Over de oprechte liefde tot de Heere Jezus

Jacobus Koelman
Over de oprechte liefde tot de Heere Jezus
© B.V. Uitgeverij De Banier, Apeldoorn 2017
Eerder uitgegeven bij Uitgeverij F. Hardeman, Ede 2005
Omslagontwerp en vormgeving: Albert Bloemert
ISBN 978 94 0290 2822
NUR 700

www.debanier.nl

Alle rechten voorbehouden.
Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of op welke andere wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

Over de
oprechte
liefde
tot de
Heere
Jezus

Jacobus Koelman

Herschreven door ds. C.J. Meeuse

De oorspronkelijke tekst is op de volgende wijze herschreven:

1. De lange zinnen zijn waar mogelijk ‘geknipt’ en tot meerdere zinnen gemaakt. Daar dit echter in veel gevallen toch tot te ingrijpende betekenisverarming zou leiden, zijn sommige lange zinnen blijven staan. De lezer spanne zich in ...

2. Woorden die in de loop der tijd een betekenisverandering ondergingen, zijn, om misverstanden te voorkomen, vervangen door woorden die voor onze tijd de bedoeling van de schrijver weergeven.

3. De stijl is alleen aan onze tijd aangepast, waar dit zonder betekenisverarming kon. Eigenaardige zegswijzen zijn meest blijven staan.

4. Waar een tamelijk ingrijpende wijziging van de tekst voor de duidelijkheid noodzakelijk was, en daardoor een zekere betekenisverschuiving plaatsvond, is het oorspronkelijke in een voetnoot vermeld.

Jacobus Koelman

Inhoud

Inleiding

Voorwoord

Over de liefde tot de Heere Jezus

I  Kenmerken van degenen die Christus liefhebben

1. De overtuiging van eigen verlorenheid en van Christus’ algenoegzaamheid

2. De begeerte naar vereniging met Hem

3. Het verlangen naar Zijn tegenwoordigheid

4. Het verlangen naar de hemel

5. Het lichaam der zonde verhindert de genieting van Christus

6. Hoogachting van de middelen der genade

7. Christus gelijkvormig willen zijn

8. Een welgevallen hebben in Christus

9. Christus evenzeer begeren tot heiligmaking als tot rechtvaardigmaking

10. Roem in God door een welgevallen in Christus

11. Hartelijke en ongeveinsde welwillendheid tot Christus

12. Het verlangen om over Christus te spreken

13. De liefde tot Gods Woord

14. De liefde tot Gods kinderen

15. De liefde tot Gods dag

16. Geestelijke jaloezie

17. De hoogste liefde

18. De liefde tot Gods wet

II  Beweegredenen om Christus lief te hebben

A. Voor hen die deze liefde missen of vrezen te missen

1. Onze voornaamste plicht

2. Een noodzakelijke grond

3. Een groot voorrecht

4. Grote waardigheid

5. Christus is God, Immanuël en Middelaar

6. Zijn Middelaarswerk

7. De bron, oorsprong en beweegreden van het verlossingswerk

8. God bemint Christus om Zijn Middelaarsambt

9. De engelen beminnen Christus

10. Het is noodzakelijk om Christus lief te hebben

11. De liefde tot Christus is in alle omstandigheden tot nut

12. Het is tot wijsheid en eer om Christus lief te hebben

B. Voor hen die ervan verzekerd zijn dat ze Christus liefhebben

1. Christus heeft u lief

2. De blijken van uw liefde ontdekken Zijn liefde

3. Christus heeft veel voor de Zijnen gedaan

4. Christus doet dagelijks nog veel voor de Zijnen

5. Christus zal voor de Zijnen nog meer doen

III Middelen om Christus lief te krijgen

A. Voor hen die Christus nog niet liefhebben

a. Voorbereidende middelen

1. Probeer een historisch geloof te krijgen

2. Zoek uw ellendestaat buiten Christus te kennen

b. Directe middelen

1. Zoek de prediking die u Christus in Zijn beminnelijkheid voorstelt

2. Grijp Hem aan zoals Hij u in het Evangelie aangeboden wordt

3. Bid de Heere om een hart dat Hem liefheeft

4. Voeg u bij de liefhebbers van Christus

B. Voor hen die Christus reeds liefhebben

1. Wees veel bezwaard om uw liefdeloosheid

2. Bedroef u om de gevolgen van uw liefdeloosheid

3. Sta naar een verzekerd geloof

4. Spreek, zing en schrijf veel over de liefde van Christus

5. Zoek het gezelschap van hen die Christus liefhebben

6. Lees veel in Gods Woord

7. Lees het Martelaarsboek en de kerkgeschiedenis

8. Bid om meer liefde tot God en de Middelaar

9. Zorg voor een goede voorbereiding tot het Heilig Avondmaal

10. Overdenk veel Christus’ liefde

Verantwoording van deze uitgave

Inleiding

De verhandeling die u hier aantreft, acht ik een van de rijkste pennenvruchten van Jacobus Koelman te zijn. Ze vormde vroeger de inleiding op de vertaling die Koelman gaf van ‘Predikatiën’ van Hugo Binning. Ze is in de loop der eeuwen herhaaldelijk apart uitgegeven, om de waardevolle beschrijving van de aard van de oprechte liefde tot de Heere Jezus. Die moet namelijk niet verward worden met alles wat zo genoemd wordt, maar niet meer dan een schijn ervan heeft. In een tijd waarin schijn en zijn maar al te moeilijk onderscheiden worden, mag het hier geschrevene verheldering brengen, waarbij liefderijke opwekkingen voor hen die de ware liefde missen – of vrezen te missen – niet ontbreken.

Het lijkt me overbodig dit kostelijke geschriftje van een uitvoerig voorwoord te voorzien, daar een anonymus in het verleden hierin reeds voorzag. Ik trof het aan in de derde druk van de aparte uitgave ervan (’s-Gravenhage, 1737). Het is niet ondertekend, wat ik hier heb aangegeven met N.N., opdat ieder zou weten dat dit voorwoord niet van Koelman is, maar vanwege de waarde ervan hier weer is opgenomen.

Verder treft u een verantwoording voor deze uitgave en een overzicht van eerdere uitgaven achter in dit boekje aan.

Ik wil besluiten met de wens dat de Bruidegom Christus dit werkje, waarin een lid van Zijn bruidsgemeente schrijft over de door Hem verwekte liefde, wil zegenen om de ware liefde te wekken waar ze gemist wordt en ze te verlevendigen waar Hij een beginsel ervan gaf, opdat Zijn bruid een aangename geur van haar Bruidegom verspreiden mag in een tijd waarin overal de stank hangt van eigenliefde.

Ds. C.J. Meeuse

Voorwoord

Vreselijk is de uitspraak die Paulus in 1 Korinthe 16:22 doet over degenen die geen genade hebben, namelijk: ‘Indien iemand de Heere Jezus Christus niet liefheeft, die zij een vervloeking: Maranatha.’ Wie, die met zijn aandacht bij deze woorden behoorlijk stilstaat, moet niet bekommerd en verlegen worden, en zichzelf ernstig en onpartijdig afvragen: Ben ik de persoon die hier bedoeld wordt of niet? Ik ben ervan overtuigd dat als het u om een waarachtig en gegrond antwoord op deze redelijke en hoognodige vraag te doen is, het u naar de Heere Jezus zal uitdrijven, om licht en geest van Hem te begeren, opdat u bekwaam mag zijn om uzelf nauw, ja, zeer nauw te onderzoeken en te doorzoeken. En dat u zulke middelen, die onder Gods zegen hiervoor goed geschikt zijn, hoogachten en graag gebruiken zult. De tijd die u hieraan moet besteden, is mogelijk kort. De grote eeuwigheid nadert snel. In het oordeel van die grote dag geldt niets dan het geloof dat door de liefde werkzaam is (Gal. 5:6). Heel vreselijk zal de eeuwige toestand zijn van degenen die onder het Evangelie en onder vele genademiddelen geleefd hebben en onbekeerd sterven.

Nu en heden is het nog de welaangename tijd, de dag der zaligheid; maar ook de enige tijd, waarna er voor u geen tijd meer zijn zal om uw arme en onsterfelijke ziel van een eeuwig verderf bevrijd te krijgen. Och, dat de Heere u een hart gaf om op deze grote, aangeboden zaligheid acht te geven. Er is nog gelegenheid om behouden te worden; niemand wordt uitgesloten, want alle einden der aarde worden geroepen om zich naar de Heere Jezus te wenden tot behoud van hun ziel (Jes. 45:22). Al is iemand nog zo’n oude en goddeloze zondaar, hij mag en moet tot de Heere komen (Jes. 55:6,7). Mocht het uw hart eens breken en overreden. Lees daartoe Deuteronomium 5:29, Ezechiël 18:31,32; 33:11 en 2 Korinthe 5:20. U zult misschien tegenwerpen: Ik ben onmachtig. Dat is een volstrekte waarheid, maar zeg er vrij bij: Ik ben onwillig en ik heb geen lust in de weg; want de weg is heilig. Ik antwoord daarop:

1. Als u dit tegenwerpt om maar zorgeloos te blijven, zult u vrijwillig verloren gaan en dit schandelijke bedeksel van uw onmacht zal in de dag van het oordeel (als uw geweten recht ontwaakt zal zijn) rechtvaardig van u weggenomen worden. Want dan zal uw geweten u levendig zeggen dat de enige oorzaak en reden van uw eeuwig verderf is, wat de opperste Wijsheid, Die naar waarheid oordeelt, met zoveel nadruk zegt in Spreuken 1:29 en 30: ‘Daarom dat zij de wetenschap gehaat hebben, en de vreze des HEEREN niet hebben verkoren. Zij hebben in Mijn raad niet bewilligd, al Mijn bestraffing hebben zij versmaad.’ En wat het rampzalige einde van die dwaze verkeerdheid zal zijn, kunt u in vers 31 en 32 lezen. En dat deze opperste Wijsheid de aarde rechtvaardig oordelen zal, kunt u in Handelingen 17:31 zien; en tegen een rechtvaardig oordeel, zo weet u, gelden geen tegenwerpingen.

2. Maar als u lust hebt om nog behouden te worden en daartoe alle middelen wilt gebruiken, zo overweeg eens, met verzuchtingen tot de Heere Jezus, de uitlokkende en bemoedigende woorden, waarvan ik voor een zondaar (hoe ook gesteld) die enige lust en zucht heeft tot zijn eeuwige behoudenis nog geen gelijke heb gevonden: De Heere Jezus roept en spreekt tot u: ‘Gij slechten, hoe lang zult gij de slechtigheid beminnen, en de spotters voor zich de spotternij begeren, en de zotten wetenschap haten? Keert u tot Mijn bestraffing; zie, Ik zal Mijn Geest ulieden overvloediglijk uitstorten; Ik zal Mijn woorden u bekendmaken’ (Spr. 1:22,23). Dierbare en zielsinnemende woorden, die immers elke tegenwerping van eigen onmacht of iets dergelijks krachtig oplossen en ontzenuwen. Het recht gebruik ervan moet immers aan uw geweten openbaar worden; en dat bestaat daarin, dat u zich voor de voeten van de Heere Jezus neerwerpt, met aanhoudend gebed en aanhoudende smekingen om deze Zijn Geest en om zalig onderwijs te mogen ontvangen, met een naarstig gebruik van alle middelen; want op die weg is Hij te vinden, naar Zijn eigen getuigenis in Spreuken 8:34 en 35.

Onder en naast zoveel kostelijke middelen der genade, die wij door Gods heerlijke goedheid nog gebruiken kunnen en mogen, durf ik u onbelemmerd en vrijmoedig de hier volgende verhandeling over de liefde tot de Heere Jezus aan te bevelen en aan te prijzen. Zij is zeer geschikt om u klaar en levendig te ontdekken en te overtuigen van uw diepe ellende en om de Heere Jezus onmisbaar en dierbaar voor u te maken. Schrik toch niet van ontdekkingen en wat daaruit volgt, want deze weg van geestelijke armoede moet noodzakelijk ingeslagen worden, volgens de eigen woorden van de Heere Jezus in Openbaring 3:17 en 18. Er is immers geen overeenkomst tussen een volle Heere Jezus en een zondaar die rijk is en blijft in zijn inbeeldingen: ‘Hongerigen heeft Hij met goederen vervuld, en rijken heeft Hij ledig weggezonden’ (Luk. 1:53). Zalig zijn de armen van geest, de treurigen en die hongeren en dorsten naar de gerechtigheid (Matth. 5:3,4,6).

Deze ontdekking aan uzelf zal de Heere Jezus met Zijn algenoegzame volheid dierbaar voor u maken, zodat u niet zult kunnen of willen rusten, voordat u grond heeft om ootmoedig en vrolijk te betuigen: ‘Mijn Liefste is mijne en ik ben de Zijne.’ Deze dierbaarheid en goddelijke schoonheid van de Heere Jezus wordt u in dit kleine traktaatje levendig voorgesteld om uw ziel uit te lokken tot Hem. De Heere geve u ogen om te zien en een hart om Hem gelovig te omhelzen.

En u, lezer, die uit vrije genade verwaardigd bent om de Heere Jezus in oprechtheid lief te mogen hebben, zult uit deze verhandeling (indien de Heere ze zegent) levendig overreed moeten worden: 1. van de oprechtheid van uw liefde; 2. van de zeer kleine mate ervan, tot uw schaamte en verootmoediging. Ja, velen onder u zullen moeten erkennen dat u uw eerste liefde kennelijk verlaten hebt, waarvan de waarheid u in dit kostelijke traktaatje zeer overtuigend aangetoond wordt. Werd de liefdeloosheid omtrent de Heere Jezus ons eens ondraaglijk, en mochten die eerste en tedere gemeenschapsoefeningen met Hem weer herleven. Wat is het hoognodig dat het overige, dat sterven zou, versterkt en aangewakkerd wordt. De geestelijke grauwheid is op ons verspreid en wij merken het niet. Vreemden verteren onze krachten, en wij gevoelen het niet. De Heere doe ons gedenken waar wij uitgevallen zijn, en bekere ons, opdat wij onze eerste werken mogen doen en wij in die weg het vreselijke oordeel ontwijken dat anders door de Heere Jezus gedreigd wordt in Openbaring 2:5. God alleen weet hoe weinig er aan de rijpheid voor dat allernaarste oordeel ontbreekt. Moest het ons niet doen beven dat dit oordeel gedreigd wordt over het verlaten van de eerste liefde der godzaligen, zowel leraren als onderscheiden christenen? En als men nu op Gods wegen al acht geeft, zou het dan wel ongegrond of tenminste niet waarschijnlijk zijn, dat de Heere op weg is om als een heilig God onze kandelaar weg te nemen? Och, dat we ons schikten om Hem met diepe ootmoed en vernieuwde bekering te ontmoeten. Dan zou ‘God ons Sion gronden, opdat de bedrukten Zijns volks een toevlucht daarin hebben zouden’ (Jes. 14:32). De Heere geve Zijn volk hiertoe genoegzame genade, en zegene daartoe dit gepaste middel aan hun zielen. Amen.

N.N.

Over de liefde tot de Heere Jezus

Geloof in de Heere Jezus en liefde tot de Heere Jezus en tot Zijn kinderen zijn de twee wezenlijkste en fundamenteelste genaden, waarin het geestelijk leven het duidelijkst openbaar komt. Over het eerste, namelijk over het geloof in de Heere Jezus, heb ik u een bijzonder uitvoerige en duidelijke onderrichting gegeven in de lange brief voor in het vertaalde boekje over De Staat en Genezing van de Verlaten Ziel.¹

Daarom zal ik nu enigszins uitvoerig handelen over de liefde tot de Heere Jezus. En hier moet ik beginnen met de klacht dat die liefde bij zo weinigen, en dan nog in zo’n geringe mate, te vinden is. En nu wenste ik zelfs eerst in het bijzonder over mijn eigen liefdeloosheid omtrent Hem bewogen te zijn en de onbetamelijkheid ervan als een last te voelen zinken en steken in mijn hart, opdat ik zo bekwaam gemaakt mocht worden om ernstiger en levendiger over deze stof te schrijven.

Helaas! Wat zijn er weinig belijders van het christendom die Jezus liefhebben! Is er niet een grote menigte van grof onwetende, van profane en goddeloze, van wellustige, onrechtvaardige, geldgierige en aardsgezinde mensen, die niet de minste druppel van ware liefde tot de Heere Jezus hebben? Velen spotten met de heiligheid en vervolgen, haten en bestrijden degenen die heiligheid najagen en tedere liefde tot de Heere Jezus proberen te tonen! Velen berusten in een burgerlijk leven, zonder zich te bekommeren over de liefde tot Jezus! Velen stellen zich tevreden met een sleur van godsdienst, met een gedaante van godzaligheid, met een letterlijke naleving van enkele plichten, terwijl ze hun hart geheel op hun lusten en op de ijdelheden gezet hebben! Zij hebben klaarblijkelijk niet de minste liefde tot Jezus. En zijn er onder u ook niet veel van zulke mensen?

Maar degenen die nogal voor vromen doorgaan en van wie men nog enige reden² heeft om naar de liefde van hen te oordelen dat ze niet huichelachtig of dood en geheel vleselijk zijn, maar dat ze de wortel der zaak in zich hebben, helaas, wat openbaren zij weinig kracht van liefde tot Jezus! Wat geven zij weinig daadwerkelijke bewijzen dat Jezus hun hoogste liefde heeft! Wat hoort men hen weinig spreken over Jezus en over Zijn volmaaktheden en beminnelijkheden! Wat is er weinig ijver en activiteit voor Zijn eer en belang³ in de wereld! Wat werken zij weinig om anderen tot de kennis van Christus en tot liefde tot Hem te brengen! Zou het ook zo zijn als er veel liefde tot Jezus was? Zeker niet.

Vrienden, laat ons in ons hart kijken en zien welke mate van liefde wij tot Hem hebben. Ik vrees dat wij ‘de vlammen des Heeren’ weinig brandende in ons zullen vinden. Weten wij uit ondervinding wat het is om onder de beheersing en levendige werking van de liefde tot Jezus te zijn? Leven wij in het aangename gezicht van Zijn beminnelijkheden? Zijn onze overdenkingen en gedachten ’s morgens en ’s avonds, als wij neerliggen en als wij opstaan en ook overdag, veel over Hem en aangenaam? Zou het zo niet zijn als wij ons hart met liefde tot Hem vervuld vonden? Voelen wij niet, als onze liefde sterk tot een persoon of zaak uitgaat, dat ons hart steeds daaraan denken en onze mond voortdurend daarover spreken wil, en dat dit ons veel genoegen geeft? Moest het dan hieruit niet veel meer blijken?

Hoe is het met onze gebeden⁴ en godsdienstplichten in het verborgene? Kunnen wij ons in onze binnenkamer uitvoerig verlustigen door tot God in Christus’ Naam te bidden en te danken? Of zijn wij daar kort en haastig, met weinig ruimte en ernst in ons binnenste? Is dat niet een bewijs van weinig liefde?

Zijn wij wel bezet en werkzaam met het onderhouden van Zijn geboden, wat toch het logische gevolg en de natuurlijke vrucht is van de liefde tot Hem? Als er veel liefde tot Jezus is, waarom doen we dan zo weinig voor Hem? Waarom lijden wij zo onwillig voor Hem? Waarom kunnen wij zo moeilijk de aanklevende zonden verlaten en de verzoekingen bestrijden? Waarom volgen wij Hem zo weinig na en tonen Zijn voorbeeld zo weinig? Waarom hebben wij zo weinig ijver om iets te doen wat Hem behaagt? Wat zegt ons geweten aangaande onze liefde tot Hem? Durven wij wel met veel vrijmoedigheid te zeggen en voor Christus te betuigen dat wij Hem hartelijk, oprecht en vurig liefhebben? Dat Hij de Beminde van onze ziel is, Degene Die onze ziel liefheeft? Kunnen wij voor Zijn aangezicht met Petrus verklaren: ‘Heere, Gij weet alle dingen, Gij weet dat ik U liefheb’?

Waarom komen er telkens zoveel twijfelingen in het hart op of wij tot de Zijnen behoren en of Hij ons liefheeft? Is het niet omdat onze liefde zo weinig tot Hem uitgaat en wij het nauwelijks liefde durven noemen? Hoe ver zijn wij ervandaan ‘krank te zijn van liefde’ tot Hem, zoals de bruid in het Hooglied? Wij zoeken en wensen voortdurend blijken van Jezus’ liefde tot ons, maar proberen wij wel bij iedere gelegenheid duidelijke bewijzen te geven van onze liefde tot Hem? Om zo uit onze liefde de Zijne te kennen, omdat onze liefde maar een weerschijn⁵ en vrucht is van Zijn liefde tot ons. Is hier geen reden om ons te schamen en in droefheid neer te zitten, omdat wij zo weinig liefde tot Hem voelen en tonen?

Maar om de overtuiging hiervan en de verootmoediging hierover te vergroten, en vooral ook om degenen die zichzelf bedriegen aan zichzelf te ontdekken, zal ik u, als in een spiegel, de tekenen van deze liefde tot Jezus tonen. Als wij dan weinig van die tekenen van liefde tot Hem in ons vinden, zullen wij weten hoe gebrekkig en dor wij hierin zijn, en hoeveel wij in die liefde tekortkomen. Alleen wil ik niet dat wat ik schrijf iemand van de oprechte liefhebbers van Christus, wegens zijn teerheid en zwakheid of duisternis, tot een struikelblok is. Daarom zeg ik vooraf dat wel alle volgende dingen kenmerken zijn van de liefde tot Jezus, maar dat er evenwel ware liefde tot Jezus kan zijn, daar, waar al die tekenen voor een tijd niet tegelijk gevonden worden, en waar men vanwege blindheid en vooroordeel tegen zichzelf, of vanwege verzoekingen van de satan, of vanwege de kleine mate van die liefde deze tekenen niet zien kan, noch in zichzelf durft erkennen.

Mijn bedoeling is aan de ene kant de verwaande en zichzelf bedriegende belijders van het geloof en van de liefde tot Jezus en de werkelijke huichelaars te ontdekken; en aan de andere kant de oprechten te tonen dat zij waarlijk Jezus liefhebben, hoewel niet in zo grote mate als wel betamelijk was.