Het
zout
der
aarde

Peter Masters
Het zout der aarde - Getuigen naar het voorbeeld van Jezus en Zijn discipelen
© B.V. Uitgeverij De Banier, Apeldoorn 2018
Oorspronkelijke titel: Biblical Strategies for Witness
Oorspronkelijke uitgever: The Wakeman Trust, Londen 1994
Vertaling: Prealabel/E.M. de Boer-van Vliet
Omslagontwerp en vormgeving: José van der Meer
ISBN 978 94 0290 6608
c-NUR 712-012

www.debanier.nl

Alle rechten voorbehouden.
Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of op welke andere wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

Het
zout
der
aarde

Getuigen naar het
voorbeeld van Jezus
en Zijn discipelen

Peter Masters

Vertaald door E.M. de Boer-van Vliet

Inhoud

Voorwoord

1. Inspiratie en volharding voor persoonlijk getuigen

2. God zet middelen in

3. De open zenuw raken

4. Strategieën voor verschillende soorten ongelovigen

5. De onwetende en onverschillige

6. De hoogmoedige

7. De egoïst

8. De overtuigde atheïst

9. Vragen beantwoorden

Voorwoord

Een voorwoord is niet meer dan een vóór-woord. Inleidend en derhalve bescheiden van aard. Om ruimte te bieden aan de woorden van Peter Masters. Zijn woorden zijn bedoeld om onze aandacht te vestigen op de stem van de Meester. Hoe heeft Hij gesproken in ontmoetingen met mensen van allerlei snit? Hoe gaan Zijn discipelen in dat voetspoor verder? En wij?

Jezus zegt dat Zijn discipelen het zout der aarde zijn (Matth. 5:13). Zout heeft twee functies. Het verleent smaak en het weert bederf. Die functies komen alleen dán tot hun recht, wanneer het zout niet samenklontert of afgezonderd wordt, maar verbinding aangaat met een gerecht.

In die zin onderstreept dit boek de verantwoordelijkheid die wij hebben om ons niet terug te trekken uit de wereld, maar onze medemens te ontmoeten en te spreken. Dit boek kan ons helpen om met andere ogen naar onze familieleden, vrienden, buren en collega’s te kijken. Het wekt verlangen een middel te zijn in Gods hand om een leidsman tot Christus te zijn. Het ontdekt ons aan onze verlegenheid om te spreken, onze mensenvrees om te getuigen en verdiept de noodzaak van het geleid te worden door de Heilige Geest.

Van heler harte aanbevolen!

Ds. A.A.F. van de Weg

Hoofdstuk 1

Inspiratie en volharding voor
persoonlijk getuigen

Door dit hele boek heen wordt verondersteld dat de lezers mensen zijn die in hun oren de woorden van de grote opdracht horen en graag willen dat het Evangelie van verlossende liefde wordt verspreid in de plaats waar God hen heeft gesteld. Misschien beseffen we niet hoe veel praktische en gedetailleerde richtlijnen de evangeliën en de Handelingen der apostelen bevatten voor iedereen die actief betrokken is bij persoonlijk getuigen en preken. (Bijna alles in dit boek is net zo toepasbaar op persoonlijk getuigen als op preken, al hebben we voornamelijk het getuigen in gedachten.)

Zijn we er ons bijvoorbeeld van bewust dat de Heere Jezus Christus gerichte strategieën hanteerde voor verschillende soorten ongelovigen? En dat wij die kunnen bestuderen en toepassen? De Heere maakte duidelijk onderscheid tussen mensen die onverschillig stonden ten opzichte van hun geestelijke staat en degenen die vertrouwden op hun eigengerechtigheid. Voor elke groep koos Hij een andere benadering. Deze verschillende methoden om het Evangelie te brengen, zijn eenvoudig op te sporen in de prediking en het getuigenis van zowel Christus als Zijn apostelen. Tevens gebruikte de Heere regelmatig bepaalde ‘technieken’ om het denken van al Zijn hoorders open te zetten.

Niet alleen is onze Heere een volmaakte Verlosser en Leraar, Hij is in alle dingen ook een volmaakt Voorbeeld voor ons. Aan ons de taak om de grote wijsheid van Zijn methoden te leren kennen en te bestuderen. Weten we hoe we voor een bepaald type ongelovige moeten preken en getuigen zoals Christus dat gedaan zou hebben?

Weten we hoe we het denken van zowel onverschillige mensen als intellectuelen kunnen aanspreken zoals Paulus dat op zijn eigen bijzondere wijze deed? Zijn wij in staat om door te dringen tot de vooroordelen die mensen hebben? Kunnen wij voorbij hun argwaan komen en hun interesse wekken, zoals de Heere en Zijn apostelen deden?

In dit boek worden alléén de methoden van de Heere en Zijn apostelen zorgvuldig onderzocht. We bieden geen wijsheid of technieken van onszelf en leveren zelfs geen bescheiden bijdrage van eigen ervaringen. Het getuigende voorbeeld van het Nieuwe Testament is meer dan voldoende om ons te fascineren en stimuleren.

Als lezers op zoek zijn naar hedendaagse nieuwigheden en ideeën, zal dit boek hen niet verder helpen. Dit boek is namelijk niets meer en niets minder dan een poging om nauwkeurig te kijken naar de Verlosser en Zijn apostelen en van hen te leren.

Maar voordat we deze onovertroffen methoden gaan onderzoeken, denken we na over de Bijbelse opdracht tot persoonlijk getuigen en de diverse aspecten van persoonlijke en geestelijke voorbereiding daarop.

Hoe je het ook wendt of keert, het persoonlijk getuigenis is de meest effectieve methode om het Evangelie te verbreiden onder massa’s ongeredde mensen. We zijn er vast van overtuigd dat de prediking een centrale plaats inneemt. Zij is speciaal door God ingesteld als een telkens terugkerend aanbod van de weg van de verlossing. Maar de belangrijkste methode van de Heere om mensen onder het gehoor van de Evangelieprediking te brengen, was altijd het persoonlijk getuigenis van individuele gelovigen. Verder is persoonlijk getuigen vaak het belangrijkste middel dat de Heilige Geest gebruikt om een zondaar op de weg van de zaligheid te brengen. In Handelingen 8 lezen we over ‘een grote vervolging tegen de gemeente die te Jeruzalem was’ en dat ‘zij allen verstrooid [werden] door de landen van Judea en Samaria, behalve de apostelen’. Gewone gelovigen, onder wie maar een paar predikers, werden uit de stad waar zij woonden verdreven en vluchtten naar andere gebieden. Maar dan lezen we hoe zij reageerden: ‘Zij dan nu die verstrooid waren, gingen het land door en verkondigden het Woord’ (vers 4).

In het Grieks staat er eenvoudigweg dat ze overal gingen evangeliseren. Vanaf de eerste dag dat de gemeente van Jezus Christus bestond, hebben gelovigen op een persoonlijke manier aan de grote opdracht gehoor gegeven. Overal waar zij heen gingen getuigden gewone kerkleden van hun geloof en maakten zij het Evangelie bekend. Ze geloofden vast dat de taak van persoonlijk getuigen was ingesteld door Christus, hun enige Heere en Redder.

Persoonlijk getuigen is echter moeilijk en vaak risicovol. Het maakt ons kwetsbaar voor smaad en vijandigheid. Het kan een loopbaan ontwrichten. Het kan een gezin verdelen. Het kan ons vrienden kosten. Het zal vaak leiden tot schaamte en afwijzing. Meestal is het een ‘langzaam’ proces, waarbij het – zo is de ervaring van sommigen – maanden en zelfs jaren van afwijzing kan kosten voordat iemand positief reageert. Voor veel christenen betekent het een strijd met hun eigen, diepgewortelde verlegenheid.

Geen wonder dat deze taak zo gemakkelijk uit beeld verdwijnt. Geen wonder dat we er de voorkeur aan geven om onze inspanningen te richten op ‘georganiseerde’ Evangelieverspreiding, zoals het onderwijs op de zondagsschool (al willen we op geen enkele manier het belang van de zondagsschool onderschatten). Geen wonder dat we de neiging hebben om evangelisatie over te laten aan ‘professionals’ die daartoe geroepen zijn. Geen wonder dat we in onze kerken liever alternatieven bedenken, hoe kostbaar en uitgebreid die ook zijn, om onkerkelijken aan te trekken.

We hebben het nodig om telkens weer aangespoord en geïnspireerd te worden om te evangeliseren. Dit boekje is een poging om een goed doordacht persoonlijk getuigenis te stimuleren, al zal veel van het materiaal, zoals gezegd, hopelijk ook bruikbaar zijn voor predikers en andere sprekers. Een groot deel van dit boek wordt besteed aan de bestudering van de strategieën die de Verlosser gebruikte ten opzichte van onbekeerden. In andere hoofdstukken poogt de auteur te laten zien dat mensen die getuigen en preken écht als instrumenten kunnen worden ingezet. De soevereine God gebruikt namelijk de Bijbelse redeneringen en overtuigende argumenten van Zijn volk voor de wedergeboorte en bekering van Zijn uitverkorenen.

We beginnen met een aantal zaken waarover we moeten nadenken, wil het persoonlijk getuigenis (en, in het geval van predikers, regelmatige evangelisatorische prediking) enthousiast en effectief blijven.

1. Een kwestie van innerlijke overtuiging

Persoonlijk getuigen moet een zaak van overtuiging zijn. De woorden van het persoonlijk getuigenis moeten tot het hart spreken, met onweerstaanbare overtuigingskracht. Geen enkele gemeente van God zal ooit tot een serieus getuigenis komen als de mensen er niet écht van overtuigd zijn dat God hun de opdracht tot deze taak heeft gegeven. De moeilijkste taken van het christelijke leven worden alleen met ijver en volharding gedaan als we ons ertoe gedreven voelen die als opdracht van God te doen. Een kerk zonder erediensten kunnen wij ons niet voorstellen, maar in de gedachten van de Heere is een niet-getuigende christen net zo ondenkbaar. Denk aan de woorden van de grote opdracht: ‘Gaat dan heen, onderwijst al de volken’ (Matth. 28:19-20). Sprak Christus deze woorden alleen tot Zijn discipelen? Of zijn ze aan hen gericht en daarmee ook aan al degenen in alle eeuwen na hen? Duidelijk het laatste, want daarna zei Christus: ‘En zie, Ik ben met ulieden al de dagen tot de voleinding der wereld.’ De opdracht wordt aan ons allen gegeven om iedereen te bereiken.

De bekende woorden van Petrus laten zien hoe de apostelen de taak van het getuigen onderwezen: ‘Maar heiligt God de Heere in uw harten; en zijt altijd bereid tot verantwoording aan een iegelijk die u rekenschap afeist van de hoop die in u is, met zachtmoedigheid en vreze’ (1 Petr. 3:15).

De Heere moet de hoogste plaats in ons hart hebben en getuigen moet onze belangrijkste en hoogste taak zijn. We moeten altijd bereid zijn om het Evangelie uit te leggen en ons persoonlijk getuigenis te geven, zelfs al wordt deze vraag gesteld door iemand die ons vervolgt (in die situatie heeft Petrus deze woorden geschreven).

In Kolossenzen 4:5-6 zegt Paulus min of meer hetzelfde: ‘Wandelt met wijsheid bij degenen die buiten zijn, de bekwame tijd uitkopende. Uw woord zij allen tijd in aangenaamheid, met zout besprengd, opdat gij moogt weten hoe gij een iegelijk moet antwoorden.’

In Filippenzen 2:14-16 vertelt hij hoe wij als lichten moeten schijnen in de wereld, ‘voorhoudende het woord des levens’. Deze aansporing is niet alleen gericht tot predikers, maar ook tot de gewone gemeenteleden van Filippi.

Gehoorzamen wij de Heere op dit vlak? Hebben wij een getuigenis? Proberen we onbekeerde familieleden, collega’s, medestudenten en buren te bereiken? Zijn we voortdurend uit op gelegenheden hiervoor in alle contacten die we onderhouden? Zo niet, voelen we dan geen schaamte? Hebben we niet de drang om te bidden om hulp en om hierin te verbeteren? Hoe zullen we de Heere ooit onder ogen kunnen komen als ons leven voorbij is gegaan zonder dat wij Hem hebben gehoorzaamd en Hem hebben vertegenwoordigd? Als we vast overtuigd zijn – wat we zouden moeten zijn – van de roeping en het bevel van de Heere, is dat voor ons een enorme stimulans om dit werk te doen.

In de afgelopen jaren hebben we gezien hoe een verlies aan overtuiging het zondagsschoolwerk van veel kerken heeft verwoest. Het is een onweerlegbaar feit dat wanneer gelovigen hun overtuiging wat betreft de noodzaak van evangelisatorische zondagsscholen beginnen te verliezen, hun kracht en interesse afnemen en deze scholen sluiten. Het zondagsschoolwerk kost te veel moeite en inspanning om mee door te gaan, tenzij er een echte overtuiging leeft in het hart van Gods volk.

Hetzelfde geldt voor persoonlijk getuigen. Alleen als we ervan overtuigd zijn dat God ons het verkondigen van de verzoening heeft opgedragen (2 Kor. 5:18-20), zetten wij ons in voor getuigen. Alleen als we beseffen dat we de opdracht hiervoor van de Heere hebben ontvangen, zullen we onze roeping volgen en vervullen.

Verder moeten we het belangrijke principe in gedachten houden dat wordt onderwezen in Efeze 4:16, namelijk dat de groei van een gemeente, zowel in aantal als in geestelijk opzicht, afhankelijk is van volledige deelname door alle leden. Paulus spreekt erover dat ‘het gehele lichaam bekwamelijk samengevoegd en samen vastgemaakt zijnde, door alle voegselen der toebrenging, naar de werking van een iegelijk deel in zijn maat, de wasdom des lichaams bekomt, tot zijns zelfs opbouwing in de liefde’. Als individuele gelovigen niet getuigen, zal het lichaam niet groeien.

Onthoud dat op de Pinksterdag op elke discipel tongen ‘als van vuur’ rustten, omdat iedereen een lichtdrager moest zijn; een getuigenisdrager. Als we kijken naar Efeze 4:11-12, zien we dat Paulus daar het ultieme doel van het prediken van het Evangelie verwoordt, namelijk dat het de heiligen volmaakt tot het werk van heel hun bediening (de letterlijke betekenis van dit gedeelte). Predikers hebben de verantwoordelijkheid om de kerkelijke familie als geheel voor te bereiden, toe te rusten en aan te sporen tot de grote taak van het getuigen.

Het hoeft ons niet te verbazen dat in het boek Openbaring elke plaatselijke gemeente wordt gesymboliseerd als een kandelaar of lichtdrager. Elke gelovige moet een levende brief zijn – ‘bekend en gelezen van alle mensen’ (2 Kor. 3:2). Hoe zit het met Gods zalving van grote predikers? Is dat niet de wijze waarop God, door de geschiedenis heen, de grootste geestelijke oogsten heeft teweeggebracht? Zijn de grootste zegeningen niet voortgekomen uit opwekkingen en reveilbewegingen? Wat zouden we graag willen dat de Heere op zo’n manier werkte dat wij nooit hoefden te zwoegen! Soevereine opwekkingen van genade zijn inderdaad zeer bijzondere tijden van grote zegen. Maar waar staat in de Schrift dat de Heere in zulke perioden het werk opschort dat door menselijke instrumenten wordt gedaan? Feit is dat God juist in tijden van opwekking persoonlijke getuigenissen op grote schaal gebruikt.

In de tijd dat C.H. Spurgeon in de Metropolitan Tabernacle in Londen preekte, was het persoonlijk getuigenis veruit het belangrijkste middel waardoor buitenstaanders naar de diensten kwamen. Dit was ook het geval in de jaren van opwekking. De archieven van de Metropolitan Tabernacle bevatten van iedereen die tijdens de Spurgeon-periode lid van de kerk wilde worden een samenvatting van zijn of haar getuigenis. Uit deze samenvattingen blijkt dat het merendeel van de bekeerlingen mensen van de plaatselijke werkende klasse waren, die door het persoonlijk getuigenis van Tabernacle-leden onder het gehoor van de prediking waren gebracht.

In het opwekkingsjaar 1859 was de overgrote meerderheid van degenen die aan het ledental van de Tabernacle waren toegevoegd op hun werk voor het eerst uitgenodigd door een gemeentelid dat had getuigd.

Daarom wekt het geen verbazing wat C.H. Spurgeon aan zijn kudde schreef toen hij herstellende was van een ziekte: ‘Ik hoop dat iedereen vastbesloten is om in elk geval één nieuw iemand mee te brengen om het Woord te horen.’ De mensen waren eraan gewend zulke oproepen te horen, want daar werd in de Tabernacle in die dagen steeds de nadruk op gelegd. Tijdens gebedsbijeenkomsten deed Spurgeon regelmatig zulke oproepen en hij besteedde veel aandacht aan ‘het grote leger van persoonlijke arbeiders’ binnen de gemeente.

De beste manier om te beginnen met persoonlijk getuigen is om deze activiteit tot een kwestie van diepe innerlijke overtuiging te maken. Vanuit de Bijbel moeten we ervan overtuigd raken dat het de door God gegeven taak van alle gelovigen is om actief te blijven in het spreken over geestelijke zaken met de mensen om ons heen.

2. Een kwestie van plicht en geweten

Persoonlijk getuigen dient niet alleen een kwestie te zijn van innerlijke overtuiging, maar we moeten onszelf er ook aan verbinden als een kwestie van plicht en geweten. We weten dat plichtsgevoel de innerlijke overtuiging versterkt. Als we de overtuiging hebben dat de Bijbel ons opdraagt om te getuigen, zal een sterk plichtsgevoel verdere toewijding, doorzettingsvermogen en volharding versterken.

In Romeinen 12 worden we onderwezen om onze lichamen te stellen tot een levende offerande. Dit geldt net zozeer voor getuigen als voor de andere taken binnen het christelijk leven. Er zijn momenten waarop een moeder zich bij het huishouden te uitgeput en uitgeblust voelt om eten voor het gezin klaar te maken. Ze is er verstandelijk volkomen van overtuigd dat het nodig is om te eten, maar met alleen overtuiging zal ze het werk niet altijd voor elkaar krijgen. Op zulke momenten handelt ze puur uit plichtsbesef en verantwoordelijkheidsgevoel. Wanneer andere gevoelens uitvallen, motiveert de plicht. We moeten het doen! Dat is het verschil tussen overtuiging en plicht.

Het is onze plicht om op te staan en aan de slag te gaan. Het is onze plicht om christelijk dienen vol te houden wanneer ons gevoel niet meewerkt zoals zou horen.

Wat betreft het getuigen, is het goed om onszelf regelmatig af te vragen: ‘Wat heb ik deze week gedaan? Wat heb ik over de Heere verteld? Heb ik gebeden om gelegenheden daarvoor? Ben ik een getrouwe of een onnutte dienstknecht geweest?’ We moeten gewetenswroeging krijgen als we het laten afweten wat ons persoonlijk getuigenis betreft. Kunnen we er ons gemakkelijk onder voelen als we niet getuigen? Staat onze gemeente het toe dat we het prima vinden om ons voor onbepaalde tijd terug te trekken van alle persoonlijke pogingen om ongeredden te bereiken?

Gewetensvol omgaan met persoonlijk getuigen is essentieel, om de vrij voor de hand liggende reden dat het een vorm van christelijk dienen is waaraan geen leiding wordt gegeven. Krachtig leiderschap vanuit de gemeente kan de zondagsschool organiseren, jongerenwerk, bezoekwerk en alle andere activiteiten van een plaatselijke gemeente regelen. Maar het persoonlijk getuigenis dan? Wat gebeurt er als een gelovige op zijn werk, op school of thuis in het gezin is? Op zulke plaatsen kan de leiding van de kerk niet helpen of stimuleren. De vriendelijke aansporing en het ritme van het plaatselijke gemeenteleven kunnen daar niet komen. De christen is daar alleen, buiten de invloed van de georganiseerde activiteiten. Juist voor het eenzame getuigen, zonder steun van buitenaf, zijn een sterk plichtsbesef en trouw het meest essentieel.

In zijn brief aan de Filippenzen schreef Paulus hoezeer hij hun gebed voor hem waardeerde, vooral het gebed dat hij een goede getuige zou zijn tijdens zijn komende rechtszaak en mogelijke executie (Fil. 1:19-20). Boven alles wilde hij op een moment van beproeving de Heere niet in de steek laten. Hij warmde zich aan hun gebed om vrijmoedigheid en doorzettingsvermogen te ontvangen. Het was voor hem een kwestie van het geweten dat hij de Heere niet zou afvallen. Kunnen wij onszelf en andere gelovigen niet leren om zo te denken en te voelen? ‘En wee mij’, zo zegt de apostel, ‘indien ik het Evangelie niet verkondig!’

3. Een kwestie van verlangen

Persoonlijk getuigen moet ook een zaak van groot verlangen zijn. De apostel Paulus vertelt ons dat hij bereid was om allerlei verdrukkingen te verduren ‘om de uitverkorenen, opdat ook zij de zaligheid zouden verkrijgen, die in Christus Jezus is, met eeuwige heerlijkheid’ (2 Tim. 2:10). Hij zag toekomstige gelovigen voor zijn geestesoog, mensen die nederig zouden worden en Christus lief zouden krijgen. En omwille van hen was hij bereid elke moeilijkheid te verdragen en hun het Evangelie te verkondigen. Ook wij kunnen onszelf eraan herinneren dat de Heere op elke plaats een volk heeft en dat ook zij door het Evangelie gered moeten worden van onwetendheid, dwaasheid, zonde en verdriet.

De Heere heeft ons op onze huidige plek in het leven gesteld om tot zegen te zijn voor degenen die gered zullen worden. Daarom moeten we veel begrip en gevoel hebben voor alle mensen. Denk aan Paulus en zijn diepe verlangen dat zijn landgenoten zich bekeerden. Het was voor hem ‘een grote droefheid, en mijn hart een gedurige smart’, zo schreef hij. Hij verlangde ernaar dat zij de Waarheid zouden inzien en tot Christus zouden komen. ‘Broeders, de toegenegenheid mijns harten en het gebed dat ik tot God voor Israël doe, is tot hun zaligheid’ (Rom. 9:2 en Rom. 10:1).

Om over de moeilijkheden van het persoonlijk getuigenis heen te komen, hebben we de drijvende kracht van mededogen en verlangen nodig. We moeten door God gebruikt willen worden. We moeten ernaar verlangen een andere ziel tot zegen te zijn. We moeten een diepe drang hebben om de Heere te behagen op dit gebied en ons sterk maken voor Hem. We moeten gevoel hebben voor de mensen om ons heen.

De Verlosser geeft ons het voorbeeld. Hij was zo betrokken bij de mensen, dat Hij op weg naar Golgotha treurde over de dochters van Jeruzalem. Wanneer onze gevoelens ons in de steek laten, moeten we dringend bidden dat de Heere ons nieuwe kracht zal geven en de hartelijke betrokkenheid bij anderen in ons zal herstellen. We moeten vechten tegen ons egoïsme en onze gerichtheid op onze eigen belangen. We moeten medelijden hebben met het geestelijke bankroet van anderen.

4. Een kwestie van vurige ijver

Als ons persoonlijk getuigenis méér wil zijn dan een praatje van vijf minuten en als we door de onverschilligheid van mensen om ons heen heen willen dringen, moet het getuigenis met vurige ijver gepaard gaan. Koning David schreef in Psalm 69: ‘De ijver van Uw huis heeft mij verteerd.’ Toen de discipelen de vurigheid bij hun Verlosser zagen, wisten zij dat deze woorden de juiste norm waren voor een oprechte dienaar van God (Joh. 2:17).