DRAAGT ELKANDERS LASTEN

CIP-GEGEVENS KONINKLIJKE BIBLIOTHEEK, DEN HAAG

Bruinooge-Vat, G.

Draagt elkanders lasten / G. Bruinooge-Vat, - Utrecht : De Banier
ISBN 90 336 13697
NUGI 340
Trefw.: romans ; oorspronkelijk / jeugdboeken ; romans.

© B.V. UITGEVERIJ DE BANIER, UTRECHT 1993

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvuldigd en / of openbaar gemaakt door middel van druk, fotocopie, microfilm of op welke andere wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

G. Bruinooge-Vat

Draagt elkanders lasten

UITGEVERIJ DE BANIER - UTRECHT

Hoofdstuk 1

Zuchtend verlegde Hanna de lap stof onder haar naaimachine. Even bleven haar altijd bezige handen rusten op de gebloemde stof. Haar ogen staarden naar buiten, waar de bomen van de boomgaard haast bezweken onder hun zware vracht. Maar Hanna zag het niet.

Ze zag niet hoe groot en mooi de appels waren en ze dacht er niet aan wat een goed jaar ze hierdoor hadden. Het zou haar blij moeten maken. Nu kon ze misschien nieuwe schoenen voor de kleintjes kopen. Hoe blij zou de zesjarige tweeling er mee zijn. Die lieve achteraankomertjes. En de stoere Tjeerd van dertien zou best een nieuwe jas kunnen gebruiken, evenals zijn veertienjarige zusje Ank.

Maar nee, over deze kinderen maakte Hanna zich geen zorgen. Het ging om Hannie, haar oudste. Wat was ze veranderd de laatste tijd. Hoe kwam dat toch? Vroeger was ze zo heel anders.

Toen was ze hun vrolijke Hannie, het zonnetje in huis. Maar de laatste tijd zei ze bijna niets meer. Zodra ze uit school kwam ging ze meteen naar haar kamer en je zag haar niet tot het eten.

Daarna ging ze weer naar boven en even later mompelde ze in de huiskamer iets van naar een vriendin gaan en was ze weg, om laat in de avond pas terug te komen, waarna ze meteen naar bed ging. Een gesprek kon Hanna niet met haar beginnen, want het leek wel of ze tegen een ijsberg praatte. Een paar keer had ze het al geprobeerd, maar iedere keer had Hannie haar te kennen gegeven dat ze niet wenste te praten. Haar ogen stonden dan zo hard, ja, vijandig haast, dat het Hanna koud bij haar hart werd. De laatste keer was ze zelfs met tranen in haar ogen de trap afgelopen. In de keuken had ze toen even uitgehuild. De kleintjes lagen al op bed en Tjeerd en Ank waren met hun huiswerk bezig geweest, terwijl Bert de krant las in de huiskamer. Hanna wilde niet laten zien dat ze verdriet had. Bert hoefde het nog niet te weten. Die had al zorgen genoeg, hoewel hij ook wel zou merken dat Hannie veranderd was.

Maar nu hield ze het niet langer vol. Vanavond zou ze er over praten met Bert. Alleen kon ze het niet meer dragen. Alleen... Droeg ze het wel alleen? Iedere avond bad ze toch of God haar wilde helpen en of Hij Hannie wilde helpen, haar weer moed wilde geven, haar weer vrolijk wilde maken?

Nee, helemaal alleen droeg ze dit niet, maar ze zou er toch met Bert over praten, vanavond.

Alsof alleen de gedachte haar al opluchtte, begon ze weer aan haar naaiwerk. Hoelang had ze wel zitten dromen?

Allemaal verloren tijd. Ank wilde zo graag haar nieuwe jurk aan met haar verjaardag en nu had zij hier zomaar zitten denken over Hannie. De naaimachine ratelde weer vrolijk door en de jurk voor Ank nam steeds vastere vormen aan. Wat zou het kind er blij mee zijn. En trots op haar moeder, want die kon dan toch maar een nieuwe jurk voor haar in elkaar zetten.

Och ja... Ank. Hun tweede dochter. Een aanhankelijk kind, dat je met alles blij kon maken en wat was ze altijd lief voor de tweeling. Echt een moedertje voor hen. Ze wist hen altijd lief bezig te houden, deed allerlei spelletjes en hielp met sommetjes maken. Ja, die spruiten deden ook al zo gewichtig met hun schriften, waarin Ank sommetjes opgegeven had, die ze dan moesten maken. Prachtig vonden ze het en ze noemden Ank zelfs 'juf', als die zo met hen bezig was. In tegenstelling tot Hannie, die de tweeling meestal van zich afduwde als ze haar eens iets vroegen. Hè, nu zat ze toch weer te dromen. O, en daar kwam Tjeerd al thuis, dan zou Ank zo ook wel komen. En ja hoor, daar kwam ze al met aan iedere arm een broertje. Het was opeens een drukte van belang in de kamer en Hanna had geen tijd meer om nog te dromen.

"Hallo kinderen", begroette ze haar kroost hartelijk.

"Allemaal goed je best gedaan op school?"

Intussen keek ze naar buiten of Hannie er nog niet aankwam. Wat was die laat vandaag.

Tjeerd en de tweeling begonnen enthousiaste verhalen over school op te dissen, waar Hanna glimlachend naar luisterde.

Opeens voelde ze twee warme handen om haar nek en een natte zoen kwam op haar voorhoofd terecht. "Mams, wat bent u al ver met mijn jurk en wat wordt hij mooi. Zou ik hem werkelijk aankunnen met mijn verjaardag, wat denkt u? Het is overmorgen al hoor."

Even drukte Hanna haar Ank tegen zich aan en streelde de blonde krullen. Trouwhartig keken de helblauwe ogen haar aan.

"Ja hoor, lieverd, die is met je verjaardag heus klaar. Morgen zal ik de zoom er in zetten en dan moet hij nog geperst worden, zodat je hem overmorgen aan kunt."

"Fijn," was het enige wat Ank zei, maar het was genoeg voor Hanna om te weten dat ze er echt blij mee was.

"Help je me nu even met het tafel dekken, je vader zal ook wel komen om te eten."

Hanna had het nog maar net gezegd of Bert stapte al binnen. De jongens vlogen meteen op hem af en overvielen hem met hun belevenissen. Toen hij ze eindelijk van zich afgeschud had liep hij om de tafel heen en trok Ank aan een losse krul met een: "Zo, huismoedertje, heb jij je best nogal gedaan op school, vandaag?"

"Ja hoor pa, ik heb er weer een goed cijfer voor Engels bij, zodat ik die onvoldoende van vorige week weer opgehaald heb."

"Goed zo meisje, zo mag ik het horen, want onvoldoendes hoef jij niet te halen hè!"

Met grote stappen beende hij naar de keuken waar hij Hanna vond. Met zijn grote sterke armen omvatte hij haar helemaal en fluisterde in haar haar: "Dag vrouwtje van me. Hoe is het gegaan vandaag? Ik heb je zo weinig gezien. Ik moest veel naar de veiling en zo, want Kees is nog steeds niet beter. Ik heb je echt gemist."

"Mallerd, iedere man is jaloers op jou. Jij kunt bij je vrouw net zoveel binnenstappen als je maar wilt, terwijl een ander heel de dag op kantoor zit of in een fabriek werkt of wat dan ook. Nee, dat zal wel meevallen met jou hoor."

Even later zat iedereen aan tafel, behalve Hannie. Ze was nog steeds niet thuis. Bert keek de kring eens rond en vroeg in het algemeen:

"Waar is Hannie, ik heb haar nog niet gezien."

Opeens sloeg Ank verschrikt haar hand voor haar mond.

"O, dat ben ik helemaal vergeten. Hannie heeft tegen mij gezegd dat ze met haar vriendin mee ging en dat ze daar bleef eten."

Enigszins bevreemd keek Bert haar aan en vroeg of ze verder niets gezegd had. Het antwoord van Ank was een schudden met haar hoofd. Bert keek naar Hanna en zag dat die met haar ogen beduidde dat hij nu niets moest vragen. Niet waar de kinderen bij waren. Bert begreep, vouwde zijn handen en sloot zijn ogen voor het gebed.

Hanna hoorde er haast niets van. Haar gedachten waren te vol van Hannie. Wat voerde ze toch uit. Ging ze echt naar haar vriendin en waarom kon ze eerst niet vragen of het wel mocht?

Och, dat deed ze de laatste tijd toch niet meer. Opeens bad ze ernstig voor Hannie in plaats van voor het eten.

"Heere, behoed haar toch voor alle kwaad, laten we haar toch niet kwijtraken.

Wat ze ook doet, blijf altijd bij haar. Alstublieft."

Gelijk met Bert zei ze "Amen".

Zouden de kinderen ook voelen dat er iets niet helemaal klopte? Veel rustiger dan anders aten ze hun bord leeg. Tot Ank opeens opstond en luid snikkend de kamer uitliep. Hanna hoorde haar de trap oprennen en met een luide klap haar kamerdeur dichtslaan. Bert stond meteen op en wilde er achteraan, maar Hanna hield hem tegen en zei: "Laat maar, ik ga wel."

Bert voegde zich weer bij de jongens, die met verschrikte gezichten zaten te kijken.

"Kom jongens," zei hij zo gewoon mogelijk, eet je bord maar verder leeg, moeder komt zo wel weer naar beneden."

Langzaam liep Hanna de trap op. Zou ze er meer van weten?

Arme, overgevoelige Ank. Misschien had ze nog wel geprobeerd om Hannie mee naar huis te krijgen, wat haar niet gelukt was.

Eerst ging Hanna naar de badkamer en nam een glas water voor Ank mee. Toen ze de deur van het kamertje opendeed, dat Ank samen met Hannie deelde, zag Hanna haar languit op bed liggen, het hoofd op de armen en ze huilde nog steeds onbedaarlijk. Behoedzaam deed ze de deur achter zich dicht en ging op de rand van het bed zitten. Zacht streelde ze het verwarde haar en sprak kalmerend tot haar.

"Stil maar meisje, hier is een glas water voor je, drink dat eerst maar leeg. Je bent natuurlijk ook zenuwachtig voor je verjaardag en nu dit nog. Hier, dan ga ik even een washandje halen."

Toen Hanna weer terug kwam zat Ank verwoed haar tranen weg te vegen, waardoor ze nog rodere ogen kreeg. Alsof ze een klein kind was, haalde Hanna het washandje over haar gezicht en ging naast haar zitten. Met haar arm om Ank’s schouders geslagen zei ze: "Zo, en vertel nu maar eens rustig wat er gebeurd is."

Haar tranen verbijtend deed Ank hortend en stotend haar verhaal: "Ik had net mijn fiets gepakt en wilde het schoolhek doorrijden toen ik Hannie opeens hoorde roepen. Ik keek om en... en, o mam, het was zo naar. Ze wenkte naar me, dus ik ging er naar toe. Ze stond bij een jongen, die haar fiets vasthield. Ze zei tegen me dat ik thuis moest zeggen dat ze met een vriendin meeging en daar ook bleef eten. Ik vroeg aan haar of dat wel mocht en toen... en toen... toen begon die jongen ineens hard te lachen en hij keek zo akelig naar mij en zei: "Ga jij nou maar naar je moesje toe." En verder zei hij niks meer tot ik wegfietste en toen hoorde ik hem nog net tegen Hannie zeggen: "Zijn ze bij jou thuis allemaal zo schijnheilig, Han?" en hij lachte zo akelig.

Maar wat Hannie toen zei kon ik niet meer verstaan. Mams, ze zal toch niet met die nare jongen weggegaan zijn?"

"Ik weet het niet kind," klonk het schor.

Hannie, Hannie, schreeuwde het in haar. Hoe kun je dit doen? Kind, gooi je toch niet te grabbel. Zijn we dan zo te kort geschoten in onze opvoeding? Moedeloos staarde ze naar de muur.

Is dit de oplossing voor je gedrag? Kind, kom toch terug.

Wij zullen je met liefde ontvangen.

Een warme hand kroop in haar schoot. Ank... Hanna drukte haar tegen zich aan en zei zacht: "Bid vanavond maar of Hannie niet met die jongen meegaat, kind, en praat er maar niet over tegen de jongens. Ik zal het vanavond wel tegen papa vertellen. Ga je nu weer mee naar beneden? Het eten zal wel koud geworden zijn. Flink zijn hoor meisje. Je bent nu al bijna vijftien.

Kom maar." Samen gingen ze naar beneden en schoven weer aan tafel. Het eten was inderdaad koud geworden, maar dapper at Ank haar bord leeg en moeder merkte het niet eens.

"Heb je gehuild Ankie," klonk een beverig stemmetje. "Je bent toch bijna jarig, dan hoef je toch niet te huilen? Ik vind jarig zijn juist leuk." "Stil maar Robbie, Ank heeft een beetje verdriet, maar dat gaat wel weer over. Pak de Bijbel maar eens voor me of was Bartje aan de beurt?"

Meteen afgeleid met een: "Nee ik," vloog Robbie van de tafel en legde even later parmantig de Bijbel voor zijn vader neer.

Aandachtig las Bert verder waar hij de vorige dag gebleven was. De tweeling luisterde goed mee, want straks moesten ze vertellen wat papa gelezen had.

Na het lezen en danken ruimden Hanna en Ank de tafel af en gingen de vaat doen. Anders hielp Hannie ook altijd mee. De laatste tijd tegen wil en dank, maar ze moest wel.

Ank was nog steeds onder de indruk, wat moeder natuurlijk wel merkte. "Ga jij vanavond maar eens bijtijds naar bed meisje. Het zal met je verjaardag ook wel laat worden. Weet je al wie er op je verjaardag komen?"

Zo probeerde Hanna haar en beetje af te leiden en zichzelf ook. Met Ank lukte dit aardig, die was vol van haar verjaardag en wat er allemaal aan vast zat. Maar Hanna moest wel aan haar oudste denken. Het deed haar pijn als ze eraan dacht wat Hannie nu aan het doen zou kunnen zijn. Wist ze maar wie Hannie’s vriendin was, dan kon ze bellen. Zou ze dat werkelijk doen of was ze bang voor het antwoord dat ze zou krijgen, namelijk dat Hannie daar helemaal niet was?

Diep in haar hart wist Hanna dat dit zo zou zijn, maar ze wilde het niet geloven.

"Zijn ze bij jullie thuis allemaal zo schijnheilig?"

Voor de zoveelste keer had Hannie spijt dat ze weer voor Gijs gezwicht was. Wat was er toch in die jongen wat haar zo aantrok. Wat zag ze toch in hem? De opmerkingen die hij maakte moest ze eigenlijk verdedigen. Ze moest toch voor haar thuis opkomen. Nu ging ze weer met hem mee en slikte braaf de opmerking die hij daarnet maakte. Even had het zeer gedaan toen hij dat zei, maar ze was het al gauw weer vergeten.

Gijs bracht haar tot de werkelijkheid terug.

"Kom Hanneke, sta niet zo te dromen, maar geniet van het leven. Spring achterop en ga nou maar met me mee of ga je liever met dat zoete zusje van je?"

O, kon ze nu maar eens dapper zeggen dat ze inderdaad liever met haar zusje meeging. Kon ze hem maar eens midden in zijn gezicht zeggen dat ze het beu was om met hem mee te gaan. Dat ze het niet langer volhield, maar veel liever naar huis zou gaan. Naar moeder en haar alles vertellen, van Gijs en zijn vrienden en vriendinnen. Eens flink bij moeder uithuilen en dan door haar getroost worden. Bij moeder kon je je zo veilig voelen, daar werd je altijd weer het kleine kind als je moeilijkheden had.

Dit alles schoot door Hannie’s hoofd toen ze Gijs aankeek en tegen hem zei: "Ja, natuurlijk ga ik met je mee."

Achter Gijs' rug sprongen de tranen bijna in haar ogen. Voor de zoveelste keer had ze haar ouders verloochend. Hoeveel keer zou ze dit nog doen? Ze walgde van zichzelf. Maar kom, straks op Gijs z'n kamer zou ze alles weer vergeten zijn en pret maken met hem en alles wat erbij hoorde.

Intussen waren ze bij het huis aangekomen waar Gijs woonde. Hij zette z'n fiets tegen de muur, haalde de sleutel uit zijn broekzak en liet Hannie voorgaan. In het kleine halletje deden ze hun jassen uit en hingen die aan haken, die als kapstok moesten dienen.

Hannie duwde de deur naar de kamer open en ging naar binnen. Gijs kwam meteen achter haar aan en duwde Hannie in één van de stoelen, die her en der verspreid stonden.

"Zo," zei hij "ik zal eens een drankje voor ons beiden gaan halen, dan zullen de anderen zo wel komen."

Hannie wist wel wie er met die ‘anderen’ bedoeld werden. Dat waren Gijs' vrienden en vriendinnen die, net als zij, in zijn netten verstrikt waren geraakt. Ja, zo kon je het wel noemen.

‘t Was allemaal begonnen toen ze een paar weken geleden een lekke band had.

Ank had toen eerder vrij van school dan zij en net op het laatste stuk, dat ze altijd alleen moest fietsen, was haar band leeggelopen. Ze kon toen niet anders doen dan van haar fiets stappen en de pas erin zetten. Toen was Gijs gekomen. Eerst was hij haar voorbij gefietst en Hannie had geen aandacht aan hem geschonken, maar een eindje verder stond hij te wachten. Toen ze bij hem was en gewoon voorbij wilde lopen vroeg hij, o zo vriendelijk: "Heb je pech meisje, kan ik je misschien helpen?"

Meteen had ze toegestemd, waarom dat wist ze zelf nog steeds niet.

Ze was bij hem achterop gaan zitten en zo had hij haar bijna thuis gebracht. Het laatste stukje moest ze zelf weer lopen en bij het afstappen had ze uit beleefdheid gevraagd wat ze hem schuldig was.

"O, ik kom je nog wel eens tegen en dan rekenen we wel af," had hij luchtig gezegd.

Waarom had ze daar toen toch geen aandacht aan geschonken, aan dat feitelijk toch rare gezegde. En waarom had ze thuis wel van die lekke band verteld, maar niet van die jongen, zoals ze hem toen nog noemde, want zijn naam had hij niet genoemd. Als ze thuis alles verteld had, zou moeder er misschien wat achter gezocht hebben, maar zij, Hannie, deed dat natuurlijk niet.

Nog geen week later stond hij haar op te wachten bij het schoolhek. Ze had hem eerst nog niet gezien, maar hij had haar bij haar naam geroepen. Hoe hij die wist, begreep ze nog steeds niet.

Verbaasd had ze achterom gekeken en hem toen pas ontdekt.

Langzaam was ze naar hem toegelopen en ze wist nog goed hoe hij toen tegen haar grijnslachte en zei: "Ik kom je de rekening aanbieden voor mijn hulp van vorige week, weet je nog wel?"

Toen had ze gevoeld dat ze hier met een gevaarlijk persoon te maken had en dat ze uit moest kijken. Terwijl ze voor hem gestaan had, kon ze alleen maar stom knikken en toen hij zich had omgedraaid en wegreed, was ze vanzelf achter hem aangefietst. Ze wist nog goed hoe opgewonden ze was en hem in stilte had uitgescholden, maar toch was ze braaf achter hem aan blijven rijden. Voor de eerste keer was ze meegegaan naar ditzelfde huis.

Zijn vrienden en vriendinnen hadden er toen al gezeten. Ze was voorgesteld aan de groep en had iedereen een hand moeten geven. Toen ze weer bij Gijs gekomen was, had ze hem ook een hand moeten geven en had hij plotseling een zoen op haar lippen gedrukt. Verschrikt was ze achteruit gegaan, maar Gijs had haar vastgehouden en naar zich toe getrokken. Eerst was ze bang geweest dat hij haar weer zou kussen, maar hij had gezegd: "Ja Hanneke, zo zijn we dat gewend hier. Iedereen heeft zijn speciale vriendin, alleen ik was nog vrij. Dat is nu ook voorbij, want nu heb ik jou om me mee te vermaken. Je mag nu naar huis, anders weten ze daar niet waar je blijft. Morgenavond kom je weer, hè? Je laat me toch niet in de steek, anders kom ik je halen want toevallig weet ik nog waar je woont". Heel hard had ze toen 'nee' willen schreeuwen, maar ze kon weer niet anders doen dan stom knikken.

De volgende avond was ze ook gegaan. Thuis had ze gezegd dat ze nog naar een vriendin moest, maar in werkelijkheid ging ze naar Gijs. En zo was het iedere avond gegaan. Steeds weer was ze teruggekomen en vandaag stond Gijs haar ineens op te wachten. Hij had gezegd dat ze meteen mee moest gaan en niet thuis kon gaan eten, want ze gingen iets speciaals doen vanavond, iets waar ze echt bij moest zijn. Gauw had ze tegen Ank gezegd dat ze bij een vriendin ging eten en daar nog even bleef.

Arme Ank, zo onschuldig als ze haar aangekeken had toen ze verschrikt vroeg: "Maar mag je wel van moeder?"

En nu zat ze hier weer. In die kale kamer, bij Gijs, die nog steeds niet verteld had wat voor ‘speciaals’ er vanavond ging gebeuren. Daar kwam hij terug met zijn ‘drankje’, zoals hij het zelf noemde. Wat het was kon Hannie nog steeds niet thuisbrengen, maar het was wel lekker en je ging jezelf er zo vrolijk van voelen, dat je alles vergat, je vader en moeder incluis en je lapte alles aan je laars.

Gijs zette de glazen op een tafeltje en kwam naar haar toe. Hij ging op de leuning van haar stoel zitten en sloeg een arm om haar schouders. Hannie kromp ineen en wist dat hij nu een zoen van haar wilde hebben en dat ze dat uit zichzelf moest doen. Maar ze kon er niet toe komen om haar hoofd naar hem op te heffen. Ze hoorde Gijs boven zich grinniken voordat hij zei: "Je hebt het nog steeds niet geleerd meisje, dan zal ik er maar weer één van je nemen, hè? Het kan nog net voor de rest komt."

Hannie voelde zich verstijven toen ze zijn warme adem in haar nek voelde. Een golf van misselijkheid sloeg door haar heen toen hij haar dwong haar hoofd achterover te leggen. Recht keek hij haar in haar ogen, toen hij dat voor elkaar had en Hannie werd opeens vreselijk bang. Ze las iets in die ogen wat ze niet thuis kon brengen en ze begon te trillen over al haar leden.

"Nee," kreunde ze, "nee, dat niet."

Gijs grijnsde nu voluit en moest de ontzetting in haar ogen gelezen hebben. Tergend langzaam tilde hij haar op en droeg haar naar de bank, waar hij haar languit neerlegde. Hannie voelde zich helemaal verlamd en had een gevoel of ze over moest geven. In de minuten die volgden kreeg ze de grootste vernedering van haar leven te verwerken. Gijs maakte op een lage, gemene manier misbruik van haar.

Hannie probeerde te slaan en te schoppen, maar maakte het daardoor alleen maar erger. Tranen van spijt en vernedering liepen over haar gezicht toen hij haar eindelijk los liet.

Nog steeds keek Gijs grijnzend op haar neer, als grote overwinnaar. Maar die grijns verstijfde ineens toen de voordeurbel ging.

Een vloek ontsnapte aan zijn lippen en met een: "Wat krijgen we nou," beende hij met grote stappen naar de deur.

Als versteend bleef Hannie op de bank liggen en luisterde gespannen naar de dingen die komen gingen. Ze hoorde Gijs de voordeur opendoen en nog geen drie tellen later stond hij met twee mannen in uniform in de kamer. "Politie," flitste het door Hannie’s hoofd. Dreigend stonden ze daar, met Gijs tussen zich in, naar haar te kijken.

"Zo," klonk toen de stem van de ene, "zo mannetje, was je hier zo’n plezier aan het maken met je vriendinnetje? Dat is nu dan afgelopen. Nu mag je bij ons plezier komen maken met de rest van je bende. Die is daar namelijk al volop mee bezig.

Kleed je fatsoenlijk aan," blafte hij tegen Hannie, "en kom ook maar mee."

Bij de laatste woorden draaide hij zich om naar de andere agent en keek hem verbaasd aan.

"Laat haar maar gaan," zei die. "Zij heeft al genoeg straf gehad zo te zien. En ik weet zo net nog niet of ze werkelijk wel een vriendin van deze snuiter is. Of wel soms?" vroeg hij aan Gijs, die nog steeds niets gezegd had. Ook nu deed hij dat niet, maar haalde alleen onverschillig zijn schouders op. "Weet je het niet? Nou, dan weet ik het wel."

De agent keerde zich naar Hannie om en beduidde haar op te staan. "Is die fiets buiten van jou?" vroeg hij.

"Ja? Neem hem dan mee en ga naar huis, want daar hoor je."

Als in een droom stond Hannie op en liep langs het drietal heen naar buiten, waar ze de frisse zomerlucht diep inademde.

Hierdoor kwam ze weer een beetje bij haar positieven en langzaam pakte ze haar fiets. Met een grote omweg ging ze op huis aan. Het was intussen al schemerdonker geworden, waar ze erg blij om was. Dan zouden vader en moeder misschien niet zien hoe ze eruit zag. O, wat voelde ze zich moe. Maar dat was geen wonder ook. Hoe had ze niet gevochten om aan Gijs te ontkomen. Wat zouden ze nu met hem doen? En wat had die agent gezegd? Zat de rest van de bende daar al en bedoelde hij met dat ‘daar’ het politiebureau? Hoe zou dat toch komen? Zou er één geweest zijn, die, net als zijzelf, een grote hekel aan al dit gedoe had en zou die naar het politiebureau gegaan zijn? Moest ze zichzelf nu niet blij voelen omdat ze van Gijs en zijn aanhang verlost was? Maar ze voelde zich nog zo suf en ze had opeens zo’n pijn in haar hoofd, dat ze alleen nog maar blij kon zijn als ze in bed lag. Maar dan moest ze eerst nog naar huis en daar wachtten vader en moeder. Zou ze nu alles vertellen? Het zou haar geweldig opluchten maar toch schrok ze er voor terug. Wat zouden ze er wel van zeggen dat ze hen zolang bedrogen had, want dat had ze toch al die tijd gedaan? Weer sprongen er tranen van spijt in haar ogen. O, was alles maar vast voorbij. Nee, was ze maar nooit met Gijs meegegaan. Alweer Gijs. Hoe moest zij dit ooit vergeten?

Automatisch was Hannie naar huis gereden, waar ze haar fiets in de schuur zette. Met lood in haar schoenen liep ze naar de achterdeur en ging naar binnen.

Hoofdstuk 2

Nadat Hanna en Ank de vaat hadden gewassen, brachten ze samen de tweeling naar bed, die vrolijk met hun vader aan het stoeien was. De arme Bert kon niet eens fatsoenlijk zijn krant lezen. Maar hij wist dat dit stoeien nu eenmaal bij het dagelijkse programma hoorde en hij vond het niet erg ook. Hij hield veel van zijn robbedoezen zoals hij dat trouwens van al zijn kinderen deed. Dagelijks was hij dankbaar, dat hij zo’n gezin gekregen had.

Zo’n vijfentwintig jaar geleden had hij Hanna leren kennen. Ze was zijn eerste en grote liefde. In die tijd werkte hij in de boomgaard, die toen nog van zijn vader was. Hij moest toen dagelijks naar de veiling, waar Hanna op kantoor zat. Ja, dat waren mooie weken geweest. Hij zag haar elke dag, soms zelfs wel twee keer. Wat waren zijn ouders blij, toen hij met haar thuis kwam en haar voorstelde als zijn meisje. De oudjes waren helemaal verheugd toen ze hoorden dat Hanna ook tot hun kerk behoorde.

Na drie jaar waren ze getrouwd en zo dicht mogelijk bij de boomgaard gaan wonen, zodat Bert niet te ver weg was van zijn werk. Hij had dit ook gedaan voor zijn oude vader, die aan een hartkwaal leed, waaraan hij twee jaar na hun huwelijk stierf. Zijn moeder was haar man na een jaar al gevolgd en Bert en Hanna waren in hun huis getrokken, waar ze nu nog woonden. Bert zou voor geen goud met een andere woning willen ruilen. In dit huis had hij veel lief en leed met Hanna gedeeld en hij was er erg aan gehecht geraakt. Hier waren hun kinderen geboren. Hier had hij diezelfde kinderen allemaal op zien groeien. Nee, dit huis, met alles wat erbij hoorde, zou hij niet graag willen missen.

"Kom jongens," klonk de stem van Hanna, "nu is het genoeg geweest, papa moet de krant verder lezen. Zeg hem maar welterusten en dan naar bed." Meteen gehoorzaamden de jongens hun moeder en vlogen ze voor de laatste keer hun vader om de nek.

Bert knuffelde hen één voor één stevig, terwijl Hanna dit tafereeltje glimlachend stond aan te kijken. Even later gingen Robbie en Bartje met haar mee naar boven, waar Ank hen onder de douche stopte. Dat was ook weer een feest op zich, maar het kon niet lang duren, want het was bedtijd voor hen. Ank en Hanna staken ieder een schoongewassen ‘biggetje’, zoals Ank hen plagend noemde, in een frisse pyama en brachten hen naar de gezellige jongenskamer, waar Tjeerd juist zijn boeken dichtklapte en aankondigde dat hij klaar was met zijn huiswerk. Aan de ene kant van de kamer stond Tjeerd z'n bed en zijn bureautje en aan de andere kant stonden twee bedden voor zijn broertjes. Ze zaten nu parmantig in hun pyama’s -op hun knietjes- voor hun bed.

Ieder aan een kant en zeiden tegelijk hun gebedjes op. Het klonk wat krom en stuntelig uit de jongensmonden en de één moest de ander helpen, maar samen wisten ze het helemaal op te zeggen.

"En nu gauw gaan slapen hoor,"zei Hanna, terwijl ze hen onder de dekens stopte.

"Denk erom dat ik jullie niet meer hoor, anders krijg je geen taartje als Ank jarig is. Welterusten hoor."

Samen met Ank liep ze daarna de kamer uit. Ze sloeg een arm rond de smalle schouders en zei tegen haar: "Ga jij je huiswerk afmaken meisje, dan kun je daarna nog even beneden koffie komen drinken en dan kruip je ook in bed, hè."

Hanna liep alleen naar beneden, naar de keuken, om alvast koffie te zetten. Gedachteloos haalde ze de kopjes uit de kast en onwillekeurig zette ze vijf kopjes en vijf schoteltjes op het aanrecht. Zo, alvast de suiker voor Bert en Tjeerd erin.

Ank en zijzelf dronken de koffie zonder suiker en Hannie... Och nee, haar kopje kon ze wel weer terug zetten.

Zou ze haar leraar eens bellen en vragen wie haar vaste vriendin is. Nee, de angst om haar vermoedens bevestigd te krijgen weerhield haar. O, kwam ze toch maar thuis en konden ze maar eens met elkaar praten. Waar zou ze toch blijven? Als ze het nu maar niet te bont maakte. Hannie, kind ik moet met je praten. Dit kan zo niet verder gaan. Vertel ons toch alles. Alles wat je zo neerslachtig en zo akelig maakt en...

Hanna's gedachten stokten even. Ze schrok van zichzelf. Begon ze werkelijk een hekel aan Hannie te krijgen?