DAT KAN OOK VOOR JOU

Tweede druk

CIP-GEGEVENS KONINKLIJKE BIBLIOTHEEK, DEN HAAG

Blom, Trudi

Dat kan ook voor jou / Trudi Blom, - Utrecht : De Banier
ISBN 90 336 1344-1 geb.
NUGI 380
Trefw.: romans ; oorspronkelijk / jeugdboeken ; romans.

Omslagtekening: Hans Ellens.

© B.V. UITGEVERIJ DE BANIER, UTRECHT 1993

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvuldigd en / of openbaar gemaakt doormiddel van druk, fotocopie, microfilm of op welke andere wijze ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

Trudi Blom

Dat kan ook voor jou

UITGEVERIJ DE BANIER - UTRECHT

Ik wil zingen van mijn Heiland,
van Zijn liefde, wondergroot,
Die Zichzelve gaf aan ‘t kruishout,
en mij redde van de dood.

Zing, o zing van mijn Verlosser,
Met Zijn bloed kocht Hij ook mij,
aan het kruis schonk Hij genade,
droeg mijn schuld en ik was vrij.

Hoofdstuk 1

Hij was vanmorgen niet met haar mee geweest. Weer niet.

Mirjam Grootendorst overdacht het een beetje mismoedig, terwijl ze over het zonbeschenen kerkplein naar de straatkant liep. Ze liep daar temidden van de kerkgangers die, net als zij, ook uit de achteruitgang waren gekomen. Vanmiddag, ja, vanmiddag zouden ze weer samen gaan, Ronald en zij. Maar, waarom dan 's morgens niet? Nooit ging Ronald 's morgens meer met haar mee…

Ze piekerde erover, terwijl ze daar zo liep. Zo vaak piekerde ze daarover. Waarom deed Ronald dat toch? Vroeger ging hij nog wel eens gewoon twee keer met haar mee, nu echter gebeurde het nooit meer - en ze wist niet wat ze ermee aan moest.

Bij de stoep gekomen ging ze rechtsaf. Verderop in de straat wachtte Ronald op haar. Ja, haar ophalen deed hij wel, maar dat was toch niet helemaal de bedoeling… En 't vrolijke zonlicht, dat uitbundig uitgegoten werd op de traag wandelende kerkgangers en blikkerende zonnetjes toverde op de geparkeerde auto's, leek voor haar niet bedoeld. Want zij voelde zich verre van vrolijk…

Maar toen zag ze ineens de bekende, zwarte Golf - Ronald! Ze kon het alleen allemaal nog niet zo goed zien, want het uitzicht werd haar versperd door de irriterend voor haar lopende drie meiden van Deelen - de "Deelen-sisters" noemde ze hen altijd in haar gedachten - die de hele breedte van de stoep nodig hadden. Pa Deelen had z'n auto natuurlijk weer vlak bij die van Ronald staan. Mirjam was daar niet zo gelukkig mee.

't Was gek, maar ze voelde zich nooit op haar gemak bij die drie blonde, hippe meiden, met hun helle blauwe ogen, die zo ontzettend naar haar kijken konden. In feite moest ze zich daar natuurlijk niets van aantrekken, maar dat deed ze nu eenmaal wel.

Ronald was zo niet.

Ronald trok zich van zulke dingen niets aan. Anders zou hij haar hier toch ook niet zo doodgemoedereerd opwachten, zo tussen al die mensen. Ook nu stond hij heel kalm tegen zijn auto geleund, de handen in de zakken.

En Mirjam, nu ze hem zo zag staan, vergat voor een moment haar zorgen en ergernissen - ze had alleen nog maar oog voor die lange, donkere, ruige jongen, die daar als een toonbeeld van rust op haar stond te wachten. Hij had z'n zonnebril op, maar Mirjam wist toch wel hoe de blik in zijn ogen was waarmee hij nu naar haar keek… En toen de hindernis "Deelen" zich naar de witte Opel van pa begaf - die vlak achter Ronald geparkeerd stond - haastte ze zich om bij hem te komen. Hij stond een beetje spottend te grijnzen.

"Zo", begroette hij haar, "had je weer oponthoud?" Hij wist wel zo ongeveer hoe Mirjam over die Deelen-grietjes dacht.

"Inderdaad, ja", mopperde Mirjam ontevreden. "Waarom kunnen die meiden niet gewoon doorlopen?"

Ronald deed het portier voor haar open.

"Kom maar", zei hij troostend, "in een warme auto knap je altijd lekker op."

De hitte sloeg Mirjam tegemoet en ze had eigenlijk weinig zin om in die bloedhete auto te kruipen. Maar het moest nu eenmaal en gelaten stapte ze in. Ronald klapte het portier achter haar dicht. Het raampje was al naar beneden gedraaid.

Terwijl Ronald om de auto heenliep, zat Mirjam zich er voor de zoveelste maal over te verbazen, dat hij altijd zo gewoon kon doen 's zondagsmorgens. Terwijl zij dan juist altijd zo aan het tobben was… Tijd om er verder over na te denken kreeg ze niet, want daar was hij al.

Net toen hij was ingestapt, startte de wagen van de familie Deelen en met een gevoel van opluchting keek Mirjam hen na. Ronald zou wel weer moeten lachen om haar ergernis… Ja, hoor, naast zich hoorde ze al spottend zijn stem: "De kust veilig, Mirjam?" Maar toen ze hem aankeek, las ze in zijn ogen geen spot - hij had zijn zonnebril afgezet -, alleen maar tederheid. Meteen ook trok hij haar tegen zich aan - en alle zondagochtendperikelen verdwenen op 't zelfde moment naar de achtergrond.

Maar de begroeting duurde slechts kort dit keer. Het was te heet in de auto. Ze gingen maar snel rijden en gelukkig kwam er meteen een fris, verkwikkend windje door de auto waaien.

Terwijl ze langzaam temidden van de lange rij kerkauto's de smalle straat uitreden, met links de donkere bomen, begon Mirjam zich vast voor te bereiden op de koffievisite die hun te wachten stond. Ze gingen naar Ronalds ouders. Misschien bleven ze er zelfs wel eten, maar dat wist ze nog niet. 't Kon ook zijn, dat ze al meteen na de koffie naar Ronalds kamer zouden gaan.

Ronald had daar nog geen duidelijke uitspraken over gedaan… Hij was altijd nogal vaag in zulke dingen. Overigens was dat niet het enige waar hij vaag in was…

Ze sloegen rechtsaf en meteen waren ze nu een hoop kerkgangers kwijt. Inmiddels was Mirjam weer aan het piekeren geslagen. Het leek zo goed allemaal - hier, in deze, haar in de drie maanden dat ze verkering had, al zo vertrouwd geworden auto. Hier, bij Ronald… O ja, alles zóu ook goed zijn, als hij deze ochtend maar met haar was meegegaan. En als hij dat dan iedere week zou doen. Ja, als…

Mirjam zuchtte onhoorbaar en ze keek eens opzij. Ronald had zijn zonnebril weer opgezet en zag er vrij ontspannen uit. Hij leek totaal geen erg te hebben in haar tobberaties. Maar dat had ze toch mis gedacht.

Want Ronald van Vuuren, die daar zo kalm achter het stuur van zijn auto zat, begreep heel goed waar z'n meisje nu aan zat te denken.

Hij wist wel waar ze zo mee zat. Maar begreep zij hém óók? Wist ze hoe 't voor hem was om naast haar in die kerk te moeten zitten, iedere zondag weer?…

Van huisuit was hij kerkgang wel gewend. In de kerk van zijn ouders was hij echter al in jaren niet meer geweest.

Met Mirjam wilde hij eerst wel mee, als toeschouwer dan.'t Begon hem echter steeds zwaarder te vallen. Eigenlijk kon het helemaal niet.

Maar wat wist Mirjam daarvan?… Hij kon daar toch moeilijk met haar over gaan zitten praten?

Nu keek ook hij opzij. Ineens voelde hij een drang in zich om haar te troosten. Ze moest niet piekeren over hem. En in een plotseling gebaar schoof even zijn hand in haar nek, in haar donkere, wat slordig vallende haar - heel kort maar.

"Je moet niet zo zitten prakkizeren, da's nergens goed voor…" Mirjam gaf géén antwoord. Ze wist zelf, dat haar daarvoor op 't moment de moed ontbrak.

Maar wat zou ze ook moeten zeggen? Ze had al zoveel gezegd. Ze was er al zo vaak over begonnen: "Waarom wil je 's morgens nooit meer mee?"

Ze kreeg er echter nooit een fatsoenlijk antwoord bij hem uit. "Dan hebben jullie tenminste weer 'n extra plaats over, of "Heb je van mij tenminste geen last." Dat soort dingen gaf hij dan altijd ten antwoord. Hij gaf dus eigenlijk gewoon geen antwoord. Dat was juist het ellendige, dat hij nooit eens wat zeggen wilde. Maar ja, dat was nu eenmaal zo. Ze moest er maar niet meer over denken. Straks gingen ze koffie drinken bij de familie Van Vuuren en daar zou het best wel gezellig zijn. Jan-Willem, Ronalds jongere en enige broer, zou er ook wel zijn met Herma, zijn meisje. Daar moest ze dan maar aan gaan denken. En met Ronald moest ze gewoon nog maar geduld hebben. Had zijn eigen moeder dat al niet eens tegen haar gezegd?

Ze waren inmiddels in de straat aangekomen, waar de familie Van Vuuren woonde. Al ergens aan het begin van de straat parkeerde Ronald zijn auto. Omdat er voor het huis geen plaats meer was, maar ook omdat hij dat zelf wilde. Veel haast had hij gewoonlijk niet 's zondagsochtends…

Toen ze eindelijk arriveerden, bleek de hele familie al in de achtertuin te zitten. En inderdaad waren Jan-Willem en Herma er ook. En hoewel Mirjam dat wel geschikt vond, voelde ze toch de gebruikelijke beklemming over zich komen, nu ze hier met Ronald aankwam… Wist zijn familie, dat hij 's morgens nooit met haar meeging? Zij had het hun nooit verteld.

Ronalds ouders waren echter heel gewoon en vriendelijk tegen hen. Meneer Van Vuuren schoof één van de witte tuinstoelen voor haar aan, zijn vrouw begon meteen voor koffie te zorgen. Mirjam liet het zich allemaal welgevallen, zonder goed te weten wat ze zeggen moest.

En Ronald zei ook al niet veel. Gelukkig begon Herma ineens een praatje. "Wat een weertje, hè?"

Ze zat met haar stoel helemaal in de hoek bij het achterraam, naast Jan-Willem, die juist een beetje as van z'n sigaret aftipte op de terrastegels.

Mirjam knikte enthousiast. "Als we het tot oktober zo houden!" Waarom zei ze dit nu? 't Sloeg gewoon nergens op, wist ze zelf. En ze merkte ineens, dat Ronald tegen haar zat te grijnzen.

"Nou, wat dan?" vroeg hij gemeen.

Maar Mirjam liet zich door hem toch niet uit het veld slaan.

"Dat zou dan heel plezierig wezen!" antwoordde ze gevat.

Herma grinnikte even, maar ineens stond mevrouw Van Vuuren bij de tuintafel met de koffie en dat eiste nu even alle aandacht op. De tafel had namelijk nogal neiging tot wankelen, en er waren enige hulpdiensten nodig van Herma en meneer Van Vuuren om alle kopjes een goede plaats te geven.

"Joke", prees meneer Van Vuuren zijn vrouw vergenoegd, toen hij zijn koffie geproefd had, "die koffie van jou is onbetaalbaar."

Blijkbaar verwachtte hij geen antwoord van zijn vrouw, want meteen wendde hij zich tot Mirjam.

"Goed kunnen luisteren, ondanks de warmte?" informeerde hij. Mirjam lachte even. Met die warmte viel 't nogal mee, vond ze. Maar Herma sprong er meteen bovenop.

"Ik had vanmorgen best wel last van de warmte!"

't Was echter niet alleen de warmte, die haar vanmorgen gehinderd had. Ze waren bij Jan-Willems ouders naar de kerk geweest en een heel oude, droge ouderling had een preek gelezen… Al met al had de hele dienst haar niet erg geboeid en ze had het steeds warmer gekregen.

En met een jaloerse blik naar Mirjam merkte ze ineens op: "'t Lijkt me fijn, iedere zondag een dominee!" Bij Mirjam hadden ze dat. Bij hen in de kerk niet, helaas.

Nu mengde Ronald zich in 't gesprek. "Kerken met dominees genoeg," spotte hij. "Dus wat dat betreft…"

"Ja!" ging Herma er meteen op in. "Ik zou best eens een keer bij jullie willen, Mirjam!" En ze keek naar Jan-Willem. Ze wilde weten, wat die ervan vond.

Mirjam vond dit een nare wending van 't gesprek. Ze hoopte maar dat Herma dat in elk geval maar niet in haar hoofd ging halen. Ze zag al visioenen van een kritisch kijkende Jan Willem, die met Herma hun kerk binnenkwam… en Ronald die er dan niet was…

Nee, dat alsjeblieft niet!

Jan-Willem gaf een wat onbestemd gegrom als antwoord en Mirjam hoopte maar, dat dat betekende, dat het plan voorlopig niet ten uitvoer zou worden gebracht…

Herma ging er gelukkig niet meer op door en Mirjam begon maar eens aan haar koffie, die stond koud te worden op de tuintafel.

Onderwijl keek ze naar Ronald. Waarom was alles zo moeilijk? 't Kwam allemaal door hem…

Ronald ving haar blik en hij las de bezorgdheid in haar ogen. Ja, daar zaten ze nu samen in de tuin bij z'n vader en moeder. Mirjam… zoals ze daar zat… Z'n ouders zagen overigens wel wat in haar, geloofde hij. Ze vonden Mirjam waarschijnlijk zelfs veel te goed voor hem… En ze hadden misschien wel gelijk. Hij, Ronald van Vuuren, met zo'n meisje…

Zijn gedachtengang werd plotseling gestoord door een onverwachte vraag van zijn moeder.

"Zeg Ronald, blijven jullie vanmiddag eten?"

Hoe het kwam wist hij niet, maar Ronald kreeg meteen een onbehaaglijk gevoel.

Waarom vroeg ze dat? Hij gaf niet meteen antwoord, maar keek eens naar Mirjam. Maar Mirjam zei niets. Ze vond, dat Ronald dat zelf moest beslissen.

Mevrouw Van Vuuren had het echter al begrepen.

Ze zouden niet blijven eten. Ronald wilde het niet.

Toch wachtte ze nog op een antwoord van hem. En uiteindelijk gaf hij dat ook.

"Nou nee, dat hoeft niet, hoor…"

Ze deed er toen maar verder het zwijgen toe.

Meneer Van Vuuren doorbrak de beklemming, die enigszins ontstaan was, door een praatje met Mirjam te beginnen. Mirjam ging erop in, zonder dat ze er echt met haar gedachten bij was. Met een half oor luisterde ze ook nog naar Herma, die Jan-Willem zat te berispen, omdat hij zijn peuk op de terrastegels had gegooid.

"Dat doe je toch niet!" mopperde ze, en toen Jan-Willem alleen maar zijn schouders ophaalde, ging ze door: "Leuk voor je moeder morgen…"

Jan-Willem stak echter een nieuwe sigaret op en Herma staakte haar mopperpartij maar. Misschien ook wel, omdat ze de spottende blikken van Ronald op zich voelde… En ontevreden bedacht ze, dat hij het natuurlijk wel leuk vond, als Jan-Willem en zij zaten te bakkeleien! Nou, veel lol zou hij er niet van hebben en ze wierp hem een hooghartige blik toe. Maar Ronald was door Herma's houding in het minst niet uit het veld geslagen. Met een kalm gebaar trok hij zijn shag tevoorschijn en terwijl hij een sigaretje draaide, richtte hij het woord tot haar.

"En…? Hoe is 't met de trouwplannen? Of is 't voorlopig nog niet zover?" Hij stak de brand in z'n sigaret en bleef Herma afwachtend aan zitten kijken.

Van ieder ander had Herma die vraag kunnen hebben, maar van Ronald nu juist net niet. Toch liet ze van haar ergernis niets blijken. Ze zou het spelletje gewoon meespelen.

"O, plannen genoeg", antwoordde ze luchtig, "jammer genoeg heb je daar alleen wel een huis bij nodig…"

"En dat is er nog niet", begreep Ronald.

"Nou-ou…", kwam ineens aarzelend Jan-Willem, en hij werd nu ongewoon mededeelzaam voor zijn doen. "We hebben ingeschreven voor die nieuwbouwwijk, weet je wel. Daar helemaal achter bij het spoor." Ronald knikte eens -ja, hij wist wel waar dat was.

Maar ook Mirjams aandacht was gewekt. Jan-Willem en Herma, die een huis gingen kopen! Zij konden dat doen natuurlijk… Jan-Willem had 'n aardige baan daar op dat administratiekantoor waar hij werkte.

Die verdiende wel wat meer dan Ronald… Jan-Willem had ook papieren.

Die had Ronald niet… En als chauffeur bij een meubelbedrijf verdiende je nu eenmaal niet zo'n geweldig salaris.

En als je een huis wilde kopen…

"Maar als 't doorgaat, zal 't in ieder geval nog 'n hele tijd duren, hoor", ging Herma door. "Volgend jaar zomer misschien…"

"En dan gaan we dus feesten", stapte Ronald ineens van 't onderwerp huizen kopen af. "Nou, kunnen we ons vast voorbereiden."

"Maar voorlopig is 't nog niet zover, hoor!" Mevrouw Van Vuuren was de tuin weer ingekomen met de koffie en had het laatste gedeelte van het gesprek gehoord.

Haar man schoot in de lach.

"Jij wilt er nog niet aan, hè?" plaagde hij goedmoedig. "Maar je zult er zachtjesaan toch aan moeten wennen. Je kunt je kinderen nou eenmaal niet altijd bij je houden."

Nee, dat wist zijn vrouw maar al te goed. Maar Jan-Willem, als die nu ook nog 't huis uitging - wat zou 't dan stil worden in de toekomst. Dan bleven ze immers samen over…

Mirjam dacht aan hun eigen gezin - zij was van de acht kinderen de enige die nog thuis was. Maar Herma moest door dit alles ineens denken aan Jos, haar broer.

"Zeg", begon ze daarom plotseling, "weten jullie trouwens al, dat Jos tegenwoordig ook een scharreltje heeft?"

Mirjam schrok op. - Jos van Wilgen… Jos lag haar nog altijd na aan het hart - ook al had ze zijn liefde destijds niet kunnen beantwoorden… Had Jos dan nu ineens een ander? Ze kon 't bijna niet geloven.

"Heeft-ie echt verkering?" vroeg ze daarom nadrukkelijk.

Maar van echte verkering bleek toch nog geen sprake te wezen.

"Ik weet het ook niet precies, hoor," zei Herma verontschuldigend.

"Maar hij gaat wel eens uit met dat kind."

"Maar wie is het dan?" wilde Mirjam weten. Ze werd nu echt nieuwsgierig.

Herma haalde haar schouders op. "Ik ken 'r niet. Ze schijnt trouwens van jullie kerk te wezen."

Van hun kerk? Razendsnel liet Mirjam alle eventuele gegadigden in haar gedachten de revue passeren.

Maar ze vond er niet één geschikt. En ze bedacht, dat ze toch Ellen, haar vriendin, er eens over moest spreken. Ze spraken elkaar de laatste tijd zo vaak niet meer en Ellen was juist degene die altijd aardig op de hoogte was van de laatste nieuwtjes. Van Herma werd ze niet veel wijzer en Jan-Willem leek het hele onderwerp niet zo geslaagd te vinden. Ze deed er het zwijgen maar toe.

Niet veel later kondigde Ronald aan, dat hij weg wilde - en zij had niet de moed er tegenin te gaan. Ook al vond ze 't jammer voor zijn moeder…

Wat loom hees ze zich uit haar tuinstoel. En wat bevreesd keek ze naar meneer en mevrouw Van Vuuren. Wat zouden die nu denken? Ronald stond daar zo… ja, alsof hij maar zo gauw mogelijk hier weg wilde - en dat zagen zijn ouders natuurlijk ook…

Kom, ze moest zich er niet druk over maken. Maar het kostte haar moeite om een geforceerd opgewekt: "n Goede zondag verder" eruit te brengen voor ze achter Ronald aan de keuken binnenstapte. En ze was er zich akelig van bewust, hoe ze allebei kritisch werden nagekeken…

En was daar niet alle reden voor?

Hoofdstuk 2

Jos van Wilgen telde de dagen die hij nog bij Koemans werken moest. Koemans, de groothandel in kantoorartikelen, waar hij via meneer Van Vuuren, die verkoopleider was, een vakantiebaantje had gekregen.

Het zat er echter alweer bijna voor hem op.

Op deze mooie zomeravond zat Jos voor het eerst sinds tijden weer eens achter zijn bureau - op zijn slaapkamer, die hij met Paul, zijn jongere broer, delen moest. Hij wilde vanavond het een en ander gaan ordenen voor als hij in september weer beginnen moest - zijn laatste studiejaar heao brak aan.

Maar het wilde allemaal niet zo vlotten. Hij had andere dingen aan zijn hoofd. Hij wilde helemaal nog niet weg bij Koemans, hij zou daar wel willen blijven - immers, Annemarie Deelen werkte daar… Nog maar heel kort, ze was per 1 augustus aangenomen. Ze had dit jaar haar mavo-examen gedaan.

Tja, nú zag hij haar bijna iedere dag. Dat zou straks weer afgelopen wezen…

Jos verborg zijn gezicht in zijn handen en probeerde zich zo, in deze houding, voor te stellen hoe dat zijn zou. 't Lukte hem niet best.

Annemarie… Hij zag haar voor zich, precies zoals ze was… Blond was ze, heel blond - en ze had blauwe ogen. Grote, felle, uitdagende ogen, waarmee ze hem altijd een beetje in verwarring brengen kon… Meteen vanaf het allereerste begin was hij verkocht geweest. Maar als zij hem dan aankeek, wist hij zich geen houding te geven en werd hij rood… En dan keek ze zo spottend, alsof ze hem door had - ze had hem natuurlijk ook door gehad. Ze was zo heel anders dan Mirjam… Mirjam, die hij had leren kennen in 'De Komeet', waar ze iedere zaterdagavond kwamen…

Annemarie was met háár niet te vergelijken. Wat hij voor Annemarie voelde, was ook heel anders. 't Was hem overkomen, zonder dat hij het eigenlijk zelf gewild had. Ja, als hij eerlijk was, moest hij zelfs toegeven, dat hij diep in zijn hart een beetje bang voor haar was. Hij kon nooit goed tegen haar op.

En toch - 't had hem min of meer verbaasd - toch had zij in hem ook wat gezien. Was ze niet op een goede dag, toen hij zelf als een onhandige sukkel zich geen houding had weten te geven, een praatje met hem begonnen?

Maar de manier waarop ze hem altijd aankeek, daarvan wist hij nooit goed wat hij ermee aan moest. 't Leek dan altijd net of ze alles van hem wist… Het maakte hem iedere keer onzeker. En dat terwijl zij toch zeker 'n drie jaar jonger was dan hij… In feite zou hij haar de baas moeten wezen… Hij was 't niet. Hij wist, dat hij nooit tegen haar op zou kunnen.

Jos' gedachten waren de kleine, vrij kale slaapkamer al ver ontvlucht. Hij merkte niets van de avondzon, die, achter één van de naburige flatgebouwen langs, naar binnen was komen schijnen, als een laatste groet op deze zomeravond in augustus…

Annemarie… Straks zou hij haar niet elke dag meer zien. Kon hij niet meer met haar meefietsen uit zijn werk. Ja, ook daar was zij mee begonnen, met dat meefietsen. 't Was haar voorstel geweest -zoals alle voorstellen eigenlijk alleen van haar kant kwamen…

Vorige week waren ze voor het eerst 's avonds naar de stad geweest, samen. Hij had het niemand verteld. Niemand had daar immers iets mee nodig?

Helaas was Herma er op de een of andere manier achter gekomen. Ja, en waarom had hij dat niet gewild?

Hij wilde daar liever maar niet over nadenken… Hij moest er nog aan wennen, dat was 't natuurlijk… Alles was zo anders dan hij zich van een verkering had voorgesteld. - Nou ja, had hij nu verkering? 't Was maar hoe je het noemde… De conversatie met een meisje was in zijn gedachten altijd zo, zoals 't toen met Mirjam was… Maar als hij met Annemarie praatte, bijvoorbeeld over zijn toekomstplannen, over zijn leren - dan begon zij altijd over heel andere dingen. Dat hij toch maar eens gauw z'n rijbewijs moest gaan halen, want dat het haar zo leuk leek als hij zelf 'n auto had. Ja, en wat moest hij dan zeggen in zo'n geval? Dat hij daar nog geen geld voor had? Dat wilde ze toch niet geloven!

Maar uiteindelijk had ze hem toch zover weten te krijgen, dat hij haar had toegezegd, zo gauw als 't maar kon autorijles te gaan nemen. Maar hij wist zelf niet wanneer… en waarvan… Op zo'n moment wilde hij daar echter niet over denken.

Nee, eigenlijk wilde hij helemaal maar niet denken. Niet verder denken, omdat hij 't dan allemaal niet zo goed meer wist.

Annemarie… zijn Annemarie?… Kon hij dat zeggen… Paste zij in zijn toekomst? Wilde zij dat? Kon het? Ze was christelijk. Dat wist hij niet van haarzelf - want daar hadden ze het nog nooit over gehad - maar hij had het gehoord van meneer Van Vuuren. Ze was van dezelfde kerk als Mirjam. Ja, maar ondanks dat…

Zijn gedachten bleven hier steken en ineens was hij weer terug… terug in de werkelijkheid. En zat hij weer achter zijn goedkope zelf-in-elkaar-gezette bureau en was hij niet meer dan een schooljongen, die aan het luchtkastelen bouwen was…

Hij rechtte zijn rug en keek eens uit het raam. Tot opeens op de deur werd gebonsd.

"Telefoon!"

't Was Herma, die hem zo wreed stoorde. Herma, de enige die meer van hem wist, daar was ze natuurlijk Herma voor.

Zuchtend stond hij op.

Het bleek Jan-Willem te zijn die belde. Hij zat hard om een boek verlegen dat Jos hem al een tijd geleden beloofd had. Och ja, dat was hem natuurlijk helemaal door het hoofd gegaan…

"Ik breng 't meteen wel", beloofde hij. Van werken kwam vanavond toch niets. En een beetje afleiding had hij wel nodig.

Hij bleef dan ook nog een poosje bij Jan-Willem plakken. Jan-Willem, die een heel wat betere kamer had dan hij…

Jan-Willem was in een nogal goeie bui deze avond. Hij zag z'n premiewoning wel zitten, op zijn werk liep het ook allemaal lekker… Met zijn ellebogen op zijn bureau geleund, achter zijn pc, zat hij te roken en te praten - hij overtrof zichzelf in spraakzaamheid. En Jos zag daarbij zijn eigen nog zo taaie toekomstplannen inclusief een verplichte diensttijd, die Jan-Willem er tenminste al op had zitten.

Toch was hij in Jan-Willems besognes wel geïnteresseerd. Ze waren niet voor niets al die jaren al bevriend geweest. En och, hij kon heus de zon wel in het water zien schijnen…

Er kwam een lome vermoeidheid over hem, het gevoel, dat hij alles maar moest laten komen zoals 't kwam.

En zo praatte en luisterde hij en zat hij later op de avond ook in de huiskamer van de familie Van Vuuren, waar ze nog even wat dronken, voor hij weer naar huis terugging.

Meneer Van Vuuren kwam net thuis van een vergadering en begroette Jos op zijn gewone, joviale manier.

"Collega", noemde hij hem. waar Jos wat zuurzoet om moest lachen. Hij zou er wat voor over hebben als 't echt zo was!

"Zo ver is 't voorlopig nog niet," meende hij daarom. Mijnheer Van Vuuren legde zijn woorden echter anders uit. "We zijn toch allemaal gewone jongens onder elkaar!"

Jos grijnsde even. Overigens was 't wel waar: Jan-Willems vader hing absoluut niet de 'grote baas' uit, daar bij Koemans en dat terwijl hij toch aardig wat in de melk had te brokkelen…

"Hoe lang ben je daar nog, Jos?" informeerde nu mevrouw Van Vuuren.

Tja, dat was niet lang meer. Nog maar twee weken.

"Ze zullen je nog missen," spotte Jan-Willem.

"Jos mist ons!" verbeterde zijn vader en hij wierp Jos een blik zo vol verstandhouding toe, dat die er akuut door in verwarring werd gebracht. Hij gaf geen antwoord - het werd ook niet van hem verwacht.

Ze praatten nog wat over de zaak en over Jos' verdere studie - 't was een echt vakgesprek, waarnaar mevrouw Van Vuuren glimlachend zat te lachen.

Het viel haar op, hoe jongensachtig en vrolijk haar man er nu ineens uitzag. Ze was er blij om. Want soms leek hij juist zo oud, oud en vermoeid. En dan maakte ze zich wel eens zorgen… Misschien wel eens teveel, bedacht ze nu.

Eindelijk was het dan toch zover. Jos' laatste werkdag zat erop.

Met veel tegenzin stond hij in de garderobe zijn jas aan te trekken. De garderobe was een klein, benauwd hokje met bakstenen muren. Aan de ene kant was de kapstok, aan de andere kant de deur naar het toilet.

Nu stond daar, tegen die deur geleund, Annemarie. Ze had zojuist de laatste hand aan haar toilet gelegd en nu wachtte ze op Jos. Hij had lang werk deze keer. Met haar blikken volgde ze zijn trage bewegingen De tegenzin straalde er aan alle kanten bij hem af.

"Je baalt, hè?" begon ze toen.

Jos zag niet de wat meewarige trek op haar gezicht. Hij bukte zich om het plastic tasje te pakken, dat hij tegen de muur had gezet en bromde iets onverstaanbaars.

"Zullen we maar gaan?" Annemarie was al bij de deur, die half open stond. Er zat voor Jos weinig anders op dan Annemarie te volgen. De laatste keer, dat hij haar thuisbracht uit z'n werk…

Hij keek naar haar, zoals ze voor hem uit liep, de ijzeren trap af, die van de administratie-afdeling naar beneden leidde.

Zo, met haar lichte blonde haar, die fiere, smalle rug - zo zou hij haar uit willen kunnen tekenen…En hij zuchtte eens diep.

Maar veel gelegenheid om aan zijn sentimenten toe te geven had hij niet. Zodra ze buiten kwamen, had Annemarie stof genoeg om al zijn aandacht op te eisen.

"Ik zou best zin hebben om morgenavond uit te gaan," kondigde ze aan, toen ze eenmaal op hun fietsen zaten. 't Was gelukkig lekker weer, ook al was de lucht wat betrokken en hield de zon zich schuil. "Uit… uit…", herhaalde Jos, wat onzeker. "Waar wou je dan heen?"

Hij kon Annemaries wensen nooit zo erg goed peilen…

"Tja…" Annemarie wist het zelf ook niet zo goed. Of ja, eigenlijk wist ze ook wel iets. Ze wist alleen niet of het leuk was. Had ze al niet verschillende keren gehoord over 'De Komeet', een gelegenheid waar een hoop kerkelijke jongelui hun zaterdagavond doorbrachten?

"Ken jij 'De Komeet'?" vroeg ze daarom argeloos aan Jos.

Maar Jos schrok.

Want 'De Komeet', dat riep zo ineens allerlei herinneringen bij hem op. Herinneringen aan de afgelopen winter, aan zijn verliefdheid op Mirjam Grootendorst - maar ook aan de totale mislukking waarop dat was uitgelopen. Hij was na de zomervakantie niet meer in 'De Komeet' geweest, hij wilde het niet meer… Onwillig keek hij opzij. Hij merkte dat hij te hard fietste voor Annemarie en minderde vaart. "Waarom vraag je dat?" vroeg hij toen stuurs.

Annemarie keek hem aan.

"Waarom?" vroeg ze met een uithaaltje. "'k Dacht, dat jij er misschien wel eens was geweest…"

Ze sloegen linksaf, waren nu vlakbij de straat waar Annemarie woonde. En Jos worstelde met de keus tussen het tenminste-een-uitstapje-hebben-voor-de-zaterdagavond of het absoluut mijden van 'De Komeet' en wat daarbij behoorde…

"Nou…?" hield Annemarie aan.

"Heb je je tong verloren? Of is er wat met die Komeet?"

Nu trok Jos de stoute schoenen aan.

"We kunnen er misschien wel heengaan morgenavond", zei hij ineens stoer. "Zal ik je komen halen?…" Annemarie trok even 'n gezicht. Met de fiets…

"Ja, goed," zei ze toen maar. Toen schoot ze ineens voor Jos uit de poort in, die naar de achtertuintjes leidde. Jos haalde haar echter weer snel in.

Bij de zwartgeteerde schuttingdeur namen ze afscheid.

"Tot morgenavond dan?" vroeg hij. Ze keek naar hem op, zonder antwoord te geven. En Jos vergat meteen wat hij had gezegd, pakte haar bij de schouders. En in zich voelde hij een vreemde trilling, een ongekend gevoel van kracht. En alles om zich heen vergetend, kuste hij haar - niet lang, en wat onzeker… Maar hij kuste haar toch. En diep was de toon in zijn stem, toen hij afscheid nam: "Tot morgen, Annemarie…"

Maar wat hem bijbleef, toen hij zijn weg naar huis vervolgde, was toch weer dat raadselachtige lachje - dat hem steeds zo onbevredigd liet…

't Was Van Vuuren, die 't langst op de zaak nog bleef - zoals gewoonlijk.

"Denk toch eens om jezelf, jongen", zei z'n vrouw zo dikwijls tegen hem. Och ja - Van Vuuren glimlachte even vermoeid.

Joke, ze had gelijk, natuurlijk had ze gelijk, maar… En hij keek op zijn bureau, waar nog zoveel dingen lagen en waarvan hij er beslist nog even een paar afhandelen moest. Hij zuchtte even.

Hij wist 't, het werd hem de laatste tijd wel weer eens wat teveel - hij moest op gaan passen. Zo'n heel jonge vent was hij inmiddels ook niet meer.

Bijna vijftig was hij nu. Dat was niet jong meer, nee. - Voor je het wist, was je oud… Begon hij dat zelf al niet te ervaren?

En in plaats van het werk te doen, dat voor hem lag, gaf hij zich over aan het gevoel van weemoed, dat hem op ogenblikken als deze overvallen kon.

Hij, Wim van Vuuren, wat had hij een plannen gehad vroeger.

Leren… vooruit komen. Hij herkende 't zo in Jan-Willem, zijn zoon. En hij had wat bereikt. Hier, in dit bedrijf, dat hem in al die jaren lief was geworden. En toch…

Wat uiteindelijk had hij nu nog? Zelfs het bedrijf had hij niet. Eens zou de dag komen, dat hij eruit stapte - en dan zou 't bedrijf gewoon voortgaan, zonder hem… Nu al - hij voelde 't - nu al moest hij een stapje terug gaan doen… Nu al?… Peinzend zat hij zo, de grijzende kop gesteund in zijn handen. En hij overdacht de kortheid van een mensenleven… "En wij vliegen daarheen." - Zei dat niet het Woord? - "Een handbreed is mijn tijd gesteld…"

Van Vuuren wist het.