.

Sophie wist dat Jack gelijk had. Ze scheen het licht in de rondte en keek om zich heen. Ze stonden nog gewoon in de geheime kamer, maar als alles goed was gegaan was het toch echt 1915. Dat zou betekenen dat er iemand anders in de oude boerderij woonde. Ze slikte bij de gedachte dat ze misschien niet alleen in het huis waren.

‘Het schilderij is weg…’ Tom staarde verbaasd naar de muur. ‘Iemand heeft dat grote schilderij weggehaald!’

Sophie verlichtte de muur en inspecteerde de lange wand. ‘Niemand heeft het weggehaald, Tom. Het is nu honderd jaar eerder… En dat betekent…’

‘…dat iemand het schilderij juist in de afgelopen honderd jaar heeft opgehangen? In ieder geval dus na vandaag!’ vulde Tom haar fluisterend aan.

Lisa kroop achter de wereldbol vandaan. Ze twijfelde of ze moest zeggen waar ze aan dacht. Ze wist vrijwel zeker wie hen was voorgegaan in het ontdekken van de geheime kamer. Ze vroeg zich niet alleen af wanneer, maar vooral waarom die persoon het schilderij in de geheime kamer had opgehangen.

Na een lange stilte, waarbij de anderen probeerden te ontdekken of ze geluid in het huis hoorden, fluisterde ze tamelijk luid: ‘Jongens, ik denk dat ik weet…’

‘Ssst… stil nou!’ siste Jack. ‘Vertel het straks maar, we moeten hier geen tijd verdoen. Duim liever dat er niemand is in de kamer hiernaast.’ Hij drukte zijn oor tegen de wand. ‘Ik hoor niks!’

Zonder verder af te wachten zette hij zijn handen tegen de achterwand van de kast en duwde hem langzaam opzij, totdat er een vaag streepje licht naar binnen viel. Hij tuurde even door de spleet. ‘Ik zie niets, we moeten het risico nemen. Op goed geluk...’ mompelde hij terwijl hij zijn vingers kruiste.

Gespannen duwden ze met zijn allen de kast verder open en slopen op hun tenen de werkkamer in. Verbaasd keken ze om zich heen. Het leek alsof de tijd had stilgestaan. De kamer was bijna precies zoals in hun eigen tijd. Op hetzelfde bureau dat de zusjes uit hun eigen huis kenden, brandde een petroleumlampje dat de kamer zwak verlichtte.

‘Het lijkt onwijs op papa’s werkkamer,’ fluisterde Lisa.

‘Ja, maar kijk.’ Sophie wees naar het plafond, waar de kroonluchter miste. ‘Al die gekke opgezette beesten die papa van Hans heeft gekregen staan er ook niet.’ Ze bekeek vlug de boeken die in de kast stonden. ‘Check dit! Alleen maar boeken van oude meesters… er zit zo te zien niets bij van de laatste honderd jaar. We zitten goed! Het is gelukt. We zijn in 1915!’ Ze gaf zo zacht als ze kon haar zusje een high five.

Tom schoof de kast netjes terug op zijn plek en glipte als laatste achter de rest aan de gang in.

‘Volk?!’ klonk het plotseling vanaf de eerste verdieping. ‘Is daar iemand?’ Een zware mannenstem schalde door het huis.

‘O nee, we zijn de pineut. Terug naar de kast?’ fluisterde Jack gespannen.

‘Nee, rennen!’ siste Lisa, die opeens een enorme lachbui voelde opkomen. ‘Hihihi, straks belanden we in een stoofpot! Schiet op, ren voor je leven!’

In een treintje renden ze achter elkaar aan naar de keuken. Jack was als eerste bij de deur. Hij draaide zenuwachtig aan de roestbruine sleutel die in het slot stak en duwde zo hard hij kon. Er gebeurde niks. ‘Nee! Help, de deur zit op slot!’

Sophie stapte naar voren en duwde Jack resoluut opzij.

‘Je hebt hem juist op slot gedraaid!’ Behendig draaide ze de sleutel de andere kant op, zwiepte de deur open en spurtte de tuin in, terwijl de rest haar op de voet volgde.

‘Wacht!’ Lisa draaide zich om en sprintte terug naar de deur.

‘Lisa! Neeeeee!’ siste Sophie. ‘Wat doe je?’

Lisa zag door de raampjes van de keukendeur de man onhandig van de laatste traptrede springen en op haar af stormen. Snel opende ze de deur, trok de sleutel eruit, deed bliksemsnel de deur weer dicht, stak de sleutel aan de buitenkant in het slot, draaide hem op slot en stak de sleutel in haar zak.

De man morrelde tevergeefs aan de deurklink, bonkte tegen de deur en vloekte en tierde als een bezetene. Lisa stak haar tong uit en zwaaide uitdagend naar de man, waarna ze het op een rennen zette.

‘Je bent gek!’ riep Sophie naar haar zusje. ‘Knettergek!’

Tom gaf zijn vriendin daarentegen een bewonderende pets op haar schouder. ‘Baas,’ fluisterde hij haar toe.

‘Links!’ riep Jack, die het snelst van iedereen was en een paar meter voorsprong had op de groep. In volle vaart renden ze allemaal achter hem aan over het ingesleten pad dat door de tuin liep. Een voor een sprongen ze als een groep hordelopers over een gietijzeren hekje dat aan de rand van de weg stond. Nadat ze een paar honderd meter de Lantaarnlaan in waren gerend keek Jack om. Toen hij zag dat ze niet achterna werden gezeten hield hij de rest tegen.

‘Vanaf hier gewoon rustig lopen, we mogen niet opvallen.’

‘Ik had dat hoge hek in de tuin verwacht, blij dat dat er niet stond! Man, ik vraag me af of we daar wel overheen waren gekomen met die enge freak achter ons aan,’ zei Tom hijgend, terwijl hij nog eens de straat in tuurde om te kijken of ze echt niet achternagezeten werden.

Sophie, die er bleek uitzag, knikte. ‘Slimme zet, Lisa, om die man in zijn eigen huis op te sluiten, maar het had je dood kunnen worden! We hadden dit nooit moeten doen!’

‘Ach, weet je, ik maakte me eigenlijk niet zo’n zorgen,’ zei Lisa nonchalant. ‘Ik kan hard rennen, want ik heb mijn Yeezy’s aan,’ zei ze met een ingehouden glimlach terwijl ze haar jurk een beetje optilde.

Sophie beet op haar lip. Ze kon wel janken en keek angstig om zich heen of niemand hen zag. Toen ze er zeker van was dat ze de enige in de straat waren pakte ze met trillende handen haar telefoon. ‘Ik wil heel snel die foto maken, voordat er nog meer misgaat!’

‘We moeten ook nog terug, hè?’ zei Lisa, met een uitdagende grijns.

‘Prima, maar dan gaan we desnoods in de tuin liggen wachten totdat die vent boodschappen gaat doen,’ zei Tom.

‘Oké, laten we nu die foto maken. We hebben echt geen tijd te verliezen.’ Sophie keek om zich heen en speurde de buurt af. ‘Hoe cool, kijk daar! Op de hoek… dat is de bakker waar Zemel boven woont!’ Ze zette snel het gebouw op de foto, maar voordat ze een tweede foto kon maken sprong Tom voor haar en gebaarde haar de telefoon weg te stoppen.

Aan de overkant van de straat kwamen twee mannen aanlopen die argwanend hun kant op keken. De vier vrienden deden of er niets aan de hand was. Ze keken strak voor zich uit en sloegen links af de Kerkstraat in. Sophie voelde de ogen van de twee mannen in haar rug prikken toen ze de hoek om liepen, maar ze hield haar nieuwsgierigheid in bedwang en keek niet om.

In de Kerkstraat hielden ze automatisch even stil en keken met open mond om zich heen. De indeling van het dorp was zo goed als onveranderd, maar toch zag het er compleet anders uit.

‘Dit is echt weird,’ mompelde Lisa. ‘Ik bedoel… toen we naar Leonardo gingen wist ik dat het anders zou zijn, maar hier… Dit is ons eigen dorp, en toch… Het ziet er zo vreemd uit zonder alle auto’s, bussen, scooters, reclameborden…’

‘Doorlopen, dit valt op,’ siste Sophie.

Ze liepen verder over de onverharde weg en pasten hun tempo aan dat van de andere mensen op straat aan, die allemaal leken te slenteren.

‘Die kids, daar…’ Lisa wees naar een groepje kinderen aan de andere kant van de weg. In ouderwetse boerenkleding renden die in een slinger achter elkaar aan. ‘Wat doet de voorste nou?’

Een jongetje van een jaar of acht rende achter een grote metalen hoepel aan die hij met een langwerpig stuk metaal vooruit rolde. De uitbundige groep kinderen rende lachend achter de jongen aan terwijl die zijn uiterste best deed om de hoepel zo hard mogelijk over de weg te laten rollen zonder iemand te raken.

‘De helft van hen heeft klompen aan!’ zei Lisa verbaasd.

‘Ja, zij wel,’ zuchtte Sophie, die naar de sneakers van Lisa keek.

Die haalde haar schouders op. ‘Het betekent in ieder geval dat ik harder kan rennen.’

‘Kom, laten we doorlopen,’ zei Jack.

Sophie hield de telefoon stevig in haar hand, waarbij ze haar arm zo ontspannen mogelijk probeerde te laten bungelen tussen de plooien van haar jurk. Af en toe draaide ze haar hand een kwartslag en maakte stiekem een foto.

‘Eh…’ stamelde Jack toen ze aan het einde van de straat waren aangekomen.

Een groepje mensen stond druk met elkaar te praten rondom een grote verrijdbare machine. Het gevaarte stond haaks op de weg, naast een van de vrijstaande panden in de Kerkstraat. De open laadbak aan de achterkant van het gevaarte stond schuin naar beneden gekanteld. In het midden van de laadbak stond een prachtig groot en gespierd paard.

Lisa hield het niet meer en tikte een vrouw aan die ook naar het schouwspel keek.

‘Pardon mevrouw, zou u mij kunnen vertellen wat hier aan de hand is?’ vroeg ze, zo beleefd mogelijk.

De vrouw keek vriendelijk om, maar zodra ze Lisa zag trok ze een verwonderd gezicht en staarde opvallend lang naar Lisa’s jurk. Vervolgens keek ze met een frons naar de anderen en wreef even in haar ogen.

Lisa vroeg zich opeens af of ze misschien toch te veel opvielen en deed snel een stap naar achteren. Ze zette zich schrap om weg te kunnen rennen, tot de vrouw opeens met een vreemd accent reageerde. ‘Doar wordt ut graan mee gedorst.’

Lisa schrok een beetje van de lage bulderende stem. De vrouw praatte zo plat als maar kon, met het volume van een grote vent. Ze had zelf juist geprobeerd zo netjes mogelijk te praten om niet op te vallen, en nu bleek de vrouw juist te praten als een doorrookte marktkoopman.

‘Okeej, doank!’ probeerde ze met eenzelfde accent te zeggen, in de hoop dat de vrouw geen argwaan zou krijgen. Ze draaide zich om en glipte tussen wat mensen door terug naar haar vrienden, snel uit het zicht van de vrouw.

‘Met dat ding… en dat paard, dorsen ze het graan.’ Ze trok een vreemd gezicht. ‘Wat is dorsen eigenlijk?’ vroeg ze aan haar zus.

Sophie schudde haar hoofd. ‘Jij spoort echt niet! We hadden dit nog zo besproken! Je gaat toch niet uit jezelf met mensen praten?’ Ze zuchtte. ‘Maar ik heb geen idee wat dorsen is. Van graan maak je brood, of nee… meel, en met meel kun je brood maken. Misschien is dorsen…’ ze dacht even na, maar moest bekennen dat ze ook nog nooit van het woord had gehoord. ‘Kom, laten we gaan, we zouden geen scène maken, weet je nog?’ beet ze haar zusje toe.

‘Het stink hier naar zure koeienstal! En waar lopen we eigenlijk naartoe? Heb jij die foto niet allang gemaakt?’ mopperde Tom.

Sophie keek snel om zich heen om er zeker van te zijn dat niemand hen in de gaten hield en scrolde toen snel door de afbeeldingen op haar telefoon. ‘Yes! Vet! Ik heb serieus echt een topfoto van dat gekke ding met dat paard erop! Missie geslaagd! Kom, laten we snel via een andere route teruglopen, dan vallen we het minste op.’

Tom luisterde gedwee naar Sophie en stapte gedachteloos de weg over.

‘Pas op!’ gilde Lisa.

Op datzelfde moment klonk een oorverdovend fluitsignaal. Een grote zwarte stoomtram kwam in een rotvaart op hen af.

Lisa trok Tom zo hard als ze kon aan zijn jas naar achteren, maar ze was net te laat. De tram raakte hem tegen zijn schouder en Tom vloog met een boog door de lucht. Zijn hoofd klapte met een smak op de keien. Met zijn lichaam in een vreemde houding lag hij roerloos op de grond.

Zonder ook maar een beetje vaart te minderen denderde de stoomtram voorbij. De machinist liet als reactie nog meerdere keren boos een fel fluitsignaal horen terwijl de tram links, het verlengde van de Kerkstraat, afsloeg.

Lisa was ook gevallen en kwam kreunend overeind. ‘Au! Waar kwam dat rotding opeens vandaan? Er rijdt toch helemaal geen tram in Oudelijst?’ Ze keek zoekend om zich heen en zag toen Tom verderop liggen. Sophie en Jack zaten gehurkt naast hem.

‘Tom, doe je ogen open! Tom!’ Sophies stem klonk bang en schel.

Jack keek stuurs voor zich uit en wist even geen woord uit te brengen. Hij greep zijn broertje vast en rolde hem op zijn rug.

‘Voorzichtig, straks heeft hij zijn nek gebroken, of zijn rug! Dan mag je iemand niet zomaar draaien!’ zei Sophie, terwijl ze haar blik angstvallig op Tom gericht hield.

Tom knipperde een paar keer met zijn ogen en maakte een zacht zuchtend geluid. Lisa stond inmiddels ook naast hem. Ze pakte zijn hand vast en kneep hard.

‘Kom op Tom, word wakker, alsjeblieft!’

Tom opende zijn ogen en staarde wazig voor zich uit.

‘Wat is er gebeurd? Waar ben ik?’ Hij keek verward om zich heen.

‘Eh, nou…’ Lisa tikte Sophie aan. ‘Hoe leg je aan iemand die net een ongeluk heeft gehad uit dat hij in 1915 is zonder dat-ie in paniek raakt en denkt dat-ie zwaar hersenletsel heeft?’

Sophie lachte onbedoeld heel hard, waarna ze schuldbewust naar Tom keek. ‘Tom, je bent in Oudelijst, in 1915. Maar dat is niet vreemd. Het klopt gewoon.’

Op Toms gezicht verscheen een scheve grijns. ‘Dat weet ik nog wel hoor, maar wat doe ik hier op de grond?’ Hij kwam langzaam een beetje overeind. ‘Au, aaah, au!’ Bij het omhoogkomen gutste een straaltje bloed langs zijn wang.

Sophie trok de witte katoenen sjaal uit haar haar en drukte die voorzichtig tegen zijn hoofd. ‘Je hebt een gat in je hoofd! O Tom, je bent gewond! Je bent aangereden door een stoomtram. Lisa kon je nog net op tijd een stukje wegtrekken, anders had je het niet overleefd! Je moet denk ik wel naar een dokter. Je bloedt als een rund. Hier…’ Ze knoopte de lap strak om zijn hoofd om het bloeden te stelpen.

‘Ik ben nog niet dood hoor,’ stamelde Tom. ‘Het doet pijn, maar het gaat wel, echt! Ik ben met skaten vaak genoeg zo hard gevallen.’ Hij keek even stuurs voor zich uit. ‘Lies! Je bent een held! Serieus, ik had wel dood kunnen zijn!’ zei hij na een tijdje.

‘Iemand moet het doen,’ reageerde Lisa trots, waarna ze zich naar haar zus draaide. ‘Ik ben echt blij dat ik mijn sportschoenen aan heb.’

‘Eh, jongedame… pardon.’

Sophie draaide zich met een ruk om en glimlachte zo vriendelijk mogelijk naar de man achter haar. ‘Meneer,’ zei ze beleefd.

De man tilde netjes zijn hoed op, nam zijn pijp uit zijn mond en maakte een kleine buiging. ‘Sorry dat ik u hier op straat lastigval, maar hebt u misschien hulp nodig? Uw vrind daar maakte een lelijke smak. De Gooische Moordenaar had hem bijna te pakken.’

Sophies wangen begonnen langzaam te gloeien.

‘Zal ik u anders de dokter wijzen? U bent duidelijk niet van hier.’ De man wierp een bedenkelijke blik op het viertal.

Jack ging naast Sophie staan en maakte zich lang. ‘Nee hoor meneer, dank u wel. Wij vertrekken zo weer. Het valt reuze mee.’

Tom probeerde te gaan staan om te bewijzen dat het goed met hem ging. Zijn gezicht was bleek en de witte lap stof die om zijn hoofd gebonden zat zag er nat en bebloed uit. ‘Het gaat prima meneer, bedankt voor uw bezorgdheid,’ stamelde hij.

De man bekeek hen aandachtig. Hij bestudeerde hun kleding, inspecteerde de bebloede hoofdband en keek extra lang naar de punten van de sneakers die onder Lisa’s jurk uit piepten. ‘Jullie hebben opmerkelijke kledij en een merkwaardig accent. Mag ik vragen waar jullie vreemdelingen vandaan komen?’

De vrienden stonden als aan de grond genageld. Niemand zei iets.

‘Hier lokaal noemen wij die verfoeide tram De Gooische Moordenaar. Dat gevaarte heeft al tal van dodelijke ongelukken veroorzaakt. U hebt echt geluk gehad, maar u hebt wel een lelijke wond op uw hoofd. Laat mij u alstublieft helpen. Komt u anders even met mij mee. Laat uw vrind zich op zijn minst even opfrissen in mijn atelier. Dat lijkt me wel zo verstandig.’

‘Uw atelier?’ Lisa klonk nieuwsgieriger dan ooit. Ze keek hoopvol naar Tom om te zien of hij het aan zou kunnen.

De man knikte. ‘Ja, mijn atelier. Komt u zich gerust even opfrissen, het is hier dichtbij.’

Lisa keek nog steeds verwachtingsvol naar Tom, tot hij uiteindelijk een slap maar goedkeurend knikje gaf.

‘Dat is vriendelijk van u, meneer. We maken graag van uw aanbod gebruik,’ zei Lisa opgewekt.

De man maakte nogmaals een piepklein buiginkje, stak de trambaan over en wenkte de groep hem te volgen. Nog een beetje beduusd, maar tegelijkertijd nieuwsgierig, liepen ze achter de man aan terwijl Jack zijn broertje ondersteunde.

Sophie versnelde haar pas totdat ze naast Lisa liep. ‘Lies, we zouden naar huis gaan!’ fluisterde ze.

‘Als we naar jouw gestress zouden luisteren, zouden we alleen maar braaf thuis zitten en nooit iets beleven. In feite is er toch nog nooit iets echt misgegaan, of wel? Ik bedoel, wat die mensen hier ook denken… Ze vinden ons misschien raar, maar als we niks fout doen, kunnen ze ons niks maken. Trouwens, zelfs áls je hen zou vertellen dat je een tijdreiziger bent, dan zouden ze je nog niet geloven! Dus wat is nu eigenlijk het probleem?’

Sophie dacht terug aan alle penibele situaties die ze hadden meegemaakt. Calcio, Poveglia, de woeste man die Lisa in zijn eigen huis had opgesloten, de levensgevaarlijke tram. Maar toen ze er zo over nadacht vond ze dat haar zusje ook wel een beetje gelijk had. Ze leefden nog en ze liepen gezond en wel door Oudelijst, in 1915. Het zou wel goed komen, en ze was inderdaad nogal een stresskop.

Lisa besteedde allang geen aandacht meer aan haar zus en knoopte een gesprekje aan met de man. ‘Ik ben Lisa, van “Mona Lisa”,’ grapte ze.

‘Mijn naam is Pieter Cornelis, maar jullie mogen me gewoon Piet noemen.’

Al pratend volgden ze de man door het dorp. De vrienden keken hun ogen uit. Ze herkenden de straten en de meeste gebouwen, maar toch was alles anders. Er reden enkele gekke grote hoekige auto’s en de mensen op straat zagen er boers uit. Het rook in het dorp zelfs naar het platteland.

Piet zag er heel anders uit dan de meeste mensen op straat. Hij had een net pak aan, een hoed op en rookte een pijp.

‘Mag ik vragen wat uw beroep is?’ vroeg Sophie nieuwsgierig.

De man trok een keer aan zijn pijp voordat hij antwoord gaf. ‘Dat laat ik jullie zo allemaal zien. Ik ben ontzettend benieuwd wat jullie ervan vinden.’ Hij zag dat de meiden hem nieuwsgierig aankeken. ‘Ik woon eigenlijk in Parijs. Ik kwam mijn zieke vader opzoeken. Maar nu blijkt het helaas moeilijk om weer terug te keren naar Frankrijk.’

‘Waarom kunt u niet terug?’ vroeg Tom verbaasd.

‘De oorlog natuurlijk, jongeman… Het is niet verstandig af te reizen naar Frankrijk nu daar oorlog is.’

Sophie dacht naarstig na. Wat hadden ze ook alweer op school geleerd? Opeens wist ze het. In 1914 begon de Eerste Wereldoorlog en die duurde tot 1918. Ze waren gewoon naar een oorlogstijd gereisd, hoe dom konden ze zijn!

Tom was tot dezelfde conclusie gekomen. ‘Bedoelt u de Eerste Wereldoorlog?’ vroeg hij op hoge toon.

Jack, die hem nog altijd ondersteunde, gaf hem waarschuwend een harde por.

Piet hield stil, trok een paar keer aan zijn pijp en liet overduidelijk zijn verbazing merken. ‘De Eérste Wereldoorlog?’

Tom voelde zich betrapt toen hij bedacht dat de Tweede Wereldoorlog nog niet had plaatsgevonden en keek snel naar zijn broer. ‘Sorry, sorry, ik zeg maar wat. Let maar niet op mij, die klap hè?’ Hij wreef over zijn hoofd om zijn uitleg kracht bij te zetten. ‘Zijn we bijna bij uw atelier?’ vroeg hij snel, om van onderwerp te veranderen. ‘Is dat ook uw huis?’

‘Ach, kijk aan, ik heb een plek waar ik eet, een waar ik werk en een waar ik slaap. We gaan nu naar de plek waar ik werk.’ Met een parmantige tred liep de man door.

Die gast moest stinkend rijk zijn, dacht Tom.

‘Valt best mee hoor,’ zei de man opeens, alsof hij Toms gedachten kon lezen. ‘Ik eet ’s avonds in Pension De Linden, ik slaap bij vrienden aan de andere kant van het dorp en ik werk in een atelier. Ach, eigenlijk is het meer een hut in de tuin bij een bevriende hoogleraar. Het zijn dus niet echt mijn eigen huizen, maar ik voel me er wel erg thuis! Kom aan, we zijn er bijna.’

Piet wees onderweg naar een gigantische boom. ‘Prachtig, vind je niet? Nu de herfst is begonnen krijgen de bomen kleur. Het groen gaat over in rood, bruin, geel… een prachtig pallet!’

Sophie bekeek de boom aandachtig en moest bekennen dat Piet gelijk had. De boom zag er bijzonder mooi uit, zo in verschillende kleuren, uitgelicht door de laatste zonnestralen van de dag. Zonder er bij na te denken pakte ze haar telefoon en maakte een foto van het bijzondere exemplaar.

‘Wat heb jij daar?’ vroeg Piet verbaasd.

Lisa was er als de kippen bij om haar zus uit de brand te helpen.

‘Niets bijzonders, dat is een eh…?’

Piet boog voorover, maar voordat hij de telefoon kon bekijken had Sophie hem al weggestopt.

‘We laten hem straks wel zien, oké?’ zei Lisa terwijl Sophie snel doorliep.

Piet wreef aarzelend in zijn nek en wierp opnieuw een blik op Lisa’s sneakers. ‘Ik ben echt benieuwd naar jullie verhaal,’ zei hij. ‘Kom, daar is het.’ Hij wees naar een oprit aan het einde van de straat.

Vlak voordat ze er waren tikte Sophie haar zusje aan en wees naar een van de boerse huisjes aan de rechterkant van de straat. Half verscholen achter een rij bomen, naast een klein met riet bedekt huisje, stond een oudere vrouw water uit een put te pompen. Met ferme klotsen stroomde steeds een straal water in een grote metalen emmer. De vrouw keek even op en knikte vriendelijk.

Lisa knipperde een paar keer met haar ogen. ‘Het lijkt wel alsof we door het Openluchtmuseum lopen.’

Sophie glom bij het aanzicht van het tafereel. ‘Hoe cool zeg, dat wij meemaken hoe ons eigen dorp er honderd jaar geleden uitzag.’

‘Nou, lachen zeg,’ bromde Tom sarcastisch. ‘Totdat die wond op mijn kop gaat ontsteken. Wat voor een vieze ouderwetse ziektes hebben ze hier eigenlijk? Difterie? De pest? Cholera? Wat zeg ik tegen papa?’ Hij staarde knorrig voor zich uit. ‘Moet het niet gehecht worden?’

‘Ik vind het echt heel erg voor je, Tom,’ zei Sophie, die naast hem ging lopen en hem een schouderklopje gaf. Het viel haar opeens op dat Tom ondanks het feit dat hij een stuk jonger was, nu al ietsje langer was dan zijzelf, al had hij door het vele skaten en zijn bredere bouw niet dat slungelachtige van zijn broer. ‘Thuis gaan we meteen langs de huisartsenpost. Maak je geen zorgen, we kunnen in onze tijd alles van hier wel genezen, ook een vieze bacterie. We moeten gewoon niet te lang blijven, maar dat wilde ik toch al niet.’

Piet liep voorop het zandpad op naar zijn atelier.

De vrienden bleven even verbaasd staan toen ze voor het gebouw stonden. ‘De hut’, zoals Piet het onderweg had beschreven, was veel groter dan ze hadden verwacht. Het linkerdeel van het lage gebouw was aan de buitenkant afgetimmerd met planken. De rechterkant van het atelier sprong twee meter naar voren en was helemaal opgetrokken uit baksteen. Zowel in het linkerdeel als in het rechterdeel zaten veel ramen. Tegen de linkerzijde zat een schoorsteen gemetseld van meer dan een meter breed, die tot hoog tussen de bomen rijkte, veel hoger dan het atelier zelf. Het was een vreemd gebouw. Door de opvallende oranje dakpannen leek het geheel een beetje op een Hans en Grietje-huisje.

‘Kom binnen.’ Piet opende de deur, nam zijn hoed af en hing die aan een klein haakje aan de muur.

Buiten was het fris geworden, maar in het atelier was het lekker warm. De blokken hout in de kachel knapperden gezellig. Piet rommelde wat in een kastje, liep met een spons in zijn handen naar een bak water en gebaarde Tom dat hij moest gaan zitten op een van de krukjes die voor de haard stonden.