Geef mij de kracht

M. Rutgers
Geef mij de kracht
© B.V. Uitgeverij De Banier, Utrecht - 2007
Omslagillustratie: Wenneke Boogaard-Alblas
Vormgeving binnenwerk: Mariëtte Wilgehof
Vormgeving omslag: Marlon IJspol
ISBN 978 90 336 28986
NUR 344

Alle rechten voorbehouden.
Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een
geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige
wijze, hetzij digitaal, elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of op
enige andere wijze, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

Martin Rutgers

Geef mij
de kracht

De Banier

1

De najaarsvakantie is begonnen en dat betekent dat op vrijdagavond en zaterdag de campings en bungalowparken langzaam vollopen met gasten. Ook op het vrij diep in de Veluwse bossen gelegen park ‘Berkenrode’ is het vol aan het worden.

Het gezin Geerlings, vader Jan, moeder Greet, dochter Janneke van zestien en zoon Roel van veertien, heeft zich op vrijdagavond geïnstalleerd in een gehuurde stacaravan. Het is hun eerste vakantie op de Veluwe. Tot nu toe hadden Janneke en Roel altijd hun zin gekregen: naar Zeeland en dan het liefst naar de duinen en stranden van Walcheren. Deze keer hebben Jan en Greet echter anders beslist. Het heeft best de nodige strubbelingen gegeven, maar ze hebben doorgezet. ‘Deze keer beslissen wij; we gaan nu eens genieten van de herfsttinten in de Veluwse bossen. En daar wil ik geen discussie over’, heeft Jan duidelijk gezegd.

Janneke en Roel kennen hun vader goed genoeg om aan zijn stem te horen dat het geen zin heeft er dan nog woorden aan vuil te maken, maar vooral Roel heeft behoorlijk gemopperd. Hij heeft op Walcheren enkele jaren na elkaar een aantal jongens ontmoet met wie hij goed overweg kon en op ‘Berkenrode’ kent hij niemand. Janneke levert opvallend weinig commentaar, hoewel ze in de laatste zomervakantie in Zeeland een leuke jongen heeft ontmoet die bij het afscheid op een speciale toon zei: ‘Tot in de herfstvakantie!’ Hij heeft haar na de vakantie zelfs nog een kaart gestuurd met rode rozen en een hartje erop!

Roel en Janneke gaan ’s avonds, nadat alles uitgepakt is, samen het terrein nog even op. Ze zien dat er al heel veel gasten zijn gearriveerd, maar leeftijdsgenoten zien ze nauwelijks.

‘Dat zal wel een saaie week worden,’ moppert Roel, ‘geen hond te zien hier!’

‘Een hond? Daar heb je ook niks aan. Bovendien staat er bij de ingang op een bordje dat honden niet welkom zijn’, zegt Janneke, maar ze is het wél met hem eens dat er tot nu toe weinig aantrekkelijks aan dit park is. ‘We zullen het ermee moeten doen, broertje,’ zegt ze tamelijk opgewekt, ‘het is maar een week, dus die kom je wel door, denk ik.’

Het wordt langzaam donker en daarom lopen ze maar terug naar hun caravan.

‘En, jongelui …?’ vraagt vader als ze binnen achter een glas cola zitten. ‘Leuk park?’

‘Niks aan’, bromt Roel. ‘Allemaal ouwe mensen zoals jullie. Dat kan gezellig worden!’

‘Wat zielig voor je, joh, en dan ook nog zulke oude ouders … Hoe kom je deze week door! En jij, Janneke?’

‘Het is hier stil en donker,’ antwoordt ze weinig enthousiast, ‘maar gelukkig moet ik nog een werkstuk maken, dus als hier verder niks te beleven valt … Ik hoop dat het een beetje meevalt.’

‘Wat een lieve kinderen hebben we toch, vrouw!’

‘Morgen ziet het er vast anders uit’, reageert moeder optimistisch. ‘Eerst maar eens goed slapen, denk ik. Wie weet wat de nieuwe dag brengt …’

Daarbij kijkt ze Janneke even aan, die meteen haar ogen neerslaat en haar gezicht afwendt om een opkomende blos te verbergen.

‘Het is te hopen, want anders wordt het wel een erg teleurstellende week, vrees ik. Jongens, ga maar snel naar bed. Hopelijk hebben jullie morgenochtend een beter humeur. Welterusten.’

Als de deuren van de slaapcabines dicht zijn en er geen licht meer brandt, lopen Greet en Jan nog even naar buiten. Het is knap gehorig in de caravan en als je helemaal niets meer kunt zeggen …

‘Het is inderdaad wel even wennen na ons vaste, gezellige huisje op Walcheren,’ zegt Greet, ‘maar ik denk dat er andere dingen spelen. Janneke heeft vast gehoopt op een weerzien met die Sjaak en Roel mist nu nog zijn makkers daar. Hopelijk gaat het morgen beter, als ze eenmaal zien hoe mooi het hier bij daglicht is. Bovendien … het is vakantie en de camping is vol, staat er op het bord bij de ingang. Het zullen dus vast niet alleen van die oude mensen zoals wij zijn. Ja, ja, leuk als je kinderen je zo zien.’

‘Je bent zo oud als je je voelt, Greet. Ik vind mezelf in ieder geval nog geen ouwe man. Hoewel … een nachtje slapen zal mij ook welkom zijn na een dag werken en een lange rit hierheen.’

‘Nou, ouwetje, dan gaan we toch ook met de kippen op stok!’ antwoordt Greet terwijl ze haar arm door die van Jan steekt. ‘Kom op, we lopen nog een stukje, dat is goed om in slaap te raken.’

Roel meldt zich de volgende morgen redelijk op tijd, maar zijn vader zit al aan de gedekte tafel.

‘Zo, vriend, goed geslapen?’

‘Hm …’

‘Juist, een duidelijk antwoord. Met je verkeerde been uit bed gestapt?’

‘Hm …’

‘Ik begrijp het helemaal. Ga je soms liever naar huis? Dan kunnen we mooi de komende week de schuur een grote beurt geven’, grapt vader.

Dan is Janneke inmiddels ook van de partij en is het wachten op moeder die zich, nadat ze de tafel had gedekt, was gaan aankleden in de kleine was- en kleedruimte.

‘Goeiemorgen, dochterlief. Is jouw bui beter dan die van je broertje?’

‘Valt mee, pap. Alleen is het bed nogal smal en ik heb een keer of twee mijn knie gestoten bij het omdraaien.’

‘En mijn bed is te hard!’ moppert Roel dan ook. ‘Op Walcheren hebben ze tenminste goede bedden. Het is hier niet leuk!’

‘Dat weten we dan. O, daar is jullie moeder, even opgewekt als altijd. Ha, vrouw, weet jij van wie onze kinderen dat ochtendhumeur hebben? Ach, laat ook maar. Ik ga verse broodjes halen, dan eten we gezellig - ik zeg dus: gezellig! - en daarna zullen we kijken wat we verder doen: blijven of naar huis gaan.’

Moeder heeft alles gehoord toen ze in de wasruimte was en reageert dus bewust niet. Ze blijft zwijgen, ook als Jan naar de kampwinkel is en dat vinden Janneke en Roel knap benauwend. Ze weten namelijk drommels goed dat hun vader rustig naar huis gaat, als het hem niet zint.

‘Zo, hier zijn verse broodjes en croissants. Aan tafel, dan kunnen we bidden.’

Het is een stille maaltijd, maar Jan Geerlings kent zijn kinderen goed genoeg om te weten dat ze nadenken over wat hij heeft gezegd.

Als ze allemaal voldoende hebben gegeten en vader heeft gedankt, zegt hij: ‘We maken eerst een paar afspraken. Jullie moeder en ik hebben ook vakantie, welverdiend zelfs, dus de vaat is voor jullie. Mama zorgt net als thuis voor het eten en ik zorg dat ze in huis heeft wat er nodig is om jullie een lekkere maaltijd voor te schotelen. En nogmaals: ik heb geen zin om de hele week tegen een of meer zure gezichten aan te kijken, dus de keus is aan jullie. Tafel afruimen en afwassen.’

Janneke is de eerste die reageert op wat vader heeft gezegd: ‘Sorry, pap, het lijkt me best mooi hier en er zullen vast meer meiden van mijn leeftijd zijn. Ik ga straks even het terrein rond.’

‘Goed, kind. O ja, nog even dit: jullie maken je eigen bed op voordat jullie naar buiten gaan. Mama heeft ook vakantie, zoals ik al heb gezegd. Janneke, ga jij je als eerste aankleden?’

Ze is gauw klaar en dan is Roel aan de beurt. Hij is nog vlugger klaar dan zijn zus en even later lopen ze druk pratend het terrein op. Greet en Jan kijken hun tweetal na en dan zegt Greet: ‘Zo, ik denk dat je preek wel heeft geholpen, Jan. Hoewel … het had misschien wel wat minder hard gekund. Ze hebben zoveel teleurstellingen te verwerken nu ze niet op Walcheren zijn.’

‘Alles goed en wel, maar ze zijn geen drie jaar meer en ze moeten leren dat een ander ook een stem in het kapittel heeft. Trouwens, ik denk dat ze straks heel anders terugkomen, want al lopend hebben ze vast ‘vergaderd’ en dan is Janneke de wijste van de twee. Ik heb bij de kampwinkel zat jongelui gezien, dus komen de contacten vanzelf. En nu ga ik de krant lezen. Een ochtendblad is best fijn in de vakantie. Jij ook vast een stuk?’

‘Nee, want net als de kinderen moet ik ook eerst mijn bed opmaken …!’

Lachend verdwijnt Greet in de slaapruimte en dan heeft Jan de gewenste rust om zich te verdiepen in het nationale en internationale nieuws dat hij graag op de voet volgt.

Janneke probeert inderdaad haar broer zover te krijgen dat hij minder moppert: ‘Heb jij zin om vandaag naar huis te rijden en maandag met pap de schuur op te ruimen? Nou, ik niet, dus je houdt je maar in. Je moet ook eens aan een ander denken.’

‘Ja, opoe, maar ik vind er hier niks aan.’

Dan roept Janneke ineens hard: ‘Sjaak …! Toch …?’

Roel weet dat hij vanaf dat moment alleen staat in zijn gemopper, want Sjaak is de jongen die Janneke tijdens hun vakantie op Walcheren heeft ontmoet. Ze had toen veel contact met hem. Nou, als die hier is, wil ze nooit meer weg. Ze is weer eens verliefd, denkt hij.

Hij loopt meteen door en kijkt niet meer om. Janneke krijgt inmiddels antwoord op haar vraag, terwijl ze met een kleur van blijdschap opkijkt naar Sjaak, die een kop groter is dan zij.

‘Ja, ik wilde je graag weer zien en dat kan alleen hier, dus … Ik heb mijn ouders het hoofd gek gezeurd en dat heeft geholpen: we staan hier ook met de caravan. Goed idee hè?’

‘Heerlijk! Nu kan de vakantie niet meer stuk! O, daar komt m’n vader …!’

‘Zo, jongelui, hoe kan dat nou toch? Dag, Sjaak, alles goed sinds afgelopen zomer?’

‘Prima, meneer Geerlings. Leuk dat jullie hier ook zijn.’

‘Ja, ja, dat zal jij niet hebben geweten … Maar goed, ik ga even een paar boodschappen doen en over een uur is er koffie of iets anders. En Sjaak, kom maar mee zou ik zeggen. Tot straks.’

‘Toffe man, die vader van jou.’

‘Ja, ik schrok toen ik hem zag, maar dat hij nu zo reageert …! Waar zou Roel zijn gebleven?’

‘Geen idee en eerlijk gezegd kan ik me er niet druk om maken ook. Ik vind het veel te fijn dat ik jou nu al tegen ben gekomen. Ik dacht: Hoe moet ik dat in het vat gieten? Ik kan moeilijk op de deur kloppen en zeggen: Janneke, ik ben het! Tjonge, dan had ik het gezicht van je vader wel eens willen zien. Over een uur, zei je vader. Kunnen we fijn nog even samen wandelen.’

Samen lopen ze weg uit de drukte rondom de kampwinkel.

Roel is inmiddels uit het gezicht verdwenen. Hij heeft helemaal geen zin om te zien hoe ‘glariënd’ - een zelf bedacht woord - zijn zus naar die Sjaak kijkt. Hij vindt dat ‘meiden’ maar stomme wezens worden als ze verliefd zijn! Toen hij een keer tegen zijn moeder zo over Janneke praatte, was haar reactie niet bepaald positief, maar hij denkt er nog steeds zo over.

Al denkend en mopperend loopt hij het pad verder af. Dan ziet hij verderop een paar jongens staan die minstens twee of drie jaar ouder zijn dan hij, maar hij sjokt met zijn hoofd naar beneden toch langzaam hun kant op.

Plotseling knalt er een voetbal tegen zijn hoofd. Even krimpt hij in elkaar van de pijn, maar dan besluit hij dat hij zich niet zal laten kennen. Hij pakt de bal op, gooit hem zo ver mogelijk omhoog, vangt hem dan op met zijn rechtervoet en geeft een pracht staaltje bal hooghouden weg, terwijl hij denkt: ‘Ik zal die snotapen eens wat laten zien.’

Het werkt, want terwijl hij steeds wat dichter bij de drie is gekomen, de bal nog steeds hooghoudend, hoort hij een van hen zeggen: ‘Zo, dat knulletje kan het wel, Peter.’

‘Stom geluk,’ is de reactie, ‘hij moet eerst maar eens van een afstand een bal zo hard tegen iemand z’n kop schieten als ik net deed.’

Roel fronst even en denkt: Dat deed jij dus! Nou, je komt er nog wel achter!

‘Potje voetballen?’ zegt hij, als hij ziet dat er inmiddels nog een groepje jongens staat te kijken.

Even later spelen er twee viertallen tegen elkaar en Roel zit in het viertal waarvan de bewuste Peter duidelijk laat merken dat hij de leider is. Het gaat aardig gelijk op en Roel laat zien dat hij weet wat voetballen is. Daarbij is hij nog niet vergeten dat die Peter hem zo’n ellendige hoofdpijn heeft bezorgd. Op een onverwacht moment neemt hij zijn kans waar. Hij trapt de bal loeihard tegen Peters maag, waardoor de knaap achterover op het trapveldje valt. Hij wil woedend overeind springen en op Roel toelopen, maar dan zegt een van zijn maten: ‘Ho, Peter, hier kon je op wachten. Eerst trap je hem die bal tegen z’n hoofd en net heb je geprobeerd hem van achteren te tackelen, een ploeggenoot nota bene. Dat is geen fair play, maat, en nu laat je dat jong met rust.’

Peter draait zich om en mompelt: ‘Mijn tijd komt nog wel, ventje!’

Roel is inmiddels flink duizelig aan het worden en zijn hoofd bonkt hevig, maar alsof er niets aan de hand is zegt hij: ‘Sorry, mannen, ik moet weg, ik heb een afspraak. De mazzel.’

Stomverbaasd kijken ze hem na en pas als Roel een eindje weg is, hoort hij Peter duidelijk zeggen: ‘Moet je zo’n jong horen! ‘Ik heb een afspraak’, zegt meneertje nota bene! Ik moet hem die verbeelding toch een keer afleren!’

‘Dat doe je dan maar als ik er niet bij ben, want de zus van dat joch is volgens mij bevriend met Sjaak en die doet judo of zo. Moet ik nog meer zeggen?’ zegt een van de twee anderen.

‘Ik ken geen Sjaak en wat dan nog?’

‘Nou … dat …’

Meer hoort Roel niet, maar hij denkt nog wel: Goed dat ik het weet. Die ene is in ieder geval bang voor Sjaak …

Hij is blij als hij hun caravan ziet staan, want hij heeft de grootste moeite zich nog goed te houden. Hij heeft het gevoel of hij zwalkt en valt bijna de caravan binnen. Hij ziet nog net dat Janneke en Sjaak aan de ene kant op de bank zitten en vader en moeder tegenover hen. Dan laat hij zich op de vloer vallen en snikt: ‘Ik heb zo’n hoofdpijn …!’

Moeder is al bij hem en vraagt bezorgd: ‘Wat is er gebeurd?’

‘Ik kreeg … een voetbal tegen mijn hoofd’, weet hij nog net uit te brengen. ‘Rotjong …!’

Jan heeft zijn zoon inmiddels overeind geholpen en houdt hem stevig vast. Dan zegt hij: ‘Ga lekker op bed liggen. Greet, geef eens een glas water, een nat washandje en een paracetamol.’

Hij loodst Roel naar de slaapcabine, waar Roel zich zo op bed laat vallen. Jan trekt Roels schoenen uit, laat hem met flink wat water de paracetamol innemen en zegt dan: ‘Probeer maar te slapen, dan zakt het wel, hoop ik. Dag, knul van me.’

Roel reageert niet, hij zucht alleen maar diep. Dan trekt Jan de deur dicht en zegt: ‘Kleinzerig is hij niet, dus zal het wel een forse knal zijn geweest. Hopelijk heeft hij geen hersenschudding. Zo, jongelui, nog even terug naar ons gesprek straks. Sjaak, ik neem aan dat je hier met een andere bedoeling bent gekomen dan om te genieten van de mooie herfstkleuren. Weten je ouders van je vriendschap met onze dochter?’

‘Ja, meneer Geerlings, sinds ik jullie het terrein hier op heb zien rijden. Ik heb hen wel overgehaald nu eens niet naar Zeeland te gaan. Lastige klus was dat, maar de moeite waard.’

‘En je kunt zeker ook sms’en?’

Sjaak lacht even en zegt dan: ‘Prachtuitvinding, meneer!’

‘Juist, ik vermoedde al zoiets. Nu begrijp ik ook waar jouw beltegoed aan op gaat, Janneke. Nog even dit: dat jongelui van jullie leeftijd contact zoeken, prima, dat deden wij vroeger ook zonder mobieltje, maar …’

‘Toe nou, pap!’ zegt Janneke die een preek verwacht.

‘Oké, nog één vraag, Sjaak: hoe breng je de zondag door?’

‘Thuis met twee keer naar de kerk gaan en mijn vader kennende weet hij nu al precies waar en wanneer er hier ergens kerk is en ook welke dominee er preekt.’

‘Duidelijk. Vrouw, zullen we dan maar accepteren dat ze vriendschappelijke gevoelens voor elkaar lijken te hebben?’

‘Ja, maar ik wil wel iets afspreken: ’s avonds geen duistere afspraakjes. Dan kom je maar hier. Afgesproken?’

Janneke en Sjaak knikken alleen maar, waaruit niet echt kan worden opgemaakt of ze blij zijn met deze beperking. Dan zegt Sjaak: ‘Ik moet nu nodig naar mijn ouders, want mijn moeder heeft vast iets op het vuur staan.’

‘Zeg dan maar dat we graag een keer kennis willen maken. Janneke, laat jij je vriend even uit?’ zegt moeder met een knipoog naar haar dochter. ‘Tot ziens dan maar, Sjaak.’

Even later verdwijnen de twee om een bocht van het pad en blijkt uitlaten toch langer te duren dan moeders bedoeling was. Als Janneke terug is, zegt ze overdreven vrolijk en met glinsterende ogen: ‘Zal ik de tafel dekken, mam?’

Jan zit bijna niet zichtbaar achter een krant, maar heeft moeite zijn lach in te houden.

‘Goed, kind, doe dat maar’, antwoordt Greet.

Als Greet in Roels slaapvertrekje gaat kijken, ziet ze dat hij slaapt. Ze besluit dat slapen op dat moment belangrijker voor hem is dan eten, maar helemaal gerust is ze er niet op. Roel is bepaald geen pieper …

‘Ik laat hem maar slapen,’ zegt ze als ze aan tafel gaat zitten, ‘hopelijk knapt hij ervan op. Laten we maar gaan eten.’

Janneke doet in haar eentje zonder mopperen en al neuriënd de vaat. Ze is ontzettend blij dat Sjaak ook naar ‘Berkenrode’ is gekomen. Dat betekent dat hij echt gek op haar is, want anders zou hij zijn surfplank beslist niet in de steek hebben gelaten en alles op alles hebben gezet om ook deze vakantie naar Walcheren te gaan. Dan zegt moeder: ‘Die Sjaak lijkt me een aardige jongen.’

‘Nee, dat ís hij, mam!’ reageert Janneke tamelijk fel voor haar doen.

‘Je hoeft niet in de verdediging te gaan, kind!’

‘Ja, ja,’ mengt vader Jan zich in dit korte gesprek, ‘onze dochter is duidelijk verliefd, vrouw. Wat moeten we daarmee?’

‘Wij? Niks, wat mij betreft. Ik ken dat gevoel, want ik heb dat jaren geleden ook gehad toen ik een zekere Jan Geerlings telkens heel langzaam voorbij ons huis zag fietsen. Al fluitend, altijd hetzelfde deuntje, totdat mijn vader hem aansprak.’

‘Wat zei opa toen tegen die fluiter?’ vraagt Janneke nieuwsgierig. ‘Eerlijk antwoorden, mam.’

‘Ken je maar één wijsje, jongeman? De jongen, je vader dus, gaf een duidelijk antwoord: “Voor zo’n mooi, lief meisje is er toch maar eentje goed genoeg, meneer?” Toen reed hij er snel vandoor, want - zo vertelde hij later - hij had zo gauw geen titel paraat. ’s Middags vroeg hij of ik zin had om een eindje te fietsen en toen zei mijn vader: “Akkoord, maar onder één voorwaarde: je blijft ook onderweg constant fluiten. Als je dat presteert, kun je vanavond koffie of iets anders komen drinken.” Weet je het nog, Jan?’

‘Exact en ik heb er nooit spijt van gehad.’

‘Kent u dat liedje nog?’

‘Alleen de wijs. Het is nu ook niet belangrijk meer, want nu zingt je moeder het hoogste lied in ons huis en dat betekent, hoop ik, dat ze nog altijd blij is dat ze die fluiter als echtgenoot heeft genomen.’

‘Dus als Sjaak mooi kan fluiten …’

‘Ho even, Janneke, dat heb je mij niet horen zeggen! Wat zijn je plannen voor vanmiddag?’

‘Boodschappen doen, zodat u bij mama en Roel kunt blijven. Ik ga zo vragen of Sjaak met me meegaat. Goed?’

‘Ja, nu Roel slaapt heb ik weinig keus, nietwaar? Het is voor mama ook niet gezellig, als ze zich hier in haar eentje zorgen zit te maken. Maar …’

‘De rest weet ik al, pap: ‘Gedraag je zoals het een net meisje betaamt.’ Zoiets zal het wel zijn. Of zit ik ernaast?’

‘Vrouw, wat moet ik met zo’n mens?’

‘Vertrouwen hebben in de normen en waarden die we haar hebben bijgebracht. Is dat misschien een idee?’

Jan zucht maar eens voordat hij zegt: ‘Zo word ik dus door mijn vrouw en dochter met mijn eigen wapens verslagen. Prettige middag, Janneke. Vergeet je de boodschappen niet?’

‘Ik gun u het laatste woord, pap, maar ik vind het wel verdrietig dat u kennelijk weinig vertrouwen in uw eigen opvoeding hebt. Mam, mag ik het lijstje en het geld?’

Even later fietst ze met Sjaak voorbij. Ze zwaaien vrolijk en verdwijnen dan uit het gezicht.

Greet kijkt nog een keer zachtjes om de hoek van de deur van Roels kamertje. Hij slaapt nog steeds. Dan gaat ze bij Jan onder de luifel zitten. Hij leest de dikke zaterdagkrant uit de campingwinkel. Greet kijkt zomaar wat om zich heen. Ze ziet over het pad telkens andere mensen lopen, maar kent er niemand van. Ook niet de jongen die al verscheidene keren langs is gelopen en telkens met een nors gezicht naar hun caravan kijkt.

Halverwege de middag gaat de slaapkamerdeur langzaam open en verschijnt Roel. Greet komt meteen overeind en vraagt: ‘Hoe is het Roel? Is je hoofdpijn wat gezakt?’

‘Ja, en ik heb honger, mam.’

‘Dat is een goed teken. Ik maak iets voor je klaar. Ga maar mee, dan kun je me ook even vertellen wat er precies is gebeurd vanmorgen.’

‘Nou, ik liep naar het trapveldje en toen knalde er ineens een voetbal tegen mijn hoofd. Ik kon wel janken, maar dat heb ik niet gedaan, want ik wilde niet uitgelachen worden. Toen ben ik met diezelfde jongens een potje gaan voetballen. Meer niet, mam.’

‘Had je niet beter meteen naar huis kunnen komen?’

‘Misschien wel, maar ik wilde me niet laten kennen. Komt Sjaak ook nog vandaag?’

‘Wie weet. Janneke en Sjaak zijn nu boodschappen halen in het dorp. Blijf jij hier? Ik heb liever niet dat je nu weggaat, want stel dat de pijn terugkomt … Neem bij je boterham nog een paracetamol in en kom dan lekker rustig bij ons zitten.’

Roel sputtert niet eens zo erg tegen, want dat de hoofdpijn weg is, klopt niet helemaal. Bovendien voelt hij zich niet in staat die Peter een lesje te leren, nu hij niet echt fit is. Hij eet met lichte tegenzin zijn boterham, pakt dan zijn bibliotheekboek en gaat bij vader en moeder onder de voortent zitten. Omdat hij helemaal in een hoekje is gaan zitten, ziet hij niet dat Peter nog een paar keer langzaam over het pad langs de caravans loopt en telkens naar hun caravan kijkt. Als hij hem wel had gezien, zou hij waarschijnlijk geschrokken zijn van de lelijke blik in de ogen van de jongen. Nu weet hij van niets en leest met plezier in ‘Spanning op de Arendshorst’.

Even later komt een echtpaar naar hun caravan toegelopen.

‘Goedemiddag, wij zijn de ouders van Sjaak. We hebben begrepen dat onze Sjaak en uw dochter het erg goed met elkaar kunnen vinden en dat u graag kennis met ons wilt maken. Wel, hier zijn we dan.’

Het wordt een gezellig uurtje. Jan voelt zich erg op z’n gemak bij Pieter de Leeuw, want ze doen ongeveer hetzelfde werk in de IT-sfeer: Pieter op een groot makelaarskantoor en Jan bij een internationaal bedrijf. Greet en Ria de Leeuw praten of ze elkaar al jaren kennen. Zo hoort Roel ook dat Sjaak achttien is, op de sportacademie zit, sportleraar op een middelbare school wil worden en al een paar jaar de zwarte judoband heeft. Hij heeft nog drie jaar te gaan. Waarom weet Roel niet, maar al die informatie geeft hem wel een goed gevoel over zijn ‘zwager’, zoals hij Sjaak voor het gemak maar vast in zichzelf noemt.

Natuurlijk komt ook het ongelukje van Roel ter sprake en dan zegt mevrouw De Leeuw: ‘Dat heeft Sjaak verteld. Roel, weet je wie het heeft gedaan?’

‘Een van die andere knapen. Ik liep op het verkeerde moment op de verkeerde plek, denk ik, en zag die bal niet aan komen vliegen. Later heb ik gewoon lekker gevoetbald met die jongens totdat ik naar huis ging, omdat ik zo’n verschrikkelijke hoofdpijn had. Ik hoop dat ik maandag weer mee kan doen, want verder is hier niks te beleven.’

Als Pieter en Ria de Leeuw afscheid nemen zeggen ze: ‘Fijn dat we nu iets meer van elkaar weten. Komen jullie gauw bij ons op de koffie?’

Sjaaks moeder zegt nog even tegen Roel: ’Sterkte, kerel! Ik vind het knap dat je je best doet om rustig te blijven zitten. Dat is echt erg goed voor je, maar ik denk dat je morgen wel weer zonder risico het terrein op kan. Weet je waar wij staan? Kom gerust, joh! Nou, mensen, bedankt voor de ontvangst en tot ziens.’

Als Janneke en Sjaak terugkomen uit het dorp, is de middag al een eind verstreken. Janneke brengt de boodschappen in de caravan en dan komen de anderen ook binnen, want na een mooie herfstdag als deze koelt het vrij snel af en is de vochtigheid al gauw voelbaar.

‘Zo, jongelui,’ zegt Jan, ‘ik heb het idee dat jullie een fijne middag hebben gehad. Nog iets anders gedaan dan gewinkeld?’

‘Zo druk was het nou ook niet in de supermarkt, meneer Geerlings’, antwoordt Sjaak. ‘We hebben nog een eind gefietst. Fijn, Roel, dat je weer op bent. Is je hoofdpijn gezakt?’

‘Gaat wel. Zal morgen wel over zijn.’

‘Ik hoop het voor je. Hoe kwam dat nou eigenlijk?’

Roel begrijpt direct wat Sjaak bedoelt en antwoordt niet helemaal naar waarheid: ‘Ik lette gewoon niet goed op en kon niet meer opzij springen. Toen was het raak.’

‘Kende je die jongens?’

‘Nee, hoe zou ik? We zijn hier nog maar net en ik was voor het eerst op dat trapveldje. Jij judoot ook, hè? Moet je daar extra sterk voor zijn?’

‘Meer handig dan sterk, denk ik. Natuurlijk kost het best kracht om iemand in de houdgreep te houden, maar zonder handigheid krijg je hem niet op de mat, snap je?’

‘Kun je het mij leren?’

‘Wil je iemand in de houdgreep proberen te krijgen?’

‘Nooit weg, als ik dat kan …’

‘Heb je al iemand op het oog?’

Roel haalt zijn schouders op en zegt dan totaal onverwacht: ‘Mam, is het goed als ik tot het eten nog even ga liggen?’

Greet reageert verbaasd en bezorgd: ‘Gaat het niet goed? Komt de hoofdpijn terug?’

‘Nee, ik wil gewoon nog even liggen.’

Hij is meteen weg ook en trekt vlug de deur van zijn slaapkamer achter zich dicht.

De caravan is met z’n dunne wandjes erg gehorig en daarom zegt Jan: ‘Ik ga nog even een luchtje scheppen en gelijk de auto afsluiten.’ Hij wenkt met zijn hoofd naar Sjaak die meteen opstaat en hem met een vraagteken op zijn gezicht volgt.

Als Geerlings en Sjaak een eindje bij de caravan vandaan zijn, zegt Geerlings: ‘Sjaak, we kennen elkaar nauwelijks, toch vraag ik je mening over het ongelukje van Roel. Wat denk jij?’

‘Ik vermoed dat Roel drommels goed weet wie hem dat kunstje heeft geflikt. Hij weet misschien geen naam, maar er is wel iemand die hij graag een keer te grazen wil nemen. Zal ik mijn oor eens te luisteren leggen? Er zijn hier een paar knapen die ik op Walcheren heb ontmoet. Wie weet …?’

‘Graag, want Roel kennende zal hij dit varkentje beslist zelf willen wassen en dan vrees ik het ergste. Hij kan namelijk plotseling een hevige driftbui krijgen, als hij denkt dat hem onrecht wordt of is aangedaan.’

‘Ik zal proberen erachter te komen of er iemand bij is geweest. Volgens mij was Roel bang dat ik door zou vragen en daarom koos hij het hazenpad.’

‘Bedankt alvast, voorkomen is nu eenmaal beter dan genezen. Tussen twee haakjes: je ouders zijn vanmiddag koffie wezen drinken. Erg gezellig was het. Kom, we gaan naar binnen.’

‘Bedankt voor het vertrouwen, meneer Geerlings.’

Zodra ze binnen zijn en de vragende gezichten van Greet en Janneke zien, schudt Jan zijn hoofd om vragen te voorkomen. Ze begrijpen het en zwijgen, maar vooral Janneke heeft best wat moeite met het feit dat haar vader kennelijk iets met Sjaak wilde bespreken waar zij geen weet van heeft. Omdat Sjaak echter heel ontspannen naast haar komt zitten, zakt dat onrustgevoel snel.

Al gauw zegt Sjaak: ‘Ik moet nodig naar huis.’

‘Haast je maar niet, Sjaak,’ reageert Greet, ‘als je er geen bezwaar tegen hebt kun je hier mee-eten. Je ouders weten ervan.’

‘O’, zeggen Janneke en Sjaak bijna gelijktijdig en dan: ‘Gezellig!’

‘Hebt u Sjaak z’n ouders dan gesproken?’ vraagt Janneke.

‘Ja, ze hebben hier vanmiddag gezellig koffiegedronken’, antwoordt vader. ‘Maar ja, aangezien jij zoveel tijd nodig had voor een paar onnozele boodschapjes …’

Greet voorziet een stoeipartij tussen vader en dochter en grijpt maar vast in: ‘Ho, geen gestoei vandaag. De ruimte is te klein om rollebollend over de grond te gaan. Jan, ophouden met plagen. Janneke, we blijven hier nog een hele week, dus Sjaak zal je vast wel een keer meenemen naar zijn ouders om zijn vriendinnetje aan hen voor te stellen. Dek nu de tafel maar even.’

Daarmee keert de rust weer terug.

‘Moet ik ook voor Roel dekken, mam?’

‘Natuurlijk, en vooral gewoon doen’, zegt ze er zachtjes achteraan. ‘Papa en ik lossen dat wel op, als het nodig is.’

Als Roel aan tafel verschijnt, vraagt geen van de anderen naar zijn hoofdpijn of wat dan ook. Als ze allemaal voldoende hebben gegeten en vader Jan heeft geëindigd, zegt Greet: ‘Janneke en ik doen de vaat even. Jan, als jij waar nodig de boel wat opruimt …’

‘Doe ik. En daarna, nou, waarbij leer je elkaar beter kennen dan bij een pittig spelletje rummikub? Sjaak, wel eens gespeeld?’

‘Nog nooit! Mijn ouders zijn geen spelletjesmensen en aangezien ik enig kind ben …’

‘Dan kun je vanavond je eerste les krijgen. Ik zet je tussen Roel en Janneke in. Ik ben benieuwd.’

Het wordt een supergezellige avond en het duurt niet lang of Sjaak wint zijn eerste partij tot verbazing vooral van Roel, die aan het begin nog heeft gezegd: ‘Nou, Sjaak, als je vanavond de spelregels leert, kunnen we misschien op een andere keer wel eens serieus tegen je spelen.’

Nu het anders loopt, is hij wel zo sportief om te zeggen: ‘Je valt me niet tegen, maar je had natuurlijk wel geluk dat je zulke goede stenen had gepakt. Grapje …! Je bent gewoon steengoed, man!’

Na een aantal partijtjes komen volgens vast gebruik in het gezin Geerlings de zaterdagavondpelpinda’s op tafel en dat is een leuke en lekkere afsluiting van de avond.

Als Sjaak opstaat omdat hij ‘nu toch echt’ naar huis moet, zegt moeder Greet: ‘Sjaak, je vindt de weg wel alleen, hè? Janneke, laat jij je vriend even uit?’

Janneke heeft het begrepen en is heel gauw terug. Ze vindt het eigenlijk wel een beetje kinderachtig, maar zwijgt, want na zo’n fijne middag en avond heeft ze alle reden om tevreden te zijn, vindt ze zelf. Het enige wat ze graag zou willen weten, is wat haar vader ’s middags met Sjaak heeft besproken, maar ze vindt het jammer van de tijd om daar bij het ‘uitlaten’ van Sjaak naar te vragen.

Voor de zondag zijn er geen afspraken gemaakt. Beide gezinnen zullen de zondag in eigen kring doorbrengen. Dat Janneke en Sjaak elkaar twee keer bij de kerk ontmoeten is dan alleen maar meegenomen.

Aan het eind van de zondagavond maakt Jan Geerlings de balans op van het eerste weekend op ‘Berkenrode’. ‘Zijn jullie het met me eens dat het hier goed toeven is? Zeker met zulke fijne kerkdiensten. Wie heeft dit weekend heimwee naar Walcheren gehad?’

Alleen Roel reageert niet helemaal positief: ‘Daar had ik misschien geen bal tegen mijn hoofd gehad, pap, maar verder is het hier wel uit te houden, denk ik. En die Sjaak, nou, da’s een puike vent, zus!’

2

Als Roel op maandagmorgen opstaat, voelt hij zich beter: geen hoofdpijn meer en alleen maar zin om lekker naar buiten te gaan. Dat hij daarbij steeds denkt aan die vervelende Peter, gaat niemand iets aan.

Na het ontbijt wast hij samen met Janneke de vaat af, maakt vlug zijn bed op en zegt dan: ‘Ik ga kijken of er ergens iets te beleven valt.’

‘Doe je wel kalm aan, Roel? Ik ben er nog niet helemaal gerust op.’

‘Dat zijn moeders nooit. Niks meer aan de hand, mam. Hoe laat eten we?’

‘Kom je voor die tijd dan niet iets drinken?’

‘Weet ik niet. Misschien wordt er wel gevoetbald en dan vergeet ik de tijd wel eens.’

‘We eten om twaalf uur. Zorg dat je op tijd bent, want we willen vanmiddag nog iets ondernemen.’

‘Wat?’

‘Dat merk je vanzelf. Tot straks, jochie.’

Als Greet Roel ziet wegslenteren, zegt ze tegen Jan: ‘Wat loopt hij toch te sjokken! Zou er echt niks aan de hand zijn?’

‘Gewoon een slungel die met zijn lengte geen raad weet, vrouw. Zo liep ik vroeger ook, totdat ik een keer in de spiegel keek voordat ik op zoek zou gaan naar jou. Ik schrok echt van mezelf en vanaf dat moment heb ik me getraind om rechtop te lopen, want ik vond dat ik niet als een soort bultje bij jou aan de deur kon bellen. En het resultaat? Kijk maar: kaarsrecht.’

‘Inderdaad niet slecht voor een man van middelbare leeftijd, alleen dat beginnende buikje, hè! Je moet eigenlijk deze week iedere dag fietsen en wandelen.’

‘Je hebt natuurlijk weer eens gelijk. Heb je boodschappen uit het dorp nodig?’

‘Ik maak straks een lijstje, of zal ik het Janneke laten doen?’

‘Zij vindt het vast leuker dan ik. Waar is ze nu?’

‘Even naar de kampwinkel om een ansichtkaart van dit park te kopen voor een vriendin en misschien hoopt ze dat Sjaak dan ook net daar is. Leuke jongen, vind je niet? Wat heb je eigenlijk met hem besproken zaterdagavond?’

‘Iets wat Janneke en Roel niet hoeven te weten. Ik heb hem gevraagd of hij denkt dat Roel weet wie hem te grazen heeft genomen. Ik denk namelijk dat hij dat heel goed weet en dat hij wraak wil nemen. Ik ken die jongen van ons een beetje.’

‘Wat zei Sjaak?’

‘Hij kent wel bepaalde lui die hier zijn en zal zo langs zijn neus weg eens informeren. Kan geen kwaad, denk ik.’

Roel is inmiddels, toch een beetje onzeker, in de richting van het trapveldje geslenterd. Hij ziet al van een eindje dat er inderdaad een aantal jongens aan het voetballen is. Peter is er ook bij.

Doorlopen! zegt hij tegen zichzelf. Net doen of je gek bent en je kans afwachten.

De jongens hebben hem al gezien en zoals te verwachten is, is Peter de eerste die roept: ‘Kijk, daar hebben we onze zakenman. Geen afspraak vandaag, meneertje?’

Roel antwoordt niet op de vraag, maar zegt in het algemeen: ‘Voetballen, lui?’

‘Ik vroeg je wat!’ zegt Peter die kennelijk merkt dat zijn getreiter geen succes heeft. Opnieuw reageert Roel niet op zijn opmerking. Dan zegt een van de anderen: ‘Hoe heet je eigenlijk?’

‘Roel’, antwoordt hij kort. En dan: ‘Nou, gaan we voetballen of niet?’

Hij negeert Peter, maar merkt wel dat die daar niet echt blij mee is. Even later wordt er gevoetbald en Roel maakt als eerste een doelpunt. Hij houdt Peter voortdurend in de gaten, want hij is die gemene streek van zaterdag nog niet vergeten. Er gebeurt niets wat niet door de beugel kan en Peter maakt hem zelfs een compliment over zijn spelinzicht.

Na een tijdje voelt Roel zijn maag knorren. Omdat hij zijn horloge heeft thuisgelaten, vraagt hij: ‘Hoe laat is het?’

‘Kwart voor twaalf.’

‘Dan ga ik eten.’

‘Kom je vanmiddag weer?’

‘Ik denk het niet, andere plannen.’

‘Dan vanavond nog een potje?’ vraagt Peter op het moment dat geen van de anderen in de buurt is.

Dat klinkt zo normaal dat Roel het gevoel heeft dat hij door zijn spel genoeg respect heeft opgebouwd en dat er geen gevaar meer te duchten valt. Hij zegt daarom: ‘Wie weet kom ik dan nog even, want verder is hier toch niks te doen. Tot kijk.’

Hij draait zich om en loopt rustig weg, tevreden over de manier waarop hij zich heeft gedragen.

Misschien valt die knaap toch wel mee, denkt hij terwijl hij naar de caravan terugloopt. Ik zal wel zien vanavond, als ik tenminste nog een poosje weg mag.

‘En, Roel,’ vraagt vader, ‘geen harde ballen ontmoet?’

‘Nee, een lekker potje gevoetbald. Mag ik vanavond na het eten nog een poosje? De jongens hebben me gevraagd.’

‘Dat zal wel lukken, denk ik. We gaan vanmiddag met z’n allen weg, maar zijn wel weer op tijd terug.’

Die middag staat een fietstocht door de Speulder- en Sprielderbossen op het programma, met als mogelijk hoogtepunt een bezoek aan het Solse gat, waarover vader erg geheimzinnig praat. Janneke heeft gevraagd of Sjaak mee mag en haar ouders hebben daar geen enkel bezwaar tegen.

Vlak voor ze vertrekken en Jan nog even met Sjaak de fietsbanden controleert, informeert hij of Sjaak nog iets heeft ontdekt.

‘Helaas nog niet. De jongen die ik vanmorgen bij de kampwinkel tegenkwam, wist niets. Hij had het alleen over een zekere Peter die nogal eens ruzie zoekt als deze of gene zijn zelfverzonnen leiderschap niet meteen accepteert. Dat zegt op zich weinig, meneer Geerlings, maar ik blijf de boel een beetje in de gaten houden. Misschien is er helemaal geen sprake van opzet geweest. Zolang Roel zelf niets zegt en er verder niets gebeurt …’

‘Zo is het. Laten we de zaak maar even op z’n beloop laten en vanmiddag genieten van de prachtige herfstkleuren in het bos. Iedereen klaar? Starten dan maar!’

Met z’n vijven fietsen blijkt soms niet echt makkelijk te zijn, twee aan twee en dan een eenzame fietser erachter is ook niet leuk. Na een halfuurtje rijden over goede fietspaden, draaien ze echter een bospad op dat zo smal is dat naast elkaar rijden nauwelijks kan en dan lost het probleem van de vijfde man zich vanzelf op. Bovendien vergt het fietsen de nodige aandacht, want niet alleen is het pad niet bepaald vrij van kuilen en boomwortels, maar het is ook behoorlijk hellend op sommige stukken.

‘Weet u hoe wielrenners zo’n stuk met bijna niet zichtbare hellingen noemen, pap?’ vraagt Roel.

‘Nee, zweetpaden misschien?’ antwoordt Jan terwijl hij een lastige zweetdruppel wegveegt.

‘Voor u misschien, maar voor een echte wielrenner heet zoiets ‘vals plat’, pap. Het lijkt plat, maar het is het niet en daarom heet het ‘vals plat’. Onthouden, hoor!’

‘Nou, ik vind dit een perfecte naam voor zo’n terrein. Weet je ook de officiële naam? Dit heet ‘geaccidenteerd terrein’, Roel. Begrijp je wat ze daarmee bedoelen?’

‘Dat het ene stuk meer accent heeft gekregen dan het andere en daardoor net iets meer oploopt.’

‘Prima, jongeman. En nu ben ik toch blij voor je moeder dat ik daar een bankje zie staan …!’

‘Voor moeder, zei u? Nou, ik denk dat u gauw naast haar zal zitten. Mam, stoppen bij die bank …!’

Greet heeft een hoofd als vuur. Zo vaak fietst ze immers niet en zeker niet zulke afstanden!

‘Hèhè,’ zucht ze als ze eindelijk zit, ‘dat was best een pittig stukje. Hoe is het met Janneke en Sjaak?’

‘Heerlijk gefietst, mam, en als het wat moeite kostte om boven te komen, duwde Sjaak me omhoog. Hij is zo sterk!’

‘Je treft het maar met zo’n sportman. Zo iemand heb ik gemist onderweg, je vader had moeite genoeg om zichzelf omhoog te trappen. Tjonge, wat verkijk je je op dit terrein! Blijft het zo, Jan?’

‘Geen idee, maar ik weet wel dat we dicht bij onze eerste langere stop zijn: het Solse gat. Zullen we?’

Niet veel later zetten ze hun fietsen tegen een houten omheining rondom een forse kuil, zoals Roel zegt. Dan voegt hij eraan toe: ‘En dit is het?’

Het klinkt zo teleurgesteld dat ze allemaal in de lach schieten.

Jan spreidt een grote plaid uit op de grond aan de rand van de kuil en als ze allemaal zitten zegt hij: ‘Nu stil zijn en luisteren …!’

Het klinkt ernstig en ze blijven allemaal onbeweeglijk zitten. Dan zegt hij zacht: ‘Horen jullie ze?’

‘Kerkklokken?’ vraagt Greet. ‘Huilende mensen?’

Jan knikt alleen maar. Even later kan Roel het niet meer voor zich houden: ‘Kerkklokken? Huilende mensen? Maak dat de kat wijs! Ik hoor alleen maar het geklop van een specht. Het Solse gat? Dit? Gewoon een kuil in de grond. Wat stelt dit voor, pap?’

‘Ik zal het vertellen. Luister! Eeuwen geleden stond hier een klooster. De monniken die erin woonden, leefden echter erg goddeloos. Er waren allerlei wilde nachtelijke feesten en volgens het verhaal werd de wijn er zelfs uit emmers gedronken. Tot er in een kerstnacht een vreselijk onweer boven de streek losbarstte. Precies om twaalf uur, toen de klokken in de kloostertoren begonnen te luiden, klonk er een hevige onweersslag. De aarde scheurde en terwijl de klokken bleven luiden, scheurde de aarde open en verdween het hele klooster met alle monniken in de diepte. In stille nachten kun je, als het volle maan is, hier rond middernacht de klokken nog vaak horen luiden en daarbovenuit klinkt dan het gehuil van de monniken wier leven zo tragisch was geëindigd. Deze kuil is het enige wat nog aan het klooster en de zondige monniken herinnert.’

‘Hu,’ rilt Janneke terwijl ze zich stevig tegen Sjaak aandrukt, ‘hier kom ik dan liever niet in zo’n nacht.’

‘Allemaal nep, joh,’ zegt Roel stoer, ‘geloof toch niet alles!’

‘Nou, Roel,’ zegt Sjaak, ‘ik weet niet of het deze week volle maan wordt, maar als dat zo is kom ik je halen. Afgesproken?’

‘Ik slaap dan altijd, dus …’