ANDERS DAN WIJ DENKEN

3e druk

CIP-GEGEVENS KONINKLIJKE BIBLIOTHEEK, DEN HAAG

Blom, Trudi

Anders dan wij denken / Trudi Blom. - Utrecht : De Banier
Oorspr. uitg.: Veenendaal : Kool, 1988.
ISBN 90-336-1316-6 geb.
NUGI 340
Trefw.: romans ; oorspronkelijk / jeugdboeken ; romans.

© B.V. UITGEVERIJ ”DE BANIER” – UTRECHT 1991

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotocopie, microfilm of op welke andere wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

TRUDI BLOM

ANDERS
DAN WIJ
DENKEN

UITGEVERIJ DE BANIER   –   UTRECHT

Voor mijn moeder

I

Het was vol en roezemoezig in de aula. ’t Was dan ook spitstijd: De meeste leerlingen van de paar honderd, die de scholengemeenschap MAVO/HAVO telde, hadden nu hun middagpauze. Eigenlijk was de aula dan wat te klein voor het aantal mensen dat erin moest, maar dat was nu eenmaal niet anders. En het was ook wel gezellig zo. Bij het winkeltje in de hoek, waar koffie, melk en dat soort zaken verkocht werden, stonden een paar kleine ventjes te schreeuwen naar enkele van hun klasgenoten een eindje verderop: ”Wat wilden jullie nu ook al weer hebben?”

Ze hadden beloofd voor die anderen ook meteen wat mee te nemen, maar waren onderweg alweer vergeten wat nu ook weer precies.

”Chocomel? Karnemelk? Oké!”

Vlak bij één van de grote betonnen pilaren, die zich in de hoeken van de aula bevonden, stond een groepje MAVO-4’ers te praten en soms ook te lachen. Ze waren gehuld in de grote rookwolk die zich daar langzamerhand gevormd had.

Ergens middenin de volte zat Herma van Wilgen. Ze zat daar met een paar meisjes van haar stamgroep, HAVO 5-1, een vergeten koffiebekertje in haar hand. Haar broer Jos, ruim een jaar ouder dan zijzelf, zat tussen wat jongens op één van de gladde, bruine tafels. Ook boven hun hoofd had zich een rookwolk ontwikkeld.

Herma keek eens om zich heen.

Zij hield van deze aula, van deze sfeer. Het hoorde bij datgene wat een stuk van haar leven geworden was: de school. Hoeveel problemen en moeilijkheden had ze hier al niet zitten overdenken? Hoe vaak had ze niet in gedachten verzonken getuurd naar de stenen muren, naar de grote lampen? En hoe vaak had ze niet door de grote ramen gekeken naar de hoge bomen op de Hoviuslaan?

En nu zat ze in het examenjaar. Er was een soort vreemde pijn in haar hart, als ze eraan dacht nooit meer in deze aula te zitten, nooit meer op deze school te zijn, met de leraren, die elk hun eigenaardigheidjes hadden. Maar ook dat juist hoorde bij het schoolleven. En dan het idee, dat het echt allemaal een keer voor het laatst zou zijn…

Moeder zou zeggen: Dat is de vergankelijkheid. Herma wist het wel. Toen ze destijds van de lagere school naar de brugklas ging, had zij ook datzelfde gevoel gehad. Zo van: Dit is voorbij en het komt nooit meer terug, nooit meer.

Zouden de anderen dat nu ook zo voelen, vroeg ze zich af.

Annelies Bongers bijvoorbeeld, die daar zo onverstoorbaar zat te leren, haar donker hoofd gebogen over het geschiedenisboek. Of Petra van der Poel, die met een paar anderen aan het praten was over de voor- en nadelen van een bromfiets. Ze had er pas geleden één gehad van haar ouders, en hiermee tufte ze nu elke dag naar school, vanuit het naburige dorp waar ze woonde. Ja, zou Petra daar nu wel eens over nadenken?

Herma ging er haar klasgenoten eens op aankijken! Jos, haar broer, die hoewel hij ouder was dan zij ook in de examenklas zat, omdat híj eerst de MAVO gedaan had, en die nu ook bij haar in de groep zat, zou Jos daar nu wel eens over nadenken?

Ze wist wel: Jos was niet zo’n erg gemotiveerde leerling. Vaak genoeg had het gestormd thuis, omdat vader Van Wilgen vond, dat zijn zoon gewoon hard moest werken, maar zoonlief zelf het daar nooit zo mee eens was. Het was vaak op grote monden en ruzies uitgelopen, maar de laatste jaren was Jos toch wel wat wijzer geworden. Nu behoorde hij bij de middelmatige leerlingen, en wilde hij zelfs verder leren! Herma keek eens naar hem, de lange, wat uit zijn kracht gegroeide jongen. Hij zat met zijn voeten op een stoel, heftig te praten tegen zijn vriend Jan-Willem van Vuuren. Jan-Willem was een donkere, wat gesloten figuur, die op Jos’ heftig praten zoals gewoonlijk ook nu alleen maar af en toe eens knikte of een kort antwoord teruggaf.

Zouden die jongens het nu ook wel eens naar vinden om straks van school af te moeten? Als je hen hoorde zou je denken van niet, maar dat kon natuurlijk wel gewoon bluf zijn. De stem van Jannie de Hoog, één van haar klasgenootjes, een wat spichtig kind, onderbrak ineens haar gedachtengang.

”Heb jij je werkstuk al af?” vroeg ze.

”Welk werkstuk?” vroeg Herma verbaasd.

”Van biologie natuurlijk,” zei Jannie, op een toon van: Wat zou ik anders kunnen bedoelen?

Ja, Herma wist het weer. Ze moesten een werkstuk maken over een voedselketen. Het telde mee voor het schoolonderzoek in december en Herma vond het ook niet zo’n interessant onderwerp. Een beetje achteloos antwoordde ze dan ook: ”O nee, daar moet ik zelfs nog aan beginnen. Jij bent trouwens wel erg vlot. ’t Is nu pas september!”

Ja, maar Jannie hield ervan haar spullen op tijd in orde te hebben bleek nu. En zij kon Herma’s onverschilligheid dan ook niet begrijpen. En ze ging maar eens bij een volgende informeren, misschien dat die wat meer hart voor de zaak had.

Herma keek haar na. Ze kneep het koffiebekertje in elkaar en gooide het in de prullebak. Nee, zij kon zich niet opwinden over zoiets als een werkstuk. En drie maanden van tevoren klaar zijn daarmee was gewoon overdreven!

Net toen ze op de klok wilde kijken om te zien of de pauze nu eigenlijk nog niet voorbij was, ging de bel.

Het was dus tijd om naar boven te gaan.

In het leslokaal voor Nederlands – dat was één van de vakken die ze als stamgroep gezamenlijk hadden – zat Herma gebogen over het dikke boek, dat de weinig originele naam droeg: ”Oefeningen voor de examenklas van het HAVO.”

Ze waren een tekst aan het bespreken. Het ging over verkeersveiligheid, en bij vraag 7: Waarom kan de minister die maatregelen niet gewoon nemen, was haar aandacht al zover verslapt, dat haar ogen naar het raam dwaalden.

Het was mooi buiten, echt vriendelijk najaarsweertje. Zonde eigenlijk om hier binnen te zitten.

De zon scheen op de kruinen van de bomen aan de Hoviuslaan, zodat het leek of ze in een gouden gloed stonden. Een klein, wit wolkje kwam, ver daarboven langs drijven.

Symbolisch? dacht Herma. Zou het betekenen dat aan alles wat heel mooi is, toch wel weer een wolk zal komen?

Met deze lichtval en zo’n veelbelovende zon, voelde zij zich ineens uitgetild boven de schoolwereld. Dan wenkte een nieuwe, veel mooiere wereld. Dan wenkte het echte leven, waarnaar ze dan verlangend uitzag.

En nu, het laatste halfjaar, had dit nieuwe een vastere vorm gekregen:

In haar liefde voor Roel, Roel Verhagen, die zij op de jeugdvereniging had leren kennen. Een leuke jongen, met een open prettig gezicht, waarin – ondanks zijn bijna altijd aanwezige lach – ernstige grijs-blauwe ogen. Die konden haar soms zo speciaal aankijken. Nooit zou ze die eerste keer vergeten – in april was het geweest – dat hij na afloop van de jeugdvereniging naar haar was toegekomen, met dat speciale lachje op zijn gezicht.

”Gaat ’t goed?” had hij gevraagd, en samen hadden ze daar even zo gestaan. Ja, en daarna waren er meer momenten geweest waarin zij gevoeld had: Dit is geluk.

Toch waren er ook schaduwen. Soms bijvoorbeeld kon hij ineens weglopen bij haar vandaan, en soms was hij ineens niet op de vereniging. Maar ja, daar kon natuurlijk wel een reden voor zijn… Hij moest tenslotte ook wel vaak leren. Hij zat op de MTS en had daar zo te zien zijn handen wel vol aan.

Maar toch, ze vond het op zo’n moment wel jammer, en het wierp dan ook een schaduw op haar geluk. En ook moeder kon soms zo negatief de zaak belichten, nee, soms…

”Herma van Wilgen!”

De stem van mijnheer Rozendaal deed haar opschrikken. Verdwaasd keek zij in het spottende gezicht van de leraar.

”Zou je zo vriendelijk willen zijn je gedachten bij de les te willen bepalen?” En vriendelijk verzocht hij haar vraag 8 voor haar rekening te willen nemen.

En Herma was weer verdiept in de problemen van de minister van Verkeer en Waterstaat.

Jos van Wilgen zat een beetje scheefgezakt in één van de eenpersoonsbanken, die op een rij achter elkaar tegen de grauw-groene muur stonden. Jan-Willem en hij waren te laat geweest om samen één bank te bemachtigen deze les. Daarom waren ze maar achter elkaar gaan zitten, hij vóór Jan-Willem.

Verveeld probeerde hij uit de plaat boven zijn hoofd, waarop het ernstige hoofd van Jacobus Revius afgebeeld stond, een punaise te peuteren.

”Is er wat, Jos?” vroeg de leraar ineens.

En Jos schrok op. Hij zat daar natuurlijk heel idioot met zijn arm omhoog aan die plaat. Een beetje gegeneerd liet hij zijn arm dan ook zakken en hij zei schaapachtig: ”Eh, nee.”

Er gniffelden er een paar.

De leraar zag vermaakt hoe een vluchtig rood het gezicht van de jongen kleurde. Hij hield van leerlingen in deze leeftijd: Graag deden ze gewichtig, maar ’t waren toch eigenlijk ook soms nog van die kinderen. Dat bleek ook nu weer.

Achter Jos, met de handen onder het hoofd en de ellebogen op de tafel gesteund, zat Jan-Willem van Vuuren. Hij tuurde naar Jos’ rug, zonder dat hij ze eigenlijk zag.

Voor zich zag hij heel andere dingen.

Zijn moeder zag hij, die vanmorgen zo ellendig en moedeloos in de rommelige keuken aan de ontbijttafel zat. Ze aten altijd samen ’s morgens, zijn moeder en hij, omdat zijn vader en zijn broer Ronald dan al naar hun werk waren.

Zijn vader.

Als hij aan zijn vader dacht, dan voelde hij weer de wrevel opkomen. Zijn vader, de man, die hun gezin kapot maakte door zijn steeds toenemend drinken.

Meestal kwam hij ’s avonds pas tegen achten thuis. Hij had dan eerst zijn tijd in z’n geliefde café doorgebracht. En als hij dan thuis gekomen was, aangeschoten – nee, niet dronken natuurlijk, daarvoor was hij te beschaafd! – dan kon hij soms allerlei gekke dingen zeggen, tegen zijn vrouw, tegen hem. Dingen die je het bloed naar het hoofd jaagden soms.

En ook thuis zorgde hij dan wel dat hij nog het nodige binnenkreeg, ook dat nog.

Iedere avond weer was het bijna hetzelfde liedje. Hij, Jan-Willem, was altijd blij als zijn vader eens een keer niet thuis was ’s avonds. Het was dan net of hij vrijer kon ademen.

Ja, hij kon natuurlijk zelf ook wel weggaan, en dat deed hij ook wel – geregeld ging hij naar Jos bijvoorbeeld – maar toch… Hij voelde zich dan niet rustig, want dan was er de zorg om zijn moeder. Zeker de laatste tijd vertrouwde hij zijn vader niet altijd meer…

Het was al eens gebeurd, dat die zo agressief werd, dat het ernaar uitzag dat hij zijn handen wilde gaan gebruiken Toen was hij, Jan-Willem, tussenbeide gekomen. Het had hem wel een woedeuitbarsting van zijn vader opgeleverd.

Nu, ’t was hém best, maar van moeder bleef-ie af!

Langzamerhand was het begonnen, een paar jaar geleden. Hijzelf zat toen in MAVO 3.

Zijn vader begon het wat drukker te krijgen op zijn werk, in de zaak, zo zelfs, dat hij er niet altijd goed tegenop kon. Eén van zijn collega’s had hem toen aangeraden eens een borreltje extra te nemen. Maarja, zijn vader had altijd al wel van een borreltje gehouden, en het begon met al die extra borreltjes op den duur een beetje uit de hand te lopen.

Geregeld begon hij later thuis te komen, iedere keer net een beetje aangeschoten. Nee, echt dronken werd hij niet natuurlijk.

En langzaam aan begonnen zij het in de gaten te krijgen. Maar als zijn moeder bezorgd tegen haar man zei, dat hij misschien nu toch wel teveel dronk, vooral toen hij het ook thuis ging doen, dan was het niet waar. Welnee, zei hij dan, zo’n beetje, dat had hij net nodig om zijn werk goed te kunnen doen. Hij was verkoopleider van een grote zaak voor kantoorbenodigdheden, en stond vaak onder spanning. Ze moesten zich vooral maar geen zorgen om hem maken.

Van lieverlede kwamen er ruzies over, steeds meer. Ronald, de oudste, gaf zijn vader grote monden, hij, Jan-Willem, liet ook vaak genoeg zijn ongenoegen blijken. Mevrouw Van Vuuren trachtte dan nog het een en ander te sussen, maar de sfeer was er thuis niet beter op geworden. Ronald had op het laatst maar de gemakkelijkste weg gekozen: Hij zorgde er gewoon voor, dat hij de laatste tijd nauwelijks meer thuis was. Waar hij dan heen ging, moest je maar raden… Och, op het ogenblik ging ieder eigenlijk zo’n beetje zijn eigen weg thuis.

Dit alles had bij hem een stille wrok doen groeien; tegen zijn vader die de oorzaak van dit alles was, tegen zijn moeder omdat die veel te geduldig was voor haar man, en tegen Ronald omdat die alleen maar aan zichzelf dacht… Maar soms ook kon er ineens een wanhopig verlangen in hem zijn, een verlangen naar zijn vader zoals die vroeger was. En als zijn vader dan weer eens gewoon nuchter was, ja dan zag hij hem op zo’n moment soms weer zo: de grote, sterke, imponerende man.

Toch kon hij dan niet meer zonder reserve met zijn vader praten, omdat hij wist dat het toch anders was geworden, omdat hij dan de wrevel ook weer voelde tegen zijn vader. Dikwijls ontweek hij zijn vader dan ook, ondanks de drang om juist weer naar hem toe te gaan.

Het had hem gesloten gemaakt, zo, alsof je altijd op je hoede moest zijn. De mensen weet je, daar moest je altijd voor oppassen, en niemand mocht het weten eigenlijk, in ieder geval op school dan toch niet. Nou ja, Jos, die wist het natuurlijk wel maar Jos was een fijne knul. Die zeurde niet. En Herma wist het dus uiteraard ook, maar zij praatte daar niet over.

Vaak ging hij naar de familie Van Wilgen toe, het was daar altijd gezellig tenminste. De laatste tijd echter werden deze bezoeken minder frequent. En Jos bij hen thuis, dat wilde hij in elk geval niet meer, dat hield hij zoveel mogelijk tegen. Als zijn vader er dan zou zijn… Hij zou zich een ongeluk schamen tegenover zijn vriend.

Zijn moeder had pas nog wel eens gevraagd: ”Breng Jos nog eens mee,” maar hij had schamper geantwoord: ”Nee hoor. U denkt toch zeker niet dat ik Jos wil laten genieten van de grote show ’s avonds?”

Hij was geschrokken van de pijnlijk-verdrietige blik in de ogen van zijn moeder. Ze had hem verweten: ”Jan-Willem, je hebt het over je vader!” Hij was er verder niet meer op ingegaan. Hij deed het gewoon niet, klaar.

Zo ging hij zijn weg, thuis, op school, op de catechisatie. Hij had zich gepantserd met een wrokkige onverschilligheid waarmee hij velen van zich afstootte, en waarmee hij ook zijn moeder verdriet deed. Maar hij kon niet anders.

Elk moment van de dag konden hem de zorg en de onrust bespringen. Hij was dan meer met zijn gedachten thuis dan op school.

Vaak vonden ze hem chagrijnig, dat had hij wel gemerkt. Ze zeiden dus ook niet zoveel tegen hem. Maar dat moest dan maar zo wezen, het was eigenlijk wel zo veilig..

Met een ruk schoof Jos onverwachts zijn stoel naar achteren, en haalde hiermee Jan-Willem wreed uit zijn overpeinzingen.

”Kijk uit zeg!” foeterde Jan-Willem gedempt. Hij kreeg bijna zijn eigen bank in zijn maag geduwd!

Waar waren ze eigenlijk gebleven in de les? vroeg hij zich ineens af. En even later was hij dan toch weer verdiept in de kwestie over de Verkeersveiligheid… en was hij weer gewoon een leerling van groep H 5-1. Even was hij de zorgen thuis vergeten.

Het was kwart over drie en dat betekende voor de meesten het eind van de schooldag. Een paar klassen hadden echter de pech nog een uur les te moeten krijgen.

In de halfdonkere hal beneden was het langzamerhand hoe langer hoe drukker geworden.

Mijnheer Visser, de conciërge, een grote dikke man, met een enorme snor, liep met grote stappen over de gang te ijsberen. Tegen een paar brugklassertjes, die met eikaars schooltassen aan het gooien waren, riep hij met krachtige stem: ”Hé jongens, houdt daar eens mee op!”

En als mijnheer Visser het zei, dan deed je het natuurlijk ook. ’t Was in ieder geval meteen afgelopen met het gegooi. De conciërge had de wind er onder, onverschillig bij wie. Of hetnu de jongere leerlingen uit de lagere klassen betrof, of een stel brutale leerlingen uit de examenklassen, bij iedereen had hij gezag.

Herma mocht Visser wel. Echt kwaad was hij niet en je kon soms een gezellig babbeltje met hem maken. Jos en Jan-Willem waren niet zo erg weg van hem, wist ze wel. Moest je net Jos hebben, die duldde eigenlijk helemaal geen gezag boven zich. Daarom lag hij ook thuis nogal eens overhoop met zijn vader.

Herma was blij dat ze klaar was voor vandaag. Ze had zin om eens lekker in de buitenlucht te gaan fietsen, dat was toch je ware.

Tegen Jannie, die ze net tegenkwam in het fietsenhok, zei ze een beetje spottend: ”Droom maar niet van je werkstuk hoor!” en gelukkig kon Jannie er wel om lachen.

Vlak bij de deur van het ene trappenhuis stonden Jan-Willem en Jos. Jan-Willem rookte hevig, Jos niet, die rookte niet.

”Kom je vanavond nog?” vroeg Jos.

Jan-Willem blies eerst een ingewikkelde rookwolk uit. Onwillekeurig hadden zijn wenkbrauwen zich gefronst. Onderwijl dacht hij na. Hij had wel zin, maar…

”Nee, laat ik het maar niet doen,” zei hij toen nadenkend, eigenlijk meer tegen zichzelf dan tegen Jos.

Jos, die wel een beetje wist wat de reden was, dacht toch even geërgerd: waarom maakt die knul zich nou toch altijd zo druk. Hij overdrijft het toch wel eens een beetje. Als het zíjn vader betrof, zou hij zich niet zo druk maken. Je gaf een grote mond en je schold eens flink, maar verder zou hij zijn gang gaan, dacht hij in zijn zorgeloosheid. Maar goed, Jan-Willem was nu eenmaal niet zo, dat was de pech.

”Nou, je moet het zelf maar weten hoor.” Er klonk enig ongeduld in zijn stem. ”Ik ga trouwens nu.” En de daad bij het woord voegend liep hij naar de kapstok om zijn jas te pakken. Een beetje kriebelig volgde Jan-Willem zijn voorbeeld – hij had het ongeduld in Jos’ woorden wel horen doorklinken. Even later fietsten ze samen over de lange De Vrieslaan waar de Hoviuslaan een zijstraat van was. Bij de Westersingel namen ze met een korte groet afscheid, omdat Jos daar linksaf moest en Jan-Willem rechtsaf.

Vlak bij huis haalde Jos Herma in en zo kwamen ze samen aan bij de grote flat op de Papaverhof, waar ze woonden.

”Jos,” vroeg Herma deemoedig toen ze van hun fiets gestapt waren, ”neem mijn fiets ook gelijk mee.”

Ze moesten altijd meteen hun fiets in de bergruimte brengen van vader Van Wilgen, met het oog op eventuele dieven.

Gelukkig was Jos zo goed om Herma’s fiets gelijk met de zijne op te bergen. Dat scheelde haar weer een eind lopen, want ze hadden de bergruimte helemaal achterin, tot groot ongenoegen van alle gezinsleden.

Herma ging vast naar boven en even later stak ze de sleutel in het slot van de voordeur. ”Dag mam,” zei ze, toen ze de huiskamer binnenkwam.

Mevrouw Van Wilgen keek verschrikt naar de klok. ”O, dag Herma. Is het al zo laat?” zei ze er meteen achteraan.

Jos arriveerde ook en mevrouw Van Wilgen ging nu de thee inschenken. Het was altijd een gezellig uurtje, zo na schooltijd, vond zij.

Ze keek eens naar haar twee oudsten, die nu hun thee dronken, Jos op de bank, Herma in haar vaders stoel.

Wat werden ze toch groot, bijna al geen kinderen meer. Zij had de laatste tijd meer en meer het gevoel gekregen dat ze haar ontgroeiden. Toch konden ze soms nog heel open zijn, vooral tegen haar. En ze maakte zich wel eens zorgen om Herma, met haar misschien iets te grote gevoeligheid. Dat het kind toch zo hevig liefhad! – ze wist het wel – ze hield er haar hart soms om vast. Tenslotte op deze leeftijd kon je nog niets van zo’n jongen verwachten. Ze herinnerde zich nog wel, dat zij op deze leeftijd ook hopeloos verliefd was geweest. ’t Was echter nooit wat geworden. Dat gunde ze Herma toch niet.

Jos mopperde omdat de zon precies in zijn gezicht scheen. ”Waarom doet u het scherm niet naar beneden?” vroeg hij, terwijl hij demonstratief zijn hand voor zijn hoofd hield.

Herma lachte hem uit. ”Zoek de zonzij Jos.” plaagde ze. En Jos moest toch een beetje lachen, zij het dan als een boer met kiespijn. Uiteindelijk ging hij maar op de andere hoek van de bank zitten. Zjn moeder deed dat ding natuurlijk toch weer niet naar beneden. Waarom had je dan eigenlijk zo’n ding, mopperde hij in zichzelf.

De bel ging; dat waren Paul en Anja, de twee jongsten van de familie Van Wilgen. Ze kwamen ook uit school. De kamer was meteen vol en druk toen ze binnengekomen waren.

Paul leek veel op zijn zes jaar oudere broer: Hetzelfde bruine, warrige haar en de te grote mond. Hij had hele verhalen over de racefiets van zijn vriendje Dick.

”Ik zou ook best zo’n fiets willen,” zei hij verlangend. Hijzelf had maar een oude kar, waar Jos eerst op gereden had. Nee, hij zou van zijn vader en moeder nooit een racefiets krijgen natuurlijk. In zijn hart was hij een beetje jaloers op Dick. Die kreeg maar mooie racefietsen, en hij?

Zijn moeder lachte hem uit.

”Je moest eens weten wat ik zou willen,” zei ze.

”Wat dan?” vroeg Herma nieuwsgierig.

”Nou,” zei haar moeder, ”een huis met een tuin bijvoorbeeld.”

Herma grinnikte maar eens. Moeders droomwens, die kende ze wel.

Anja, met haar acht jaar de jongste van het gezin, vertelde opgewonden, dat de moeder van haar vriendinnetje Tineke ziek was. En het was een ziekte met een moeilijke naam, iets met holte erin of zo.

”Voorhoofdsholte-ontsteking?” vroeg Herma vanuit haar stoel, waarin zij zich nog eens extra geïnstalleerd had, terwijl ze aan een grote appel begonnen was.

”Ja,” zei Anja opgetogen. Dat was het. Voorhoofdsholte-ontsteking. Het was natuurlijk hevig interessant als je moeder zoiets had, vond Anja. Zij had altijd een sterke interesse voor alles wat met ziek-zijn te maken had. Toen mijnheer Van Wilgen eens een flinke griep had, met zelfs een dreigende longontsteking, en alle andere huisgenoten bezorgd en onder de indruk waren, had Anja met een verheerlijkt gezicht rondgelopen. Zo ècht, als je vader ziek was. Dat het wel eens mis had kunnen gaan, dat was geen moment bij haar opgekomen. De ernst van de toestand was haar ontgaan. Haar moeder had het wel gemerkt, het had haar verbaasd, maar ze had het haar jongste dochter met kwalijk genomen.

Toen mijnheer Van Wilgen thuiskwam om half zes, stond de tafel gedekt. Het eten was klaar.

Pa was best een knappe man, vond Herma, toen ze hem binnen zag komen. Jong zag hij er eigenlijk nog uit. Hij was ook helemaal geen werkman om te zien, al werkte hij dan ook op een fabriek. En ook onder het eten nam ze hem nog eens extra op, zonder dat hij het merkte natuurlijk.

II

Een windvlaag joeg tegen het raam, zodat het kraakte. Fel kletterde de regen af en toe tegen de ruiten. De lucht was grauw en somber. Het werd al vroeg donker deze middag. Bezorgd keek Herma naar buiten.

Vanavond was er jeugdvereniging en daar moest ze en zou ze naar toe. Ze voelde zich een beetje opgewonden. Dat had ze altijd als ze hoopte Roel te zullen ontmoeten.

De klok wees pas kwart over vijf aan. Tjonge, wat was het nog vroeg. Het duurde nog eeuwen natuurlijk vandaag vóór ze gingen eten, want haar moeder had nog helemaal geen aanstalten ervoor gemaakt. Verveeld schoof ze onderuit op de bank. Ze was alleen in de huiskamer. Haar moeder was in de gangkast aan het rommelen, tenminste, de geluiden die ze opving, wezen daarop. Verder was iedereen weg. Herma wist niet waarheen, en ze had ook helemaal geen behoefte eraan om het te weten. Zij had de handen vol aan zichzelf.

Mevrouw Van Wilgen kwam de kamer weer binnen, met de aardappelbak en een grote pan.

”Herma, ga alsjeblieft wat doen!” verzuchtte zij geïrriteerd, toen zij Herma zag zitten. Ze ging met de aardappelbak op haar schoot en de pan bij haar voeten op de grond, de aardappels schillen.

Herma keek naar haar schillende moeder.

”Moet u nou nog de aardappels schillen!” zei ze met een verontwaardigde uithaal. Nu zou het zeker nog wel even duren voor ze gingen eten. Niet dat ze nu zo’n enorme trek had, maar er zat dan nog zo’n barrière tussen nu en vanavond.

Mevrouw Van Wilgen was kwaad geworden.

”Ja,” zei ze boos, ”jij zult het niet voor me doen!” Ze had het vandaag al druk genoeg gehad, en dan ging Herma nog zitten zeuren ook. Ze kon haar moeder beter maar eens helpen!

Herma haalde haar schouders op. Zij voelde zich eigenlijk hoogst onbehaaglijk. En ’t was zo ongezellig in de kamer nu het zo donker werd. Haar moeder had het lampje boven haar hoofd ook al aangeknipt.

”Wat ben ik toch eigenlijk een misselijke meid”, dacht Herma, toch even beschaamd. Ze kon zich er echter niet tegen verzetten. Kom, ze zou dan maar eens wat gaan doen. In de keuken was nog niet veel te beleven. Op het granieten aanrecht lagen alleen maar twee zakjes met gesneden peen en ui. Ze aten dus hutspot, ook dat nog. Herma hield niet van stamppotten, en zeker vandaag niet. Ontevreden liep ze weer terug naar de kamer.

Pas tegen etenstijd, toen langzamerhand de hele familie compleet werd, kwam bij Herma de goede zin een beetje terug.

En de stamppot smaakte eigenlijk best lekker

’s Avonds om tien over zeven vertrok Herma naar de jeugdvereniging. Het weer was gelukkig wat rustiger geworden, het regende ook niet meer. Ze was boos op zichzelf, wat had ze zich laten gaan. Ze had zich mee laten slepen door het gevoel van onbehagen, en dat was verkeerd, dat wist ze.

Eigenlijk was het toch dwaasheid, dat ze zich zo opwond over die malle knul. Misschien was hij er vanavond niet eens, dat wist je tenslotte maar nooit.

Zou Jos trouwens vanavond nog gaan, vroeg ze zich ineens af. Ze wist het niet, maar ze had toch niet op hem gewacht. Ze vond het wel fijn om alleen te fietsen in de donkere avond. Dat was altijd geschikt om eens rustig te denken.