MANKE OTJE

Joh. G. Veenhof

MANKE OTJE

Omslag: Rinon Visser

UITGEVERIJ FRITS HARDEMAN - EDE

E-Book  de Banier Uitgeverij - Apeldoorn

Bij deze uitgever verscheen van dezelfde schrijver:

- BLAUWE ZEE, RUISENDE PALMEN (deel 1)

- BLAUWE ZEE, BRANDEND ZAND (deel 2)

- ZELFS DE MAAN ZAL DUISTER ZIJN (2e druk) (deel 1)

- MORGEN GLOORT DE DAGERAAD (2e druk) (deel 2)

- MET DE DAGERAAD KOMT DE ZON OP (deel 3)

- DONKERE WOLKEN VOOR DE ZON (deel 4)

- ALS HET MORGENLICHT GLOORT (deel 5)

- DE ZON VAN DE VRIJHEID IS OPGEGAAN (deel 6)

- EENZAAM IS DE WEG (4e druk) (deel 1)

- DE WEG NAAR HET ONBEKENDE (4e druk) (deel 2)

- DE WEG NAAR HUIS (2e druk) (deel 3)

- DE WEG GAAT VERDER (2e druk) (deel 4)

- DAGGELDERSVOLK (8e druk) (deel I)

- DE BOER VAN HET SMEULENKAMP (8e druk) (deel 2)

- VOLK VAN DAGGELDERSAFKOMST (3e druk) (deel 3)

- EMMELIEN (4e druk)

- DE VERSCHOPPELING (6e druk)

- GEEN ZICHT OP DE TOEKOMST (2e druk)

- MOEDERS TRANEN TROOSTEN NIET (3e druk) (deel 1)

- BROOD IS ONS GEGEVEN (deel 2)

- IN DE SCHADUW BLOEIEN ROZEN

- KINDEREN VAN DE STRAAT (deel 1)

- ZONDER STRIJD GEEN OVERWINNING (deel 2)

- TANKSOLDATEN (7e druk) (deel 1)

- TANKS IN DE AANVAL (7e druk) (deel 2)

- VERLOREN ZONEN (4e druk)

- DOMINEE AAN HET STALINGRADFRONT (3e druk)

- DE TOTALE OORLOG (3e druk)

- HET GEHEIM VAN DE LANCEERBASIS (2e druk)

- NEESIE BONTEKOE EN ZIJN KAMERADEN

ISBN 90-76430-09-8

© Copyright bij Uitgeverij Hardeman - Ede 1999. E-Book - Uitgeverij de Banier - Apeldoorn - 2016

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt, door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

HOOFDSTUK 1

Het water stroomt traag tussen de boorden van de Rijn op weg naar het westen. Onderweg wordt de stroom onderbroken door de stuw bij Wijk bij Duurstede. Indertijd werd de rivier daarmee getemd. Tegenwoordig is de Rijn tam en kabbelt vervuild en stinkend water verder. De stuw wordt op gezette tijden geopend om de scheepvaart door te laten. Bij hoog water, als de enorme watermassa een uitweg zoekt, wordt de stuw opgehaald. De stuw blijft open tot de rivier weer tot rust gekomen is en zich binnen haar boorden heeft teruggetrokken. Dan is het water weer rustig en als de zon erop schijnt, zijn er duizenden lichtjes die op het wateroppervlak schitteren. Maar als het stormt, is het heel anders. De storm zwiept het water op en dan komt het dreigend over de kribben. Daar verdwijnt het dan schuimend en sissend tussen de bazaltblokken, vanwaar het weer geheel terugvloeit.

De rivier ligt er nu vredig bij. Kronkelend gaat het water door het land en aan de horizon duiken steeds opnieuw schepen op, die later weer achter de kim verdwijnen. Deze schepen brengen het water van de Rijn in beroering en als de boegen de rivier doorsnijden, rollen de golven dreunend naar de wal en storten zich ritmisch op het land en tegen de kribben aan.

De kribben zijn ooit aangelegd om het woeste water in bedwang te houden, maar de vogels maken er ook dankbaar gebruik van. Deze vogels kijken vanaf de kribben over het water en het land en letten goed op of er geen mensen op komst zijn. Maar ook planten kiezen een krib om tot ontwikkeling te komen. Er worden soms zeldzame planten gevonden, waarvan de zaden via de rivier aangespoeld zijn. Af en toe zie je ook een hengelaar, die vanaf een van de talrijke kribben zijn dobber uitgooit.

Vroeger was er aan de rivier de oude loswal, een plek waar schepen aanlegden, die voor een plaatselijke molenaar graan brachten. Maar dat is nu allemaal al lang verleden tijd. De beelden van schepen zijn vervaagd. Alleen de oude mensen kunnen nog vertellen van schepen die er afmeerden. Mannen brachten zakken uit het ruim naar boven en daar werden ze op boerenwagens gelegd.

Maar nu is de oude loswal zomaar een deel van de rivieroever geworden. Zelden komt daar nog een mens, want wat moet je daar zoeken? In die wildernis groeit van alles: bramen, brandnetels en allerlei onkruid en opslag. Het is een bijna ondoordringbare wirwar van planten.

Maar als je daar de weg weet, kun je je verheugen op een fraai en rustig gelegen visstekkie. En dat is fijn voor iemand die graag in de eenzaamheid vertoeft.

Otje de Groebel, een mismaakt mannetje van negentien jaar, is iemand die graag op de oude loswal verkeert. Otje, of eigenlijk Otto van Wilgen, is een jongen waar zo het een en ander aan mankeert. Hij heeft een scheve rug en een mank been. De jongen kan niet normaal lopen, maar strompelt. Otje wordt door de jeugd veel gesard en gepest. Dat is natuurlijk erg laf, maar er zijn altijd jongens die juist zo iemand uitkiezen om er geintjes mee uit te halen. Dat is makkelijk en vrijwel ongevaarlijk, want Otje is niet in staat om iets terug te doen.

Als Otje boos wordt, kan hij moeilijk uit zijn woorden komen. Zijn boosheid uit hij in een binnensmonds geluid. Hij gromt dan iets onverstaanbaars. Dit alles heelt hem de scheldnaam “De Groebel” opgeleverd.

Otje zoekt met zijn hengelstok vaak vertier op de oude loswal. De jongen verbergt zich voor de mensheid. Otje is graag alleen, want van de mensheid heeft hij nog maar weinig goeds ontvangen. Daarom ontloopt hij de mensen en is hij vaak bij de oude loswal te vinden. Hij brengt daar uren door in de begroeiing. De jongen vangt soms enorme vissen, maar daar praat hij niet over. Otje laat de vangst altijd weer los. De jongen doet dat met een afscheidsgroet. Beleefd neemt hij zijn pet dan af en wenst zijn vangst tot ziens toe.

“Het ga u goed, vriend, tot de volgende keer.”

Het leven heeft Otje weinig vreugde en goeds gegeven. Al voor zijn geboorte begon de tragedie. Otjes moeder raakte bij een auto-ongeluk zwaar gewond en is later overleden. Dit gebeuren was er de oorzaak van dat Otje, die nog geboren moest worden, eerder het levenslicht zag. De doktoren hebben Otje kunnen behouden, maar Trijntje van Wilgen is heengegaan.

Dat alles is nu negentien jaar geleden en Otje heeft in die tijd geleerd dat er weinig van het leven te verwachten valt. De jongen tracht zoveel mogelijk zijn eigen weg te gaan. De jongen heeft het gevoel dat de mensen, die vriendelijk tegen hem zijn, dat altijd met bijbedoelingen doen. En zo heeft Otje zich steeds meer van zijn medemensen afgezonderd.

Otje heeft zijn hengelspullen bij elkaar gezocht en ingepakt. De jongen heeft geen buitengewone, luxe hengelsportartikelen die een doorsnee visser ter beschikking heeft. Het zijn een oude hengel en wat tuigjes die hij zelf gemaakt heeft. Daarnaast bezit hij een oud leefnet, dat ooit eens door iemand achtergelaten is. Otje heeft het ding bij de politie aangegeven, maar toen er na een jaar nog geen rechtmatige eigenaar op kwam dagen, heeft hij het ding maar aan zijn eigen spullen toegevoegd.

Otje is vanwege zijn manke been moeilijk in staat om zich over een grote afstand te verplaatsen. Na veel gezoek en geduldig wachten, is Otje in het bezit gekomen van een tweedehands scootertje. Het ding heeft een minimumsnelheid en daarom hoeft Otje geen helm te dragen. En dat is fijn voor Otje, want hij draagt altijd een vechtpetje op zijn hoofd.

Otje is goed op de hoogte van de werking en het onderhoud van het scootertje. De scooter heeft geheimen voor hem. Als er maar één verkeerde sputter te horen is, gaat Otje daar iets aan doen.

“Ik moet onderweg niet komen te staan en daarom hou ik het ding prima in orde.”

Onkosten heeft Otje zelden, want meestal kan Otje zijn scootertje zelf repareren.

Na het overlijden van zijn vader is Otje bij zijn broer in de kost gekomen. Helaas zijn ze daar niet bepaald blij met de jongen, die wat teruggetrokken door het leven gaat. Otjes schoonzuster meent dat de jongen er eigenaardigheden op na houdt. En zonder dat er een woord over gesproken is, voelt Otje aan dat Gerdien het niet op hem begrepen heeft. En daarom is Otje thuis zo stil en teruggetrokken.

“Ik zeg jou, Adriaan, jouw broer Otje is een achterbakse. De jongen heeft het achter de ellebogen, let op mijn woorden.”

Ach, deern, dat valt wel mee, hoor. De jongen heeft moeite met z’n eigen en weet zich geen houding te geven.”

“Vandaag of morgen horen we vreemde dingen van die vent, wat ik jou vertel, man!”

“Luister nou toch eens, Gerdien, ik begrijp dat jij en Otje nou niet bepaald de beste maatjes zijn, maar de jongen moet toch ergens wonen? Wat moet er van hem terechtkomen als hij voor zichzelf zou moeten zorgen?”

Ik vertrouw hem niet, Adriaan, je moet maar eens naar die blik in zijn ogen kijken. Er straalt iets eigenaardigs uit.

“’k Heb er nog nooit iets vreemds aan gezien, deern, het zal best meevallen.”

“Ja, maar de kinderen worden groter en met zo’n mankpoot in huis weet je maar nooit.”

“Hoe bedoel je dat, Gerdien? Otje is immers toch weg van onze kinderen?”

“Ja, dat zie ik wel, maar je weet maar nooit wat er nog kan gebeuren. Onze Janneke wordt binnenkort twaalf en is al een hele deern. En als Otje dat kind wat zou aandoen, vergeef ik het mezelf nooit meer.”

Adriaan van Wilgen beziet zijn vrouw met gemengde gevoelens. Hij heeft een bijzonder goed huwelijk met haar en hun liefde is wederzijds. Maar sinds Otje bij hen inwoont, is er iets veranderd. Vanaf de dag dat Otje het kamertje in het achterhuis betrok, is er bij Gerdien iets veranderd. De mankheid en de manier waarop de jongen zich presenteert, staan haar niet aan. Ze heeft af en toe van die eigenaardige gedachten over Otje.

Otje voelt heel scherp aan dat Gerdien hem niet mag. De jongen is erg gevoelig en hij begint al snel door te krijgen waar Gerdien bang voor is. Dat doet hem pijn en hij kan zich helaas niet tegen zo’n waandenkbeeld verdedigen. De mensen in het dorp nemen hem ook al niet serieus, want hij wordt vaak door de jeugd uitgejouwd en voor Groebel uitgescholden.

HOOFDSTUK 2

In een kleine gemeenschap is er weinig dat niet opgemerkt wordt. In de supermarkt van Stef Grevers worden alle dorpsnieuwtjes en bijzonderheden besproken. De sociale controle in de kleine gemeenschap is erg groot. Men houdt elkaar goed in de gaten.

Er zijn mensen die het leuk vinden om van een mus een olifant te maken. Ze kloppen bepaalde zaken op en dat kan vervelende gevolgen hebben. Zeker als er een medemens op de korrel genomen wordt. De dorpsbazuin kan soms zeer vuil en gemeen zijn. Als er iemand over de hekel gehaald wordt, gaat het altijd over iemands slechte eigenschappen, want over iemands goede eigenschappen is men gauw uitgepraat.

Stef Grevers van de supermarkt is graag bereid om een praatje met zijn klanten te maken. Stef vertelt veel, maar hij is slim en weet precies hoe ver hij kan gaan. De man beseft goed dat de dorpelingen allemaal klant bij hem zijn. De man weet daarom goed wanneer hij moet zwijgen en wanneer hij moet spreken. Hij hoort weleens iets wat hij voor zichzelf houdt, want dan wil hij er de uitbrenger niet van zijn. De man kent zijn klanten en weet dat sommige vrouwen speciaal voor een praatje naar zijn winkel komen.

Vrouw Van Wilgen komt ook gedurig om boodschappen. Gerdien is geen kletsmens, ze geniet over het algemeen achting van het volk. Maar als haar zwager Otje ter sprake komt, is het goede mens in staat om een vuilnisvat open te trekken en haar gal te spuwen. Wat ze dan zegt, klinkt allemaal heel vaag.

“Hij zou fatsoenlijk werk moeten hebben, maar die vent is lui en tot niets in staat.”

Over Otje zijn bij de Van Wilgens al vaak harde woorden gesproken.

“De smeerkees heeft ze achter z’n ellebogen. Zo nu en dan kan hij mij met zo’n eigenaardige blik aankijken. En wat de kinderen betreft…, ik weet het zo recht nog niet met Otje. Onze Janneke is bijna twaalf en ik moet er niet aan denken als de vuildas het kind wat aan zou doen. Vreselijk!”

“We hebben van die Groebel nog nooit iets verkeerds gehoord, mens. Maak je eigen maar niet bezorgd, het zal best meevallen.”

In deze zaken wil Gerdien niet tegengesproken worden. Ze geeft dan ook flink tegengas als men het voor Otje opneemt.

“Jij moest maar eens zien hoe de mankpoot af en toe zit te kijken. De griebels lopen mij dan over de rug.”

“En wat doet die ongelukkige jongen dan wel?”

“Ik ben moeder en vrouw en voel precies aan wat er in zo’n stuk ongeluk omgaat.”

“Da’s kwaadsprekerij, Gerdien! Er is van Otje nog nooit één woord kwaad gezegd.”

Vrouw Grevers komt langs lopen. Marie Grevers tracht altijd een neutrale positie in te nemen, want ze heeft het belang van de supermarkt op het oog. En dat valt niet altijd mee. Soms is het beter om je nergens mee te bemoeien. En zeker niet als het om mensen gaat die klant zijn en voor brood op de plank zorgen. Marie weet haar mondje altijd goed te roeren en ze praat altijd met de klant mee, want die is immers koning. De klant heeft bij Grevers altijd gelijk.

Als Gerdien van Wilgen Marie Grevers ziet, betrekt ze die gelijk in haar gesprek. Ze hoopt dat Marie haar gelijk geeft.

“Marie, ik zeg dat Otje niet deugt en ik ben bang dat hij zich nog eens aan een meid zal vergrijpen.”

“Wat vertel je me nou, Gerdien?”

“Ja, moet je horen wat Gerdien vertelt, Marie.”

Vrouw Sanders mengt zich ook in het gesprek.

“Ik heb gezegd dat Otje niet deugt, Marie.”

De vrouwen kijken elkaar verwonderd aan. Wat Gerdien van Wilgen over haar invalide zwager durft te zeggen, is geen kleinigheid. Maar Gerdien is zijn schoonzuster en ze kent hem beter dan wie ook. Misschien heeft ze weleens wat gezien of gemerkt, je weet maar nooit. Maar om dit dan zomaar midden in de winkel te zeggen, dat is wel hard.

“Jij hebt meer kijk op die dingen dan ik, Gerdien. Ik durf me daar niet mee te bemoeien. Ik ken Otje niet zo goed. Hij is wel een tikkeltje vreemd, maar dat er nou echt kwaad in het jong zit, nee, dat durf ik je niet na te zeggen.”

De vrouwen geloven het niet. Ze zijn er zo langzaamaan wel achter dat het niet zo goed zit tussen Gerdien en haar zwager Otje. Maar het verhaal gaat verder en een enkeling concludeert dat er best iets van waar zou kunnen zijn.

“Nou ja, je weet het maar nooit. Zo’n kerel kan best wel iets geks uithalen.”

En zo gaat de bal aan het rollen.

“Otje moet die oudste dochter van Gerdien van Wilgen iets aangedaan hebben.”

Ik heb daar niks van gehoord, zou dat wel waar wezen Dirk?”

‘De vrouw heeft het in de winkel van Stef Grevers gehoord.”

“Mens, het volk praat veel te veel.”

“Maar Gerdien van Wilgen moet het zelf gezegd hebben.”

“Ik kan me dat echt niet voorstellen. Otje heeft nog nooit een vlieg kwaad gedaan.”

“Nou ja, ik heb het ook maar van horen zeggen.”

“En ik wil niet dat jij de uitbrenger ervan bent.”

“Maar Gerdien heeft het zelf verteld, waar ander volk bij was.”

‘Ik heb weleens gehoord dat Gerdien Otje niet kan luchten of zien. Vandaar dat het mij niets verwondert dat er van zulke onhebbelijke praat gedaan wordt.”

Zo praten ze in de kleine gemeenschap over Otje.

Otje is zich van dat alles gelukkig niets bewust. De jongen gaat zijn eigen weg. Bijna dagelijks zoekt hij de eenzaamheid van de Rijn op. Daar laat hij zijn gedachten over de dagelijkse gang van zaken gaan. Vaak heeft hij zijn hengel bij zich.

Otje heelt ook nu de stilte op de oude loswal opgezocht. Het scootertje heeft Otje tussen de wilgenopslag verstopt, zodat het ding niet direct in het oog valt. Otje heeft de scooter aan een ketting liggen, want hij is bang dat zijn voertuig gestolen wordt. Tegenwoordig wordt er veel gestolen. Otje is blij met zijn vervoermiddel, want hij kan bijna niet zonder. En de jongen heeft geen geld om een andere te kopen. Hij is bij Adriaan en Gerdien in huis, tegen betaling van een flinke som kostgeld. De jongen leeft van sociale zaken en daarom is zijn financiële positie niet bepaald gunstig.

Nadat Otje zijn vervoermiddel aan de ketting gelegd heeft, scharrelt hij op de Rijn aan. Hij gaat naar zijn plekje, waar hij het doen en laten op de rivier goed kan bekijken. De jongen komt daar helemaal tot rust en kan zijn gedachten laten gaan. En Otje heeft een zeer rijke fantasie, hij kan soms uren zitten dagdromen. Er komen dan beelden voor zijn geest, waarin hij intens zijn geluk beleeft. De jongen is dan helemaal weg uit de wereld van zorgen en eenzaamheid.

Otje van Wilgen is een eenzaam mens. Hij leeft in zichzelf gekeerd en gaat andere mensen uit de weg. De ervaringen met medemensen zijn van dien aard dat hij alle vertrouwen in anderen verloren heeft. De jongen probeert zoveel mogelijk uit de buurt van anderen te blijven, want de mensen hebben hem meer dan eens pijn gedaan met hun grollen en grappen.

Otje is door de ruigte naar de krib gescharreld. Hij slaakt een zucht als hij zover is dat hij zich neer kan zetten. De bazaltblokken verschaffen hem een harde, maar redelijke zitplaats. Otje kijkt rond. In de verte, aan de overkant van de rivier, klinken stemmen. Daar zijn een paar mensen. Ze hebben papieren bij zich en zoeken iets tussen de kribben. Het zijn jongelui, die af en toe op een kluitje naar de grond staan te kijken. Waarschijnlijk hebben ze iets ontdekt dat belangrijk voor hen is. Af en toe klinken de stemmen duidelijk, maar onverstaanbaar over het water.

Otje heeft zijn manke been uitgestrekt op de krib gelegd. Het goede been heeft hij opgetrokken en daar leunt hij met zijn beide armen op, terwijl zijn hoofd daar weer op rust. In deze houding kan de jongen zich helemaal overgeven aan zijn gedachten. Als hij zo zit, kan het gebeuren dat er een zachte glimlach om zijn mond komt. De jongen komt dan terug in de wereld van vroeger. Toen vader nog leefde, heeft hij vaak verteld over moeder. Het was toen een bijzonder gelukkig huwelijk en een normaal gezin. Helaas heeft Otje dat allemaal niet meegemaakt. Vader heeft uitvoerig verteld wat er nu negentien jaar geleden gebeurd is, net voor de geboorte van Otje. Otjes moeder kreeg een ongeluk en Otje is spoedig daarna geboren. Het ongeluk kostte de moeder het leven en het ongeboren kind was ook zwaar gewond. Toen Otje op de wereld kwam, gaf niemand wat voor zijn leven.

“Dat kind is zwaar verminkt, dat kan nooit in leven blijven!”

“De stakker, hij is gewoon gekraakt. Hoe is het mogelijk dat hij het er levend vanaf gebracht heeft?”

“Hij zal het wel niet lang maken, wat een ellende voor dat gezin. Ouwe Jacob zal er nog onderdoor gaan.”

Maar er gebeurde een wonder. Het was een hele strijd. Het jonge leventje worstelde met de dood, maar bleef tot ieders verbazing in leven. En dat was tegen ieders verwachting in, want volgens de geleerdheid was het onmogelijk dat zo’n kind in leven kon blijven.

Tot zijn veertiende jaar was Otje samen met zijn vader en zus Heintje, die enkele jaren later getrouwd is. Heintje is met haar man naar Canada vertrokken. Af en toe komt er nog weleens een brief, maar die is bedoeld voor Adriaan en Gerdien. Er staat ook altijd een regel voor Otje in.

“Doe Otje van ons de groeten en wens hem het beste toe.”

Zo zie je maar, de familie denkt nog aardig aan de jongen, die daar in zijn eenzaamheid achtergebleven is.

Otje slaakt een diepe zucht. De jongen probeert zich voor de geest te halen hoe zijn moeder er uit gezien heeft. In de lade van zijn kastje ligt een fotootje van haar. Het is een slecht kiekje, ooit gemaakt in de tuin van hun huis, lang voordat Otje ter wereld kwam. Bijna dagelijks bekijkt Otje dat fotootje. Het lachende gezicht van zijn moeder is slechts vaag op het papier te zien. Het fotootje is het enige wat Otje van zijn moeder heeft.

“Moeder…?”

Otje heeft helemaal niet in de gaten dat hij hardop praat. Otje ziet een slanke vrouw met een vriendelijk gezicht uit de nevelen opdagen. De vrouw heeft een lachende blos op haar wangen en ze praat. Helaas kan Otje niet verstaan wat moeder zegt. De vrouw komt waardig vanuit de nevelbank en komt Otjes richting uit. Voor Otje is het of moeder lijfelijk aanwezig is.

Maar dan wordt de idylle wreed verstoord. Een stem scheurt Otjes droom uit elkaar.

Op de andere oever van de Rijn staat een meisje. Het is een jong meisje met lang blond haar. Het meisje roept iemand. Otje slaakt een diepe zucht en kijkt naar de jonge vrouw op de andere oever. Otje moet zowaar een paar keer met zijn ogen knipperen. Hoewel de afstand te groot is om haar duidelijk te kunnen zien, komt er voor zijn geest een mooie, jonge vrouw met een vriendelijk gezicht.

Otje heeft zeker oog voor vrouwelijk schoon. Hij denkt er dikwijls aan hoe mooi het zou zijn om een meisje te mogen hebben. Maar de jongen is realistisch genoeg om te beseffen dat er voor een mankpoot als hij geen vrouw zal zijn. Hij zal liefkozingen moeten missen. Hij is immers een bijzonderheid, een uitgestoten mens, die alle genegenheid zal moeten missen. Hij heeft geen enkele vriend en is alleen met zichzelf in een oceaan van eenzaamheid.

Otje schudt zijn hoofd en kijkt dan weer naar de andere oever van de Rijn. Het meisje heeft nu gezelschap gekregen van een ander meisje en een oudere man. Roerloos zit Otje dat aan te zien. Het blonde meisje spreekt tot Otjes verbeelding. Wat zou het mooi zijn om zo’n meisje als vriendin te hebben. Maar dit zal nooit gebeuren en die gedachte maakt hem triest.

Als Otje daar een tijd gezeten heeft, besluit hij om naar huis te gaan. Hij krabbelt overeind en scharrelt naar zijn scootertje. Als hij bij zijn scooter komt, krijgt hij de schrik van zijn leven. In één oogopslag ziet hij dat allebei de banden van zijn scooter leeg zijn en zijn bougie eruit gedraaid is.

“Wat een rotstreek, ze hebben m’n banden lek gestoken!”

Otje werpt een blik in het rond en hij tracht te ontdekken wie hem deze smerige poets gebakken heeft, maar helaas is er geen spoor van de dader te ontdekken. De jongen krijgt een brok in zijn keel. Waarom, waarom doen ze dit toch? Wie heeft er nu aardigheid in om hem op deze manier zo te grazen te nemen? Wat is hier de achtergrond van? Welke laffe smeerlap heeft hem dit aangedaan?

Otje beseft dat er hem nu wel wat te wachten staat. Hij moet nu met twee lekke banden helemaal naar huis lopen en dat is meer dan hij nu in zijn conditie aan kan.

De jongen moet een bitter gevoel wegslikken en hij krijgt een warme gloed achter zijn ogen. Verdrietig beziet hij het resultaat van de misselijke streek, die hem zwaar treft.

Hoe krijgt hij de scooter naar huis gezeuld? Dit is voor Otje een grote opgaaf. Hij mist nu eenmaal de kracht en de vitaliteit om de scooter weg te slepen.

Otje bekijkt de omgeving nog eens, maar nergens ziet hij iemand die hem beloert. De helden die dit gedaan hebben, zijn er vandoor gegaan.

De jongen wordt er bijna wanhopig van en hij weifelt. Hij overweegt om de scooter te laten staan en deze door iemand op te laten halen. Maar als de scooter daar onbeheerd achterblijft, wat zal er dan nog meer gebeuren? Wat een laaghartige rotstreek is dit.

Otje zucht diep.

Hij veegt het vocht uit z’n ogen en maakt de ketting los, waar hij de scooter mee vastgemaakt heeft. De jongen beseft dat het wijs geweest is om de scooter vast te leggen, want wat zou er anders gebeurd zijn?

Hij duwt de scooter uit de struiken. Otje bedenkt dat hij voor een zware opgaaf staat.

De jongen sleept de brommer een eindje door het weiland en gaat dan de zandweg op, richting het dorp. Al snel zweet hij als een postpaard, dat te zwaar beladen is. Na een poosje blijft hij hijgend staan. Hij veegt zich het zweet van zijn voorhoofd. De borstkast van de jongen gaat zichtbaar op en neer en zijn hoofd is rood van inspanning. Maar blijven staan heeft geen zin, want hij zal toch op huis aan moeten om de boel te repareren. Na een korte rustperiode pakt hij de scooter weer beet en sjouwt er mee naar het dorp. Het is voor iemand die goed kan lopen nog zeker twintig minuten lopen. Voor Otje betekent het dat hij nog zeker drie kwartier te gaan heeft. Andermaal blaast de jongen uit en gaat op de scooter zitten. Hij legt zijn beide armen op het stuur en laat zijn hoofd daarop rusten.

“Foei, wat een ellende…”

Hij heeft het heet en is doornat van het zweet. Het lukt hem bijna niet meer om de scooter door het zand te duwen. Bovendien begint zijn manke been pijn te doen en dat verergert de situatie nog meer. Nu zet hij steeds met één been kracht en de andere sleept hij met zich mee. Het is een eindje duwen en trekken en dan weer rusten.

Maar het allerergste komt nog. Als Otje vlak bij het dorp is, hoort hij tijdens een van de rustperiodes iemand roepen.

“Kinderverkrachter, dat is jouw verdiende loon.”

Enkele jongens hebben zich ergens verstopt. Ze hebben Otje al die tijd in de gaten gehouden. Met leedvermaak hebben ze gezien hoe Otje met veel moeite en pijn op huis aan gaat.

“Kinderverkrachter.”

Als Otje dat hoort, is hij diep geschokt en vernederd. De jongen komt uitgeput thuis en hij heeft weer het een en ander om over na te denken.

HOOFDSTUK 3

In een buurtschap zijn er vele voorrechten. Er heerst vaak een landelijke rust, die men in de stad niet kent. Maar mensen die van vertier houden, moeten niet in een buurtschap gaan wonen.

In het dorpje waar Otje woont, is maar één winkel, een supermarkt. In deze winkel van Stef en Marie Grevers kan men alleen voor de gewone, dagelijkse boodschappen terecht. Als men iets anders nodig heeft, moet men naar naburige plaatsen gaan. En dat geldt helaas ook voor een dokter en een tandarts. De mensen die hier wonen, weten niet beter, ze hebben hier altijd zo geleefd.

Maar nu komen er de laatste tijd mensen vanuit de stad wonen. Ze kopen oude stulpjes op en laten die dan restaureren en verbouwen tot plattelandspaleizen. Onder dit volk zitten veel mensen die kapitaalkrachtig zijn. Ze komen hier voor de rust wonen. Maar als ze er eenmaal wonen, missen ze toch wel het gemak van de grote steden. Hier is letterlijk niets! Deze mensen praten daar met de dorpelingen over, maar die halen berustend de schouders op.

“Da’s altijd al zo geweest, meneer, we weten niet beter.”

Maar deze buitenstaanders zijn vooruitstrevend en ze zouden de gemeenschap graag aan allerhande dingen willen helpen, die het leven aangenaam kunnen maken.

Ook in de kerk is verandering te merken. In de kerkenraad is volk van buitenaf gekozen en daar heerst ook een andere sfeer dan de mensen vroeger gewend waren. Mannen die goed kunnen praten, nemen bestuurlijke functies over. En kalm maar zeker is er in de kleine gemeenschap een verandering gekomen. Maar deze veranderingen zijn zeker niet allemaal negatief.

Er zijn bepaalde dingen, door toedoen van de rijkdom, ten goede veranderd. Er is in de dorpsschool een vergadering geweest onder leiding van de heer Duifonius. Duifonius heeft hier een oude boerderij gekocht en deze is voor een miljoen verbouwd. De man is hier als een koning gaan leven. Men zegt dat de man connecties heeft bij de regering in Den Haag. De man weet overal raad op en weet veel te bereiken.

“Die man krijgt deuren open, waar wij niet eens aan de bel mogen trekken.”

“Duifonius is in staat om die lui in Den Haag voor zijn kar te spannen. Die kerel heeft daar ook goed gebruik van gemaakt bij de verbouwing van zijn boerderij. Dat zouden wij eens moeten proberen. Wij krijgen zulke dingen niet voor elkaar, maar hem lukt alles.”

Hoe het precies zit, is niet duidelijk, maar het is zeker dat meneer Duifonius in staat is om veel dingen naar zijn hand te zetten. De man is een paar keer niet goed geworden en er moest een dokter aan te pas komen. Deze dokter moest vanuit een naburig dorp komen en dat leek Duifonius helemaal niet.

“Daar moet verandering in komen. Hier moeten we ook over een geneesheer kunnen beschikken. Dit is geen achtergebleven gebied meer.”

Dat vertelde de heer Duifonius tegen de dorpelingen, maar die hebben dat maar zo gelaten.

En hoe alles nu precies in zijn werk gegaan is, zal wel nooit duidelijk worden, maar nu komt er een jonge dokter voor Achterdorp. En daarvoor is er in de dorpsschool een samenkomst geweest.

“Da’s toch mooi, mensen. Een eigen dokter! Dat hebben we altijd moeten missen.”

“Ja, langzaam maar zeker gaat het hier allemaal anders worden.”

“Nu ja, we kunnen er zelf ook van meeprofiteren.”

“Dit is zeker een hele verbetering. Je hoeft straks niet helemaal naar een ander dorp voor doktershulp. Je ziet maar, die kale importlui doen ook nog wel eens een paar goeie dingen.”

En de nieuwkomers vertellen elkaar dat ze toch maar veel bijdragen aan de ontwikkeling van de streek.

“Langzaam maar zeker worden ze hier ook wakker en beseffen ze, dat ze ook een beetje met de tijd mee moeten gaan.”

Nu is het eindelijk zover dat de nieuwe dokter, dokter Jansen, zich in de school voor komt stellen. De naam Jansen is een gewone, weinigzeggende naam. Wonderlijk genoeg komt deze naam in de gemeenschap niet voor, maar het is geen deftige naam zoals Duifonius.

De vrouw van dokter Jansen is wat aan de moderne kant en dat valt de mensen direct op.

Ik ben Jansen; Henk Jansen en dit is mijn vrouw Esther. Ik denk dat we het hier in Achterdorp goed met elkaar zullen kunnen vinden. Wij zullen er van onze kant alles aan doen om u zo goed mogelijk van dienst te kunnen zijn.”

Het doktersechtpaar zal een woning aan de Schoolstraat betrekken. Het is een ouderwets dorpshuis, waarin vroeger een rentenier gewoond heeft. De man woonde daar met zijn huishoudster en een aantal grote honden. Deze honden joegen de mensen de stuipen op het lijf. Deze dieren waren vals. Achteraf blijkt dat de rentenier altijd heel bang was voor een overval. En daarom had de man een viertal kwaaie honden aangeschaft. Na het overlijden van de man is het huis een tijd verhuurd geweest aan een of andere familie, die er zo af en toe een paar dagen verbleef. Nadien heeft het huis een lange tijd te koop gestaan. Maar nu zal de dokter er gaan wonen en er zijn dokterspraktijk gaan houden. Voor het eerst in de geschiedenis krijgen ze in Achterdorp een eigen geneesheer en dat is een grote vooruitgang voor de kleine gemeenschap.

Dokter Jansen begint enthousiast, maar waar blijven zijn patiënten? Heel langzaamaan komen de dorpelingen binnendruppelen. Ze willen eerst de kat nog wat uit de boom kijken.

Het jonge vrouwtje van dokter Jansen komt haar boodschappen ook bij de Super van Stef en Marie Grevers halen. Ze is vriendelijk en groet iedereen, maar ze maakt geen praatje. Ze koopt haar spulletjes en kijkt wat rond. Ze knikt vriendelijk tegen de mensen, maar maakt verder geen contacten.

“Apart mensje, vind je ook niet?”

“Ach, ze is wat modern.”

“Wij zijn zoiets hier niet gewend.”

“Nee, maar dat zal wel wennen. Die vrouw is nou eenmaal niet anders dan ze is. En ze doet zoals ze in de stad gewend was.”

“Nou ja, ik bedoel er niets geen kwaad mee.”

“Nee, natuurlijk niet, ik begrijp jou ook wel.”

Maar als de dokter en zijn vrouw een poosje in Achterdorp wonen, vinden de dorpelingen het toch wel wat vreemd zoals mevrouw leeft.

Esther Jansen schildert. De mensen zien haar er vaak opuit trekken met een oud eendje, dat pruttelend, maar met grote snelheid door Achterdorp rijdt. Vriendelijk groet ze de mensen die ze tegenkomt.

Esther Jansen heeft op de kunstacademie gezeten en kunstgeschiedenis gestudeerd. Haar hart gaat uit naar de beeldende kunst, waarin ze voor haar huwelijk ook actief was. Nu runt ze het gezin en in haar vrije tijd trekt ze eropuit om in de omgeving van Achterdorp het plattelandsleven op het linnen te zetten. En wie veel buiten zwerft, komt vanzelf mensen tegen.

De Rijn, die langs Achterdorp stroomt, bekoort Esther. Al spoedig heeft Esther daar dan ook haar eerste werkje gemaakt. Af en toe rijdt ze een eindje om en gaat dan even bij de rivier kijken. Ze ontdekt daar ontzettend veel moois. Het is niet alleen de Rijn die leven uitstraalt, maar ook de entourage is schitterend. Er groeien veel bloemen en planten langs de Rijn. Achter een scheefgezakt hek staat een koe dromerig te kijken. Aalscholvers vliegen met hun haakse vlerken over. En nijlganzen komen tegenwoordig ook al in de uiterwaarden voor. Maar Esther ontdekt meer. Als ze op een keer vanuit haar autootje zit te kijken, ontdekt ze een eenzame mansfiguur, die stil op de kop van de krib zit te hengelen. En Esther zou geen kunstenares zijn om het geheel niet als een artistiek object te beschouwen. Ze beziet het tafereeltje met het oog van een kunstenaar. Ze krijgt zowaar de kriebels om het te gaan schilderen. Haar valt de volkomen eenheid van de mens met z’n omgeving op, opgaand in zijn bezigheid. De man kijkt geconcentreerd naar de dobber, die ergens op het water ligt.

Esther heeft haar schetsboek altijd bij zich en even later zet ze met losse, zwarte lijnen het beeld op papier. Al die tijd dat de vrouw zit te werken, heeft de man zich niet bewogen. En dat valt haar kunstenaarsoog meteen op.

Het lijkt op een beeld uit de oosterse wereld. Volkomen roerloos steekt de kleine, menselijke figuur af tegen de einder. Slechts de langzaam voortgaande wolken geven enig leven aan het geheel.

Esther werkt snel en het duurt dan ook niet zo lang of er is een ruwe schets van de dromerige man, afstekend tegen de eindeloosheid van de einder.