DRAAG HET NIET ALLEEN, ANNE

Arina Donk
Draag het niet alleen, Anne
© B.V. Uitgeverij De Banier, Utrecht, 1999
Ontwerp omslag: Wim Smalen
Illustratie omslag: Hans Ellens
ISBN 90 336 2630 6
NUGI 340

Alle rechten voorbehouden.
Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of enig andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

ARINA DONK

DRAAG HET
NIET ALLEEN,
ANNE

Het verbijsterende verhaal achter Anne’s masker

DE BANIER - UTRECHT

HELP!

Een dikke muur om mij heen,
zelf gebouwd
van metersdikke steen,
zorgvuldig aangesmeerd.
Ik zit er in,
vol angst, pijn, twijfel,
afgewisseld met diepe eenzaamheid.
Gevangen achter die zelf gebouwde muur.

O, breek alsjeblieft die muur af!
Hier en daar zit stiekem een klein gat,
omdat…
diep in mij
iets hoopte, dat
een naaste
die gaatjes zou zien en helpen!
Zelfs achter die muur zet ik
soms mijn masker op
om mezelf te verbergen.
In dat masker zijn alleen de ogen
van mijzelf.
Kijk dan naar mijn ogen!
Niet naar het masker!

Ogen zijn toch spiegels?
Spiegels van de ziel?
Is er dan echt niemand
die door dat masker heen
mijn ogen ziet,
maar ook wil zien?
Lieve vrienden …,
zijn jullie dan toch niet echt?

Hoofdstuk 1

„Je weet wat ik de vorige keer heb gezegd. Je kunt nu gaan en ik trek twee punten van je cijfer af. De volgende keer dat je je spullen hebt vergeten, krijg je een één!”

Boos kijkt de leraar naar het meisje op de voorste bank. Het huilen staat haar nader dan het lachen. Hij voelt heel goed dat ze bang voor hem is. Toch staat ze niet op om de klas uit te gaan.

„Heb je niet gehoord wat ik heb gezegd? Je kunt gaan…!”

Langzaam staat ze op, terwijl ze de tranen in haar ogen snel weg veegt met de mouw van haar trui. Ze wordt verlegen onder de blikken van haar klasgenoten. Allemaal kijken ze naar haar en ze weet zich even geen houding te geven. Ze is onzeker. Het schooljaar is amper begonnen en nu staat ze er al slecht voor. Als het zo doorgaat zal ze het dit jaar zeker niet halen.

Ze is nauwelijks het lokaal uit of de leraar ziet dat er weer iemand zit te praten. Hij reageert meteen:

„Wil jij er misschien ook uit?”

Het is meteen stil in de klas, maar de leraar is nog niet klaar. Hij zegt:

„Wie in het vervolg zijn spullen heeft vergeten, hoeft niet binnen te komen. Jullie zorgen maar gewoon dat jullie alles hebben. Zo niet…, een één!”

Meneer De Rooij, hun leraar Tekenen, is niet de makkelijkste leraar. Hij kijkt nog eens de klas rond om te zien of er nog iemand scheef in zijn bank zit of zit te praten, maar het is rustig. Er is niemand die graag een één krijgt. Zeker nu niet, want de cijfers tellen mee voor het examen.

Helemaal achter in de klas zit Anne om zich heen te kijken. Ze heeft haar kwasten vergeten en dat betekent dat ze niet verder kan werken aan haar schilderopdracht. Meneer De Rooij mag er beslist niet achter komen dat ze geen kwasten bij zich heeft, want een één kan ze niet gebruiken. Door haar eigen schuld heeft ze voor het vorige werkstuk, een landschap, ook al een keer een twee gekregen. Ze had toen twee keer achter elkaar gespijbeld en dus niets op papier gezet. Toen heeft ze maar een wit vel papier ingeleverd.

„Wat heeft dat te betekenen?” vroeg meneer De Rooij toen.

„Nou, meneer, ik had een heel mooi landschap getekend, maar toen is het plotseling gaan sneeuwen en daardoor is er van mijn landschap niks meer te zien.”

„Origineel bedacht, Anne,” was het antwoord van de leraar, „en daarom krijg je een twee van me.”

Ze moet zorgen dat zoiets haar niet nog een keer overkomt, maar ja, ze zit nu wel zonder kwasten in de les en kan dus niet verder. Ze denkt:

„Wat een onzin eigenlijk om zo’n drukte te maken over een vergeten kwast. Iedereen vergeet toch wel eens wat? En dan zo’n gekke opdracht: rechthoeken en cirkels tekenen, op en in en over elkaar! En als dat is gebeurd moeten we die vlakken inkleuren. Hoe was het ook weer? O ja, van licht naar donker of zo.”

Helemaal precies weet ze het niet, want ze heeft amper geluisterd. Het onderwerp interesseert haar ook totaal niet. Ze schildert liever een opgaande zon of zo. Daar kan ze tenminste nog wat kleurenvariaties en -combinaties in kwijt. Dat is toch veel zinniger dan rondjes en vierkantjes tekenen?

„Maar ja, opdracht is opdracht,” zucht ze onhoorbaar.

Ze kijkt om zich heen om te zien of er misschien iemand in haar buurt zit die twee kwasten bij zich heeft. De leraar kijkt net even de andere kant uit en die kans neemt ze waar. Voor haar zitten Mieke en Jessica, misschien kunnen die haar uit de nood helpen. Ze stoot Mieke aan. Die kijkt geschrokken achterom en dan vraagt Anne gauw zachtjes:

„Heb jij een kwast over?”

Mieke schudt het hoofd en krijgt zelfs een kleur.

„Bang natuurlijk,” denkt Anne zuchtend.

Ze trekt voorzichtig een doos met snoep naar zich toe, die voor haar op de bank staat. Die heeft ze voor schooltijd nog gauw even gekocht om in ieder geval iets te eten te hebben. Ze weet drommels goed dat snoepen tijdens de les verboden is, maar ze is niet gewend zich van dergelijke dingen iets aan te trekken. Voordat ze echter iets kan pakken kijkt de leraar plotseling haar kant uit.

„Nee dus,” denkt ze geïrriteerd.

Ze buigt zich vlug over haar lege blad tekenpapier en rommelt wat in haar etui in de hoop dat er misschien toch nog een kwast in zit. Het enige interessante dat ze vindt, is een verdwaald satéstokje. Dat brengt haar op een idee. Ze kijkt naar Mieke die recht voor haar zit, ziet de lange bruine vlecht die op haar rug hangt en denkt:

„Daar kan ze best een stukje van missen.”

Even aarzelt ze, want het is eigenlijk best een gek idee… Ze kijkt naar de leraar en ziet dat die al weer met enige achterdocht haar kant uit kijkt. Vlug buigt ze zich weer over haar blad papier en onderwijl denkt ze:

„Het is toch niet zo’n slecht idee? Wat is er eigenlijk verkeerd aan? Mieke heeft haar genoeg en die paar dode punten zal ze vast niet missen.”

Ze aarzelt niet langer, pakt een schaar uit haar etui, buigt zich met in de ene hand het satéstokje en in de andere hand de schaar langzaam voorover en… Even later heeft ze het onderste puntje van Mieke’s vlecht afgeknipt en ligt er een heel klein bosje haar op haar tafelblad. Dan knipt ze ook een paar lange haren af aan de bovenkant van haar eigen hoofd en probeert de haren van Mieke en zichzelf aan het satéstokje te binden. Het kost veel moeite, want die gladde haren willen niet wat zij wil. Ze houdt echter vol en eindelijk…, ja hoor, haar kwastje is klaar voor gebruik. Dan mompelt ze zachtjes:

„Wie niet sterk is moet slim zijn, niet waar?”

Als ze even om zich heen kijkt valt haar oog op Leo en ze ziet dat hij met zijn grote, ernstige, bruine ogen naar haar zit te kijken.

„Hij heeft het vast gezien,” denkt ze, „maar hij zal me echt niet verraden. Kan hij maar beter niet doen ook…! Hij geniet natuurlijk van deze les, want hij kan prachtig tekenen.”

Ze heeft zijn vorige opdracht gezien. Een prachtig landschap, het mooiste van de hele klas. Nog even denkt ze over hem door:

„Vreemde knaap eigenlijk, heel stil en hij houdt zich altijd afzijdig van de anderen. Na schooltijd is hij altijd meteen op z’n oude fiets verdwenen. Misschien schaamt hij zich voor z’n kleren of voor die oude fiets, maar hij laat nooit iets merken en reageert ook niet als hij wordt geplaagd of uitgescholden. Hij kan alleen zo in- en in-triest kijken. Niemand weet waar hij woont en waar hij zo maar ineens vandaan is gekomen, in de examenklas nota bene… Het enige wat echt opvalt is zijn uiterst beschaafde taal. Afijn, wat kan dat wat je me ook schelen…!”

Ze buigt zich weer over het lege blad papier, pakt haar liniaal en tekent als eerste een driehoek. Dan doopt ze ijverig haar zogenaamde kwast in de zwarte verf met de bedoeling later op rood over te gaan. Al heel gauw blijkt echter dat haar kwast niet van de beste kwaliteit is, de haren gaan alle kanten op staan en telkens valt er weer een haar uit.

„Dat wordt dus niks,” denkt ze. „Wat kan ik nog meer verzinnen?”

Het hoeft al niet meer, want ineens merkt ze dat er iemand achter haar staat: de leraar op zijn ronde door de klas…! Hij zegt niets, maar pakt de ’kwast’ uit haar handen en vraagt met een stem die niet bepaald vriendelijk klinkt:

„Zo, Anne de Jager, wat heeft dit te betekenen?”

Uiterlijk heel kalm antwoordt ze, alsof het heel normaal is: „Nou, meneer, dat is een nieuw soort kwast, maar erg goed doet hij het niet. Ik neem de volgende keer toch mijn ouwe maar weer mee.”

Meneer De Rooij vindt het minder normaal, want hij ziet dat de kleur van de meeste haren wel erg veel lijkt op de haarkleur van Mieke die voor Anne zit. Hij kijkt nog eens en dan dringt het tot hem door wat ze heeft gedaan. Zijn gezicht wordt vuurrood, zijn stem klinkt keihard en woedend als hij zegt:

„Ben je nou helemaal gek geworden om het haar van een ander at te knippen? Waar haal je de brutaliteit vandaan? Schaam je…!”

Dan begrijpt Mieke ineens wat er is gebeurd. Ze draait zich om, voelt aan haar vlecht, maar voordat ze iets kan zeggen, zegt Anne:

„Geen zorgen, meid. Ik heb er alleen maar een paar dode punten afgeknipt, hoor!”

Het klinkt alsof ze vindt dat ze een goed werk heeft gedaan. De hele klas zit inmiddels te kijken en er wordt danig gelachen.

„Echt iets voor Anne,” denken de anderen, „die is altijd in voor iets geks.”

Bart Veldhuizen roept zelfs door de klas:

„Je kan wel een kwastenwinkeltje beginnen, Anne!”

Dan buldert meneer De Rooij:

„Stilte! Aan het werk allemaal of willen jullie allemaal een één?”

Het drukke gepraat verandert meteen in een zacht gefluister, maar de aandacht blijft bij Anne, want meneer De Rooij heeft nog iets opgemerkt.

„Wat is dit voor doos?” vraagt hij, terwijl zijn vinger priemend wijst naar de doos met snoep die voor Anne op tafel staat.

„Een houten doos, meneer,” zegt Anne die zich uiterlijk van geen kwaad bewust lijkt te zijn. „Ik zal hem even in mijn tas doen, meneer, want eigenlijk staat hij behoorlijk in de weg, vindt u niet?”

Vlug bergt ze de doos op, want ze weet dat er nog meer narigheid komt als hij ziet dat er allemaal snoep in zit.

„Je bent voorlopig nog niet van me af, dame,” snauwt de leraar. „Ik hou niet van dit soort geintjes.”

Hij buigt zich over haar tas en Anne is al bang dat hij toch de doos zal pakken. Dat gebeurt echter niet. Hij pakt een willekeurig boek, haar Nederlandse boek, bladert er even in en zegt dan:

„Hoofdstuk 1 en 2, schrijf die maar eens netjes voor me over.”

Als hij ziet dat Anne weer met uitvluchten wil komen, zegt hij:

„Hou je smoesjes maar voor je, want daar trap ik niet in. Je komt de les niet meer in voor je deze twee hoofdstukken hebt overgeschreven. De volgende keer kun je opnieuw beginnen aan de schilderopdracht, dus zorg maar dat je dan een echte kwast bij je hebt. En nu, weg wezen, ik wil je niet meer zien…!”

„Nou, tot volgende week dan maar,” zegt Anne nog vrolijkbrutaal.

Langzaam loopt ze door het lokaal en kijkt nog eens goed om zich heen. Ze ziet dat meneer De Rooij streng naar haar blijft kijken, maar dat zal haar een zorg zijn. Ze ziet dat Mieke haar wantrouwend nakijkt, ze ziet Bart Veldhuizen bewonderend kijken en achteraan ziet ze Leo die ijverig zit te tekenen en niet meer op of om kijkt. Dan is ze bij de deur en even later staat ze op de gang. Ze denkt:

„Toch wel tof van De Rooij om me een vroegertje te geven. Hij is in zijn woede vast en zeker vergeten om me een één of een twee te geven. Strafwerk, nou ja, het is niet leuk, maar ik heb een hele week de tijd. Ik ben nu in ieder geval een uur eerder vrij dan normaal. Lekker…!”

Hoofdstuk 2

Een paar minuten later rijdt Anne met haar schooltas achter op haar fiets opgewekt de straat op. Hoewel het geen zomer meer is, geniet ze van het heerlijke najaarsweer. Ze weet dat het weer binnen niet al te lange tijd kan verslechteren en dat er najaarsstormen kunnen komen, maar dat deert haar op dit moment niet.

Ze stopt bij snackbar ’De Klingel’, zet haar fiets tegen de muur en laat haar schooltas gewoon achter op de fiets zitten.

„Daar heeft toch niemand iets aan,” denkt ze.

Ze gaat niet naar binnen, maar loopt om de snackbar heen naar de achterkant. Daar is min of meer een verzamelplaats van de leerlingen van drie scholen in de omtrek. Het is een gezellig plekje dat wordt gebruikt zolang het niet te koud is om buiten te zijn. Tussen de bomen door hebben ze uitzicht op een meertje en van de drukke weg langs ’De Klingel’ is niets te zien. Er zit ook deze keer een hele groep leerlingen en Anne wordt hartelijk welkom geheten.

„Hoi, Anne, wat ben jij er vroeg bij! Ik verwachtte je pas over een uur of zo!” zegt een blonde knaap tegen haar.

Anne lacht:

„Och, het is zulk mooi weer en wie weet hoe gauw het weer omslaat. De leraar vond dat ik wel wat vroeger naar huis mocht gaan. Aardig, hè?”

Er wordt gelachen, want ze kennen Anne zo zachtjes aan wel. Ze zal er wel weer eens uitgestuurd zijn. Anne loopt inmiddels naar een meisje dat wat achteraf in het verste hoekje zit weggedoken. Ze zegt:

„Hoi, Marleen, da’s lang geleden!”

Ze hebben een poosje samen op de HAVO gezeten en veel plezier gehad. Nu ziet Anne echter dat Marleen erg triest voor zich uit zit te kijken en ze gaat bij haar zitten.

„Meid, wat ben je stil! Is er wat?”

Marleen zegt niets, ze schudt slechts haar hoofd en de blik in haar ogen geeft duidelijk aan dat ze ook niet van plan is om wat te zeggen. Ze negeert Anne, pakt een boek van de grond en doet net of ze hard zit te leren. Anne begrijpt er niets van en vraagt zich opnieuw af wat Marleen mankeert. Ze trekt haar het boek uit de handen en zegt:

„Wat is dat nou voor een reactie! Waarom doe je zo vreemd?”

Dan wordt haar aandacht even afgeleid door twee jongens uit de examenklas van de LTS die bij een oud ding staan te kijken. Ze roept:

„Hé, wat is dat nou toch voor een oud racemobiel?”

Ze staat op en zegt tegen Marleen:

„Kom op, meid, we gaan even kijken. D’r is niks aan om hier alleen zo stilletjes te zitten.”

Marleen staat op en loopt min of meer werktuiglijk achter Anne aan. Dan ziet Anne al gauw wat de jongens hebben, een soort brommer. Wouter, de jongste van de twee, zegt niet zonder trots:

„Nou, wat zeg je er van? Zelf in elkaar gezet, hoor!”

Zijn vriend Jan staat er bij en zegt niets. Anne kent hem genoeg om te weten dat hij er waarschijnlijk meer aan heeft gedaan dan Wouter. Die gaat echter door:

„Ja, zelf in elkaar gezet van dingen die we op de schroothoop hebben gevonden.”

Anne reageert zoals altijd snel:

„Kun je wel zien, want de helft ontbreekt er aan.”

Wouter is er niet blij mee dat ze zijn trots zo makkelijk afkeurt en gaat over tot de aanval:

„Jij hebt toch geen verstand van zulke dingen, meid, dus hou je mond maar.”

„Ja, denk je soms dat jij ’m krijgt? Stel je voor dat jij met mijn mond intelligente taal gaat uitslaan! Dan herkent niemand je meer, ventje!”

Dan bemoeit Jan, die nog steeds niets heeft gezegd, zich er mee:

„Jij bent een meid, dus kun je helemaal niet met zulke dingen overweg!”

„Proberen?” zegt Anne meteen.

Ze wil wel eens even laten zien dat meisjes echt geen doetjes zijn.

„Marleen, ga je mee? Je kan achterop!”

Marleen zegt niets, ze schudt alleen maar weer een keer haar hoofd.

„Nou, dan niet! Ik vind je maar een zielig schepsel…! Ga jij maar netjes je huiswerk maken, hoor!”

Marleen kijkt haar met een afwezige blik aan en loopt dan weg.

„Ook goed,” zegt Anne boos, „als ze zo doet mag ze niet eens achterop.”

Dan gooit Wouter nog wat olie op het vuur:

„Ach, meiden hebben altijd van die onbegrijpelijke dingen, ze durven nooit wat!”

„Dat heb je gedacht, jochie! Laat me nou eindelijk eens op dat ding rijden! Of zit dat machientje zo slap in elkaar dat hij al kapot gaat als ik er op ga zitten?”

„Oké, jij je zin,” zegt Jan dan, „ik zal hem voor je starten.” Wouter sputtert nog wat:

„Maar verniel hem niet, want dan geef ik je eigenhandig een pak slag,” zegt hij dreigend.

„Nou word ik toch bang!” zegt Anne, weinig onder de indruk. „Jij slaan? Ach, slappeling, jij slaat hooguit twee keer: één keer mis en één keer achterover!”

„En wie denk je daarvoor mee te brengen?” moppert Wouter spottend.

Anne heeft zoals altijd haar antwoord klaar:

„Een pak gevulde koeken, jochie, meer heb ik niet nodig. Die kan ik dan na afloop lekker opeten. Nou goed?”

Ineens schrikt ze op van een vreselijk lawaai: Jan heeft de motor gestart! De hele groep achter de snackbar schrikt zich een ongeluk van de herrie en Anne roept:

„Mensenlieve, het lijkt wel een helikopter!”

„Dat komt omdat er nog geen uitlaat onder zit,” legt Wouter uit, „die hebben we nog niet kunnen vinden.”

„Nou, zitten!” commandeert Jan.

Anne begrijpt dat ze na haar grote mond nu niet meer terug kan. Ze gaat zitten en Jan drukt haar meteen een ijzerdraadje in de handen. Dat moet ze vasthouden, want het dient als handvat.

„Je moet met één hand sturen en met je andere hand aan het draadje trekken,” legt Jan uit. „De gaskabel is namelijk net gebroken, dus moet het even zo.”

„O, geen probleem,” zegt Anne stoer, „da’s natuurlijk de nieuwigheid.”

Dan komt Frits aan lopen. Hij waarschuwt:

„Hou het stuur goed vast, Anne, want als je gas geeft gaat dat ding rijden en dan moet je hem onder controle hebben.”

Frits is er niet gelukkig mee dat Anne met dit gevaarlijke ding de weg op gaat. Hij kent haar en weet ook dat ze zich niets uit het hoofd laat praten, als ze het eenmaal van plan is. Ze luistert echter wel, want ze knikt naar hem en houdt het stuur stevig met haar ene hand vast. Dan trekt ze met de andere hand aan het ijzerdraadje dat als gaskabel dienst doet. Ze trekt veel te hard, schiet vooruit en valt bijna van het vehikel af. Ze probeert het nog een keer en dan gaat het al veel beter. Als ze ziet dat iedereen naar haar kijkt denkt ze:

„Ik zal ze eens even wat laten zien. Ze rijdt in een impuls om de snackbar heen, zo de drukke weg op. Er wordt nog geroepen dat ze terug moet komen, maar dat hoort ze al niet meer. Ze geeft wat meer gas en ondanks al het lawaai krijgt het ding behoorlijk vaart. Dan kijkt ze op en schrikt, want vlak voor haar springt een verkeerslicht op rood. Op tijd remmen kan ze niet meer, dus besluit ze maar door rood te rijden.

Dan doemt echter een nieuw probleem op. Zo’n twintig meter verder verspert een politiemotor de weg. Anne bedenkt zich geen moment, maar gooit het stuur om. Ze tolt een paar keer in het rond, maar weet het vehikel overeind te houden. Weer vliegt ze door het rode licht, ze kan nog net een auto ontwijken. Remmen piepen en zigzaggend schiet ze op de ontembare brommer tussen het verkeer door. Even denkt ze:

„Waar ben ik aan begonnen…?”

Dan is ze aan de overkant en is het gevaar gelukkig voorbij. Het hart klopt haar in de keel, maar ze denkt maar één ding:

„Weg wezen, want die politieagent zal het er vast niet bij laten zitten!”

Ze is echter nauwelijks een beetje van de schrik bekomen, als ze ziet dat de motoragent haar op de hielen zit. Hij gelast haar te stoppen en ze doet dan verder ook maar geen poging om te ontsnappen. Ze is nuchter genoeg om te weten dat zo’n poging toch tot mislukken is gedoemd en haar problemen alleen maar groter kan maken.

Ze stopt met de nodige moeite en klemt haar trillende handen om het stuur van de brommer. Ze kijkt niet op of om en verwacht elk ogenblik een barse stem achter zich te horen, maar het blijft lang stil. Dan kijkt ze toch maar op en ziet een wat oudere agent die haar alleen maar ernstig aan kijkt en dan zijn hoofd schudt. Dat vindt ze nog erger dan een fikse uitbrander.

„Kind, kind,” zegt hij eindelijk, „wat speel jij met je leven!”

Anne heeft er een verschrikkelijke hekel aan als iemand ’kind’ tegen haar zegt, maar deze keer is het anders. Het klinkt zo bezorgd dat het haar rechtstreeks in het hart treft, waarom weet ze niet.

De agent praat verder:

„Eerst steek je zo maar over terwijl het licht op rood staat, dan keer je plotseling om en rijd je nog een keer levensgevaarlijk door het rode licht en tussen alle optrekkende auto’s door. Je brengt niet alleen jezelf in groot gevaar, maar je hindert ook nog het andere verkeer en brengt andere mensenlevens in gevaar. Waarom doe je zoiets?”

Anne probeert zich er uit te redden:

„Nou, eh…, ik kon niet op tijd stoppen toen ik ineens dat licht op rood zag springen. Ik moest er doorheen, maar toen ben ik wel meteen terug gegaan natuurlijk,” zegt ze.

„Om toch nog even te wachten tot het licht op groen zou springen zeker,” zegt de agent die nu toch echt boos begint te worden. „Meisje, ik hou niet van dit soort onzinnige verhalen. Ik wil nu een eerlijk antwoord van je. Hoe zit het echt in elkaar?”

Anne voelt heel goed aan dat ze geen keus heeft en zegt eerlijk:

„Ik zag u staan en daarom ging ik terug.”

„Ik denk dat je nu de waarheid hebt gesproken,” zegt de agent. „Hoe oud ben je?”

„Ik hoop zeventien te worden,” zegt Anne, maar terwijl ze het zegt krijgt ze een kleur, want ze weet dat het geduld van deze agent zo zachtjes aan wel op zal raken.

„Nu moet je eens goed luisteren, meisje. Als je zo doorgaat vrees ik dat je niet eens je zestiende verjaardag haalt. Hou op met leugens vertellen, want ik zie dat je liegt. Ik vraag me zelfs af of je al vijftien bent!”

Anne reageert fel, want het is niet leuk als ’klein kind’ te worden gezien.

„Echt wel,” zegt ze fel, „ik hoop zestien te worden.”

„Je bent dus in overtreding, wantje mag voor je zestiende geen brommer rijden, zoals je ongetwijfeld weet, en zeker niet op zo’n ding als waar je nu op rijdt. Wat heb je trouwens in je handen?”

„Dat is de gaskabel, de echte is net afgebroken.”

„Goed, vertel me dan eens wat voor smoes je achter de hand hebt voor het ontbrekende voor- en achterlicht.”

Anne hoort dat de stem van de agent harder gaat klinken, maar ze blijft nog volharden in haar houding en antwoordt brutaal:

„Nou, het is niet donker, dus waarom moet ik een voor- en een achterlicht hebben?”

De agent gaat daar niet direct op in, maar zegt:

„Dat ding is niet verzekerd en je draagt geen helm. Er zit geen uitlaat onder en dat is ook verboden. Je bent twee keer door rood licht gereden en… je bent nog brutaal ook. Ik denk dat ik zo nog wel even door kan gaan. Heb je enig idee wat het je gaat kosten, als ik je voor al je overtredingen een bekeuring geef?”

„Veel meer geld dan ik heb, denk ik.”

„Juist. Hoe kom je eigenlijk aan dat ding?”

„Eh…, gevonden,” liegt Anne die Wouter en Jan niet wil verraden.

„Misschien snap je het nog niet, maar ik heb niet om leugens gevraagd,” klinkt het streng en ongeduldig. „Hoe kom je aan dit ding?”

Anne besluit eerlijk te antwoorden:

„Ik mocht er van twee jongens een stukje op rijden, maar ik denk niet dat het hun bedoeling was dat ik er de weg mee op zou gaan.”

„Namen?”

„Die noem ik liever niet,” antwoordt ze.

„Doe het toch maar, want anders draai je alleen voor alle kosten op.”

Dan kijkt ze de agent vastberaden aan en zegt:

„Ik wil echt niet brutaal zijn, agent, maar ik verraad die jongens niet, hoe veel bekeuringen u me ook geeft. Zij hoeven niet te lijden door mijn schuld. Ik ben fout geweest, zij niet.”

Tot haar verbazing reageert de agent met een glimlach op haar felle reactie. Hij zegt:

„Deze keer laat ik het hierbij, maar als je ooit weer zoiets in je hoofd haalt, dan zal ik er persoonlijk voor zorgen dat je er heel wat minder goed afkomt. Dit stuk oud roest neem ik in beslag, want daar kunnen alleen maar meer ongelukken mee gebeuren.”

„Ja, maar, agent,” zegt Anne, „hij is niet van mij.”

Ze is bang dat Jan en Wouter woedend zullen zijn als hun ’kunstwerk’ niet meer terug komt. De agent is echter niet van plan nog soepeler te zijn. Hij zegt:

„Ik vind het mooi geweest. Ik begrijp niet dat je nog een gunst durft te vragen. Maak dat je weg komt voordat ik me bedenk!”

Anne ziet wel in dat ze beter maar kan gaan. Ze loopt langzaam terug in de richting van de snackbar. Hoe dichter ze er bij komt, hoe langzamer ze gaat lopen. Ze heeft geen idee hoe ze hier nu weer uit moet komen. Dan hoort ze al een stem:

„Waar blijf je nou? Waar is onze brommer?”

De hele groep staat haar op te wachten.

„Nou,” snauwt Wouter nog een keer, „waar is de brommer?”

Aarzelend zegt Anne:

„De politie…”

Verder komt ze niet, want Wouter valt haar al kwaad en geschrokken in de rede:

„Je wilt toch niet zeggen dat de politie je met onze brommer heeft gesnapt? We hebben nog zo geroepen dat je de weg niet op moest gaan! Je wilde niet luisteren en nu zijn wij onze brommer kwijt!”

Anne weet dat hij gelijk heeft en hoewel ze zelden om woorden verlegen zit, weet ze nu niet wat ze moet zeggen. Dan zegt Jan rustig:

„Nou, je zorgt maar dat we hem terug krijgen.”

Wouter is minder rustig en begint weer:

„Jullie meiden ook altijd met jullie stomme gedoe…!”

Dan mengt Frits zich in de discussie:

„Stel je niet zo vreselijk aan, man. Dat ding viel van ellende haast uit elkaar. Daar kunnen toch alleen maar ongelukken mee gebeuren. Wees blij dat je er af bent.”

Wouter snauwt hem toe:

„Bemoei je met je eigen zaken, opa.”

Frits geeft echter nog niet op:

„Het is niet eerlijk dat jullie Anne van alles de schuld geven. Jullie hebben haar er toch op laten rijden?”

„We hebben jouw mening niet gevraagd, opa. Als we je nodig hebben roepen we wel, hoor. We hebben toch niet gezegd dat ze de weg op moest gaan? Bemoei je met je eigen meid, of val je soms op Anne dat je zo voor haar op komt?”

Anne kijkt Frits dankbaar aan. Ze vindt het best leuk dat iemand uit VWO-6 het voor haar op neemt.

Jan vindt het genoeg geweest, hij zegt tegen Wouter:

„Kom op, we gaan naar huis.”

Al mopperend loopt Wouter achter zijn vriend aan, maar hij draait zich nog wel een keer om naar Anne om te roepen:

„We krijgen je nog wel en zorg maar gauw dat die brommer terug komt!”

Voor Anne is het echter nog niet afgelopen, want Frits komt naar haar toe en zegt ernstig:

„Wat ben je soms toch een wilde, Anne. Je doet maar raak en vraagt je zelfs niet af of wat je doet misschien kwaad kan voor een ander. Ik heb het allemaal gezien, hoor, daar op die kruising met het rode licht. Ik heb staan trillen op mijn benen. Doe alsjeblieft in het vervolg wat voorzichtiger. Ik ga nu naar huis, maar ik hoop dat je er nog eens over nadenkt.”

Hij keert zich om en Anne ziet nog net dat hij Mirjam, zijn meisje, haalt die een eindje verder op hem staat te wachten. Ze is er niet blij mee dat hij haar nog even de les heeft gelezen. Ze ziet hem niet vaak bij de snackbar, want hij schijnt erg serieus te leren. Hij wil later rechter worden, schijnt het.

„Saai beroep,” denkt Anne, „maar dat past wel bij hem. Al die lui uit de hoogste klassen van het ’Biesbos-college’ zijn zo. Hoe hoger het niveau, hoe serieuzer. Och, ze zijn nu eenmaal niet anders en zo lang ze mij ook maar nemen zoals ik ben…”

Ze kijkt rond of ze Marleen ziet, maar die is nergens meer te bekennen. Ze begrijpt nog steeds niet wat er met haar aan de hand is, ze zijn toch altijd heel ’close’ geweest. Waarom doet ze nu dan zo vreemd en afwijzend? Ze denkt er goed over na en komt dan tot de slotsom dat Marleen twee weken geleden ook al zo stug deed. Zo heel anders dan voor de vakantie, toen ze altijd vrolijk was en meedeed met de rest. Dan besluit ze op haar eigen manier:

„Nou, graag of helemaal niet. Voor haar tien anderen! Het is op het ogenblik belangrijker dat het weer goed wordt met Jan en Wouter. Gelukkig is Wouter nooit lang kwaad. Ik zal wel zien.”

Ze kijkt op haar horloge en ziet dat het al vijf uur is geweest. Langzamerhand krijgt ze trek in iets, maar bij de snackbar is inmiddels niemand meer. Het wordt kouder en Anne besluit dan maar de snackbar in te gaan. Daar is het in ieder geval warm en ze kan er ook wat te eten kopen.

Hoofdstuk 3

Het is al halfacht geweest als Anne op huis aan fietst. Ze denkt:

„Er zal wel niemand thuis zijn. Nou, dan heb ik ook van niemand last en zeurt er niemand aan mijn hoofd, omdat ik zo laat ben. Niet dat ik me daar iets van aan trek, ik maak zelf wel uit wat ik doe.”

Het was de bedoeling om die avond met z’n allen naar een orgelconcert te gaan, maar zij kon het enthousiasme van anderen niet delen. Ze wist wel betere muziek. Maar ja, ze bedachten nou eenmaal altijd dingen die zij niet leuk vindt.

„Het concert begint om acht uur,” denkt ze dan, „dus zullen ze wel weg zijn. Lekker rustig.”

Ze heeft het echter mis, want er brandt licht in de kamer en ze ziet dat haar stiefvader op z’n gemak de krant zit te lezen.

„Wat heeft dat nou weer te betekenen?” denkt ze. „Wat zal er met hem zijn? Hij vindt zo’n concert altijd een uitje. Nou ja, hij zal er zijn redenen wel voor hebben.”

Ze zet haar fiets in de schuur en loopt naar binnen. Haar stiefvader kijkt op en zegt met een licht verwijt in zijn stem:

„Zo, Anne, ben je daar eindelijk?”

Ze heeft helemaal geen zin in een preek, ze maakt zelf wel uit wat ze doet. Daarom zegt ze alleen maar:

„Ook goeienavond. Ik heb veel huiswerk, dus ik ga meteen naar boven.”

Dat is echter niet de bedoeling, want haar stiefvader zegt:

„Nee, Anne, we moeten eerst eens even samen praten.”

„Daar heb ik nu geen tijd voor,” antwoordt ze afwijzend.

„Dan maak je maar tijd, want zo kan het niet langer.”

„Wat kan er niet langer?” vraagt Anne kwaad. „Ik dacht dat u naar een concert zou gaan…”

„Dat was inderdaad de bedoeling, maar jij was niet op tijd thuis.”

„U hoeft toch niet op mij te wachten? Ik ben geen klein kind meer…!”

Ze loopt naar de deur met de bedoeling naar haar kamer te gaan en zo een eind aan het gesprek te maken. Dat lukt echter niet, want haar stiefvader zegt:

„Anne, waarom doe je zo? Je sluit je helemaal voor ons af en je bent nooit op tijd thuis. Heb je het hier niet naar je zin?”

„Ik moet toch zeker zelf weten wat ik doe? Als ik geen zin heb om naar zo’n dom concert te gaan, dan ga ik niet! Jullie regelen maar van alles zonder te vragen of ik er wel zin in heb. Is het soms verplicht?”

„Je hebt nooit ergens zin in, Anne. Je doet alsof je alleen op de wereld bent en je houdt nooit rekening met een ander.”

„Daar heeft toch niemand last van?”

„Daar vergis je je in. Je moeder en ik hebben daar veel verdriet van. Je komt en gaat als het jou uitkomt en denkt nooit aan een ander. Zo kun je toch niet met elkaar leven?” „Hou toch eens op met dat gezeur. Als jullie je niet overal mee bemoeien hebben jullie ook geen last van me.”

„Als iedereen in huis hier zo gaat denken, dan wordt het een chaos, Anne. Je moet niet zo egoïstisch zijn. Op die manier blijft er hier in huis geen gezelligheid over.”

„Ik heb helemaal geen behoefte aan dat soort gezelligheid,” wijst Anne af.

Haar stiefvader zucht eens diep, maar geeft het nog niet op: „Je bent niet alleen op de wereld, Anne. Je mist op die manier zo veel gezelligheid!”

„Ik heb al gezegd dat ik daar geen behoefte aan heb! Ik heb hier toch niet voor gekozen?”

„Dat klinkt hard, Anne. Heb je zo’n hekel aan ons?”

„Dat niet, maar wel aan dat eindeloze gezeur van jullie!”

„Je moeder is met mij getrouwd, Anne, en daardoor heb je er twee zussen bij gekregen.”

„Dat is de keus van mijn moeder geweest en dat moet ze zelf weten. Het is tenslotte haar leven. Jullie vergeten echter dat ik mijn eigen leven heb! Mijn keus is dit niet geweest en voor mij is het dus heel anders dan voor mijn moeder. Zij heeft voor u en uw twee dochters gekozen, ik niet! Voordat u hier bent gekomen werkte ze veel en als ze niet moest werken had ze het druk met Gera. Nou, ik vond dat prima, want ik kon me best zelf vermaken. Toen waren jullie er opeens en vanaf dat moment is alles hier anders geworden. Voor die tijd deed ik geen dingen waar ik het nut niet van in zag en dat doe ik nu ook niet. Ik moet jullie accepteren, accepteer mij dan ook…!”

„Gera is toch niet zo dwars, Anne?”

„Ik ben Gera niet. Jullie zoeken gewoon problemen. Laat me mijn gang gaan, dan hebben jullie ook geen last van me.”

Ze ziet dat haar stiefvader zucht en denkt dan:

„Ik snap niet waarom die man het zich zo moeilijk maakt.” Dan vraagt ze:

„Waarom wilt u eigenlijk dat ik meer thuis ben en met jullie uitjes meega?”

„Omdat ik ook voor jou graag een vader wil zijn, Anne. Je hoort er net zo goed bij als Gera en Marijke en Dini.”

„Nou, ik heb het bijna mijn hele leven al zonder vader moeten stellen en dat is altijd goed gegaan. Ik heb helemaal geen behoefte aan een vader.”

„Dat weet ik dan, Anne. Ik hoop dat jij beseft dat je me met deze uitspraak veel verdriet doet.”

Er valt een stilte en dat is iets waar Anne slecht tegen kan. Ze staat op en zegt:

„Ik ga huiswerk maken.”

„Heb je veel te doen?” vraagt haar stiefvader meelevend.

„Waarom moet u dat weten? Maakt het wat uit?”

„Mag ik je dan helemaal niets vragen?”

„Ja, hoor, als het iets zinnigs is…”

Hij begint over iets anders:

„Er heeft vanmiddag een leraar van je gebeld.”

„Nou, en…,” antwoordt Anne nors.

„Het was meneer Van Laar, Anne. Hij is het er niet mee eens dat je in de klas zit te snoepen en dat je…”

Ze laat hem niet uitpraten en zegt:

„Daar heeft hij toch geen last van, als ik een snoepje eet?”

„Misschien kun je me eens uit laten praten. Je luistert niet tijdens de les en stookt je medeleerlingen op. Hoe zou je dat zelf vinden, als je in zijn situatie zou zijn?”

„Dat is toch zeker zijn probleem? De halve klas durft nooit iets te doen.”

„Dat zijn dan verstandige leerlingen. Hij zal niet de eerste leraar zijn die overspannen wordt door leerlingen zoals jij…!”

„Nou, dan mag u me als psychiater wel dankbaar zijn, want zo hou ik u aan het werk!”

Ze blijft nog even staan, maar er komt geen reactie meer. Dan denkt ze:

„Het is weer mooi geweest voor vandaag. Ik ben dat gezeur nu goed zat.”

Ze draait zich om en loopt de kamer uit. Als ze eenmaal in haar eigen kamer is, denkt ze wel:

„Op een of andere manier moet hij toch wel wat om me geven, anders zou hij niet zo veel moeite doen en nog thuis blijven ook.”

Dan verdwijnt dat korte moment en denkt ze:

„Waar maakt hij zich druk om? Hij heeft toch zeker niks met mij te maken…!”

Haar gedachten gaan terug naar de Engelse les van meneer Van Laar, van wie ze die dag het eerste uur les heeft gehad. Ze vindt het maar zielig dat zo’n man meteen de telefoon pakt. Ze was het hele drama al bijna vergeten. Hij begon aan het begin van de les direct te zeuren en ze moest het snoepje dat ze in haar mond had weggooien. Ze vroeg hem toen of hij er last van had en toen zei hij:

„Dit zijn nu eenmaal de regels en ik wil geen brutale mond van jou!”

„Ik wil ook wel eens wat en u moet niet zo zaniken om niks,” antwoordde ze brutaal.

Dat deed de deur dicht en ze moest vertrekken. Ze gaf hem onderweg naar de deur nog een grote mond en dat was het… En dan moest zo’n man meteen gaan bellen. Bah, wat kinderachtig…!

Ze haalt de boeken van de afgelopen dag uit haar tas en doet die voor de volgende dag er in. Daarmee is wat haar betreft het huiswerk klaar. Ze kan best leren, maar heeft er een gruwelijke hekel aan. Daarom zit ze inmiddels op de MAVO, hoewel ze best HAVO zou kunnen doen.

Even denkt ze na, want ze heeft geen zin om naar beneden te gaan. Dan besluit ze om in de kamer van Dini en Marijke een leuk boek te gaan zoeken. Zodra ze daar binnen stapt ziet ze de grote foto die boven het bed van Dini hangt. Het is een foto van Dini’s vriend Frank aan wie ze een gruwelijke hekel heeft. Ze vindt hem hoogmoedig en bemoeiziek en betweterig. Nou, dan is hij bij haar aan het verkeerde adres. Bovendien is hij haar altijd veel te netjes gekleed en heeft hij van die echte kantoorhandjes. Daarbij komt dat ze hem een keer tegen Dini heeft horen zeggen:

„Die Anne, nou, ik vind haar erg onvolwassen.”

Daar heeft ze direct op gereageerd door hem eens even fijntjes te vertellen hoe ze over hem denkt. Daarna heeft ze hem min of meer bewust genegeerd en dat zal ze blijven doen zo lang hij haar tenminste met rust laat.

Ze bekijkt de boeken op de plank van Dini, maar er is niet één titel bij die haar aanspreekt. Dan besluit ze maar weer terug te gaan naar haar eigen kamer. Ze pakt haar walkman uit de la van haar bureau en zet hem op. Dan pakt ze een van haar eigen leesboeken en ze is al snel in de ban van het verhaal en van de popmuziek. Het gesprek met haar stiefvader dat ze nog geen kwartier geleden heeft gehad, is ze snel vergeten. Ze vindt dergelijke gesprekken maar zelden de moeite waard om er langer bij stil te staan.

Vader Van Zeggelen zit nog altijd beneden. Hij weet bijna altijd een oplossing te vinden voor de problemen van zijn patiënten, maar in zijn eigen gezin wil dat maar niet lukken. Hij zucht nog eens diep en denkt dan:

„Anne is moeilijk, maar het heeft natuurlijk wel een oorzaak. Ze was negen jaar toen haar vader bij een ongeluk om het leven kwam en ze achterbleef met haar moeder en haar zusje Gera die toen acht was. Haar moeder kon het verlies van haar man moeilijk verwerken en had bovendien haar handen vol aan Gera die op de ZMLK-school zat. Voor Anne was er dus amper tijd over. Ze was bijdehand en ging toen al helemaal haar eigen gang. Op school ging het aardig en na schooltijd deed ze waar ze zin in had, zonder zich iets van haar moeder en Gera aan te trekken. Haar moeder kon haar niet bereiken en liet haar daarom meestal maar haar gang gaan, waardoor het steeds meer uit de hand liep.”

Hij weet nog heel goed hoe Anne’s moeder drie jaar na de dood van haar man bij hem als psychiater kwam, radeloos vanwege haar eigen onverwerkte verdriet en vanwege Anne van twaalf op wie ze totaal geen vat had. Hij had verscheidene gesprekken met haar, maar vond het op een gegeven moment toch noodzakelijk ook eens met Anne zelf te praten. Die zag daar echter het nut niet van in en dus ging ze ook niet naar hem toe. Het lukte hem wel contact te krijgen met Gera, een lief en gevoelig meisje dat haar moeder veel meer steun gaf dan de eigenzinnige Anne. Langzamerhand was er na de aanvankelijke bewondering voor Anne’s moeder een diepere band ontstaan en na enige tijd moest hij tegenover zichzelf toegeven dat hij van deze moedige vrouw was gaan houden. En dat bleek wederzijds te zijn. Hij was toen al vier jaar weduwnaar en leefde met zijn twee dochters, Marijke en Dini, samen.

Hij mijmert verder:

„Marijke is nu 21 en tandartsassistente. Dini is 20 en werkt in een winkel. Wat zijn die meiden verschillend, Marijke fel in haar reacties, Dini rustig en gevoelig. Ze heeft nu al anderhalf jaar verkering met Frank, een accountant. Een nette jongen, niks op aan te merken.”

Toch is hij niet echt blij met hem. Hij vindt Frank te hoogmoedig en het doet hem telkens weer pijn, als Frank Dini laat voelen dat hij qua niveau eigenlijk ver boven haar staat. Hij ziet niet in dat Dini sociaal gezien hem verre de baas is. Hij voelt soms het verdriet van Dini, als Frank weer eens onaardig en neerbuigend uit de hoek komt.

Als het contact met Gerda, de moeder van Anne en Gera steeds hechtere vormen gaat aannemen en hij regelmatig bij haar over de vloer komt, duurt het toch nog maanden voordat hij eindelijk Anne een keer ziet. En dat is dan nog door een samenloop van omstandigheden.

Anne is namelijk onderweg naar het zwembad tot de ontdekking gekomen dat ze een handdoek heeft vergeten en gaat terug naar huis om hem te halen. Ze pakt een handdoek en wil zonder een woord te zeggen weer gaan. Dan roept haar moeder:

„Anne, kom even binnen om kennis te maken.”

Anne roept brutaal terug:

„Mens, die man komt toch niet voor mij…!”

Ze vertrekt zonder zich te laten zien. Dat is zijn eerste indruk van haar geweest. Toen al heeft hij besloten dat hij toch een keer met haar wil praten, maar het heeft best nog een tijd geduurd voor het zover was. Hij heeft haar toen gevraagd:

„Hoe vind je het als ik met Marijke en Dini bij jullie kom wonen?”

Haar antwoord was kort maar krachtig:

„Dat moeten jullie zelf weten.”

„Vind je het dan niet leuk om weer een vader en ook nog twee zussen te krijgen?” vroeg Gerda toen wanhopig.

„Ik moet het al jaren zonder vader zien te redden en ik zie niet in waarvoor ik nu ineens een vader nodig zou hebben. En aan zussen die zich overal mee bemoeien, heb ik al helemaal geen behoefte. Ik kies hier niet voor, ik heb mijn eigen leven.”

Twaalf jaar was ze toen en hij schrok van haar onverschilligheid. Toch zag hij dat achter haar afwijzende houding een stuk onzekerheid schuil ging. Ze sloeg haar ogen neer als ze merkte dat hij haar aankeek of ze wendde gauw haar hoofd af.