Woorden van wijsheid
voor onderwijsgevenden

Eerder verschenen in deze serie: Woorden van wijsheid voor

– ondernemers en leidinggevenden, ds. W. Silfhout

– werkers in de gezondheidszorg, ds. L. Terlouw

– moeders, ds. A. Schot

– vaders, ds. A. Schot

– ambtsdragers, ds. W. Silfhout

– zieken, ds. A. Schot

– weduwen en weduwnaren, ds. W. Visscher

– voor dienen en delen in de zorg, ds. A. Schreuder

Ds. G.J. van Aalst
Woorden van wijsheid voor onderwijsgevenden
© B.V. Uitgeverij De Banier, Apeldoorn 2017
Omslagontwerp en vormgeving: Albert Bloemert
Foto op omslag: Fotolia
ISBN 978 94 0290 4642
NUR 713-002

www.debanier.nl

Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of op welke andere wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

Inhoud

Woord vooraf

Bron van het gezag
Eer uw vader en uw moeder …
Exodus 20:12

Spreek ze zo aan
Eer uw vader en uw moeder, opdat uw dagen verlengd worden in het land dat u de HEERE uw God geeft.
Exodus 20:12

Zegen van gezag
Opdat uw dagen verlengd worden in het land dat u de HEERE uw God geeft.
Exodus 20:12

Luister eens
Komt, gij kinderen, hoort naar mij en ik zal u des HEEREN vreze leren.
Psalm 34:12

Onoprecht, in eigen voordeel
Zo zeide Absalom tot hem: Zie, uw zaken zijn goed en recht, maar gij hebt geen verhoorder van des konings wege … Och, dat men mij ten rechter stelde in het land; dat alle man tot mij kwame …
2 Samuël 15:3 en 4

Alles vragen
Ik ben de HEERE uw God … doe uw mond wijd open, en Ik zal hem vervullen.
Psalm 81:11

Leer ons bidden …
Heere, leer ons bidden …
Lukas 11:1m

In het meervoud bidden
Geef ons heden ons dagelijks brood …
Mattheüs 6:11

Twee keer ‘en’
Geef ons elke dag … en vergeef … en leid ons.
Lukas 11:3 en 4

Trek grenzen
De dwazen verachten wijsheid en tucht.
Spreuken 1:7b

Speerpunt
Zo is dan het geloof uit het gehoor, en het gehoor door het Woord Gods.
Romeinen 10:17

Bevooroordeeld zijn
En Eli zeide tot haar: Hoe lang zult gij u dronken aanstellen? Doe uw wijn van u.
1 Samuël 1:14

Kostbare (les)tijd
Leer ons alzo onze dagen tellen, dat wij een wijs hart bekomen.
Psalm 90:12

Mijn kinderen
Ik heb geen meerdere blijdschap dan hierin dat ik hoor dat mijn kinderen in de waarheid wandelen.
3 Johannes:4

Niet tergen
Gij vaders, tergt uw kinderen niet, opdat zij niet moedeloos worden.
Kolossenzen 3:21

Ik weet het niet
En indien iemand van u wijsheid ontbreekt, dat hij ze van God begere, Die een iegelijk mild geeft, en niet verwijt; en zij zal hem gegeven worden.
Jakobus 1:5

Bezielend onderwijs
Alleenlijk wacht u en bewaar uw ziel wel … en gij zult ze uw kinderen … bekendmaken.
Deuteronomium 4:9

Eerst onderwijs krijgen
De HEERE is goed en recht; daarom zal Hij de zondaars onderwijzen in de weg.
Psalm 25:8

Waar gaat het om?
Hij is machtig te vernederen degenen die in hoogmoed wandelen.
Daniël 4:37b

Verkeerd voorbeeld
En hij dronk van die wijn … en hij ontblootte zich.
Genesis 9:21a

Wijs of dwaas
De vreze des HEEREN is het beginsel der wetenschap …
Spreuken 1:7a

Kindbeeld
En Adam … gewon een zoon naar zijn gelijkenis, naar zijn evenbeeld.
Genesis 5:3

Vorm geen verhindering
… en verhindert hen niet.
Markus 10:14

Verschil in gaven
En de ene gaf hij vijf talenten en de ander twee en de derde een …
Mattheüs 25:15

Grote verantwoordelijkheid
Maar zijn bloed zal Ik van uw hand eisen.
Ezechiël 3:18b en 20b

Levensklimaat
En weet dit, dat in de laatste dagen ontstaan zullen zware tijden. Want de mensen zullen zijn liefhebbers van zichzelf …
2 Timotheüs 3:1 en 2a

Zeg het maar
Zou iets voor de HEERE te wonderlijk zijn?
Genesis 18:14a

In herinnering blijven
Waar is de HEERE, de God van Elia? ja, Dezelve?
2 Koningen 2:14m

Een zaaier
… Zie, een zaaier ging uit om te zaaien.
Mattheüs 13:3

Vreemd slot
Kinderkens, bewaart uzelf van de afgoden.
1 Johannes 5:21

Woord vooraf

Als voorwoord noem ik enkele vragen en antwoorden uit De Grote Catechismus van Westminster (1648) tot nadere bezinning van elke onderwijsgevende. (Prof. dr. A. Baars en Thera Baars-Tanis, Gewogen woorden. De Belijdenis, de Grote en de Kleine Catechismus van Westminster, De Banier, Apeldoorn 2014, pag. 151-155)

Vraag 123: Hoe luidt het vijfde gebod?

Antwoord: Het vijfde gebod luidt: ‘Eer uw vader en uw moeder, opdat uw dagen verlengd worden in het land dat u de HEERE uw God geeft.’¹

1. Ex. 20:12.

Vraag 125: Waarom worden leidinggevenden aangeduid met vader en moeder?

Antwoord: Leidinggevenden worden aangeduid met vader en moeder om hen in alle plichten ten opzichte van hun ondergeschikten te leren om net als natuurlijke ouders, liefde en genegenheid te uiten, in welke verhouding ze ook tot elkaar staan.¹ Daarnaast worden ondergeschikten hierdoor aangespoord tot grotere gewilligheid en blijdschap in het vervullen van hun plichten ten opzichte van hun leidinggevenden, alsof zij hun ouders waren.²

1. Ef. 6:4; 2 Kor. 12:14; 1 Thess. 2:7-8,11; Num. 11:11-12.

2. 1 Kor. 4:14-16; 2 Kon. 5:13.

Vraag 126: Wat is het algemene doel van het vijfde gebod?

Antwoord: Het algemene doel van het vijfde gebod is het uitoefenen van de plichten die we in onze verschillende verhoudingen als ondergeschikten, leidinggevenden of gelijken aan elkaar verschuldigd zijn.¹

1. Ef. 5:21; 1 Petr. 2:17; Rom. 12:10.

Vraag 129: Wat wordt van leidinggevenden ten opzichte van hun ondergeschikten geëist?

Antwoord: Van leidinggevenden wordt geëist dat zij, volgens het gezag dat ze van God ontvangen hebben en de verhouding waarin zij staan, hun ondergeschikten liefhebben¹, voor hen bidden², hen zegenen³, onderwijzen⁴, raadgeven en vermanen.⁵ Ze moeten degenen die goed doen aanmoedigen⁶, prijzen⁷ en belonen⁸, en degenen die kwaad doen afkeuren⁹, terechtwijzen en bestraffen.¹⁰ Er wordt van hen verwacht dat ze hun ondergeschikten beschermen¹¹ en hen van alles wat voor ziel¹² en lichaam¹³ nodig is, voorzien. Door middel van ernstig, wijs, heilig en voorbeeldig gedrag verheerlijken ze God¹⁴, verwerven ze eer voor zichzelf¹⁵ en houden zo het gezag dat God op hen gelegd heeft in stand.¹⁶

1. Kol. 3:19; Tit. 2:4.

2. 1 Sam. 12:23; Job 1:5.

3. 1 Kon. 8:55,56; Hebr. 7:7; Gen. 49:28.

4. Deut. 6:6-7.

5. Ef. 6:4.

6. 1 Petr. 3:7.

7. 1 Petr. 2:14; Rom. 13:3.

8. Est. 6:3.

9. Rom. 13:3-4.

10. Spr. 29:15; 1 Petr. 2:14.

11. Job 29:12-17; Jes. 1:10,17.

12. Ef. 6:4.

13. 1 Tim. 5:8.

14. 1 Tim. 4:12; Tit. 2:3-5.

15. 1 Kon. 3:28.

16. Tit. 2:15.

Vraag 130: Waaruit bestaan de zonden van leidinggevenden?