Daar doe je het voor!

Uitleg bij de voorstelling op de kaft:

De scheur in de grond stelt als het ware een dreigende scheur voor in de samenleving tussen kerk, gezin en school. De dreiging wordt uitgebeeld door de diepte van de scheur en de vorm die doet denken aan de vorm van een bliksemschicht.

Op de afbeelding is een jongen te zien die, zoals een leerling dat doet, spelenderwijs een verbinding legt tussen de gebouwen. Niet met een letterlijke brug, maar met een markeerstift. Leerlingen zijn tijdens de les nog weleens bezig om met etui-inhoud bruggen en bouwwerken te maken. De jongen heeft een positieve blik, kenmerkend voor de flexibiliteit en het optimisme van jongeren.

Ook hierin wordt de link gelegd naar Wim Büdgen die altijd vertrouwen heeft gehouden in de leerlingen en hun taak in de toekomst.

Gerben Aman,
docent kunstvakken op de locatie Guido de Brès
van het Wartburg College

Daar doe je het voor!

Jongeren in kerk, school en samenleving

Ter gelegenheid van het afscheid van
Wim Büdgen

Daar doe je het voor
Jongeren in kerk, school en samenleving
Ter gelegenheid van het afscheid van Wim Büdgen
Onder redactie van Gert-Jan Heijboer e.a.
© B.V. Uitgeverij De Banier, Apeldoorn 2016
Omslagontwerp: Gerben Aman
Vormgeving: Bert van Santen
ISBN 978 94 0290 1597
NUR 705 010

www.debanier.nl

Alle rechten voorbehouden.
Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of op welke andere wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

Inhoudsopgave

Voorwoord

Om het hart van de jongere

Brug tussen twee dromen

Karaktervorming vanuit Bijbels perspectief

Leven in de nuloptie, de gereformeerde gezindte in de greep van de moderniteit?

Het Evangelie kiert door de barsten van onze tijd

Guido droeg bij aan zelfvertrouwen

Waardering kwam pas later

Zelfs straf was praktisch

Kijk nog eens in de spiegel

Voorwoord

Op 5 oktober 2016 werd een symposium georganiseerd over het thema ‘Jongeren in kerk, school en samenleving’. De aanleiding voor dit symposium was het afscheid van Wim Büdgen. Na een loopbaan van 42 jaar in het onderwijs nam hij afscheid als voorzitter van het College van Bestuur van het Wartburg College in Rotterdam en Dordrecht.

Het thema van het symposium mag gezien worden als het ‘Leitmotiv’ van het denken en werken van onze collega. Hoe verbinden we kerk, school en gezin in deze tijd, met als basis Gods Woord, de Bijbel? Hoe houden we elkaar vast, hoe versterken we elkaar daarin, zodat ook de jongeren vanuit de Bijbel antwoorden vinden op hun levensvragen in de tijd waarin ze leven?

Toen bij de voorbereidingscommissie de gedachte opkwam om de lezingen tijdens het symposium in een brochure uit te geven, ontstond samen met de heer W.B. Kranendonk van uitgeverij De Banier al snel het idee om er een paperback van te maken. Het thema verdient immers brede en blijvende aandacht.

Naast de lezingen van de heren ds. W. Visscher, predikant van de gereformeerde gemeente te Amersfoort, en A. Lock, directeur van de Evangelische Omroep, zijn twee lezingen opgenomen van Wim Büdgen. Deze lezingen heeft hij in Wartburg-verband gehouden.

Daarnaast hebben we aan vier oud-leerlingen, van elke Wartburg-locatie één, gevraagd om terug te kijken op hun schoolloopbaan. Ook deze bijdragen zijn opgenomen in de uitgave die voor u ligt. De voorkant werd ontworpen door collega Gerben Aman, die daarop ook een toelichting geschreven heeft. Wim Kranendonk heeft een kort profiel geschetst van Wim Büdgen. Op deze manier zijn verleden, heden en toekomst met elkaar verbonden.

Wij spreken de wens uit dat ook deze uitgave ertoe zal leiden dat er verdere doordenking op dit belangrijke thema zal plaatsvinden.

Dat doen we in het besef dat God doorgaat met Zijn werk, totdat Hij komt. In dat vertrouwen sluiten wij ook af met het lied dat we gezongen hebben aan het slot van de afscheidsbijeenkomst:

Wer nur den lieben Gott läßt walten,

und hoffet auf ihn allezeit,

den wird er wunderlich erhalten

in allem Kreuz und Traurigkeit.

Wer Gott, dem Allerhöchsten, traut,

der hat auf keinen Sand gebaut.

Barendrecht, oktober 2016

Gert-Jan Heijboer, lid College van Bestuur Herman den Hollander, directeur Wartburg College locatie Marnix te Dordrecht

Adrie Ippel, managementassistente CvB en RvT Bert Vonk, lid managementteam en beleidsmedewerker onderwijs & algemene zaken

Om het hart van de jongere

PROFIEL VAN WIM BÜDGEN

Jongeren vanuit de Bijbel vormen, vasthouden en de verlorene vinden. Dat heeft Wim Büdgen zijn hele loopbaan gedreven. ‘Leerlingen laten zien wat de Bijbelse pelgrimage is, zodat ze hun weg in deze geseculariseerde wereld in vast vertrouwen mogen gaan en de loopbaan lopen.’

Het is niet onwaarschijnlijk dat Wim Büdgen in zijn jeugd met verbazing en mogelijk zelfs met zichtbare irritatie zou hebben gereageerd als men had voorspeld dat hij zijn werkzame leven als boegbeeld van een reformatorische school zou eindigen. Afgezien van het feit dat er in zijn middelbare schooltijd nog geen scholengemeenschappen van die denominatie waren, had hij er ook helemaal niets mee.

De eigen sfeer die de reformatorische gezindte kenmerkt, was hem van huis uit niet vreemd. Zijn ouders waren godvrezende mensen die behoorden tot de Gereformeerde Gemeenten. Maar het typerende groepsdenken kende hij gewoon niet. Daar had hij niets mee. En, hij heeft er ook nog steeds niet zo veel mee. Nog in 2014 zegt hij: ‘Ten diepste ben ik geen biblebeltmens. Ik voel me als een vis in het water op een reformatorische school in een grote stad.’

Wim Büdgen – zijn opa bracht die naam mee uit Duitsland – werd in 1952 geboren in Eindhoven. Na een aantal jaren in de Lichtstad te hebben gewoond, verhuisde de familie naar Westzaan. Daar kerkte het gezin bij de kleine Gereformeerde Gemeente, die in 1960 134 zielen telde. Over zijn eigen jeugd zegt hij dat er twee dingen een stempel op zijn leven hebben gedrukt. ‘Ik heb in mijn tienerjaren in een totaal geseculariseerde samenleving mijn weg gevonden. In de Zaanstreek bezocht ik het openbaar lyceum. Daarnaast kom ik uit een door en door bevindelijk nest. Mijn ouders vreesden beiden de Heere en bij mijn grootmoeder heb ik het bevindelijke gezelschapsleven van dichtbij meegemaakt en duidelijke indrukken van dood en eeuwigheid meegekregen die door Gods genade ook nooit meer zijn weggegaan. Die twee zaken – zowel contact met bevindelijk gereformeerden als totaal geseculariseerde mensen – waren voor mijn ouders en ons als kinderen geen tegenstelling.’

Het leven in een toen al sterk geseculariseerde omgeving was misschien niet altijd gemakkelijk, maar het was wel vormend. Wim zat op een middelbare school met 1500 leerlingen waarvan maximaal één procent naar de kerk ging. ‘Steeds werd ik gedwongen verantwoording af te leggen van wat ik geloof, waar ik stond. Ik leerde onderscheid te maken tussen mensen en opvattingen.’

Wim volgde het gymnasium en haalde in 1971 zijn diploma. Maar het was voor hem niet duidelijk wat hij nadien moest gaan doen. Hij aarzelde tussen Nederlands en theologie. Zijn militaire diensttijd gebruikte hij om tot een keus te komen. ‘Het werd Nederlands. Theologie is een belangrijke hobby gebleven.’ Alleen, een universitaire studie zat er niet in. Büdgen schaamt zich er niet voor. Hij volgde Nederlands MO. ‘Ik was niet geschikt om exclusief wetenschappelijk bezig te zijn. Daarvoor ben ik te praktisch en heb ik te weinig zitvlees.’ Hij zat niet alleen met zijn neus in de boeken, maar hij was soms ook druk met metselen, schilderen of een fiets repareren. Leerlingen die vooral met hun handen bezig zijn ontmoeten tot op de dag van vandaag bij hem veel begrip.

Op 21-jarige leeftijd werd Büdgen leraar aan het Driestar College. Het werken aan een reformatorische school was wennen. Al spoedig wist hij de harten van de jongeren te winnen. Hij kreeg een band met hen. Later zei hij: ‘Ik hield van de jongens en de meisjes en had snel een band met hen. Steeds heb ik geprobeerd de jongens terug te roepen naar de echte fronten. Wees gespitst op wat er echt speelt! En laat geen negatieve energie verloren gaan door allerlei interne millimeterdiscussies.’

Dat de jonge neerlandicus ook andere kwaliteiten had, was al spoedig duidelijk bij de leiding van het Driestar College. Hij kreeg coördinerende taken en maakte deel uit van enkele commissies. Naast zijn werk in de school trad hij toe tot het bestuur van de toen nog jonge organisatie ZOA. In zijn woonplaats Moerkapelle werd hij lid van het schoolbestuur. Plannen maken en uitvoeren, daar kon Wim van genieten. Toch ging het hem niet uitsluitend om het besturen. Steeds stonden twee dingen voor hem centraal: dienstbaar zijn aan de uitbreiding van Gods Koninkrijk en de zorg voor de jongere.

Dat verlangen stempelde ook het ambtelijk werk waar Büdgen in zijn eigen kerkelijke gemeente toe werd geroepen. In 1983 werd hij diaken in de gereformeerde gemeente van Moerkapelle en twee jaar later ouderling. En dat naast de drukte van werk en een opgroeiend gezin. Samen met zijn vrouw Corrie kreeg hij tien kinderen. De zorg voor de jeugd lag hem ook als ambtsdrager na aan het hart. Catechiseren had de liefde van zijn hart. Zelf zegt hij daarover: ‘Als catecheet ben je geroepen het verhaal van Gods openbaring door te geven. Ik deed dat door met de jongeren perikopen uit de Bijbel te lezen en die te koppelen aan (auto)biografieën. Dus niet beginnen met de geloofsleer en daar het Bijbelbewijs bij zoeken, maar andersom. Uit de Bijbel de geloofsleer laten opkomen. Dat vereist veel voorbereiding en studie, maar wat is het mooi om dat te doen. Bij deze methode helpt het enorm als kinderen al in de basisschoolleeftijd veel teksten en korte kernen van de gereformeerde geloofsleer uit het hoofd hebben geleerd. Dan vallen de puzzelstukjes in de middelbare schoolleeftijd beter op hun plaats. Ik kreeg de ruimte van de kerkenraad om het op mijn manier te doen. Mijn grootste uitdaging was: hoe breng ik de lesstof zo dicht mogelijk bij het hart van de jongeren zonder concessies te doen aan de inhoud?’

Na ruim twintig jaar gewerkt te hebben als docent aan het Driestar College te Gouda, maakt Büdgen in 1992 de overstap naar Rotterdam. Hij wordt per 1 november van dat jaar benoemd tot rector van de reformatorische scholengemeenschap ‘Jacobus Revius’ als opvolger van B. Stolk.

In de jaren die volgden was hij betrokken bij verschillende fusies waardoor uiteindelijk het Wartburgcollege ontstond. De scholengemeenschap kende vestigingen op vier locaties met in totaal zo’n 3800 leerlingen en 360 personeelsleden. Vanaf augustus 1997 geeft Büdgen leiding aan deze onderwijsreus. En hij doet dat met overgave. Daarbij wil hij binnen de principiële kaders ruimte geven aan docenten en aan leerlingen, zodat die optimaal hun gaven kunnen benutten. Vanuit de wetenschap dat elk mens uniek is. Voor Büdgen is een werker met zijn handen bepaald niet minder dan een denker die zijn geest slijpt.