LICHT AAN DE HORIZON

CIP-GEGEVENS KONINKLIJKE BIBLIOTHEEK, DEN HAAG

Van de Steeg-Stolk, Hanny

Licht aan de horizon / Hanny van de Steeg-Stolk - Utrecht: De Banier

ISBN 90 336 1449 9 geb.

NUGI 340

Trefw.: romans; oorspronkelijk

Omslagtekening: Hans Ellens

Omslagontwerp: Wim Smalen

© B.V. UITGEVERIJ DE BANIER, UTRECHT 1995

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie of op welke andere wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

Hanny van de Steeg-Stolk

LICHT AAN DE
HORIZON

UITGEVERIJ DE BANIER - UTRECHT

Hoofdstuk 1

„Je moet buiten de ramen maar weer eens zemen, Yvonne.” Met een kieskeurig gezicht kijkt tante Louise naar het vuile raam. De regenbui van gisteravond heeft daarop zichtbare sporen nagelaten. Nu de zon erop staat, zie je duidelijk vieze spetters zitten. Tante Louise heeft daar een hekel aan. Alles in haar huis moet blinken als een spiegel. Het ziet er van binnen kraakhelder uit, maar daar hoeft de dame zich zelf niet druk om te maken.

Ze heeft sinds kort een hulp, een nichtje dat een poosje geleden bij haar introk. Sinds Yvonne wees is, woont ze bij haar in.

Het tengere meisje komt net uit de keuken met de koffiekopjes en zet die op het kleine tafeltje in de voorkamer. Haar gezicht wordt omlijst door dik blond haar. De springerige krullen worden door een haarspeld in bedwang gehouden. Met haar sprekende blauwe ogen kijkt Yvonne tante vol verbazing aan. Ze fronst haar voorhoofd. Mag ze dan nooit eens even uitrusten? Ze heeft net de badkamer een goede beurt gegeven, haar handen zijn nog rood gezwollen van het schrobben. Alles doet ze voor tante Louise, niets is haar te veel. Ze voelt, dat ze dit aan oom en tante verplicht is. Toen ze alleen overbleef, hebben deze mensen haar immers onderdak verleend? Daar wil Yvonne wat tegenover zetten. Maar ze moet hard werken, soms overvalt haar de vermoeidheid zo, dat ze gewoon even moet rusten.

Yvonne heeft haar vader nooit gekend. Ze was nog maar een baby, toen hij bij een treinongeluk om het leven kwam. Achttien jaar later overleed haar moeder aan een ernstige ziekte. Toen stond ze alleen op de wereld. Yvonnes moeder was de jongste van een groot gezin. Haar oudste zus Louise bewoonde met haar man een groot huis in Plaswijk. Louise, een korte, wat gezette vrouw, die alles haarscherp in de gaten heeft, is in de familie altijd wat bedillerig geweest. Nu haar nichtje alleen achterbleef, zou ze dat ook wel regelen. Eén van de broers of zusters wilde zich vast wel over het meisje ontfermen. Ze zou het beste in een gezin opgenomen kunnen worden. Het kwam niet in tante Louise op, dat zij ook voor Yvonne zou kunnen zorgen. O nee, dat kon ze niet, daar begon ze niet aan. Haar huwelijk was kinderloos gebleven en om nu nog op oudere leeftijd een meisje van achttien Jaar in huis te nemen, daar begon ze niet aan. Die gedachte schoof ze zo ver mogelijk van zich af. Ze ging zo snel mogelijk langs alle zusters en broers om over dit pijnlijke onderwerp te praten. Ze had eigenlijk wel op wat medelijden met het weesmeisje gerekend, maar dat viel toch tegen. De één had een groot gezin, de ander was kleinbehuisd. Dan waren er ook nog een paar vrijgezellen in de familie die hun dagelijks werk hadden. Dat was een streep door de rekening van tante Louise. Ze ontving nu totaal geen medewerking, terwijl ze meestal wel haar zin wist te krijgen. Deze gang van zaken was ze niet gewend.

Thuis praatte ze erover met Jochem, haar man, wat ze hier toch mee aan moest. Als oudste tante voelde ze zich verantwoordelijk voor haar Jonge nicht. Ze had gedacht het geval van zich af te kunnen schuiven, de moeilijkheid bij een ander neer te leggen, maar dat was niet gelukt. Het was en bleef een probleem voor tante Louise.

Jochem, een lange magere man, die voor zijn omgeving nooit zoveel belangstelling toonde, zat er ook wel mee. Hij had aanvankelijk verwacht, dat het zich allemaal vanzelf wel regelde. Hij hoopte maar, dat er toch nog een oplossing kwam. Hij leidde hier in het oude herenhuis een rustig leven en om op zijn leeftijd nog zo’n jong meisje in huis te nemen, daar voelde de oude man niet zoveel voor. Wat zouden ze allemaal niet met haar meemaken! Als hij dacht aan de jeugd van tegenwoordig, kreeg hij het al benauwd. Voor oom Jochem was het allemaal niet zo nodig.

„Wat je doet, moet je zelf weten, als je haar maar niet hierheen haalt,” had hij duidelijk onder woorden gebracht. „Er zijn immers ook nog tehuizen voor ouderloze kinderen.” Daarmee had oom Jochem alles gezegd.

Tante Louise wist, waar ze aan toe was. Ze begreep wel, dat ze op de medewerking van haar man helemaal niet hoefde te rekenen.

Met zijn kort en bondig betoog hielp hij haar echter niet van het probleem af, hij maakte het alleen nog maar moeilijker. Want de vrouw had ook een geweten en dat liet haar niet met rust. Ze kon die stem van binnen niet het zwijgen opleggen.

Tante Louise was opgevoed in een christelijk gezin. Ze gaat trouw twee keer naar de kerk. Iedere zondagmorgen worden er de Tien Geboden voorgelezen en die spreken, naast de liefde tot God, over de liefde tot de naaste. Mocht ze dan haar nichtje wel naar een tehuis sturen? Had ze niet een christenplicht om haar in huis te nemen en te verzorgen?

Als tante Louise eerlijk moest zijn, had ze geen argumenten om Yvonne te weren. Het riante huis, dat in een rustige buitenwijk stond, was groot genoeg. Een paar kamers werden nooit gebruikt, daar zou ze mooi gebruik van kunnen maken. Geld was er ook. Het echtpaar Van der Kraats had altijd zuinig geleefd. Bovendien werkte oom Jochem dagelijks nog een paar uur. De oude vrouw kon niet met financiële bezwaren aankomen.

Het was voor tante Louise echt een probleem en haar man werkte ook niet mee. Ze moest in dit geval alleen een beslissing nemen. Na dagenlang piekeren kwam ze tot een besluit. Ze moest het nichtje in huis nemen, of ze wilde of niet. Het was haar plicht.

Diezelfde avond nog begon ze erover tegen haar man. Met weinig woorden maakte ze hem duidelijk, dat Yvonne bij hen in huis zou komen. Oom Jochem, die een beetje in zijn stoel zat te dommelen, was opeens klaarwakker. Zijn vrouw deelde hem zo even terloops mee, dat het meisje hier kwam wonen, maar daar was hij het niet mee eens! Met een ruk schoot hij overeind en op zijn wangen kwamen blosjes van opwinding.

„Dat gebeurt niet!” riep hij uit, terwijl hij tante Louise met zijn priemende ogen doordringend aankeek. „Ik wil geen vreemde in mijn huis!”

Oom Jochems heftige woorden brachten tante Louise echter niet van haar stuk. Met een onbewogen gezicht knikte ze bevestigend. Haar besluit stond vast.

Enige tijd later nam Yvonne voorgoed haar intrek in huize Van der Kraats. Dat is nu al een paar maanden geleden. Van ’s morgensvroeg tot ’s avonds is ze bezig in het huishouden. Tante Louise heeft altijd nog wel iets wat zonodig een goede beurt moet hebben.

Nu moeten die ramen al weer gewassen worden en dat heeft Yvonne vorige week nog maar pas gedaan. Ze heeft vanmiddag al zo hard gewerkt. Ze dacht een poosje alleen op haar kamer te lezen en nu moet ze weer aan de gang. Haar gezicht staat afwijzend. Tante Louise ziet het wel, maar trekt er zich niets van aan. „Het is nog vroeg. Als je de koffie op hebt en dan direct aan de slag gaat, ben je net voor het eten klaar,” zegt ze bevelend. En daarmee kan Yvonne het doen, want wat tante wil, moet gebeuren.

Wat jammer, nu dacht ze een uurtje voor zichzelf te hebben en dat gaat ook al de mist in. Met een zucht drinkt Yvonne haar kopje leeg. Ze wil zo lang mogelijk van haar pauze genieten.

Ook dat heeft de oude vrouw in de gaten en ze heeft haar woordje al weer gereed: „Ik zou maar gauw beginnen, want het is zo donker.”

Met een strak gezicht staat Yvonne op. Ze heeft nog maar net haar moeder verloren en nu moet ze samenwonen met een oude tante en oom. Wat had ze een goede tijd met haar moeder op het bovenhuis. Zorgen waren er genoeg. Moeder had altijd hard moeten werken voor hun levensonderhoud. Zelf had ze na haar MAVO-diploma in een boekhandel gewerkt. Maar ze waren samen gelukkig en tevreden geweest. Hier in dat grote huis kan ze niet aarden, de sfeer is zo koud en kil. Yvonne voelt er zich niet thuis. Ze proeft, dat tante Louise haar niet uit liefde in huis genomen heeft, maar dat ze het als haar plicht ziet. Wat ze hier mist in het herenhuis, is een liefdevolle verzorging, zoals ze die van haar moeder kreeg. Oom Jochem moet ook niet veel van haar hebben, dat heeft ze wel begrepen. Hij kan haar soms zo afwijzend aankijken. Ze merkt aan heel zijn houding, dat ze hier niet welkom is.

In de spaarzame uurtjes op haar kamer piekert ze daarover. Ze wordt door oom en tante gewoon niet geaccepteerd en daar lijdt ze onder. Werken doet ze graag, daar ligt het niet aan, maar waarom doen oom en tante niet wat hartelijker tegen haar? Visite wordt er bijna nooit gevraagd en als er iemand komt, zijn het meestal oude mensen. Yvonne krijgt helemaal geen gelegenheid om met jongelui in contact te komen en daar heeft ze best behoefte aan.

Met haar hoofd boordevol gedachten pakt Yvonne de zware houten trap uit de garage en sjouwt hem door de tuin naar de voorkant van het huis. Daar zal ze eerst maar beginnen. En dan moet ze de overige ramen nog. Hoe moet ze dat op tijd klaar krijgen? Ze heeft al zo hard gewerkt vanmiddag, dat voelt ze goed aan haar lichaam. Ze moet anders tussendoor maar even rusten.

Verder denkt Yvonne niet meer en gaat een emmer water halen. Ze klapt met veel lawaai de hoge trap uit en zet de volle emmer op het plankje, tot schrik van tante die op haar oude plekje voor het raam de situatie in de gaten houdt.

Vol goede moed klimt Yvonne naar boven. De trap wiebelt wel, maar ze is niet zo bang uitgevallen. Ondanks alles vindt ze het een kunst om de trap met de emmer in evenwicht te houden. Het oude ding piept en kraakt onder haar gewicht en gaat zachtjes heen en weer. Het is net iets teveel voor de volle emmer, want aan weerskanten gutst het water er overheen. Tante Louise houdt haar nichtje vanuit de kamer nauwlettend in het oog. Als ze haar capriolen ziet, windt ze zich op van kwaadheid. Ze vraagt zich af waar het kind toch mee bezig is. Eerst die herrie met de trap en dan die emmer zo hoog, dat is toch niet nodig? En als dan ook nog het water over de rand van de emmer plenst, wordt het tante Louise toch wel te gortig. Wrevelig staat ze op en klopt op het raam.

Geschrokken kijkt Yvonne in het boze gezicht van haar tante. Die beduidt met heftige gebaren, dat ze de emmer op de grond moet zetten. Dat is jammer. Yvonne dacht gemakkelijker te werken door het water bij de hand te hebben en nu mag dat ook alweer niet. Tegen haar zin klimt ze met de volle emmer de trap weer af en zet hem met een plof op de grond.

Tante Louise heeft haar vaste plaatsje weer ingenomen en is beslist van plan om haar hulp niet uit het oog te verliezen.

Het grote raam is een aardige klus, maar als Yvonne eenmaal bezig is, gaat het toch nog snel. Het is net of haar handen vlugger gaan dan in het begin. In een wip zit ze boven op de trap en boent met spons en zeem de ramen schoon. Dat komt misschien doordat ze aan iets fijns denkt.

Het is vandaag immers woensdag, vanavond is er catechisatie, daar gaat ze heen. De enige keer in de week dat ze eens in aanraking komt met leeftijdsgenoten. Echt contact heeft ze eigenlijk niet. Ze zeggen haar gedag en maken soms eens een praatje over koetjes en kalfjes, maar verder zijn ze een beetje afstandelijk tegen haar. De catechisanten kennen het vreemde meisje amper en de meesten hebben een vaste vriend of vriendin. Yvonne vindt dat niet zo erg, want ze is ook op zichzelf. Maar het feit dat ze aardig zijn, doet haar al goed. Het is toch anders dan die koele sfeer in het grote herenhuis.

Plotseling wordt Yvonne in haar gedachtengang wreed gestoord. Met een misprijzend gezicht klopt tante Louise tegen het raam en wijst veelbetekenend naar enkele druppels die nog niet afgeveegd zijn. In de gauwigheid was Yvonne toch nog wat vergeten. Om haar tante tevreden te stellen geeft ze nog snel een veeg over het raam. Dan begint ze de overige ramen te lappen. Tante Louise kan haar nu niet meer in de gaten houden. Even doorzetten, dan is ze zo klaar. En met de fijne avond in het vooruitzicht lukt het ook. Langzaam ruimt ze de spullen op, want ze weet al vooruit, dat tante Louise binnen wel weer een nieuw werkje heeft. Als ze nu nog even een beetje treuzelt, is het zo etenstijd, dan kan ze straks in de keuken direct de tafel gaan dekken.

Yvonne loopt nog even door de grote tuin. Hè, wat heerlijk toch in het herfstzonnetje en wat is de tuin nog mooi met die laatste chrysanten en asters. Ze kan de verleiding niet weerstaan om even op de witgelakte tuinbank te gaan zitten en koestert zich in het nog warme zonnetje. Helaas is het maar van korte duur, want op hetzelfde moment knarst de keukendeur open. De gebiedende stem van tante Louise klinkt hard door de stille tuin. „Zeg Yvonne, zit daar niet te niksen. Vanavond ga je ook al weg. Straks aan tafel kun je uitrusten. Kom eens even binnen?”

En als tante Louise zo praat, kan Yvonne niet langer blijven zitten. Dat weet ze van tevoren. De oude dame is gewend om op haar wenken bediend te worden. Wat jammer toch, ze zat daar juist zo lekker te genieten. Nu moet ze zeker weer een of ander vuil karwei opknappen.

Als ze binnenkomt, weet ze, dat haar vermoeden juist is. Tante Louise had voor zichzelf nog een kop koffie ingeschonken en op het lage tafeltje gezet. Toen ze in haar stoel wilde gaan zitten, stootte ze per ongeluk tegen het tafeltje. Het kopje rolde om, met als gevolg een grote koffievlek in de lichte vloerbedekking.

Tante legt haar met veel overredingskracht uit, dat ze er zelf geen gat in ziet om de rommel op te ruimen. „Als jij dat nu eens even doet,” zegt ze op milde toon, „dan ga ik vast beginnen met tafeldekken.”

Tante Louise moet echt niet denken, dat Yvonnes stemming er beter op wordt. Haar nichtje is helemaal niet enthousiast. Maar voordat ze kan reageren, heeft tante Louise zich al omgedraaid en loopt statig naar de keuken. Dan kan Yvonne niets meer zeggen en doet weer haar plicht. Het is immers zo gedaan, denkt ze, maar dat blijkt achteraf toch tegen te vallen. Met allerlei schoonmaakmiddelen is ze een hele tijd bezig om de hardnekkige bruine vlek uit de vloerbedekking te krijgen. Daarbij komt nog, dat tante erbij komt staan en op bedillerige manier uitlegt hoe Yvonne het beste kan boenen. Met een rood hoofd zit ze te schrobben, ze maakt zich steeds bozer. De borstel gaat driftig heen en weer. Het helpt wel, want na een poosje is de vlek uit het kleed.

Tante Louise houdt woord. Ze begint alvast de tafel te dekken, terwijl Yvonne de spullen opruimt. Daarna legt ze de laatste hand aan de tafel en na een poosje staat alles gereed. Dat is het moment om oom te roepen.

Oom Jochem trekt zich ’s middags altijd terug op zijn kamer. Hij houdt nog steeds wat boekhoudingen bij, waarvoor de telefoon nogal eens rinkelt. Hij heeft er veel werk aan en wil dan ook beslist niet gestoord worden. Dat weet Yvonne uit ondervinding. Vorige week liep ze nietsvermoedend zonder kloppen zijn kamer in om een paar brieven op oom Jochems bureau te leggen. Ze had er even geen erg in, dat de oude man daar druk bezig was.

Mopperend maakte hij haar duidelijk, dat ze in het vervolg op de deur moest kloppen. Hij had haar daarbij niet bepaald vriendelijk aangekeken. Vanaf die tijd loopt Yvonne niet meer zo enthousiast zijn kamer in. Beschroomd klopt ze ook nu op de deur en als oom ‘ja’ roept, durft ze pas open te doen.

Even later zitten ze met z’n drieën aan tafel in de grote woonkeuken. Yvonne vindt de sfeer nu niet echt gezellig. Gepraat wordt er niet, alleen in het uiterste geval als iemand wat nodig heeft. Als ze een gesprek begint, reageren oom en tante nauwelijks. Oom Jochem doet tijdens het eten erg afwezig. Volgens Yvonne zit hij nog steeds met zijn gedachten bij zijn cijfers.

Tante Louise eet zwijgend haar boterham, terwijl haar ogen niets ontgaan. Ze houdt alles aan tafel goed in de gaten en zegt wel haar mening als Yvonne boter op haar boterham smeert. Volgens haar kan dat toch wel wat minder.

Het meisje haalt ongemerkt haar schouders eens op. Moet ze dan zo zuinig smeren dat de kruimels tegen het plafond springen? Het beleg is ook al niet veel, door de plakjes worst kun je bijna heenkijken. En Yvonne heeft juist zo’n honger na al dat zware werk. Oom en tante zijn ook zo zuinig en ze hebben het best goed. Als Yvonne zoveel geld had, wist ze het wel. Ze zou het beslist anders besteden.

Onverwachts roept tante Louise het meisje weer tot de orde. „Wat zit je toch te dromen,” bromt ze. „Ik heb al twee keer gevraagd of je thee in wil schenken.”

Gehaast staat Yvonne op, stoot per ongeluk tegen de tafel, wat weer een berisping van oom Jochem tot gevolg heeft. Hè, denkt ze, ik kan hier ook nooit iets goed doen, er wordt voortdurend op me gemopperd. Ze helpt met de beste bedoelingen en ze krijgt er standjes voor terug. Onwillekeurig recht ze haar rug, als wil ze die sombere gedachten van zich afzetten. Over een uur gaat ze naar de catechisatie, daar kijkt ze dan maar weer naar uit.

Na het eten wast ze zwijgend het vuile serviesgoed af. Tante en oom hebben zich teruggetrokken in de kamer om de krant te lezen. Yvonne moet ervoor zorgen, dat de keuken weer opgeruimd wordt. Verwoed haalt ze de afwaskwast over de bordjes heen. Ze wil opschieten. Van die paar vrije uurtjes op die ene avond in de week wil ze echt genieten. Daarom haast ze zich om zo gauw mogelijk weg te komen. Als ze de keuken aan kant heeft, sluipt ze zachtjes naar boven. Tante Louise moet het niet horen dat ze zo vroeg klaar is, anders heeft ze misschien nog wel wat te doen. Terwijl ze zich omkleedt, krijgt Yvonne een blij gevoel. Even er tussenuit, dat lokt haar toch wel aan.

Als ze wat later om het hoekje van de kamerdeur vluchtig gedag roept, klinkt er als tegengroet een zacht gemompel. Gelukkig dat tante zo in haar vervolgverhaal verdiept is, anders had ze beslist wel aanmerkingen gemaakt op haar vroege vertrek.

Yvonne pakt snel haar fiets uit de garage en fietst zo vlug ze kan het zijpad af. Misschien is tante Louise er inmiddels achter gekomen, dat het nog vroeg is. Ze kan teruggeroepen worden en verwacht elke moment het bekende tikje tegen het raam.

Aan het eind van de straat houdt ze haar vaart wat in. Nu kan ze wel wat rustiger aan doen. Omdat het nog zo vroeg is, kan ze best een ommetje maken. In plaats van rechtdoor te rijden, slaat Yvonne linksaf in de richting van de plas. Op haar gemakje fietst ze door de buitenwijk van het dorp en bereikt na enkele minuten het doel van haar tocht. Langs het water staat uitnodigend een houten bank. Ze kan de verleiding niet weerstaan, stapt van haar fiets en gaat genoeglijk zitten. Wat is het hier mooi, mijmert ze, terwijl in de verte de zon ondergaat als een rode bal. Dat dit stukje natuur zo dicht in de buurt ligt. Oom en tante komen hier nooit. Yvonne kan dat gewoon niet begrijpen. Geboeid kijkt ze naar de golfjes die steeds maar weer tegen de kant aanrollen en dat gaat nu altijd maar door, dag in, dat uit. Af en toe doorbreekt een voorbijrijdende auto de stilte van de natuur, maar het stoort Yvonne niet, ze geniet met volle teugen. De wind, die in kracht toeneemt, speelt met haar blonde haar. Het geeft het gebonden meisje een gevoel van bevrijding. Ze ontspant gewoon na een dag van hard werken in een ongezellige, zakelijke sfeer. Hier is geen tante Louise die haar steeds loopt te controleren en op te jagen, geen oom Jochem die altijd moppert. Yvonne is hier samen met de natuur, waarin ze even zichzelf kan zijn.

Plotseling worden haar gedachten verstoord door de torenklok die in de verte slaat. Verschrikt kijkt ze op haar horloge. Is het al zo laat? Heeft ze hier dan zo’n tijd zitten dromen? Ze zal zich moeten haasten, anders komt ze nog te laat ook. Abrupt staat Yvonne op en springt snel op haar fiets. Als ze hard doorrijdt, is ze misschien nog wel op tijd. Dat ze nu ook net de wind tegen heeft! Voorovergebogen op het stuur trapt ze zo snel mogelijk naar de bebouwde kom.

De afstand valt Yvonne wel tegen. Ze fietst nu al bijna tien minuten en nog heeft ze haar doel niet bereikt. Ze gaat op de trappers staan om haar snelheid te verhogen. Tenslotte slaat ze de laatste straat in, waar aan het eind het kerkgebouw boven de huizen oprijst. Uitgeput rijdt ze het verlaten kerkplein op. De jongelui zijn al naar binnen gegaan. Een onbehaaglijk gevoel bekruipt haar, als ze eraan denkt, dat ze straks alleen naar binnen moet. Terwijl ze in de gang haar jas uittrekt, hoort ze in het zaaltje nog wat geroezemoes. De dominee is dus nog niet begonnen.

Yvonne raapt al haar moed bij elkaar en doet zachtjes de deur open. Verscheidene hoofden draaien zich naar de deur om te zien wie die laatkomer toch wel is. Ze voelt zich verlegen worden onder die nieuwsgierige blikken en zoekt gejaagd een plaats.

Eén van de catechisanten heeft met haar te doen en steekt haar hand omhoog. Ze wenkt Yvonne, dat er naast haar nog een stoel vrij is.

Opgelucht schuift Yvonne de rij in en schenkt haar weldoenster een dankbare blik.

Als de dominee aanstalten maakt om de avond te openen, verstommen de stemmen. Hij laat een psalmvers zingen en gaat daarna voor in gebed. Als inleiding op het onderwerp behandelt hij het leven van David. „Deze koning van Israël maakte, naast voorspoed, ook veel strijd en tegenslagen mee. Maar in de grootste nood en eenzaamheid bad hij steeds weer tot God om Zijn hulp en zegen. De Heere heeft hem steeds uitgeholpen en dat kan Hij jullie ook als je in moeilijkheden verkeert.”

Het is stil in het zaaltje. De jeugd luistert met aandacht. Wie van hen heeft nooit eens moeilijkheden? Die heeft ieder mens immers?

Terwijl het gezegde bij de één wellicht slechts de oppervlakte raakt, maakt het op Yvonne een diepe indruk. Ze durft er met niemand over te spreken, maar de Heere weet ervan. Hij alleen kan haar kracht geven om in deze omstandigheden verder te leven.

Hoofdstuk 2

Als de catechisatie afgelopen is en de jongelui het zaaltje verlaten, krijgt Yvonne van haar buurvrouw een duwtje tegen de arm. Ze kijkt in een pittig gezicht met vrolijke bruine ogen. De donkere krullen en wipneus passen precies bij het figuurtje. Yvonne vindt haar direct sympathiek. Het meisje draait zich vertrouwelijk naar haar toe en vraagt vriendelijk: „Joh, ga je even mee koffie drinken?”

Yvonne luistert getroffen naar de hartelijke woorden, die ze zo weinig krijgt. Sinds ze bij haar tante woont, is ze dat niet meer gewend. Razendsnel denkt ze na. Aan de ene kant heeft ze er veel zin in, maar aan de andere kant durft ze niet voor tante Louise. Ze weet precies omstreeks welke tijd Yvonne thuis kan zijn en als ze nu nog op visite gaat, wordt het zeker een half uur later. Als ze denkt aan haar gebonden leven, verstrakt haar gezicht. Wat naar is dat nu toch. Waarom kan ze niet gewoon gezellig even meegaan? Altijd maar die dwang om op tijd thuis te zijn. Daar ergert ze zich aan. Haar stem schiet een beetje uit, als ze nogal gejaagd antwoordt: „Ik kan helaas niet met je mee.”

Carolien van de dominee vat de botte reactie helemaal verkeerd op. Ze is heel wat gewend, maar dit maakt ze toch niet vaak mee. Over het algemeen willen de jongelui graag in de pastorie komen.

„Ze heeft er geen zin in,” is haar conclusie en onwillekeurig haalt ze haar schouders op. Ze vindt Yvonne zo’n eenzaam type en toen ze vanavond zo naast haar zat, kreeg ze ineens het idee haar mee te vragen. Carolien zit er verder niet mee, ze vraagt het wel aan iemand anders. Ze draait zich om en loopt naar een vriendin, het vreemde meisje in strijd met zichzelf achterlatend.

Het stormt in Yvonne. Waarom moet ze nu een antwoord geven waar ze zelf niet achter staat? Ze vragen haar iets fijns, waar ze diep in haar hart erg blij mee is, en nu moet ze nee zeggen.

Vechtend tegen haar tranen zoekt ze haar fiets op en blijft nog een ogenblik treuzelen om zich wat te herstellen. Carolien heeft ondertussen een paar andere vriendinnen gevonden en loopt met hen het pad op naar de pastorie. Dan pas dringt het tot Yvonne door, dat zij een dochter van de dominee moet zijn.

Met een verlangende blik kijkt ze het stel na. Wat zou ze ook graag mee naar binnen willen. Waarom gaf ze ook zo’n stug antwoord? Zo is ze eigenlijk toch niet? Het komt vast allemaal van de spanning, ze staat de laatste tijd ook zo onder druk. Wat moet de domineesdochter wel van haar denken? Yvonne heeft er nu al spijt van. Ze stapt op haar fiets en rijdt mismoedig het kerkplein af. Ze heeft zich zelden zo eenzaam gevoeld en het is haar eigen schuld. Had ik maar ja gezegd, denkt ze nu, dan had ik tante toch even op kunnen bellen of ze het goed vond? Dat ze daar niet eerder opgekomen is. Maar dat is achteraf praten, daar heeft ze nu niets meer aan. De dochter van de dominee zal haar nu wel niet meer vragen. Ze was vanavond zo hartelijk, maar dat zal de eerste en de laatste keer wel zijn.

Boordevol zelfverwijt fietst Yvonne naar huis. Als ze even later de woonkamer binnenkomt, is haar stemming er niet op vooruit gegaan.

Tante Louise kijkt haar opmerkzaam aan en legt haar boek even neer. Ze heeft vast iets, denkt ze, ze is zo stil en kijkt zo triest. Dat is ze eigenlijk niet van haar doorgaans goedgehumeurde nichtje gewend.

Yvonne zwijgt echter in alle talen over het probleem dat haar bezighoudt. Wanneer de oude vrouw dan ook enkele vragen stelt, krijgt ze alleen maar ja of nee als antwoord. Na enkele pogingen geeft ze het op en gaat weer verder lezen. Je hoort alleen het omslaan van de bladzij, verder is het rustig in de kamer.

Als Yvonne haar koffie op heeft, kan ze het hier niet langer uithouden. De sfeer benauwt haar zo. Nogal bruusk staat ze op van haar stoel en vlucht naar boven. Ze kan daarbij niet verhinderen, dat de deur wat harder dichtklapt dan normaal.

Tante Louise schrikt op van haar boek. Ontstemd kijkt ze naar de dichte deur. Ze hoort Yvonne met snelle voeten de trap oplopen. Wat zou het kind toch hebben? Ze maakt er zich niet druk om, het zullen wel kuren zijn en die gaan vanzelf weer over. Ze denkt er totaal niet bij na, dat Yvonne na haar moeders overlijden heel wat te verwerken heeft, dat haar nichtje het ook moeilijk kan hebben.

Eenmaal in de vertrouwde sfeer van haar eigen kamertje komt Yvonne pas goed los. Ze laat zich voorover op het bed vallen en verbergt haar gezicht in het kussen. Dan kan ze haar opgekropte gevoelens niet langer de baas en gesmoord huilt ze haar verdriet uit. Allerlei gedachten bestormen haar. Waarom mag ze niet wat vrijer leven? Zo kan ze toch niet meer spontaan zijn? Op deze manier krijgt ze nooit vriendinnen. Vanavond heeft ze het ook weer verbruid.

Plotseling realiseert Yvonne zich, dat ze beneden nog moet zeggen dat ze boven blijft. Ze kan het nu niet nalaten, want zo is ze het iedere avond gewend. Ze zal zich zo min mogelijk laten zien. Oom en tante mogen niet merken, dat ze gehuild heeft.

In de gang doet Yvonne de kamerdeur open en zegt zachtjes, dat ze gaat slapen. Op tantes „nu al?” antwoordt ze maar gauw, dat ze zich niet lekker voelt. Dan zoekt ze de beslotenheid van haar kamer weer op, het enige plekje hier in huis waar ze zich veilig voelt. Voordat ze gaat slapen, vraagt ze de Heere om Zijn zegen en kracht.

De andere week kijkt Yvonne met minder verlangen uit naar haar vrije avond dan anders. Ze ziet er tegenop om de dochter van de dominee te ontmoeten. Ze schaamt zich nog voor haar gedrag van de vorige keer. Ze zorgt nu wel, dat ze ruimschoots op tijd is, dan valt ze niet meer zo op als verleden week.

Er zijn nog maar weinig catechisanten als Yvonne bij de kerk aankomt. Ze staan met elkaar in een groepje te praten en merken het meisje amper op. Verlegen schuifelt ze achter hen langs en loopt het nog lege zaaltje in. Ze heeft volop de gelegenheid om een plaats uit te zoeken en kiest voor de achterste rij, helemaal tegen de muur.

Langzaam aan druppelen de jongelui binnen en nemen plaats. Ook de dochter van de dominee, die de rij voor haar ingaat. Onwillekeurig krijgt Yvonne een schok. Als ze nu maar niet kijkt! Dat gebeurt toch wel. Carolien herkent haar meteen en kijkt niet direct onvriendelijk, maar wel minder spontaan.

Dat is mijn eigen schuld, denkt Yvonne spijtig. Het is eigenlijk best te begrijpen, dat het meisje zich zo opstelt. Kon ze het nog maar goedmaken. Koortsachtig werken haar gedachten om toch nog tot een goede oplossing te komen. Zelfs onder de catechisatie heeft ze moeite om zich op de woorden van de dominee te concentreren.

Als Yvonne het zaaltje verlaat, heeft ze voor zichzelf een beslissing genomen. Ze zal straks buiten aan het meisje uitleggen, waarom ze zich vorige week zo afwijzend opstelde. Ze heeft het echt niet onvriendelijk bedoeld. Ze hunkert juist naar contact met leeftijdsgenoten.

Op het kerkplein zoeken de jonge mensen elkaar weer op en komen de stemmen los. Carolien wordt ook al aangeschoten door een paar vriendinnen en raakt al gauw in een amicaal gesprek.

Yvonne loopt naar haar fiets en blijft daar op een afstandje staan wachten. Hier in de schaduw van de grote boom valt ze niet zo op en kan ze de dochter van de dominee goed in de gaten houden. Zodra die is uitgepraat, zal ze haar aanklampen. Hoewel ze zich erg nerveus voelt, wil Yvonne toch doorzetten.

Maar die wens wordt helaas niet vervuld. Het groepje vriendinnen loopt al pratend in de richting van de pastorie. Teleurgesteld ziet Yvonne de meisjes gaan. Hun stemmen verstommen en dan is het opeens stil op het kerkplein. Je hoort alleen het ruisen van de wind door de toppen van de oude bomen. Onder de laaghangende takken staat alleen nog Yvonne, met diep in haar hart het verlangen om ook mee te gaan. Achter de verlichte ramen van de pastorie ziet ze de jonge gestalten bewegen. Met een verlangende blik kijkt ze naar het voor haar zo aanlokkelijk tafereel.

Zo vindt dominee De Jager haar als hij het verlaten plein oversteekt. Hij wordt getroffen door het eenzame figuurtje dat daar verscholen staat onder de takken van de boom, haar ogen hunkerend gericht op de pastorie. Wie het zo gauw is, kan hij in het donker moeilijk onderscheiden. Onopgemerkt komt hij naderbij en is vast van plan het meisje aan te spreken.

Plotseling schrikt Yvonne op van het naderbij komende geluid. Ze is gerustgesteld, als ze in de naderende persoon de dominee herkent. Om zich een houding te geven zoekt ze gehaast in haar jaszak naar het fietssleuteltje.

Vriendelijk vraagt de predikant of er soms moeilijkheden zijn met haar fiets. Als Yvonne hem aankijkt en ontkennend antwoordt, neemt dominee De Jager haar aandachtig op. Hij herkent al gauw het meisje dat enkele maanden geleden bij de familie Van der Kraats is komen wonen. De meelevende predikant trekt zijn conclusie uit de eenzaamheid die ze uitstraalt, de hunkering die spreekt uit de trieste ogen. Uitnodigend vraagt hij: „Heb je soms zin om even mee te gaan naar de pastorie?”

Yvonnes gezicht klaart op. Zou de dominee begrijpen, dat ze juist daar zo naar verlangt? Deze gelegenheid laat ze niet voorbijgaan en gretig stemt ze toe. Onder het lopen is ze opeens niet meer zo zeker van zichzelf. Allerlei gedachten overspoelen haar. Misschien vindt tante Louise het helemaal niet goed. Onwillekeurig houdt ze haar pas wat in en uit tegen de dominee haar bezwaren. Die stelt haar echter gerust. Hij zal zelf haar tante wel even bellen. Dan voelt Yvonne zich enigszins gerustgesteld en stapt niet meer zo onzeker de hoge stoep op.

Terwijl ze in de gang haar jas ophangt, staat ze plotseling oog in oog met Carolien. Het meisje trekt haar wenkbrauwen op en kijkt haar vragend aan. Vorige week wilde ze niet en nu staat ze opeens met vader in de gang.

De dominee belt ondertussen mevrouw Van der Kraats op. De nieuwe bezoekster laat hij over aan de zorgen van zijn dochter.

Yvonne voelt zich opeens erg opgelaten. Ze begrijpt, dat ze nu direct Carolien alles moet uitleggen. „Vorige week wilde ik ook wel met je mee, maar ik wist niet of mijn tante het goed vond. Ze wil graag, dat ik op tijd thuis ben.”