In mijn gemeente ben ik thuis
Peter van Olst

In
mijn
gemeente
ben ik thuis

Peter van Olst

Eerder verscheen:
Mijn Bijbel heeft een rode draad

Voor Kees en Jeroen, onze buddy-jongeren in de gemeente.

Peter van Olst
In mijn gemeente ben ik thuis
© B.V. Uitgeverij De Banier, Apeldoorn 2017
Omslagontwerp: José van der Meer
Vormgeving: Albert Bloemert
Binnenwerk: André Kikkert
ISBN 978 94 0290 2488
NUR 711 004

www.debanier.nl

Alle rechten voorbehouden.
Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of op welke andere wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

Inhoud

Inleiding

1. Dat is gewoon zo!

2. Je bent familie!

3. Soms voelt het niet zo

4. Een gemixt gezelschap

5. Je plek leren innemen

6. Zichtbaar en onzichtbaar

7. Zeven tips voor jouw lidmaatschap

8. Tucht en discipline

9. Brood en beker

10. Eenheid en gebrokenheid

11. Strijdend en triomferend

Inleiding

‘Met je Bijbel heb je goud in handen. Het is het goud van Gods openbaring aan mensen, ook aan jou.’ Die woorden schreef ik ruim twee jaar geleden op de achterflap van het boekje Mijn Bijbel heeft een rode draad. Dat boekje wilde je helpen de 66 Bijbelboeken te bestuderen en er de rode draad in te ontdekken. ‘De rode draad van Jezus Christus. Voor Hém wordt in het Oude Testament plaatsgemaakt; in het Nieuwe Testament wordt Hij je voorgesteld. Hij is beloofd en gekomen. Hij is de grote Inhoud van het boek van God.’

Het boekje dat je nu in handen hebt, is een vervolg op Mijn Bijbel heeft een rode draad. Met je Bijbel heb je goud in handen ... Hoe komt het dat jij dat goud in handen hebt, terwijl miljoenen anderen er nog nooit van gehoord hebben of de Bijbel alleen kennen van horen zeggen? Waarschijnlijk ligt dat aan de plek waarop jouw wieg stond. Waar stond die dan? Denk maar even mee. In een christelijke omgeving. In een kerkelijk gezin. Misschien wel ergens op de ‘Biblebelt’. In ieder geval: Daar waar het Woord bekend is. Daar waar de God van het verbond Zich openbaart.

Dit boekje heet: In mijn gemeente ben ik thuis. Het is dus geschreven voor jongeren die tot een gemeente behoren. Een christelijke gemeente, welteverstaan. Wat een voorrecht. Je mag opgroeien in een gemeente van gereformeerd belijden. Je hoort bij de gemeente. Daarover gaan de eerste twee hoofdstukken. Het derde gaat er nog op door. Misschien voelt het in jouw geval helemaal niet zo fijn als het eigenlijk zou moeten zijn. Hoe ga je daar dan mee om? Misschien voel je ergens ook dat je er uiterlijk wel bij hoort, maar dat het in je hart toch niet goed zit. Ook daarop gaat dit boekje in.

Bij ieder hoofdstuk horen vijf gespreksvragen. Misschien is dat wel het belangrijkste onderdeel van dit boekje. Om je thuis te voelen in je gemeente, om er werkelijk thuis te zíjn, is gesprek nodig. Gesprek met je ouders, door wie je in de gemeente terecht bent gekomen. Gesprek met vrienden en vriendinnen met wie je samen de gemeente vormt. Gesprek met ouderen, catecheten en ambtsdragers bij wie je hoort – en zij bij jou. In de christelijke gemeente zijn we op elkaar aangewezen. We zijn ook aan elkaar gegeven. Goed om daarover te praten, toch?

Soms komt het tot verwijdering tussen een jongere en de gemeente. Te vaak! Samen heb je goud in handen … en toch … Ook daarop gaat dit boekje in. Maar veel meer nog wil het een bijdrage leveren om dat niet te laten gebeuren. En dan nog maar eens: Gesprek is nodig. Dat is niet altijd makkelijk. Maar laat dit boekje dan een aanknopingspunt zijn. Kom maar voor de draad met je mening. Als je maar respect hebt, kun je over alles praten. Met dit boekje heb je een aanknopingspunt in handen. Een boekje dat overigens, net als het voorgaande, je bij het goud van de Bijbel wil brengen.

Ik wens je leesplezier en gespreksstof. Ik wil de predikant van mijn gemeente, ds. W. Harinck, hartelijk bedanken voor het meelezen van de tekst voor dit boekje. Maar bovenal wil ik de Koning van de Kerk danken en bidden dat het geschrevene de band met de gemeente mag helpen versterken.

Peter van Olst
Waddinxveen, voorjaar 2017

1. Dat is gewoon zo!

Tijdens de vredesonderhandelingen na afloop van de Tweede Wereldoorlog in Wenen kwam de Amerikaanse kolonel La Crew regelmatig een Russische officier tegen. Als overtuigd christen kon La Crew het niet laten iets van de boodschap van Gods Woord met hem te delen. Maar daar was de Rus niet van gediend: ‘Kolonel, u probeert van mij een religieus mens te maken. Maar ik ben communist. De Communistische Partij gaat mij boven alles. Om lid te worden, moest ik beloven atheïst te zijn en te blijven. Wat de Partij van me vraagt, dat doe ik. Als ze mij opdraagt u te doden, doe ik dat. Als ze me opdraagt mijn eigen vrouw te doden, doe ik dat. Aan de Partij behoor ik toe. U kunt uw pogingen staken.’ Die avond vroeg La Crew in zijn persoonlijke gebed: ‘Heere, wie behoor ík eigenlijk toe? Zou ik U zó blindelings durven gehoorzamen?’

Je kunt zo je gedachten en gevoelens hebben bij de blinde gehoorzaamheid van een communist aan zijn geliefde Partij – hij schrijft het nota bene met een hoofdletter. Dat is toch overdreven? Het is zelfs ongezond! Door zulke blinde gehoorzaamheid zijn communistische regimes, ondanks alle mooie, medemenselijke idealen, wrede dictaturen geworden. En was het ook niet blinde gehoorzaamheid aan de bevelen van een Führer dat nazi-Duitsland tot redeloosheid dreef, zo zelfs dat het zich onbesuisd in een Tweede Wereldoorlog stortte?

Blinde gehoorzaamheid … aan wie behoren wij toe?

De Amerikaan La Crew, toch bepaald geen communistenvriend, bekeek het daar in Wenen echter van een andere kant. Een veel positievere kant. Hij was onder de indruk van de loyaliteit van zijn Russische gesprekspartner. De man was niet onaardig. De man was er helemaal niet op uit hem te doden. Hij had zijn eigen vrouw misschien wel lief. Maar vóór alles ging bij hem de Partij. Dat was zijn leven. Daar geloofde hij in. Absoluut loyaal wilde hij zijn aan het streven van de partij naar een communistische heilsstaat. Het leidde bij La Crew tot zelfonderzoek. Geloof ik zó in het heil in de Heere Jezus Christus? Is Hij alles voor mij?

Volgens de Heidelbergse Catechismus, die we doorgaans iedere zondagmiddag in de kerk behandelen, is dat wel nodig. ‘Wat is uw enige troost, beide in leven en in sterven?’ luidt de allereerste vraag van dit leerboek voor jonge christenen. En het antwoord: ‘Dat ik met lichaam en ziel, beide in het leven en in het sterven, niet mijn, maar mijns getrouwen Zaligmakers Jezus Christus eigen ben …’ ‘Eigen’ betekent in dit antwoord niet minder dan: ‘het eigendom van …’ Zoals die arme, door ideologie verblinde Rus dus ‘van de Partij’ was, zo is de christen van Christus en niet meer van zichzelf. En zo behoort de christen ook tot Christus’ Kerk.

Hoe ver dat gaat, wordt nog duidelijker uit het volgende verhaal. Tijdens de catechisatieles van de Britse predikant C.H. Spurgeon maakte een zwakbegaafde jongen eens een fout – althans … het léék een fout. ‘Ik heb geen ziel’, zei de jongen. Hij werd uitgelachen door de jongens die om hem heen zaten. Maar Spurgeon vroeg wat hij precies bedoelde. Toen zei die jongen: ‘Ik hád wel een ziel, maar ik heb hem verloren. Mijn Heere Jezus heeft hem echter gevonden en nou bewaart Hij hem in de hemel tot Hij terugkomt.’ Het gelach was verstomd. Deze zwakbegaafde jongen sprak zomaar over wat het betekent om geheel het eigendom van de Zaligmaker te zijn.

C.H. Spurgeon

Bij de gemeente horen

Alle christenen dragen de Naam van Christus. Letterlijk! Dat betekent dat alle christenen Hem toebehoren. Natuurlijk moet je dan echt nog verder praten of hun geloof wel wáár is. Is het persoonlijk? Is het geschonken? Is het gewerkt door de Heilige Geest? Niet iedereen die in de kerk met een kleine ‘k’ zit, behoort ook tot de Kerk met een grote ‘K’. In een later hoofdstuk zullen we daar uitgebreider bij stilstaan, want het is een belangrijk thema. Voor nu geldt echter dat iedereen die tot de kerk behoort of christen wordt genoemd, in zekere zin hoort bij Christus. Jij dus ook. Je bent niet beter dan onkerkelijke jongeren, maar toch heeft de Heere jou een plekje willen geven in de christelijke gemeente.

Neem je gemeente maar in gedachten. En vraag je dan eens af: Van Wie is die gemeente? Nou, niet van de burgemeester van je stad of dorp. Oók niet van de kerkenraad die je elke zondag deftig ziet binnenwandelen. Als je het niet gelooft, vraag het maar eens aan een ouderling of een diaken. Hij zal je gauw vertellen dat de gemeente, hoe gebrekkig en hoe onvolkomen ook, van de Heere Jezus Christus is. Als ouderling of diaken is hij geroepen erop toe te zien dat de gemeente gaat in het spoor zoals de Heere dat heeft aangewezen in Zijn Woord. Dat wil zeggen: Bij ál de activiteiten waarover je in de kerkbode kunt lezen, moeten de wil en de eer van de Heere vooropstaan.

Natuurlijk hebben kerkenraadsleden het ook weleens over ‘onze gemeente’. Jouw ouders hebben het toch ook regelmatig over ‘onze kerk’? Daar bedoelen ze natuurlijk niet mee dat zij er de baas kunnen spelen of dat anderen zich aan hún regels moeten houden. Ze drukken gewoon, heel positief, uit dat ze zich met de gemeente verbonden weten. Ze horen bij de gemeente en de gemeente hoort bij hen. Sterker nog, wat ze nóóit zullen zeggen, is: ‘De kerk is van óns en niet van jou.’ Integendeel! Ze zullen zeggen: ‘Dit is ook jouw gemeente.’ Je hoort er helemaal bij! Gemeente ben je samen, met jong en oud, met klein en groot.

Lid van de gemeente!

Hoe is dat eigenlijk zo gekomen? Sinds wanneer hoor jij bij de gemeente? We gaan er voor de helderheid nu maar even van uit dat er zich in jouw leven geen grote veranderingen hebben voorgedaan. Je bent niet verhuisd naar een andere stad of een ander dorp. Je ouders zijn niet overgegaan naar een andere gemeente. Je behoort gewoon tot de gemeente waar je ouders al waren toen jij geboren werd. Sinds wanneer hoor je erbij? Sinds je belijdenis deed? Sinds je de zondagsschool had afgerond en voor het eerst naar catechisatie ging? Of sinds je voor het eerst een kerkdienst uitzat? Of nóg eerder, toen je in een reiswieg bij de kinderoppas stond, naast de jongeren met wie je nu catechisatie krijgt – destijds allemaal nog baby’s?

Al van jongs af hoorde je bij de gemeente.

Het antwoord is: nog eerder! Probeer het maar eens Bijbels te benaderen. Vanaf welk moment behoorde Izak tot het volk dat uit Abraham zou voortkomen? Vanaf zijn allereerste begin natuurlijk. Vanaf het moment dat het wonder gebeurde en de langverwachte belofte werd vervuld: De bejaarde Sara werd zwanger! Izak heeft nooit níét tot Abrahams zaad behoord. David, Maleachi, Petrus, maar ook Judas, Annas en Kajafas … ze hebben nooit níét tot het volk Israël behoord. Vanaf hun prilste begin waren ze erbij. Of ze het nu leuk vonden of niet. Of ze nu wegliepen, zoals Elimelech en Naomi vanuit Bethlehem naar Moab, of niet.

Zo geldt dat ook voor jou. De HEERE, de God van Abraham, Izak en Jakob, is nog steeds de God van de geslachten. Hij wil werken in de lijn van vader op zoon, van moeder op dochter. In Zijn ogen ben jij er écht eentje van je ouders. Een mooie oude gewoonte, namelijk die van het vernoemen van kinderen naar ouders, grootouders of overgrootouders, drukt dit goed uit. Dat vernoemen mag je daarom als een christelijke gewoonte zien. Misschien draag jij wel de naam van je opa of oma. Dat heeft je iets te zeggen. Je mag je afvragen of het voorbeeld dat je opa en je oma je nalaten, of nagelaten hebben, een voorbeeld tot navolging is. Als je níét vernoemd bent, draag je nog steeds de achternaam van je vader, opa, overgrootvader, enzovoorts. Je hoort bij hen, de bent er eentje van ze. Daarom hoor je ook bij de familie van je vader, je moeder, je opa en je oma. Families zijn belangrijk in Gods ogen. Kijk alleen maar naar de uitgebreide beschrijvingen die je in het Oude Testament tegenkomt van de stammen en de geslachten, de families van Israël. Waarom staan die lange rijen met moeilijke namen in de Bijbel? Of sla je ze altijd over bij het Bijbellezen? Toch maar eens zo’n hoofdstuk doorworstelen! Al was het alleen maar om te zien dat de Heere God ons mensen niet als eenzame individuen een plek op de aarde geeft. Hij heeft ons onderlinge banden gegeven – en dan in de eerste plaats de bloedband, de familieband.

Eruit geroepen

Algauw volgt dan de band van de gemeente. Het woordje ‘gemeente’ komt van het Griekse ‘ekklesia’, dat in de Bijbel verschillende keren wordt genoemd. Het komt van ‘ex’, wat ‘uit’ betekent, en ‘klesia’, wat roepen betekent. De gemeente, dat zijn de ‘eruit geroepenen’. Vanuit de grote massa van aardbewoners doet de Heere God telkens weer bepaalde mensen, groepen of families tot Zich naderen. Hij haalt ze eruit om aan hen Zijn boodschap te laten horen. Paulus zegt dat in Romeinen 3 zo tegen de Joden: ‘Aan jullie zijn de woorden Gods toebetrouwd.’ De uit de wereld geroepenen mogen het horen en weten. Wat? Het allerbelangrijkste! Dat het oordeel komt, maar dat er ook een weg is om aan de straf te ontkomen en met God verzoend te worden.

Toen het volk Israël die boodschap kreeg, maakte de Heere God meteen duidelijk dat die boodschap niet alleen bedoeld was voor volwassenen. Van vaders en moeders in Israël werd verwacht dat ze deze kennis zouden doorgeven aan hun kinderen. In Deuteronomium 6 noemt Mozes dat zelfs ‘inscherpen’. De boodschap van Gods Woord moest al vanaf heel jonge leeftijd telkens weer herhaald worden. Jongeren en kinderen mochten er niet omheen kunnen. Zij waren Israëlieten. Ze behoorden bij de familie van Abraham, bij het volk dat in onderscheid met zoveel andere volken de boodschap van God mocht kennen. Zo moest heel Israël op de hoogte zijn van Gods eis (de wet) en Gods belofte (de aankondiging van de Messias).

Precies hetzelfde geldt voor christelijke gezinnen en families vandaag de dag. Als je grootouders de Heere mogen kennen, als je vader en moeder gewend zijn de Bijbel te lezen en naar de kerk te gaan, dan heeft dat ook jou iets te zeggen. Je hoort niet alleen bij hén, maar je deelt ook in de voorrechten die zij mogen hebben. Je behoort tot de gemeente die door God Zelf iedere zondag wordt samengeroepen. Heeft jullie gemeente een kerkklok? Dan luidt die ook voor jou: ‘Kom, kom!’ Want je hoort erbij. Als het goed is, is de eerste zondag nadat je bent geboren aan de gemeente bekendgemaakt dat je moeder was bevallen. Toen heeft de gemeente al voor je gebeden. Want nogmaals: Je hoort erbij. Je bent er eentje van je vader en moeder, je bent er eentje van de gemeente.

Korte tijd later (we gaan nog maar even uit van hoe het meestal gaat) was er een doopdienst. Ten overstaan van de gemeente gebeurden er een paar dingen die jouw leven moeten stempelen. In de eerste plaats beloofden je ouders aan de Heere God en Zijn gemeente dat ze jou de christelijke leer zouden inscherpen. Het formulier voor de kinderdoop zegt: ‘Te doen en te helpen onderwijzen’. Daarna heeft een dominee je een waterteken aan het voorhoofd gegeven. Hij deed dat in de Naam van de drie-enige God, heel plechtig, heel oprecht! Dat teken gaat er nooit meer af. Dat ‘merk- en veldteken’ verbindt je aan de Heere, Die Zich eerst aan jou wilde verbinden. Ten slotte zong de gemeente je toe, biddend, met zorg en met verwachting: ‘Dat ’s Heeren zegen op u daal’.’

Apart gezet

Even terug naar die vraag sinds wanneer je lid bent van de gemeente. Luister nu eens naar een stukje uit de eerste vraag die in het doopformulier aan de ouders wordt gesteld. Daar wordt gevraagd of de ouders bekennen (toestemmen, het erkennen) dat hun pasgeboren kindjes ‘in Christus geheiligd zijn en daarom als lidmaten Zijner gemeente behoren gedoopt te wezen’. Die kleine kinderen worden dus geen lid als ze gedoopt worden … ze zíjn het al! Ze worden niet geheiligd (dat is: apart gezet van de wereld) door de doop … ze zíjn het al! Hoe dan? Doordat ze uit christelijke ouders in een christelijk gezin geboren werden. Daar gaat de Bijbel open. Daar wordt het gebed gedaan. Daar behoort men bij de gemeente.

Je hoort bij je ouders, je hoort bij de gemeente, je hoort bij de mensen die mogen opgroeien met Gods Woord. Daarom krijg je ook het teken dat daarbij hoort aan je voorhoofd. Net zoals de Israëlieten dat deden met hun jonge jongetjes en het teken van de besnijdenis. Daarom is de titel boven dit hoofdstuk: ‘Dat is nou eenmaal zo!’ Jouw gemeente is je thuis. Daar hoor je! Dat betekent niet dat het een fijne gemeente is met allemaal lieve mensen. Het betekent ook niet dat je jezelf er gelukkig voelt of dat er geen problemen zijn. Ook betekent het niet dat je er daarmee bent, dat je dan automatisch zalig wordt. Voor dat soort gedachten moet je oppassen! Maar desondanks is dit wel een heel belangrijke constatering: hoewel niet beter dan anderen, heeft de Heere jou dit plekje gegeven!