ANKE’S ERFENIS

Geesje Vogelaar-van Mourik

Anke’s erfenis

© B.V. Uitgeverij De Banier, Utrecht, 1998

Ontwerp omslag: Wim Smalen

Omslagtekening: Hans Ellens

ISBN 90 336 2588 1

NUGI 340

Alle rechten voorbehouden.

Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij electronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of enig andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

GEESJE VOGELAAR-VAN MOURIK

ANKE’S ERFENIS

DE BANIER - UTRECHT

HOOFDSTUK 1

„Monica, kom je? Het is tijd, hoor!”

Monica kijkt nog een keer op de foto die voor haar op het bureau staat.

„Waarom, waarom toch?” gaat het door haar heen. „Vandaag is het een jaar geleden. Dat erge… Waarom moest dat toch gebeuren? En nu dat van papa nog!”

Laat moeder maar roepen. Het liefst zou ze nooit meer naar school gaan. Zeker niet naar deze school, waar die ene op zit.

„Monica!”

Haastig grijpt ze haar schooltas en stopt er nog snel een paar boeken in. Ze moet er niet aan denken dat ze weer de hele dag naar school moet. Vooral ’s maandags kan het zo op haar afkomen, als ze twee dagen thuis is geweest. Thuis? Wat heeft ze daar eigenlijk nog? Twee lege plekken zijn er. Eén is er voorgoed en de andere misschien ook wel. Ze bonkt de trap af.

Mevrouw Van Middendorp hoort het wel, maar ze zegt er niets van. Ze merkt heel goed hoe opstandig en verdrietig haar dochter is. Zelf heeft ze het ook moeilijk met alles. Alleen, helemaal alleen moet ze het verwerken. Monica en zij wonen wel in hetzelfde huis, maar verder gaan ze ieder hun eigen weg. Ze leven volkomen langs elkaar heen.

„Ik ga. Doeg,” zegt Monica om de hoek van de keukendeur.

„Dag Monica. Goed uitkijken, hoor.”

Ze krijgt geen antwoord. De deur klapt achter haar dochter dicht. Ze kijkt haar na totdat ze de straat uit is, maar Monica kijkt niet één keer achterom.

Met een zucht pakt mevrouw Van Middendorp haar tas. Ze moet opschieten, anders komt ze nog te laat op kantoor en haar chef is een man van de klok. Even later trapt ze dezelfde kant op als haar dochter. Vandaag is het een jaar geleden. Zou Monica er aan gedacht hebben? En Roelof?

Roelie Roelofsen loopt samen met haar zusje Marieke over het plein. Ze vindt het helemaal niet leuk dat ze bijna geen contact met de meisjes uit haar klas heeft, maar ze weet wel hoe dat komt: ze ziet er niet vlot genoeg uit. Dat is het. Vooral Monica van Middendorp doet altijd zo hooghartig tegen haar. Nu heeft ze het weer over haar. Ze merkt het. De enige die altijd heel aardig doet, is Anneke Floor.

Roelie is er soms echt verdrietig om. Ze zou zo graag een goede vriendin hebben. Wat kan zij er aan doen dat haar moeder niet zulke dure kleren kan kopen? Moeder zou dat trouwens ook niet doen als ze minder kinderen had. Dan zou ze het geld voor die kleren vast nog liever geven aan kinderen die honger lijden. Gisteravond heeft ze hen nog een foto van zo’n hongerig kind uit de krant laten zien.

„Zielig,” zei haar kleine broer Tom.

„Je kunt de ribben tellen,” huiverde Renske. „Dat kindje gaat vast sterven en moet toch ook een nieuw hart hebben, net als wij.”

Ze waren er allemaal stil van.

„We kunnen hen best eten van ons geven,” vond Tommie. „Dan eet ik wel minder.”

Die Tom! Hij heeft zelf nooit genoeg. Moeder aaide hem over zijn dikke bol.

„Dat is lief, hoor, Tom, maar eten kunnen we niet sturen. Dat zou al lang bedorven zijn, voordat het er zou zijn. We kunnen wel geld geven.”

„O, ik heb nog twee gulden van m’n rapport. Wacht maar.”

Tom rende naar boven. Even later kwam hij terug met twee guldens, in iedere hand had hij er één.

Nu de jongste dat deed konden de anderen niet achterblijven. Allemaal gaven ze wat. Vijftig gulden was het bij elkaar.

„Waar moeten we het brengen?” vroeg Tom toen het geld op tafel lag.

„Ik geef het morgen in de bank af,” beloofde moeder. „Als die het dan maar doorsturen,” zei Tom angstig.

„Dat komt wel goed, Tom. Jouw guldens komen bij die mensen.”

Nu Roelie daar weer aan denkt, vindt ze het helemaal niet erg dat Monica zo raar doet. Zij heeft eten en kleren. Dat kind van die foto heeft niets. Maar op andere momenten kan ze er echt verdrietig om zijn.

„Al die kinderen ook,” heeft ze Monica een keer horen zeggen, „ik zou me schamen.” Roelie vond dat helemaal niet leuk, maar toen Tom ’s avonds op haar schoot kroop, kon het haar niets meer schelen. Laat Monica maar opscheppen met haar kleren. Thuis is het fijn met de broertjes en zusjes en vooral Tom is een schat. Toch kijkt ze af en toe wel eens naar haar jas. Het zou wel leuk zijn als ze een nieuw jack zou kunnen krijgen. Nu krijgt ze vaak kleren van familie en kennissen. Die vindt ze lang niet allemaal mooi, maar moeder is er blij mee en dan moet zij ze aantrekken, of ze de kleren mooi vindt of niet. Echt raar is de jas ook niet. Dat zou moeder niet willen.

„Jullie hoeven er heus niet uit te zien of we jaren achter lopen. Het moet wel goed draagbaar zijn,” zegt ze altijd.

Tom kreeg pas een heel leuk jasje, blauw met groen en iets rood. Het stond hem zo lief en hij was er heel blij mee. Hij duwde zijn beide handen in de zakken en stapte parmantig de kamer rond.

„Zo’n soort jas zou ik ook graag willen hebben.” heeft Roelie toen gezegd.

„Wie weet,” was het antwoord van moeder, „kunnen we voor jou ook wel eens zo’n jas kopen.”

Dat zou fijn zijn, maar erover zeuren doet Roelie niet. Misschien hoeft ze deze jas niet zo lang meer aan. Het is al zulk mooi weer.

Roelie vindt het nu niet zo erg dat Monica minachtend naar haar jas kijkt, want het is woensdag en dan heeft ze ’s middags vrij. Dan kan ze fijn met haar zusjes en broertjes spelen, want al is ze veertien jaar, daar voelt ze zich niet te groot voor. Ze kan ook gaan verven met Marieke. Die heeft voor haar verjaardag een verfdoos gekregen. Samen hebben ze al heel wat schilderstukjes gemaakt. Ze zou ze best eens aan de tekenleraar willen laten zien, maar ze durft het niet goed. Moeder zei dat het helemaal niet gek is, als ze de tekeningen laat zien.

„Zal ik het dan toch maar doen?” denkt ze. „Morgenochtend hebben we weer tekenen.”

Roelie denkt diep na. Daardoor ziet ze niet dat Monica vlak bij haar komt staan. Opeens hoort ze een stel meisjes hard lachen en dan ziet ze Monica. Die staat net als zij diep in gepeins verzonken. Ze heeft haar jack een eind naar beneden getrokken, zodat ze zogenaamd ook een lange jas aanheeft, net als Roelie.

„Een leuk jasje heb ik aan, hè?” zegt ze.

De tranen springen Roelie in de ogen, maar ze duwt haar nagels in haar handen. Ze wil niet huilen. Dat zal Monica niet meemaken. Met een ruk draait ze zich om en loopt naar Marieke, die een eindje verderop staat.

„Wat is die kinderachtig” hoort ze Monica nog zeggen. „Ze kan niet eens tegen een grapje.”

„Jij bent kinderachtig,” zegt opeens een stem.

Roelie kijkt achterom. Anneke neemt het voor haar op! Opeens komen de tranen toch. Woest veegt ze die weg. Monica mag ze niet zien, maar het is aardig van Anneke om dat te zeggen.

„Wat is er?” vraagt Marieke als Roelie bij haar komt.

Ze heeft niets gehoord, maar ze ziet dat Roelie gehuild heeft.

„Och, niets. Monica stond me weer eens te plagen. Met m’n jas,” voegt ze eraan toe.

„Laat die meid toch. Om wat zo’n opschepper zegt hoef je niet te huilen.”

„Anneke zei tegen haar dat ze kinderachtig is,” zegt Roelie.

„Wie? Jouw jas?” vraagt Marieke verbaasd.

Het is niets voor Anneke om zich met zo iets te bemoeien.

„Nee, ze vindt Monica kinderachtig, omdat ze zo flauw doet.”

„Je mag niet roddelen,” klinkt opeens de stem van Monica. Roelie schrikt.

„Doe dat maar over dat grut bij jullie thuis. Lekker hoor, al die snotneuzen.

„Hou je mond, domme griet. Liever met zo’n stel als bij ons dan zoals bij jullie thuis,” kat Marieke terug.

Monica ziet opeens spierwit! Ze zegt ook niets meer, maar loopt snel door.

„Waarom kijkt ze zo vreemd?” denkt Marieke. „Ik zei zomaar wat, ik weet niet eens hoe het bij haar thuis is.”

Monica zit pas een paar maanden bij hen op school. Alleen haar moeder heeft ze wel eens gezien, verder niemand. Haar vader, broers of zusjes nog nooit. Misschien heeft ze er géén… Wat keek ze raar, dat eigenwijze portret! Laat ze dan ook gewoon doen. Anneke ging eerst ook met haar om, maar nu niet meer.

„Als ze zo doorgaat raakt ze vast nog meer vriendinnen kwijt,” denkt Marieke. „Nu vinden sommige meisjes het nog interessant om bevriend met haar te zijn, omdat ze nieuw is. Nou, van mij mag ze al die meiden houden. Jammer dat Roelie er altijd weer zo’n last van heeft, als Monica zo vervelend doet. Ik niet, hoor. Wat kan mij dat kind schelen?”

Als ze in de klas zitten, moet Roelie telkens naar Monica kijken. Die is zo stil. Ze kijkt ook niet één keer naar haar. Vreemd, dat ze zo stil en wit werd toen Marieke dat zei. Hoe zou dat toch komen?

In de klas is er nog één die over Monica zit te denken: Anneke. Ze is boos op Monica. ’s Morgens op het schoolplein heeft ze al gehoord dat die weer de meeste praatjes had. Dat zou niet zo erg zijn, als het leuke praatjes zouden zijn, maar daar ontbreekt het nu net aan.

Ze doet ook altijd zo minachtend tegen Roelie Roelofsen. Die is niet deftig genoeg. Monica draagt namelijk zelf merkkleren. Die zullen best goed zijn, maar daarom hoeft ze nog niet zo verwaand te zijn. „Kleren draag je vanwege je zonden,” zou haar vader zeggen. „Een mens hoeft niet verwaand te zijn. Zijn portret staat in Romeinen drie.”

Dat hoofdstuk heeft vader pas nog gelezen. Nou, als je dat hoort…

„Moeten we dan verwaand zijn?” vroeg vader toen het hoofdstuk uit was.

Dat vonden Nico en zij niet. Rob schudde ook van nee.

„Moet je dat zien,” hoorde ze net op het plein Monica fluisteren. „Die jas…

Daarom heeft zij gezegd dat Monica kinderachtig is. Het borrelt nog in Anneke. Het liefst zou ze die verwaande trien eens goed zeggen hoe ze over haar denkt. Maar of ze Roelie daar mee helpt? Nee, want dan zal Monica haar nog geniepiger gaan plagen. Het is ook geen vlotte jas, die Roelie aan heeft, maar ze hebben daar thuis heel veel kinderen. Wel een stuk of negen. Als je Roelie met haar broertjes en zusjes ziet lopen, merk je aan alles dat ze veel van elkaar houden. Ze lijken ook allemaal op elkaar. Heel blond zijn ze.

Ze is zo in gedachten dat ze niet hoort, dat Loes die naast haar zit, haar wat vraagt. Ze mag wel eens opletten en niet meer aan Monica denken, maar die moet wel ophouden om Roelie te plagen. Zij bemoeit zich ook niet vaak met Roelie, maar waarom doet Monica altijd zo vreemd tegen haar?

Met een bons gooit Monica de deur achter zich dicht. Haar tas smijt ze op de grond. Ze zal eerst maar een glas cola inschenken. Zo, ze neemt er een gevulde koek bij, dan gaat het wel weer. Zoiets zal dat kind in ieder geval niet krijgen. Wat ongezellig toch, dat moeder er nooit is. Maar ja… er moet geld komen. Vader stuurt dat wel, maar daarvan zou ze niet zulke leuke kleren kunnen dragen. Het is trouwens een tijd geleden dat ze vader gezien heeft. Dat is op de begrafenis van Anke geweest. Het is vandaag een jaar geleden dat haar zusje gestorven is. Ze mist haar zo. Haar en… vader.

Er ontsnapt een snik en als je haar zo krom op de bank ziet zitten, lijkt ze in niets op de vlotte Monica van school. „Waarom,” snikt ze, „o, waarom moest Anke sterven? Waarom is vader bij moeder weg gegaan?”

Nu heeft ze alleen moeder nog, want ze gaat haar vader echt niet opzoeken. Die leeft zijn eigen leven en heeft hen niet nodig. Toch is hij altijd heel aardig voor haar geweest. Alleen konden hij en moeder niet meer met elkaar opschieten. Dat heeft ze vaak genoeg gemerkt, vooral nadat Anke is gestorven. Moeder had verdriet om Anke, maar vader net zo goed.

Wat was dat toch een vreselijke tijd! Anke die altijd zo gezellig was, was altijd maar moe, heel moe. Daarom besloot moeder met haar naar de dokter te gaan. Eerst dacht de dokter nog aan de ziekte van Pfeiffer, maar na verdere onderzoeken kwam de ontzettende uitslag: „Anke had leukemie.”

Stil staart ze voor zich uit. Alles, alles komt vandaag weer terug en dat komt… door Marieke, het zusje van Roelie.

„Wat heeft ze ook al weer gezegd?” denkt Monica. „O ja: ’Liever met zo’n stel als bij ons dan zoals bij jullie thuis.’ Hoe weet ze dat? Moeder en ik hebben weinig contacten. In de kerk komen we ook bijna nooit, we praten met niemand en toch… toch zegt zo’n kind zoiets!”

Ze hoort de klok vier uur slaan, nog anderhalf uur dus voordat haar moeder thuis komt. Om vijf uur moet ze de aardappelen, de groente en het vlees opzetten. Dat zal Roelie wel niet hoeven te doen. Haar moeder is natuurlijk gewoon thuis met al die kinderen. Misschien zit ze nu wel gezellig thee te drinken, net zoals Anke en zij vroeger met moeder deden. Ze moet huiswerk gaan maken, maar ze doet het niet.

Ze pakt een kussen en gaat languit op de bank liggen. Haar schoenen schopt ze onder de bank. Ze veegt met haar hand over haar voorhoofd. Aan de linkerkant boven haar oog begint het te steken. Het zal vanavond wel weer raak zijn. Dan kan ze naar bed en haar huiswerk vergeten. Ze wordt nog eens suf van al dat gepieker. Dat komt allemaal door Roelie met haar tuttige jas.

„Wat doet Roelie jou dan?” vraagt een stemmetje van binnen.

Ze wil er niet naar luisteren. Het is Roelie’s schuld. Laat ze dan ook niet zo’n domme jas aan doen. Die Marieke laat zich trouwens niet op de kop zitten. Roelie wel. Eigenlijk is het gemeen dat ze Roelie plaagt, maar die snotneuzen thuis zullen haar wel troosten en zij is helemaal alleen. Tranen branden achter haar ogen, maar ze willen niet komen. Alleen de hoofdpijn komt wel.

Als haar moeder om half zes thuiskomt, is alles stil in huis. Er staat geen pan op het gasstel.

„Monica zal wel weer hoofdpijn hebben,” denkt ze.

Verdrietig maakt ze een paar boterhammen voor zichzelf klaar.

„’t Is mooi weer, maar ik moet de jas vandaag toch aan. Ik kan nu nog geen zomerjack dragen,” denkt Roelie.

„Schiet toch op,” zegt Marieke. „Straks zijn we nog te laat. Je staat zeker weer aan dat kind te denken. Trek je er toch niks van aan.”

„Ze vindt mijn jas…”

„Ouderwets,” zegt Marieke met een pruilmondje. „Kom op. Ze is niet wijzer. Wat zag ze gisteren wit, hè?”

Dat is waar ook. Roelie heeft er niet meer aan gedacht, tenminste vanmorgen niet. Gisteravond op bed wel. Wat zou Monica hebben?

Ze keek zo triest. Zo kijkt ze nooit. Zou er bij haar thuis wat zijn?

„Misschien heeft ze wel verdriet.”

„Dat is geen wonder, als je altijd zo tegen een ander doet. Dan krijg je dat vanzelf, net goed.”

„Dat mag je niet zeggen.”

„Nee, joh, dat weet ik ook wel, maar ze mag jou wel treiteren, hè? Nou, goed dan. Zoek het verder zelf maar uit.”

Marieke loopt hard door.

„Die Roelie ook,” denkt ze. „Nu heeft ze warempel nog medelijden met Monica.”

„Wacht even, Marieke. Ik kan niet zo hard,” hijgt Roelie.

Ze komen toch samen op het schoolplein aan.

„Als ze Roelie nog een keer plaagt, dan zal ik haar,” neemt Marieke zich voor. „Roelie die zelf juist zo bezorgd is voor anderen. Altijd heeft ze met iedereen medelijden, zelfs nu nog met Monica. Nou, ik niet. Laat dat kind nog maar eens proberen vervelend te doen, dan zal ik haar krijgen.”

Haar handen ballen zich in haar jaszakken.

Monica probeert niets, want ze is er niet. Roelie voelt zich de hele morgen onbehaaglijk. Wat zou er met Monica zijn? Ze durft het niet aan één van de vriendinnen van Monica te vragen. Die zullen haar vast raar aankijken, zo van: ’Kind, waar bemoei jij je mee?’

„Anneke! Die weet het misschien wel,” schiet haar opeens in de gedachten. „Aan haar durf ik het wel te vragen.”

In de pauze loopt ze een paar keer langs Anneke heen. Ze durft het niet meteen te vragen, hoewel Anneke altijd aardig is. Eindelijk blijft ze bij haar staan.

„Anneke, mag ik je iets vragen?” zegt ze dan.

Ze schrikt er zelf van.

„Natuurlijk,” zegt Anneke vriendelijk.

Haar groene ogen kijken Roelie aandachtig aan.

„Is Monica ziek?” vraagt Roelie zacht.

De anderen hoeven het niet te horen.

„Ik denk het. Haar moeder heeft gebeld dat ze niet komt. Ik kan het wel aan de klassenvertegenwoordigster vragen. Zij is Monica’s vriendin.”

„Als je dat doen wilt, graag. Maar je moet niet zeggen dat ik het gevraagd heb, hoor,” zegt ze er snel achteraan.

„Je moet niet zo verlegen zijn,” zegt Anneke en meteen loopt ze weg. „Ja,” denkt Roelie, „verlegen ben ik. Misschien vinden de meisjes dat niet leuk en is het niet alleen om mijn kleren, dat ze niet met me omgaan.”

Even later komt Anneke er weer aan.

„Ze heeft migraine. Daar heeft ze vaak last van,” zegt ze, net of het heel gewoon is dat Roelie er naar gevraagd heeft.

„Dat is akelig voor haar. Bedankt dat je het gevraagd hebt,” antwoordt Roelie.

„Graag gedaan, hoor. Lust je een dropje?”

Ze houdt Roel ie twee dropjes voor.

„Kies maar.”

„Ja, maar…”

„Niks ja maar. Je lust er toch wel één?”

„Jawel.”

Anneke geeft haar een dropje. Wat smaakt dat lekker! Dubbel lekker, omdat ze het zomaar van Anneke krijgt. Anneke blijft nog een poosje met haar praten over huiswerk en over handwerken. Vooral het laatste doen ze allebei graag.

Opeens denkt Roelie aan de stukjes die ze geschilderd heeft. Zal ze die aan Anneke laten zien? Die zal wel eerlijk zeggen wat ze ervan vindt. Na de pauze hebben ze tekenen. Dan kan ze het werk aan de tekenleraar laten zien, maar ze wil ook graag horen wat Anneke ervan zegt.

„Zeg, Anneke, Marieke en ik schilderen veel. Ik heb een paar dingen meegenomen om straks aan meneer Jansen te laten zien. Wil jij er eerst eens naar kijken? Jij houdt toch ook van tekenen en schilderen?

„Ik teken wel veel. Schilderen doe ik niet vaak, maar laat jullie kunst eens zien.”

„Straks binnen. Goed?”

Ze blijven bij elkaar staan tot de bel gaat. Roelie kijkt achterom. Loopt Anneke met haar mee? Ja, Anneke blijft in de buurt. Vlug pakt Roelie het mapje uit de tas.

„Deze zijn het,” zegt ze.

Anneke bekijkt ze aandachtig. Roelie’s ogen blijven strak op Anneke’s bruine haar rusten. Wat zal ze ervan vinden?

„Dit is mooi, zeg,” vindt Anneke.

Het is een pot met hortensia’s.

„Heb jij dat gemaakt?”

„Ja, en dit heeft Marieke geschilderd.”

„Dat is ook mooi, maar dit vind ik echt prachtig. Je moet dit zeker aan meneer Jansen laten zien.”

Roelie krijgt het er helemaal warm van. Ze vindt het eerlijk gezegd zelf ook mooi, maar wat fijn dat Anneke het ook zo mooi vindt.

Als de les begonnen is durft ze het echter niet aan de leraar te laten zien. Ze vindt het zo opschepperig staan. Wat zullen de anderen zeggen? Ze ziet Anneke wel naar haar kijken.

„Laat zien,” beduidt die met haar mond.

Zal ze… zal ze dan toch…? Meneer Jansen is vlak bij haar.

„Meneer,” zegt ze zacht en ze bukt zich over haar tas. „Meneer, deze stukjes hebben Marieke en ik thuis gemaakt. Ik eh…”

De leraar neemt het mapje van haar over.

„Dit is mooi, zeg,” zegt hij.

„Wie heeft dit gemaakt?”

Roelie zou wel weg willen kruipen. De meisjes die voor haar zitten, hebben het gehoord. Kijk maar. Twee paar ogen zijn nieuwsgierig op de map gericht.

„Ik,” zegt ze bijna onhoorbaar.

„Prachtig. Ik laat ze even aan de klas zien.”

Bijna trekt Roelie meneer aan de mouw van zijn jas.

„Dat hoeft niet,” sputtert ze zacht tegen, maar de leraar doet net of hij haar niet hoort en loopt al naar voren.

„Jongens en meisjes, jullie weten allemaal, dat we een paar talenten in de klas hebben. Eén ervan is toch zeker Roelie. Kijk, deze schilderstukjes heeft ze thuis gemaakt.”

De vlammen slaan Roelie uit. Als ze dat had geweten, had ze meneer Jansen nooit haar werk laten zien. Maar dan…

„Oh, wat mooi! Prachtig!” hoort ze zeggen.

Ze ziet Anneke naar haar kijken.

„Zie je wel dat het goed is,” zeggen haar ogen.

Anneke is een lieve meid. Als dat toch eens haar vriendin zou zijn…, wat zou dat fijn zijn! Opeens denkt ze aan Monica. Gelukkig is die er niet. Wie weet hoe akelig ze zou doen. Maar gisteren dan… Wat zou er toen toch geweest zijn? Nu is ze ziek. Roelie hoort even niet wat meneer Jansen zegt. Dan komt hij met de map terug.

„Wij moeten na schooltijd toch eens een keer met elkaar praten. Met je ouders erbij als het kan,” zegt hij als hij de map teruggeeft. „Je tekent erg graag, hè?”

„Ja, meneer.”

„Je moet er beslist mee door gaan,” vindt meneer.

Dan gaan ze verder met de les, maar Roelie moet steeds aan zijn woorden denken.

HOOFDSTUK 2

In het stille huis ligt Monica op bed. Haar hoofdpijn is bijna weg, maar ze heeft geen zin om eruit te komen. Waarom zou ze ook? Moeder is naar haar werk en verder heeft ze niemand. Haar kleren liggen op een hoop op een stoel. Haar zwarte haren die anders altijd goed verzorgd zijn, liggen verward op het kussen. Verdrietig staren de donkerbruine ogen naar het plafond. Wat heeft ze een hoofdpijn gehad! Om raar van te worden. In de loop van de nacht is het wat minder geworden, maar daarna zag ze steeds Anke voor zich: Anke gezond en dan weer heel erg ziek. Ook vader die zo veel met Anke opgetrokken is, zag ze steeds voor zich.

Ze moet niet piekeren nu de hoofdpijn net wat minder is, maar ze kan niet anders.

„Papa, o, papa en Anke!” kreunt ze. „Gisteren was ik zo jaloers op Roelie,” denkt ze dan. „Wat kan mij die jas schelen, maar om zo’n zusje te hebben als Marieke…!”

Altijd moet ze dan aan Anke denken. Roelie en Marieke schelen net zoveel als Anke en zij. Ze zijn ook veertien en twaalf. Marieke houdt veel van Roelie, dat kun je zo merken. Die andere kinderen trouwens ook. Waarom heeft zij Anke niet mogen houden? Ze had maar één zusje… Eerst is ze heel verdrietig geweest, toen Anke is gestorven, maar nu is ze er vaak boos om. Dat is veel naarder, maar ze kan er niks aan doen. Nee? Kan ze er echt niks aan doen? Of wil ze er niets aan doen? Ze draait zich met een ruk op haar andere zij. Slapen, vergeten, dat wil ze. Vergeten dat ze geen vader, geen zusje, maar alleen een moeder heeft die altijd weg is.

„Dat doe ik voor jou, hoor,” zegt moeder als ze er iets van zegt. „Jij wilt toch dure kleren?”

Monica weet dan niets meer te zeggen, maar in haar hart wil ze veel liever dat moeder thuis blijft. Altijd dat ongezellige thuiskomen in dat stille huis. Als Anke er nu nog zou zijn… Maar dan zou vader er waarschijnlijk ook nog zijn en zou moeder niet gaan werken. Sinds wanneer is het nu eigenlijk mis gegaan tussen vader en moeder? Ze denkt diep na. Precies kan ze het niet zeggen, maar moeder…, hoewel vader… Ze zucht. Ze weet het niet.

„Vandaag of morgen ga ik vader toch eens opzoeken,” denkt ze dan. „Het kan me niet schelen wat moeder ervan zegt. Ik moet met hem praten. Zal het ooit nog goed komen? Er is geen andere man of vrouw in het spel. Vader en moeder zijn ook niet officieel gescheiden, maar het ging gewoon niet meer…”

Moeder en zij gaan nu bijna nooit meer naar de kerk. Moeder wil ook niet met de dominee praten.

„Gaat vader nog wel naar de kerk? Vast wel. Hij is anders dan moeder, wat dat betreft. Hij woont nu in een zomerhuisje bij oom Henk en tante Joke. Die gaan trouw naar de kerk, dat weet ik zeker,” stelt ze in gedachten vast. „Ik kan maar beter uit bed gaan, want ik word raar in mijn hoofd van al dat gepieker.”

Floep! Ze gooit het dekbed naar achter en met een sprong staat ze naast haar bed.

„Ik zal eerst maar een douche nemen, misschien knap ik daar een beetje van op.”

Heerlijk, dat warme water langs haar lichaam. Vooral in haar nek en op haar rug laat ze het water stromen. Dat helpt tegen de hoofdpijn. Ze blijft er een hele tijd onder, er wacht toch niemand op haar. Niet aan denken. Ze droogt zich stevig af en pakt dan uit de kast de blauw met witte streeprok en haar nieuwe blauwe trui. Daarna borstelt ze haar haren. Klaar is Kees. Als ze beneden komt is het al elf uur, maar dat geeft niets. Ze gaat toch niet naar school. Moeder komt pas om vijf uur thuis, dus heeft ze alle tijd. Ze schenkt een glas karnemelk in en maakt een boterham met kaas klaar. Dat smaakt. Ze kan merken, dat het al vrij laat is.

„Weet je wat?” denkt ze. „Ik neem er nog één, dan hoef ik straks niet te eten.”

De telefoon gaat.

„Laat dat ding maar lekker rammelen,” denkt ze. „Wat kan het mij schelen?”

Toch is ze een beetje nieuwsgierig wie het kan zijn. Het is moeder misschien, maar die hoeft ook niet te bellen, als ze haar de hele dag alleen laat. Opeens overvalt haar weer dat eenzame gevoel. Ze gaat voor het raam naar buiten staan kijken. De telefoon houdt op met rinkelen. Wat stil is het nu! Even later gaat hij weer. Aarzelend loopt ze er naar toe.

„Met Monica van Middendorp” hoort ze zichzelf zeggen.

Het blijft stil aan de andere kant van de lijn.

„Hallo, is er iemand?” zegt ze kattig.

„Met je vader” klinkt dan een stem.

„Pap!” gilt Monica.

„Ha, meisje. Ben je niet naar school?”

„Nee, ik… ik had…”

„Ben je ziek?” vraagt vader.

„Ik had migraine.”

„Heb je dat vaker?” vraagt vader.

Monica hoort de bezorgde klank in zijn stem.

„Ja, sinds Anke en u weg zijn,” zegt ze zacht.

„Och, kind toch… Is mama er niet?” vraagt vader.

„Nee, die gaat elke dag werken.”

„O”

Even valt er een stilte.

„Hoe laat komt ze thuis?”

„Om een uur of vijf.”

„Heb je zin om vanmiddag een eind met mij te gaan rijden en daarna te wandelen?”

„Net als vroeger,” gaat het door haar heen.

„Ja, o ja,” zegt ze gretig.

„Dan haal ik je om half twee op. Zullen we bij de bushalte afspreken?”

„Dat is goed, pap. Tot straks.”

Vader! Ze gaat met vader mee! Net als vroeger. Wat fijn! Wat onbeschrijflijk fijn is dat! Haar bruine ogen glanzen, maar niemand ziet het. De stem van vader klonk zo bezorgd. Die lieve pap! Ze ruimt snel haar bord en haar beker op. Opeens ziet ze het gezicht van vader voor zich.

„Lees en dank je niet, Monica?” hoort ze hem vragen.

Ze pakt de Bijbel uit de kast. Dat is een tijd geleden. Laat ze maar beginnen bij Psalm 1. De psalmen begrijpt ze nog het beste. Ze dankt ook voor het eten en vraagt of alles goed mag komen tussen haar vader en moeder. Vlug legt ze de Bijbel in de kast terug. In de kelder haalt ze twee appels. Ze wast ze onder de kraan stevig af. Nu nog twee koeken.

„Wacht…,” denkt ze, „ik zal ook een thermoskan koffie meenemen. Dat deed moeder ook altijd, als we een eind gingen rijden.”

Het is kwart over twaalf, ziet ze. Het duurt nog een tijd, voordat vader komt. Ze zal met de koffie maar wachten tot over enen, anders is hij niet zo lekker meer. Het is wel een fijne thermoskan. De koffie blijft er lang warm in. Ze pakt een rieten mand uit de kelder. Daar legt ze de appels en de koeken in. Straks komt de thermoskan er nog naast. Dat vader haar op komt halen! Ze kan er nog niet over uit.

„Als iemand van school mij maar niet ziet,” bedenkt ze opeens met schrik.

Ze is niet op school, maar wel op straat. Het kan haar niet schelen ook. Ze gaat toch, dat weet ze zeker.

De telefoon gaat weer. Het is half één. Nu zal het moeder wel zijn. Die heeft lunchpauze om deze tijd.

„Met Monica van Middendorp.”

„Met je moeder. Hoe gaat hef?”

„Prima. Fijn alleen, hè,” zegt ze er bij.

Ze kan het niet laten.

„Vind je dat dan zo erg?”

„Nee, leuk.”

Ze hoort moeder zuchten. Daar kan ze zo boos om worden. Even is het stil.

„Moeder moest eens weten, dat ik straks met mijn vader op pad ga,” denkt ze. „Zal ik het zeggen?”

Nee, ze doet het niet. Dat is geen onderwerp voor de telefoon.

„Is je hoofdpijn over?”

„Ja, hoor.”

„Heb je al gegeten?”

„Ja, mam.”

„Al weer twee woorden,” denkt ze, maar ze kan niet anders.

„Dan hang ik maar weer op. Dag, Monie,” zegt moeder.

„Dag, mam.”

Nu is het Monica die zucht. Is het wel goed wat ze doet? Ze heeft niets tegen moeder gezegd over het telefoongesprek met vader. Ze schudt haar krullen naar achteren en denkt: „Dan moet moeder maar niet altijd weg gaan.”

Ze beseft weet wel dat deze gedachte niet goed is.

„Niet piekeren,” houdt ze zichzelf voor. „Je gaat fijn met vader op pad.”

Dan merkt ze pas hoe ze naar hem verlangd heeft.

Het duurt nog wel een half uur, voordat ze koffie kan gaan zetten. Ze laat het water vast in de ketel lopen en stopt een zakje in de filter. Ze wil de tijd wel een duw geven, maar die laat zich niet dwingen.

Om tien over één steekt ze het gas aan. Een poosje later fluit de ketel het hoogste lied. Snel doet ze een paar flinke scheppen koffie in het zakje. Dan giet ze steeds een beetje water op de filter. Dat is waar ook: er moet melk mee, want ze drinken allebei koffie met melk. Die zal ze er doorheen doen, maar dan moet die melk wel eerst gekookt worden. Ze draait de thermoskan zolang dicht. Als de melk kookt, giet ze die erbij. Opeens bedenkt ze, dat vader suiker in de koffie gebruikt. Ze stopt wat suikerklontjes in een zakje. Het is tien voor half twee, ziet ze op de keukenklok. Ze inspecteert het gas. Is alles uit? Ja, dat is in orde. Met een ruk grijpt ze haar jack van de kapstok. Zal ze nog een briefje neerleggen, dat ze van het mooie weer is gaan genieten?

„Laat ik het maar doen,” denkt ze, „want als ik er niet ben als moeder thuiskomt, zit die er weer over in.”

Op de achterkant van een enveloppe schrijft ze een paar woorden. Ze legt de envelop op het aanrecht, dan ziet moeder hem wel.

Ze draait de deur op slot. De sleutel kan ze meenemen. Moeder en zij hebben er ieder één, dat is makkelijk, zeker met een werkende moeder.

„Niet aan denken,” zegt ze tegen zichzelf. „Je gaat nu heerlijk op pad met vader. Onschuldiger kan het niet en fijner ook niet.”

Voor half twee is ze er. Daar staat vader, tenminste, hij wacht in zijn auto op haar.

„Papa!”

„Monica!”

Ze kijken elkaar even aan. Dan geven ze elkaar een kus.

„Je ziet er goed uit, meisje.”

„U ook,” antwoordt Monica. „U wordt alleen grijs.”

Vader start de auto en reageert niet direct.

„Is dat zo gek, Monica?” vraagt hij even later.

Ze weet zo gauw niet wat ze moet zeggen.

Met een rustig gangetje rijdt vader het dorp uit.

„Wat gezellig zo,” denkt Monica. „Als moeder er nu ook bij zou zijn en… Anke.”

„Anke, dat kan niet meer… nooit meer,” gaat het als een pijn door haar heen, „maar moeder wel.”

„Gezellig, papa,” zegt ze met een trillende stem.

„Ja, hè?”

Vader zal vast wel een mooi plekje uitzoeken, dat is hem wel toevertrouwd. Ze rijden een half uur.

„We zijn er bijna,” zegt hij dan.

„Zijn we hier al eens eerder geweest?” vraagt Monica.

Ze kan het zich niet herinneren.

„Ja, vroeger. Met zijn viertjes,” antwoordt vader zacht.

„Dus hij denkt ook aan Anke en moeder,” gaat het door Monica heen. Vader parkeert de auto op een groot veld. Monica pakt de mand van de achterbank.

„Heb je koffie meegenomen? Lekker, zeg.”

„Ja, en kokosmakronen. Daar houdt u toch zo van?”

„Dat heb je goed onthouden. Je zorgt prima voor me.”

„’k Wou dat u weer bij ons was,” stoot Monica er opeens uit.

„Ik ook, kind. Ik ook.”

„Waarom gebeurt dat dan niet?” vraagt ze fel.

„Dat is niet in enkele woorden verteld, Monica.”

„Ik wil het zo graag, papa,” klinkt het haast smekend.

„Laten we nu van de natuur genieten, Monica. Onthoud goed dat ik het ook dolgraag zou willen, maar er is meer.”

„Maar mama…”

„Zullen we dit onderwerp laten rusten? Kom, we lopen daarheen.”

Ze wandelen langs een beek.

„Kijk daar eens: zulke waterbloemen zie je niet vaak. Die varens zijn trouwens ook mooi.”

Monica geniet, al willen haar gedachten steeds naar vader en moeder. Het water kronkelt zo mooi door de beek en er bloeien zulke mooie bloemen. Prachtig is het hier! Jammer dat er geen bankje staat. Er ligt wel een boomstam. Daar kunnen ze ook best op zitten.

„Zullen we hier blijven, pap? Dit is zo’n schitterend plekje!” zegt ze.

„Goed, kind.”

Monica kijkt nog eens naar vader, terwijl hij gaat zitten. Ze weet zeker dat hij ook onder de scheiding heeft geleden. Hij kijkt zorgelijk en heeft grijze haren gekregen. Die had hij volgens haar niet, in ieder geval niet zichtbaar.

„Zal ik koffie inschenken?”

„Ik heb er best zin in, vooral met zo’n koek erbij.”

„Wat zitten we gezellig bij elkaar,” denkt Monica. „Waarom kan het niet altijd zo blijven, met moeder erbij dan.”

Monica zucht en denkt:

„Dan zou het toch niet zo zijn, zo vredig. Er was de laatste tijd, voordat vader wegging, zo vaak wat. Zou hij nog van moeder houden? Zij wel van hem. Dat kan ik af en toe best merken, door een of andere opmerking. Was Anke er nog maar, dan konden we er samen over praten. Maar dan was dit waarschijnlijk nooit gebeurd.”

Na het sterven van Anke is het erger geworden. Er is gelukkig geen ander, maar er was wel altijd wat. De kerkenraad is nog wezen praten. Ze zeiden dat vader en moeder niet zomaar mogen scheiden.

„Altijd zo’n leven leiden, mag dat dan wel?” heeft ze zich toen afgevraagd.

„Toch zijn ze gelukkig nog niet officieel gescheiden,” Hitst het door Monica heen.

„Je hebt een goed bakje gezet, Monica. Ik knap er van op.”

„Ik heb de koffie expres net voordat ik wegging pas opgegoten. Nu is hij nog vers.”

„Juist, ja. Hoe gaat het op school? Vandaag best, denk je zeker, nu je hier zo zit.”

„Och…”

„Heb je moeite met leren?”

„Nee, dat niet, maar ik mis de andere school, met Anke en m’n vriendinnen. Dit is allemaal nog vreemd en het is zo ongezellig als ik thuiskom. Ik heb veel hoofdpijn de laatste tijd, daardoor heb ik mijn huiswerk niet altijd af.”

Vader kijkt voor zich uit. Zijn ogen volgen het rustig voortkabbelende water, maar van binnen is het niet rustig bij hem.

„Het spijt me. Ik wou dat het anders was, Monica.”

„Kan dat dan echt niet, papa? Ik… ik mis u zo,” zegt ze zacht.

Vader slikt, maar hij zegt niets.

„Kunt u niet terugkomen? Het moet toch kunnen?” probeert Monica weer.

„Om binnen de kortst mogelijke keer weer trammelant te krijgen,” antwoordt hij bitter.

„U hebt toch van elkaar gehouden?”

Vader kijkt haar aan.

„Nog, kind, nog,” zegt hij.

„Maar dan… dan moet het goed komen,” zegt Monica heftig.

„Alles moet eerst goed uitgepraat worden. Zo kan het niet. Geloof me.”

Ze zitten een tijd stil naast elkaar.

„Ik ben zo blij, dat ik jou weer zie,” verbreekt vader het stilzwijgen.

„Ik u ook.”

Ze drukt haar hoofd tegen zijn arm.

„Het is hier fijn, hè, papa?” zegt ze om haar ontroering meester te blijven.

„Nou. Je zou hier bijna blijven, maar we gaan ook een eind wandelen. Dan brengen we de mand wel eerst in de auto, anders moet je hem steeds meesjouwen.”

Na een poosje besluiten ze te gaan lopen.

„Zullen we eerst nog een keer koffie drinken?”

„’n Half bekertje dan, Monica.”

De koffie is nog lekker warm. Als de beker leeg is staat vader op.

„Ik breng de mand weg. Blijf jij hier maar even wachten.”

Monica doet haar hoofd achterover. Vooral in deze tijd, als het bijna lente is, kan ze zo van de zon genieten. Zij houdt van dit weer. Bijna nog meer dan van de zomer. Daar komt vader al weer aan. Moeder moest eens weten, dat vader en zij hier samen zijn.

„Zal ik het haar vanavond vertellen?” denkt ze.

Ze weet het nog niet en wil er ook niet over denken. Dit is haar middag met vader. Als Anke had geweten dat vader en moeder nog eens apart zouden wonen, wat zou zij dat erg hebben gevonden. Toen Anke ziek was, was alles nog niet zo ver gekomen. Anke heeft het gelukkig niet geweten. Zij wel en ze heeft er al heel wat uren hoofdpijn door gehad.

„Opstaan, jongedame. We gaan een flink eind stappen.”

Ze steekt bij vader in. Wat kan het haar schelen? Ze mogen haar gerust zo zien lopen.

Vader wijst haar weer op allerlei bloemen en planten. Het is net zoals vroeger. Moeder en Anke gaven daar niet zoveel om. Zij wel. Thuis zochten vader en zij alle bloemen en planten, die ze gezien hadden, op in de encyclopedie. Ze heeft er veel van geleerd. Dat merkt ze op school nog best.

Hoe zal het met de lui op school gaan? Met Roelie? Ze moet Roelie voortaan niet meer plagen. Nu ze met vader aan de wandel is, vindt ze Roelie eigenlijk helemaal niet onaardig. Maar als vader weer weg is en ze Roelie met Marieke ziet, dan zal ze zich wel weer heel ellendig voelen.

„Wat is het toch mooi weer, pap!”

„Nou, kind.”

Dan lopen ze weer zwijgend verder, maar het is goed zo. Ze komen over een brugje. Monica gooit een takje aan de ene kant in het water. Vlug loopt ze over het brugje. Daar gaat het takje. Het drijft snel door het water. Nog eens doet ze het en nog eens.

„Hoe laat komt mama altijd thuis?” vraagt vader.

Monica schrikt van de vraag en ze stopt meteen met gooien.

„Om een uur of vijf.”

„Dan moeten we niet te laat teruggaan, anders wordt ze ongerust.”

„Heus niet. Ik heb zelf een sleutel en ik heb een briefje neergelegd dat ik ben gaan wandelen. Laten we nog een poosje hier blijven.”

„Vooruit dan maar, maar daarna breng ik je terug. Dit gaan we wel vaker doen, meisje.”

„Echt, pap?”

„Ja, Monica.”

Zijn kind… Wat heeft hij haar gemist en wat geniet ze! Anke… Het schrijnt door hem heen, maar hij wil zich niet laten gaan. Anke…, zijn overleden kind, en Monica…, zijn eenzame kind. Dat is ze. Dat heeft hij vanmiddag duidelijk gemerkt. Hij zal toch meer naar haar toegaan. hoe moeilijk hij het ook vindt. Want laat hij eerlijk zijn… hij mist Martha, zijn vrouw, zo. Wie heeft ooit kunnen denken dat hij. Roelof van Middendorp, nog eens gescheiden zou leven van zijn vrouw? Hij niet. Nooit!

Hij heeft zich de laatste tijd zo vaak afgevraagd, wanneer de verwijdering is begonnen. Heeft Martha er niet tegen gekund dat ze zo vaak alleen was? Ze had de kinderen toch? Twee lieve meisjes: Monica, een pittig kind en Anke die zo zacht was. Toch was er elke keer wat, totdat hij er niet meer tegen kon en weg gegaan is.

„Waarschijnlijk hebben we niet genoeg samen gepraat en, wat erger is, te weinig samen gebeden of het nog goed mocht komen,” denkt hij.

Toch houdt hij nog veel van Martha en ook van Monica. Maar hoe het goed moet komen? Dan mag er wel een wonder gebeuren. Hij is ook wel erg in zijn werk en allerlei maatschappelijke toestanden opgegaan, dat realiseert hij zich ondertussen wel. Martha was altijd thuis. Ze zorgde goed voor de kinderen en de huishouding. Hij was veel weg, te veel, en dat is niet goed. Hij is er wel laat achter gekomen. Waarom ze nu gaat werken, dat begrijpt hij niet. Ze krijgt toch geld genoeg om van te leven? Is het de eenzaamheid of wil ze wat anders dan thuis zitten? Ze is juist altijd erg huiselijk geweest.

Hij kan er gelukkig goed met zijn broer en schoonzus over praten. Zijn schoonzus heeft het hem pas wel duidelijk gezegd:

„Ik had dat niet genomen, hoor, altijd maar alleen zitten. Het klopt niet. Roelof.”

„Ja, maar,” heeft hij tegengesputterd, „ik doe het toch voor m’n werk en voor allerlei belangrijke dingen.”

„Er zijn belangrijker dingen. Dat zie je nu het… bijna te laat is.”

Hij heeft er veel over nagedacht. Een paar dagen later heeft hij Monica gebeld. In zijn hart hoopte hij dat hij Martha aan de telefoon zou krijgen. Dat was helaas niet zo.

„We gaan, Monica. Anders wordt het echt te laat.”

Hij merkt dat ze geen zin heeft, maar daar is niks aan te doen. Hij wil niet dat Martha ongerust is.

„Wie weet,” bedenkt hij opeens met schrik, „hoe vaak ze ongerust is over haar dochter!”

„Je luistert toch wel goed naar je moeder, hè?” vraagt hij.

Monica kijkt hem verbaasd aan. Hoe komt vader opeens aan die vraag?

„Ze staat er op het moment alleen voor. Dat valt niet mee. Help elkaar maar zoveel je kunt. Bid jij nog wel eens of het goed mag komen tussen ons?”

Wat moet ze nu zeggen? Dat ze zelfs voor haar eten af en toe al niet meer bidt, dus zeker niet voor vader en moeder? Ze weet niet wat ze antwoorden moet. Maar ze vergeet niet wat vader haar heeft gevraagd, ook niet als ze thuis is.

„Doe je mama de groeten?” vraagt hij nog.

Het lijkt of er heimwee in zijn stem klinkt.

Als ze thuiskomt is het tien voor vijf. Moeder komt over een half uur.

Ze zal het eten opzetten. Alles staat klaar.

Wat heeft ze toch’ een heerlijke middag gehad! Ze heeft er een kleur van op haar wangen gekregen. Fijn was het en het fijnste is, dat vader volgende week weer belt om een afspraak te maken. Misschien voor zaterdags. Wat moet ze dan tegen moeder zeggen? Ze heeft zich in tijden niet zo prettig gevoeld als na deze middag met vader. Vader…

Ze denkt aan zijn grijze haren en zijn zorgengezicht.

Ze hoort de achterdeur. Dat zal moeder zijn. Maar het is moeder niet, het is Anneke.

„Ik kom eens even kijken hoe het met jou gaat, maar ik zie het al. Je ziet er best uit.”

„Ga zitten, joh. Leuk dat je er bent.”

De aardappels beginnen te koken en ze zet het gas gauw even laag.

Als Anneke weg is, zal ze de tafel wel dekken. Anneke hoeft niet te zien, dat er maar twee borden staan.

„Ik kom je huiswerk brengen. De klassenvertegenwoordigster heeft het aan mij gevraagd, omdat ik het dichtst bij je woon. Nu kan je de schade inhalen,” zegt Anneke.

„Dat is fijn,” antwoordt Monica. „Lust je een glas cola?”

„Alsjeblieft.”

Samen drinken ze een glas cola.

„Wat een lekker weer, hè?” zegt Anneke.

„Heerlijk. Ik heb een eind gewandeld. Vanmorgen had ik zo’n hoofdpijn. Nu is het helemaal over.”

„Van buitenlucht knap je vaak op,” antwoordt Anneke.

Monica schrijft het huiswerk in haar agenda. Ze moet ook een paar dingen van Anneke overnemen.

„Nu moet ze eigenlijk maar weggaan,” denkt Monica opeens. „Straks komt moeder en dan moeten we eten.”

Het lijkt wel of Anneke gedachten raden kan.

„Ik ga,” zegt ze, „het is etenstijd.”

„Je kunt wel eens vaker komen,” zegt Monica.

Ze vindt Anneke een aardige meid.

„Misschien doe ik dat wel. Nu ga ik. Da-ag.”

Als Anneke net weg is komt moeder thuis.

„Eigenlijk flauw om me te schamen,” denkt Monica, „maar het is allemaal zo naar. Moeder ziet er moe uit. Gelukkig dat ik op tijd thuis was. Nu is het eten klaar.”

Vlug dekt ze de tafel.

„Dag, Monica. Ben je een beetje opgeknapt?”

„Ja, mam.”

„Ben je buiten geweest? Je hebt zo’n rode kleur.”

„Ik heb gewandeld.”

Meer zegt ze niet.

„Als moeder nu maar niet verder vraagt,” denkt ze. „Ik heb nu geen zin om erover te praten.”

Ze prikt in een aardappel. Ja, die is gaar. Even later zitten ze aan tafel. Monica bidt en niet alleen voor het eten. Ze is de opmerking van vader niet vergeten.

„Fijn dat je alles klaar hebt,” zegt moeder. „Ik ben moe. Het was druk op kantoor.”

„Dan gaat u straks fijn zitten. Ik ruim wel op.”

Moeder kijkt verbaasd op. Monica lijkt opgewekter dan ze in tijden geweest is.

„Anders zegt ze gerust dat ik maar niet moet gaan werken, als ik moe ben.” denkt ze, „maar ik moet wel. De muren komen op me af als ik de hele dag thuis ben. Vroeger had ik dat niet, maar toen had ik Monica, Anke en Roelof. Ik kan niet de hele dag thuis gaan zitten piekeren over wat was en wat voorbij is, voorgoed voorbij is. Wat doet het er toe wie zijn schuld het is, of wie de meeste schuld heeft? Ik ben Roelof kwijt en… ik mis hem zo!”

Ze eet, maar ze proeft niet echt wat ze eet. De voorbije middag heeft ze zo iets vreemds meegemaakt. Ze keek even uit het raam van het kantoor en toen leek het net of ze Roelof zag, in zijn auto. Maar dat kan bijna niet. Wat zou hij zomaar op een middag hier op het dorp moeten doen? Ze zal toch niet overspannen worden, waardoor ze dingen ziet die er niet zijn? Het is nog maar een goed half uur geleden. Even heeft ze de neiging om er tegen Monica over te beginnen, maar die is juist in zo’n goede bui. Misschien wordt ze dan weer zo stil.

Monica zit aan dezelfde persoon te denken.

„Wat was het gezellig om met vader te wandelen! Gelukkig komt hij volgende week weer. Hij heeft beloofd van te voren te bellen.”

Ze hoopt dat zij dan zelf de telefoon maar aanneemt.

„Wat moet ik eigenlijk tegen moeder zeggen, als ik zaterdag weg ga? Dat ik een eind ga fietsen? Dat doe ik tenslotte ook tot aan de plek waar vader en ik samen afgesproken hebben.”

Toch voelt ze zich niet prettig. Is dat wel eerlijk?

„Het smaakt goed, Monica. Ik ben er weer wat door opgeknapt.”

Moeder ziet er echt moe uit en zo triest. Aarzelend loopt Monica naar de kamer en pakt de Bijbel. Het verbaast moeder. Wat heeft Monica? Anders doet zij dat zelf altijd. Monica geeft haar de Bijbel aan.

„Wat is het anders dan anders,” denkt moeder.

Dan leest ze een hoofdstuk.

’s Avonds gaat Monica ijverig aan de studie. Ook dit bevreemdt moeder. Zij weet niet dat haar man en haar dochter over de studie gesproken hebben. Ze weet ook niet dat Roelof gezegd heeft:

„Doe maar goed je best, daar heb je later profijt van. Je wilt toch graag onderwijzeres worden? Dan moet je er wat voor over hebben.”

Dat heeft Monica en nu zeker, want ze heeft weer een beetje moed gekregen.

Donderdagsavonds heeft vader nog niet gebeld. Dan vraagt moeder: „Zullen we zaterdag naar de stad gaan? Jij kunt nog wel een rok gebruiken.”

„Nee,” antwoordt Monica en leest rustig verder.

„Heb je geen zin?” vraagt moeder verbaasd.

„Nee, niet zo. Ik heb rokken genoeg. Een andere keer misschien.”

Monica heeft het telefoontje van vader dinsdag verwacht of woensdag, maar nu is het al donderdag. Hij zal toch wel aan de afspraak denken? Met een zucht legt Monica haar boek weg.

„Wat is er?” vraagt moeder.

„Niets,” antwoordt ze landerig. Ze heeft de neiging te zeggen: „Heel veel. Vader belt niet, dat is er.”

Wat zou moeder dan vreemd opkijken, want ze weet nog nergens van. Het is niet goed, maar Monica weet niet hoe ze erover beginnen moet. Dan denkt ze:

„Ik zeg gewoon: ’Papa heeft gebeld’ of ’Weet u wie ik gesproken heb?’”

Maar ze stelt het steeds uit. Ze weet dat ze beter maar eerlijk kan zijn, maar ze heeft er eenvoudig de moed niet voor.

„Hoe zal mama reageren?” vraagt ze zich telkens weer af. „Vindt ze het fijn of is ze er verdrietig om? Verlangt ze ook zo naar vader? Het is eigenlijk vreemd en verkeerd ook dat we zo langs elkaar heen leven. Moeder had dit al lang moeten weten. Misschien vindt ze het wel fijn. In ieder geval moet ze het weten, maar ik kan het gewoon niet vertellen.” Elke keer is ze het van plan en elke keer stelt ze het weer uit.

Elke avond vraagt Monica de Heere of het goed mag komen tussen vader en moeder. Dat hoeft niemand te weten, niemand. Nu ze dat steeds vraagt is het net of ze rustiger wordt van binnen. Ze kan het zelf niet begrijpen, want ze vraagt alleen maar iets wat ze zelf graag wil, niet wat volgens de dominee het belangrijkste is. Ze moet eerlijk tegenover zichzelf bekennen dat ze dat andere, het belangrijkste gemis, niet voelt en dit gemis wel. Dit wel! Ze kan vader niet missen. „Waarom,” vraagt ze zich voor de zoveelste keer af, „waarom moet het toch zo zijn? Een ander heeft een vader en een moeder en een stel broers en zusjes en ik heb alleen een moeder. Verder heb ik ergens een vader en - wat geen dag uit mijn gedachten is - weer ergens anders een graf.”

Moeder zit Monica aandachtig op te nemen. Ze ziet dat haar kind ver weg is met haar gedachten en ze durft haar niet te storen, want ze weet hoe moeilijk Monica het heeft, net als zij!

Ze schrikken allebei van de telefoon, maar Monica is er als een haas bij.

„Ze zal toch geen vriendje hebben? Ze is nog zo jong!” denkt moeder. Maar ja, tegenwoordig denken ze daar heel anders over. ’Het is gewoon een vriendje hoor,’ zeggen ze dan, ’meer niet.’ Vroeger was dat heel anders!”

„Ik had al veel eerder …” hoort ze Monica zeggen.

Ze gaat naar de keuken om koffie te zetten. Het is niet leuk voor Monica als ze niet vrij kan telefoneren. Wat was ze zelf altijd blij, als Roelof belde. Haar ouders lieten haar dan ook altijd rustig praten. Maar Roelof belt niet meer, dat is voorbij, onherroepelijk voorbij en dat doet zeer. Dat zal ze nog veel meer voelen, als Monica mettertijd een vriend krijgt. Ze zucht. Ze voelt zich eenzamer dan ooit. In het begin heeft ze nog wel eens gedacht, dat het weer goed zou komen tussen Roelof en haar. Nu gelooft ze het niet meer. Hebben haar ouders dan toch gelijk gehad, dat Roelof te gelovig voor haar was? Vooral haar moeder zei dat telkens. Haar vader was anders, die maakte er niet zo’n punt van.

„Dat heeft er niets mee te maken,” weet ze. „Toen we pas getrouwd waren ging het prima, de verwijdering is pas later gekomen.”

In de kamer is het stil geworden, Monica is niet meer aan de telefoon. Eerlijk gezegd is ze best nieuwsgierig wie er net belde. Dat is ook vrij normaal. Monica is haar eigen kind, het enige wat ze nog over heeft. Stil staat ze naar buiten te kijken. Vlak bij het raam zit een vogel in een boom. Ze ziet hem niet. Ze ziet alleen een Groene Kruisbed. Daarin ligt een tenger meisje en Roelof staat over haar heen gebogen, in eindeloos geduld. Roelof, Anke… ze is hen allebei kwijt en ze kan hen niet missen.

„Vreemd eigenlijk,” denkt ze, „nu ga ik bijna nooit meer uit en toen we nog bij elkaar waren, had ik daar zo af en toe best zin in. Roelof hield er niet van, maar ja, hij had goed praten, hij was bijna altijd op pad. Ik zat de hele dag thuis en was altijd maar aan het zorgen voor hem en de twee meisjes. Wat zou ik dat nu graag doen, maar nu hoeft het niet meer. Zijn schoonzus zal heus wel goed voor Roelof zorgen, dat weet ik zeker. Toch zal hij best eenzaam zijn, net als ik.”

Soms als ze ’s nachts wakker wordt, ziet ze het lege kussen. Dan huilt ze haar kussensloop nat. Veel erger is het, als haar tranen opgedroogd lijken en het in haar borst zo krampt.

„Bidt Roelof nog wel eens of het goed mag komen tussen ons?” vraagt ze zich af.

Dat heeft hij wel gezegd toen ze elkaar voor het laatst hebben gezien. Hij is altijd heel serieus geweest. Te serieus eigenlijk, vond ze. Alleen tijdens Anke’s ziekte was ze blij, dat hij zo was en dat hij voor Anke bad. Hij vroeg niet alleen of de Heere haar beter wilde maken, maar ook of Hij haar een nieuw hart wilde geven.

Ze schenkt twee mokken in, één met koffie en één met chocola en zet ze op een blad. Monica houdt niet zo van koffie. Dat geeft niets, ze is nog zo jong. Heeft ze echt een vriendje?

Met haar voet duwt ze de deur open, want op een andere manier lukt het niet met het blad. Ze ziet dat Monica naar haar kijkt. Het lijkt wel of ze iets zeggen wil. Ze is altijd heel spontaan geweest, totdat Roelof wegging. Anke niet, die was stiller, meer zoals zijzelf is. Monica lijkt van karakter op Roelof.

Dan opeens zegt Monica het:

„U moet de groeten hebben, mam.”

„Van wie?” vraagt ze verbaasd.

„Raad eens.”

„Heb je een vriendje?”

„Denkt u dat? Nee, hoor. Hij is wel een vriend, maar een oudere.”

Er gaat een schok door haar heen.

„Toch niet…?”

„Jawel. Van papa,” zegt Monica rustig.

De mok trilt in haar handen.

„Heeft papa gebeld?”