RAADSELS OM DE DRAKENSBERGEN

Edward Smitserie:

Deel 1: Gevecht in de rimboe

Deel 2: Speurtocht naar vermisten

Deel 3: Raadsels om de Drakensbergen

Johan Hidding
Raadsels om de Drakensbergen – Edward Smitserie, deel 3
© B.V. Uitgeverij De Banier, 2011
Oorspronkelijke uitgever: J. H. Kok, Kampen, 1961
Omslagfoto: Stock.XCHNG
Omslagontwerp en vormgeving: Janneke Paalman
ISBN 978 90 336 09077
NUR 283, 284, 285

www.debanier.nl

Alle rechten voorbehouden.
Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of op welke andere wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

… Er is iets aan de hand! denkt Edward Smit en hij sluipt de nacht in, terwijl zijn vriend Wielema, de piloot, achterblijft, en de leeuwen brullen …

1
HET VLAMMENDE RAVIJN

In Zuid-Rhodesië branden de steppen.

Edward Smit, op weg naar Zuid-Afrika, kijkt even met een bedenkelijk gezicht naar de ontzaglijke rookwolken die als langgerekte onweersbuien boven de wildernis hangen. Veel aandacht kan hij er niet aan besteden. De jeep en de weg eisen zijn aandacht op. De weg is slecht en de jeep is ook niet al te best meer. Die is tijdens de tocht al vaak defect geweest. Hij kan maar beter de grootste kuilen vermijden – ook met het oog op zichzelf en zijn vriend Wielema de piloot, de eigenaar van de jeep, die zwijgend naast hem zit te roken.

‘Denk je om je peukje, straks, Wielema?’ vraagt Edward met een lachje. ‘’t Wil hier wel vlam vatten, geloof ik.’

‘Nu je ’t zegt … ja.’ De piloot lacht breed. En terwijl hij naar het oosten wijst, waar het rookgordijn zwaar en uitgestrekt over de bossen schuift, zegt hij: ‘We zullen maar niet proberen er een stokje voor te steken, wel? ’t Lijkt wel een kunstmatige avond.’

‘Of een veldslag.’

‘Jongetje, waar denk je aan! We trekken door een vreedzaam land. Veel avonturen zullen we wel niet beleven.’

‘Dat zou me spijten!’ roept Edward geschrokken.

Wielema barst uit in een daverende lach. Edward neemt een bocht. Voor hen ligt een heuvel. Dat is niets nieuws. Ook niet dat daarachter een zware rookwolk hangt. Pas als ze de andere helling afrijden, zien ze het vuur. Het heeft een ontzaglijk stuk bos vernield. Zwart en walmend ligt het daar uitgestrekt. Verderop woedt de brand nog voort …

‘Hoe zit het, Edward … We kunnen wel eens terug moeten.’

Edward knikt. Niet voor niets heeft hij al telkens naar die wolken gekeken. Op een omweg zit hij niet te wachten. Ze zijn al laat. Oom Theodoor, die in Bulawayo op hen zal wachten, begint zich waarschijnlijk al af te vragen waar ze blijven …

‘Remmen maar, Edward. Dat wordt niks. Daar kunnen we niet doorheen.’

Nee. Het is wel duidelijk. Vlammen versperren de weg. Remmen dus. Maar …

‘Wielema! Het lukt niet!’

‘Wat?’

De wagen stormt de helling af, het vuur tegemoet … Op dat moment weet Wielema dat hij een ezel is geweest. Waarom heeft hij die ouwe jeep gekocht! Omdat er op dat moment en op die plaats niets beters voorhanden was. Stommeling die hij is geweest! Daar rijden ze nu met open ogen hun ondergang tegemoet. De remmen van het oude mormel weigeren – maar de wielen weigeren niet. Die suizen in steeds grotere vaart de helling af.

Wild kijkt de piloot, kijkt ook Edward om zich heen. Kunnen ze niet ergens afbuigen? Daar?

‘Edward, daar!’ Wielema wijst.

Edward knikt heftig, schudt echter bijna gelijktijdig zijn hoofd, en een moment ziet Wielema zijn ogen, wijd en ontzet. Nog net op het nippertje heeft Edward ontdekt dat zich daar een kloof bevindt. En dus raast het op hol geslagen voertuig verder in de richting van de gloed, die als een reusachtige reflector op onveiligheid wijst. Het is afschuwelijk! Wat moeten ze?

Wielema ziet dat Edward vertwijfelde pogingen doet om de remmen te laten functioneren … Het lukt hem niet. Dan zal het ook hem niet lukken. Edward staat op technisch gebied zijn mannetje! Een woeste walm van smeulend hout en plantenresten dringt in hun neusgaten.

‘Wielema! Wat doen we! Springen?’

‘Wacht even! Kun je hem nog houden?’

Edward knikt. Star staan zijn ogen. De wagen heeft nu een ontzettende snelheid. Ze rijden tussen twee walmende woudranden. Voor hen is het vuur, naast hen zijn ravijnen. Een sprong is heel gevaarlijk. Wat … wat … Het zicht is nu uiterst beperkt. Soms zien ze niets.

Wielema heeft de kaart gegrepen en tuurt erop. Zijn ogen tranen. Verderop moet een bocht zijn, een tamelijk scherpe. Waar precies? Ginds ergens … Het is bijna onmogelijk om iets te zien. Links laait het vuur. Als daar die bocht is, zullen ze rechtsaf gaan. Maar is dat nog te doen met deze uitzinnige snelheid? Het kan haast niet.

‘Edward – verderop is een bocht! Een haakse …’

Edwards gezicht is grauw van de rook en de spanning. ‘Die halen we niet! Wielema! Die kunnen we niet nemen. We …’

Hij hoest. Hij knippert met zijn ogen. Edward zou er even met zijn zakdoek overheen willen strijken, maar hij houdt zelfs met twee handen maar amper de wagen op de weg. En links en rechts gapen de ravijnen … tenminste daarnet nog … Kunnen ze hier uit de wagen springen? Ze breken hun nek! Op de weg of in de kloof. Maar verderop wacht die fatale bocht. Toch springen dan?

Het vuur! Als gloeiende roofdieradem slaat de brandlucht hen in het gezicht. Ze razen erdoorheen, weten echter al dat het vergeefs zal zijn. Verderop laait een tweede front van vlammen. Het spoedt zich voort naar de weg …

Verstard zitten ze in de brullende wagen. Ieder besluit dat ze nemen, blijkt het volgende moment al onuitvoerbaar te zijn. Nog even menen ze een kans te zien – dan zien ze niets meer. Een zware, wentelende rookwolk beneemt hun de laatste meters zicht. Daarachter flikkeren vlammen …

‘Edward!’

Een vreselijke slag … Edward omklemt het stuurwiel. Suizend slingert hij door de ruimte. Dit is de bocht geweest, nu smakt hij neer in het ravijn.

‘Wielema!’

‘Wielema!’

Nog half versuft schuifelt Edward opzij en voelt. Hij kreunt. En weer voelt hij. Donker is het. En hij kan haast geen lucht meer krijgen. Maar nu voelt hij toch iets … Is dat Wielema’s been? Ja. Verwezen schuiven zijn vingers eromheen. In zijn hoofd suist het, alsof er een zware regen valt. Er bonkt ook iets. Is dat de wagen? Stormt die nog ergens voort door de diepte? Ja.

Nee. Het is in zijn hoofd. Een vreemd gedreun. En bonzend slaat zijn hart. Dat weet hij ineens ook. En verder weet hij nog dat hij hier ligt, maar dat kan hij niet goed begrijpen. Wel dat zijn vingers om Wielema’s been heen liggen. Het ligt stil, dat been. Dan zal het wel gebroken zijn.

Duizelig probeert hij overeind te komen. Hij heeft steeds maar het gevoel dat dit noodzakelijk is. Maar hij kan niet goed denken, hij weet niet wat er gebeurd is. Alleen dit weet hij: het is iets vreselijks.

‘Wielema …’ Als hij die naam noemt, doen zijn kaken zeer. ‘Wielema …’

Er komt geen antwoord. Ook geen licht. Het blijft maar donker. Maar ineens dringt het tot hem door dat er iets voor zijn ogen hangt. Hij rukt het weg. Het blijkt een stuk doek te zijn. Tentdoek? Hè? O ja, maar die lag immers in de jeep! De tent. Waar is de jeep? En waarom geeft Wielema geen antwoord …

Zware rookgolven tuimelen over hen heen, jagen voort door het ravijn. Want daar liggen ze immers in. Dat is wel zeker. In het ravijn. En in de rook. ‘Wielema!’

Wild rukt Edward plotseling aan het been. Dat zoiets onverstandig is, begrijpt hij nog niet, het is nog steeds zo raar doezelig in zijn hersens. Maar nu merkt hij ineens wel dat het onverstandig was, want met verbijsterende vaart en kracht slingert Wielema hem de lucht in. Weer suist het in zijn oren en waar komt hij nu weer terecht …

Op de rand van het ravijn! Jazeker! Daar zit hij, op een soort matras van verende takken. En als hij zich er voorzichtig af laat glijden, botst hij tegen iemand op.

Een arm valt om hem heen. ‘Edward!’

De stem klinkt hees en half verstikt, maar het is die van Wielema. Ja. Ja? Is het dan toch echt waar? Hoe kan dit dan allemaal …

‘Jongen’, zegt Wielema. ‘Wat is er toch … waar …’

Een soort steekvlam schiet door de walm. In dat licht tekent zich iets af. Iets donkers, wat vlakbij ligt … De jeep. Nee, niet de jeep! Het is iets anders. Een … een neushoorn! Een ontzaglijke kolos! Dood?

Ja, ongetwijfeld. Niets beweegt meer. Hij ligt daar roerloos net als de jeep, die iets verderop ligt, met de wielen omhoog.

‘Edward, kom mee! We moeten hiervandaan!’

Wielema rukt aan Edwards arm. Plotseling weet Edward alles weer en nog sneller dan de piloot springt hij opzij en snelt hij langs de neushoorn en langs de jeep. Voor het vuur uit slaat hij een smalle weg in, die nauwelijks te zien is in de grauwe, stinkende mist. Een rotspad. Dat kan hun redding zijn!

‘Mijn voet, Wielema!’

‘Mijn been!’ snauwt de piloot. ‘Vooruit, kerel! Als we niet zorgen dat we uit de buurt komen!’

Ze haasten zich zo veel ze kunnen. Het gruwelijke gevaar jaagt hen voort. De weg slingert zich vreemd door de woestenijen. Het is alsof ze teruglopen. Ze voelen ineens weer de warmte, ruiken de brand. Een rooksliert slingert zich tussen de stenen wanden door. Boven hun hoofd begint het fel te knetteren. Dor hout dat tegen de helling groeit, vat vlam en staat in een oogwenk te branden. Vonken en grote gloeiende dotten dalen op hen neer. Gebukt rennen ze verder. Wielema draagt de koffer. Edward ziet dat nu pas. Dat Wielema daar nog aan gedacht heeft!

Zwijgend, hijgend, haasten ze zich verder. Ze verbijten hun pijn. Ze stormen een bocht om en blijven geschrokken staan. Twintig, vijfentwintig meter verder misschien, springt het vuur over de kloof. De breedte is daar ingekrompen tot een meter of vijf. Struikgewas dat als een groene huif boven het gesteente moet hebben gestaan, maar dat nu verdord is, staat in lichterlaaie: een boog van vuur. Ze kunnen niet verder. Ze moeten wachten, terwijl ook hier telkens brandende plukken en pluizen neerdwarrelen … Wielema’s rug staat in brand!

Edward schiet toe, slaat hem woest. Wielema draait zich geschrokken om.

Edward schreeuwt: ‘Laat je vallen! Je brandt!’

Wielema valt al op zijn rug. Zijn gezicht staat vertrokken. Hij komt natuurlijk onzacht neer, de bodem is keihard en nogal oneffen. Maar de vlammen doven, stelt Edward opgelucht vast.

In Wielema’s ogen ziet hij afgrijzen. ‘Edward, je haar!’

Ook dat brandt al! Edward is een moment versteend. Dan staat hij plotseling op zijn hoofd, zijn benen steken in de lucht. Zijn brandende haren doven. Wielema klemt er ten overvloede nog een mouw omheen. Edward ruikt de lucht van schroeiend haar. Hij gruwt ervan.

‘Ik geloof dat de bui zo’n beetje aftrekt, Edward.’

De stem van Wielema klinkt nogal monter. Edward keert terug in de normale stand. Hij knippert met zijn ogen. Inderdaad, Wielema heeft gelijk. De vurige sneeuw dwarrelt niet meer omlaag. Wel laait de takkenboog nog, verderop, maar daar hebben ze hier geen last van.

‘Dat was niet bepaald leuk’, zegt hij. Zijn stem klinkt een beetje vreemd.

‘Nee’, zegt Wielema. Op zijn gezicht komt even een lachje.

‘Waarom lach je?’ vraagt Edward geprikkeld. ‘Zo leuk vond ik het heus niet! En m’n voet! Ik kan er bijna niet op staan!’

‘Jongen, je bent te benijden! Ik kan ook amper blijven staan, zo’n pijn doen m’n benen! Maar jij kunt tenslotte nog op je hoofd gaan staan! Dat weet ik nu!’

Edward lacht maar mee. Het moet natuurlijk vreselijk dwaas hebben geleken! Wielema gaat zitten. Hij leunt met zijn rug tegen de rotswand en kijkt nadenkend voor zich uit. Edward gaat tegenover hem zitten.

‘Welja’, zegt Wielema. ‘We nemen het er maar eens van. Ik weet wel dat onze benen op de weg liggen, maar ’t is hier niet zo druk.’

‘Zou dit een weg zijn? Ik dacht, dat het een droge rivierbedding was.’

‘Die kan dienstdoen als weg.’

Edward knikt. Wat kan het hem ook schelen. Er zijn wel belangrijkere dingen aan de orde. In de eerste plaats: wanneer kunnen ze verdergaan?

‘Dat brandt daar maar vrolijk door, hè?’ zegt Wielema, terwijl hij een gebaar maakt in de richting van de verkeersweg. ‘Wat een schok, niet? Maar laten we blij zijn dat die kolos ons opving!’

Edward knikt ernstig. ‘Ik wist niet waar ik bleef ’, zegt hij dan. ‘Eerst die rook en toen die botsing. Ik dacht …’

‘De bocht?’ vraagt Wielema met een lachje.

‘Ja. Jij niet dan? Ik dacht: nu vliegen we ’t ravijn in!’

Wielema knikt. Zijn gezicht staat nu ook diep ernstig. ‘Dat dier was natuurlijk op de vlucht voor het vuur’, zegt hij peinzend. ‘Misschien zou hij wel ontkomen zijn. Maar hij heeft ons opgevangen en dat heeft-ie met de dood moeten bekopen.’

‘Ja …’ Edward zwijgt. Het is vreemd, maar hij heeft opeens ontzettend met het dier te doen.

‘Die vuurboog begint nu ook in elkaar te zakken’, zegt Wielema. ‘Zie je wel?’

Edward knikt. Dan vraagt hij: ‘Zeg, Wielema, waarom smeet je mij ineens de lucht in? Ik wist niet wat me overkwam.’

‘Hè?’

‘Ja, ik begrijp het maar niet.’

‘En ik zeker wel? Ik heb niets in de lucht gesmeten! Ik ben op de grond gevallen en jij ook.’

‘Ik rukte aan je been’, zegt Edward hardnekkig. Maar dan stopt hij. Hij krijgt plotseling een vermoeden en hij rilt.

Doordat hij half buitenwesten was van die botsing en de tuimeling, wist hij niet precies wat hij vervolgens deed. Maar nu weet hij het wel! Het was niet het been van Wielema! Over zo’n ontzettende reuzenkracht beschikte de piloot natuurlijk niet. Het is de zogenaamde hoorn van de neushoorn geweest, die hij vasthield. Het dier, dat natuurlijk al bijna van de kaart was, heeft nog even woedend z’n kop bewogen. En dat was voldoende om hem een flinke zwaai te laten maken … Een beetje beschaamd geeft hij uitleg.

Wielema kijkt bedenkelijk. ‘We mogen van geluk spreken’, zegt hij. ‘Maar jij vooral!’

Zwijgend zitten ze dan weer een poosje naast elkaar. Het is windstil in de kloof. De brand heeft er warme lucht doorheen geblazen. Gelukkig zitten ze buiten het bereik van de zon, de bodem van het ravijn ligt in de schaduw. Boven hen is de verblindend blauwe lucht. In de richting van de verkeersweg laait nog steeds de brand. Maar in de tegenovergestelde richting schijnt het vuur zo goed als gedoofd te zijn.

‘Ik stel voor dat we eens gaan kijken hoe het er daar uitziet’, zegt Wielema.

Edward is daar wel voor te vinden. De brandlucht die maar in de kloof blijft hangen, verveelt hem allang.

Het is onmogelijk om de wanden te beklimmen. Ze zullen dus deze weg moeten vervolgen. Wantrouwend kijken ze naar het dak van verbrande takken dat zich verderop bevindt. Een deel is op de bodem van het ravijn gevallen, waar het hier en daar nog nagloeit. Ook bovenin gloeit het nog. Ieder ogenblik kan er weer een deel omlaag komen!

Edward bukt zich, raapt een steen op en gooit hem tegen de gloeiende boog. Het is al meteen goed raak: een groot stuk van de smeulende massa stort omlaag. Tijdens de val wordt de gloed nog even fel in de luchtstroom. Met een plof komen sommige stammetjes neer. Vonken spatten, een tweede steen suist door de lucht en ook de rest van de verkoolde boog valt nu als rossig, verbrokkeld suikerwerk in het ravijn. Voorzichtig zetten ze hun voeten neer. Wie stelt er prijs op een paar verbrande tenen? Heelhuids komen ze door de smeulende massa heen. Even later bereiken ze weer een bocht en nog wat later bereiken ze een modderig gedeelte.

‘Kijk eens …’ zegt Edward, die voorop gaat. Hij wijst schuin naar beneden. In de modder zijn de sporen van autobanden zichtbaar.

Wielema knikt en zegt: ‘Heb ik het al niet gehad over een weg? Nu zie je ’t. We mogen nog wel uitkijken! Straks komt er een wagen om die bocht.’ Hij wijst vooruit.

Edward kijkt naar de modder en de wielsporen, en zegt dan: ‘Wanneer het dezelfde is, dan komt-ie van de andere kant!’

‘Hoe weet je dat?’

‘Nou, kijk maar. Aan de overkant van deze modderplek zie je niet van die lange, natte sporen. Daar is-ie er ingereden, hier is-ie er weer uitgekomen en de natte banden hebben de grond nog eventjes gekneed.’

Wielema knikt. ‘Je hebt een fijne neus’, zegt hij. ‘Voel je niet voor een baan bij de politie? Speurwerk?’ Speurwerk! Alsof hier sprake is van misdaad. Edward lacht even, terwijl hij door het weke gedeelte verder loopt.

De weg blijft zich nog een tijdje voortslingeren tussen wanden van steen. Dat het een uitgedroogde rivier is, blijkt duidelijk. Uiteindelijk stijgt de bedding en even later wordt het uitzicht wijder.

Hoewel er al een tijdje geen sprake meer is van een brandlucht, haalt Edward toch onwillekeurig ruimer adem nu hij het vrije veld voor zich ziet. Er ging iets benauwends uit van die kloof. Iets dreigends. Die hoge, loodrechte rotswanden, die brandlucht eerst, en later … Nou ja, eigenlijk was er later niets meer. Alleen die wielsporen. En die deden toch ook wel een tikje geheimzinnig aan … Onzin natuurlijk!

‘Nou, we zien het, hè?’ zegt Wielema en het klinkt een beetje ontnuchterd. Er is ook inderdaad weinig bijzonders te zien. Ze staan hier aan de rand van een rotsachtige rug. Links rookt het flink, rechts ligt een steppe, die niet door het vuur is aangetast. De rotsen hebben dienstgedaan als een soort brandmuur in een boerderij.

‘Geen sterveling te bekennen’, mompelt Wielema. ‘Een verlaten boeltje, hoor!’

Edward is het roerend met hem eens. ‘Waar kan zo’n auto nu vandaan gekomen zijn’, zegt hij.

‘Ja, m’n beste jongen, daar vraag je me wat. Waar kwam die neushoorn vandaan! Er zal zich wel vaker een levend wezen door deze wildernis verplaatsen.’

‘Jawel. Maar ik had gehoopt dat hier ergens een huis zou staan. Ik heb dorst.’

‘Ik ook. Wat jij hoopte, heb ik ook gehoopt.’

‘We zouden nog eventjes verderop kunnen gaan kijken’, stelt Edward voor. Wielema is niet onwillig. Het is wel een erg warme wandeling, maar wie telt dat als je net aan allerlei gevaren ontsnapt bent? Zwijgend lopen ze langs de rand van de gloeiende glooiing. De zon zakt al behoorlijk.

‘Ik vraag me af wanneer we eindelijk eens in Bulawayo zullen arriveren’, zegt Wielema.

Edward knikt. Even werpt hij een blik achter zich, in de richting van de verkeersweg. Het walmt daar nog steeds van jewelste!

‘De jeep …’ begint hij.

‘Kunnen we wel afschrijven’, zegt Wielema op besliste toon. ‘Ik heb in al die herrie niet veel meer van het vehikel gezien, maar wat ik gezien heb, was wel voldoende.’

‘Ook een strop!’

‘Wees blij, jongen, dat je dat nog kunt vaststellen! Dan weet je meteen weer dat het erger had kunnen zijn!’

‘Natuurlijk.’

‘Trouwens, ik had dit voertuig toch niet weer durven gebruiken! ’t Beestje was nog gevaarlijker dan dat andere met z’n leuke wipneusje.’

‘Maar hoe komen we dan verder. Liftend?’

‘Misschien. Als we tenminste niet op weg blijken te zijn naar een busstation.’

Edward schiet in een lach om Wielema’s humor, die net zo droog is als de steppe aan hun rechterhand. Aan hun linkerhand is nog steeds het gesteente, grijs, blauwig soms, blikkerend hier en daar.

‘Kijk.’ Edward wijst naar het gras. ‘Daar heeft weer iets gereden, zie je wel?’

Wielema knikt.

De rots vertoont een ronding. ‘Als we nou nog even om ’t hoekje gaan kijken …’, zegt Wielma. ‘Verder hoef ik niet te gaan. Daar blijven we.’

Zwetend nemen ze de bocht. Daarachter, op een vlakte, staat een wit huis met een veranda. Ernaast staat een groepje bomen. Verderop strekt zich een groot stuk landbouwgrond uit.

Met nieuwe moed gaan ze verder. Na enkele minuten bereiken ze de schaduw van het geboomte, dat roerloos in de middag staat. Ook in het huis is geen beweging te bemerken. Het kon wel helemaal verlaten zijn …

2
HET HUIS BIJ DE STEPPE

Ze lopen op de deur af en Wielema belt aan. Er verschijnt niemand. Wielema belt opnieuw, luider. Tevergeefs. En zo staan ze daar dan. Ze kijken elkaar eens aan.

Edward zegt: ‘Ze zijn weggereden. De sporen wezen er al op.’

Wielema’s gezicht staat nors. Ze lopen om het huis heen, turen in de verte… en zien ten slotte een gedaante die langzaam boven de golflijn van een hoogte verschijnt. Hij heeft hen blijkbaar al in het vizier gekregen, want hij beweegt zijn rechterarm boven zijn hoofd.

‘Wat heb ik je gezegd’, schertst Wielema. ‘Lijkt het hier op een bushalte, ja of nee. Hij wil nog mee, zie je wel?’

De gedaante nadert trouwens maar langzaam. Ze gaan in de schaduw van de bomen zitten en wachten. Ze zien dat de naderende figuur al bejaard is. Vandaar dat hij niet vlugger vooruitkomt. Ze wachten maar geduldig af en laten hun blikken over de omgeving dwalen. Het huis staat er toch wel erg eenzaam. Edward zou hier niet graag willen wonen. Er is hier maar bitter weinig te beleven!

‘Een saai boeltje, zeg’, bromt Wielema. ‘Ik zou haast zeggen: triest.’ Dat mag dan waar zijn, het geldt niet van het gezicht van de oude man die dichterbij komt. Hij ziet er opgewekt uit. Ze lopen hem tegemoet. Hij lacht, het is alsof hij langverwachte familie begroet. Hij spreekt Engels. Drinken? Natuurlijk kunnen ze hier drinken! De farmer nodigt hen in huis, haalt flesjes voor de dag en glazen en dan zitten ze daar toch ineens wel heel prettig in een gemakkelijke stoel!

De kamer is prachtig ingericht. Luxe meubels, bijzonder mooie schilderijen, een piano die wel gloednieuw kon zijn en een schitterende platenspeler. Op de glanzende vloer liggen leeuwenvachten. Edward had zoiets niet verwacht.

Ze vertellen wat ze hebben beleefd. Wel, wel! De oude boer staat ervan te kijken. Hij zegt dat het nog wondergoed afgelopen is, hij zou zoiets niet graag proberen! Eerst die helling af in een voertuig zonder remmen en dan bovenop zo’n neushoorn. En ten slotte nog onder de vlammen door … Ach nee! Ach, die branden. Hij was net even op verkenning uitgegaan, samen met zijn zoon. Maar hun terreinen liepen geen gevaar. De rotsrug is een goede bescherming. Tenminste, aan die kant. En naar het westen loopt de rivier. Maar in die richting – en hij wijst met zijn gerimpelde vinger – is geen natuurlijke afbakening.

Ze knikken maar wat. Het is niet aanlokkelijk om in de aangeduide richting te turen, want de zon staat al laag boven het dorre veld. Alles gloeit.

De oude man vertelt maar. Hij schenkt nog eens in. Ze moeten maar even wachten. Zijn dochters zijn vanmiddag met de wagen naar Bulawayo gereden. Als ze terug zijn, kan zijn zoon wel meegaan met de auto.

Het aanbod is aanlokkelijk. Aantrekkelijker dan een poging om te liften. Het is alleen wel erg vervelend, dat de dames maar uitblijven. De tijd verstrijkt, het wordt al donker. Leeuwen brullen. Ach ja, er zijn hier veel leeuwen volgens de oude boer. Ze worden voortgedreven door de branden. Waarschijnlijk is zijn zoon nog op zoek naar gevaar, gewapend met het geweer. Want ook hij blijft maar weg. Misschien willen de heren zich intussen wat verfrissen? Graag? Dat kan.

Ze knappen zich wat op. Ze blijven eten. En ze wachten.

Zwart ligt de avond van Rhodesië over het eenzame huis. Het is nu ook geen doen meer om te voet terug te gaan naar de weg. Ze zouden gevaar lopen te verdwalen en te worden aangevallen door een roofdier. Edward moet er niet aan denken dat hij onder deze omstandigheden door dat ravijn zou lopen. Wielema evenmin. Er zit dus niets anders op dan te wachten, hoe graag ze ook verder zouden willen gaan.

De oude baas doet trouwens alles om hen bezig te houden. Hij vertelt van zijn leven hier. Hij woont hier al jaren. Een zoon van hem woont in Natal. Hij noemt het adres. Denken de heren nog in die buurt te komen?

‘Ik kom daar waarschijnlijk niet’, zegt Wielema. ‘Maar m’n vriend misschien wel.’ Edward bevestigt dat. ‘Ja? Wel, dat is aardig. Wilt u hem dan de groeten overbrengen van zijn oude vader?’

Zeker. Als Edward in de gelegenheid is, zal hij graag die zoon even opzoeken. Het is leuk, denkt hij, om alvast relaties te hebben. Wielema heeft die wel, die heeft familie in Zuid-Afrika. Daarom is hij meegegaan toen hij hoorde dat zijn vriend daar een soort tournee zou maken met zijn oom, de dierenfotograaf.

‘En dan woont er nog een zoon van mij in Zuid-Afrika’, vertelt de oude man opgewekt. ‘Wacht eens … zie ik daarginds onze wagen komen?’ Hij tuurt.

Ook de gasten turen. Ze staan allemaal voor het raam. ‘Nee’, zegt de farmer. ‘Nee.’ En hij gaat weer zitten. Ook Wielema neemt weer plaats. Edward blijft even staan bij de platenspeler. ‘U mag gerust een plaat gaan draaien’, zegt de oude man.

Edward zoekt er eentje uit en even later klinkt de muziek door de kamer. Zwijgend luisteren ze er naar. In de stilte die volgt, klinkt weer het gebrul van leeuwen. De klok slaat. Wielema kijkt Edward aan. Het wordt laat! De oude man vraagt of ze niet liever hier de nacht willen doorbrengen. Dan kunnen ze de volgende ochtend naar Bulawayo worden gebracht.

Het is een vriendelijk aanbod. Ze kunnen van niemand vragen om hen in het holst van de nacht nog weg te brengen. Edward verwacht niet dat oom Theodoor zich nu al vertwijfeld zal gaan afvragen of zijn neef misschien ten prooi gevallen is aan de wilde dieren. Oom Theodoor is iemand die zich niet gauw van streek maakt. Hij is de kalmte zelf. Hij snapt natuurlijk best dat je op een tocht van honderden kilometers gemakkelijk oponthoud kunt krijgen. En zo besluiten ze dus ook van dit vriendelijke aanbod gebruik te maken.

De gastheer wijst hun een kamer waar twee bedden staan. Achter het raam is de sterrenhemel. Boven de horizon is de maan verschenen. De gastheer zegt: ‘Het wordt een lichte nacht.’

‘Dan weet ik nog niet wat we gaan doen’, zegt Wielema met een fijn lachje. ‘Je hoort het, Edward? Een lichte nacht, zegt meneer.’ En terwijl hij zich weer tot de gastheer wendt: ‘Als u ons dus morgenochtend hier niet aantreft, dan weet u dat we op eigen gelegenheid onze reis hebben voortgezet.’

De oude man kijkt een beetje onderzoekend van de een naar de ander, kijkt ook nog even naar de revolvers die ze dragen, knikt maar eens en zegt, eveneens met een lachje: ‘Ja, wie weet! Mag ik de heren toch een goede nacht toewensen? Hoe u die door wilt brengen, laat ik natuurlijk aan u over.’

En met een guitig knipoogje trekt hij zich terug.

‘Een leuke ouwe baas’, mompelt Wielema.

Edward knikt.

‘We boffen’, zegt de piloot, terwijl hij tevreden naar het bed kijkt. ‘Ik sta te tollen van de slaap.’

Nog geen vijf minuten later is hij al onder zeil. Edward niet. Hij dacht slaap te hebben, maar nu hij in bed ligt, is zijn hoofd bijzonder helder. Hij kijkt naar de nachtelijke hemel en luistert naar het gebrul van leeuwen. In het aangrenzende vertrek hoort hij de sloffende voetstappen van de oude man. In de verte klinkt nu een naar gekrijs. Van een dier dat overvallen wordt?

Hij komt overeind. Niet omdat hij verwacht dat hij iets zal ontdekken, maar eenvoudig omdat hij niet kan slapen. De maan staat nu al een stuk hoger. En kijk, daarginds straalt nu ook een licht. Het is alsof het uit de aarde komt. Verbaasd zit hij te kijken. Het licht verdwijnt weer. Maar daar duikt het weer op, op een andere plaats … Het begint te zwaaien en dan weet hij dat het afkomstig is van een auto – natuurlijk de auto van de dochters van de oude man. Geen kleinigheid om bij nacht door deze wildernis te rijden! Dappere dames moeten het zijn.

De auto rijdt nu langs de rotswand. Daarnet reed hij natuurlijk door het ravijn. Vandaar dat het leek alsof het schijnsel uit de aarde kwam.

Even later stopt de wagen, een prachtding: lang en glanzend zwart. Iemand springt eruit – een man. Hij is kort en breed gebouwd. Hij snelt naar de garage, gooit de deuren open, een ander rijdt haastig de wagen naar binnen. Portieren klappen dicht. Twee dames komen de garage uit. Bijna meteen worden de deuren gesloten en als de oude farmer buiten komt, staat het drietal al bij de veranda.

‘Dat jullie zo laat terugkomen van Bulawayo’, zegt hij. ‘Ik was ongerust geworden. Heb jij ze afgehaald?’ Die vraag wordt gericht tot de jongeman.

‘Ja, vader. Ik was tot aan het ravijn gegaan.’

Een van de meisjes zegt: ‘We zijn vroeg genoeg uit Bulawayo vertrokken, vader, maar wij kregen panne.’ ‘Ach’, zegt de oude man. ‘Ik had al zo’n vermoeden. Maar hoe is dat mogelijk? De wagen is immers nog nieuw en dus in uitstekende staat.’

‘Nu niet meer’, zegt het andere meisje. ‘We hebben namelijk een botsing gehad met een dode neushoorn die half op de weg lag en nu is de wagen nogal gehavend. Vandaar ook dat we niet meteen verder konden en …’

De oude man luistert niet meer. Gejaagd loopt hij naar de garage en wil de deuren opentrekken. Als hij merkt dat ze afgesloten zijn, roept hij driftig: ‘Waar is de sleutel? Ik wil zien hoe erg het is! Die prachtige nieuwe wagen! Waarom kijken jullie dan ook niet uit! Waar is de sleutel!’

Edward, die zich al wat verwonderd heeft over het vreemde gedrag van het drietal, ziet op dit moment iets gebeuren wat hem onrustig maakt. Hij merkt dat de jongeman, die een klein, glanzend voorwerp tussen zijn vingers hield gekneld, dit plotseling laat vallen in het gras. Tijdens de korte reis van de hand naar het gras blinkt het in het maanlicht. Wat was het?

Er klinkt verward gepraat. De sleutel! De sleutel? Wie heeft die? Heeft niemand die? De een vraagt het de ander. ‘Had jij hem niet?’ vraagt een van de meisjes aan haar broer.

‘Ik? Maar dan moet ik hem verloren hebben …’ De man voelt in zijn zakken.

De vader begint uit te varen. Hij wil weten wat er overgebleven is van de wagen, hij wil …

‘Ach, vader …’ De meisjes proberen hem mee te krijgen. Pas na een paar minuten lukt dat. Grommend sloft de oude man naar binnen. De jonge man is de laatste die de deur ingaat. Even nog heeft hij een blik op het gras geworpen …

In het aangrenzende vertrek is nu tumult van stemmen te horen. De vader vraagt verbitterd hoe ze nu morgen die wagen weer uit de garage willen halen, als de sleutel verloren is.

‘Ach, vader, die vinden we bij daglicht wel terug.’ Het is de zoon die dat zegt. ‘En er moet immers ook nog een reservesleutel zijn.’

‘Ja, toe maar. Ik vind dit heel betreurenswaardig!’

‘Vader, wij ook!’

‘Waar is de reservesleutel van de garage!’ roept de oude man.

‘Die diepen we wel op, vader.’ De stem van de zoon klinkt geprikkeld. ‘Wat wilt u toch?’

‘Nu niets! Maar morgenochtend moet ik op tijd die deuren kunnen openen. Dat ben ik verplicht. De heren rekenen erop, we hebben heel gezellig zitten praten, maar niettemin hebben ze haast en …’

‘Vader!’ Drie stemmen klinken tegelijk. Geschrokken. ‘Heren zegt u? Wat voor heren!’

‘Heb ik dat nog niet verteld? Luister dan! Ze kwamen in de middag hier heen gewandeld. Ze hadden dorst. Ze vertelden, dat ze met hun jeep tegen een neushoorn waren opgebotst.’

‘Dezelfde natuurlijk!’ zegt een van de meisjes. ‘Er lag immers een jeep naast die neushoorn!’

De stem van de vader valt weer in: ‘Direct nadat die botsing had plaats gehad, hebben ze moeten vluchten voor de brand. Ze zijn door het ravijn gekomen en zo hebben ze ons bereikt. En …’

‘En toen hebt u gezellig met ze zitten praten?’ vraagt de zoon en het klinkt dreigend. ‘Wat hebt u ze dan wel zo allemaal verteld?’

Er valt een vreemde stilte.

‘Wel, iets uit vroeger dagen. En dat m’n dochters naar Bulawayo waren …’

Een van de meisjes valt hem gejaagd in de rede: ‘Vader, waar zijn ze?’

‘Hiernaast.’

‘Hè?’ Het klinkt gesmoord. Maar Edward hoort nog duidelijk dat er schrik ligt in dat woord. Verder is het alsof er een teken is gegeven. Er wordt tenminste op gedempte toon verder gepraat – althans door de jongeren. De stem van de oude man schiet er nog een paar keer bovenuit: ‘Natuurlijk kunnen ze niets verstaan! Bovendien slapen ze. Ze waren doodop. Wat zeg je? Mocht ik ze die kamer niet geven? Waarom die niet en de achterkamer wel?’

Er klinkt bezwerend gesus. Daarna gemompel. Daarna nog eenmaal, woedend, de stem van de oude man: ‘Ik beschik over de kamers! Jullie niet! Het is mijn huis. En het is hecht gebouwd. De muren zijn niet van papier. De gasten kunnen mij niet verstaan. Maar ik zou wel eens willen weten wat jullie erop tegen hebben dat ik die heren onderdak heb verschaft!’

Ineens klinkt er gelach. Het klinkt trouwens wat gedwongen, net of de jongelui vinden dat ze daar nog het meest mee kunnen bereiken onder deze omstandigheden. Onverwachts klinkt dan nog de stem van de zoon: ‘Och vader, het heeft natuurlijk niets te betekenen. U mag doen wat u wilt. Maar ik schrok. Stel nu eens dat het onbetrouwbare individuen waren! U was alleen en het huis staat hier eenzaam. Als die heren hier met verkeerde bedoelingen waren gekomen, had het er voor u niet best uitgezien.’

‘Ja, dat vind ik ook’, zegt een van de dochters. En de andere zegt ook zoiets. Daarna wordt er rustig, maar op onverstaanbare toon verder gepraat. Er klinkt ook nog wat gelach, zo af en toe. Daaruit zou iemand de indruk krijgen dat het daar in de huiskamer allemaal weer koek en ei is. Na enkele minuten wordt het stil in huis. Iedereen is blijkbaar naar bed gegaan.

Ja – en wat nu … Edward denkt na. Hij ligt nog steeds in dezelfde houding. Eigenlijk zit hij zo’n beetje. Hij leunt op zijn elleboog en staart naar buiten. Terwijl zijn kaken zich automatisch bezig houden met een stukje kauwgum, houden zijn hersens zich bezig met deze raadselachtige kwestie. Hier klopt iets niet!

Al direct was er iets niet in de haak. De vader had aan zijn gasten verteld dat zijn dochters naar Bulawayo waren. En toen de dames thuiskwamen, beweerden zij ook dat ze naar Bulawayo waren geweest, maar dat ze op de terugweg, vlak bij de toegang tot het ravijn, op een neushoorn waren gereden. En dat kan nou net niet, want die neushoorn lag daar niet! Die lag wel dicht bij de toegang tot het ravijn, maar precies de andere kant uit. Wat kan hieruit worden geconcludeerd? Dit, dat de dames hun vader wat op de mouw hebben gespeld. Ze zijn niet uit de richting Bulawayo gekomen, maar precies uit de tegenovergestelde richting! Was het een antilope geweest die daar op de weg lag, dan zou je nog kunnen denken dat hij een eindje weggesleept was door een roofdier. Maar die neushoorn is allicht wel blijven liggen waar hij lag. Trouwens, het is ook wel bewezen: de dames zeiden dat er een jeep naast lag. En wat er ook versleept mag zijn door de leeuwen, zeker geen jeep!

Dat is dus punt een. Punt twee: dat overhaaste wegstoppen van die beschadigde wagen. En toch zwegen ze er niet over. Ze hadden natuurlijk wel door dat hun vader het toch zou zien, vandaag of morgen. Maar waarom mocht hij het dan nu niet zien? Expres werd de sleutel van de garage verdonkeremaand en de reservesleutel zou morgen eerst eens opgezocht moeten worden … Wat zit daar achter? Wat is er met die wagen aan de hand?

En in de derde plaats: waarom waren ze zo onthutst toen ze hoorden dat hun vader gepraat had met een paar bezoekers en dat die hier logeerden? Het was eigenaardig. Achteraf leek het alsof ze over hun vader bezorgd waren, alsof ze bang waren dat hij zich had ingelaten met gespuis. Ja, denkt Edward, dat zou ik misschien nog wel aangenomen hebben, als ik niet eerst die rare vertoning daar buiten had gezien. Eerst proberen ze hun vader om de tuin te leiden en daarna doen ze het voorkomen alsof ze hem bijna bedreigd zagen.

Het meest lijkt het erop dat ze zichzelf bijna bedreigd voelden.

3
NACHTELIJKE ACTIVITEIT

‘Wielema …’ Edward is uit zijn bed gestapt en probeert nu zijn vriend wakker te krijgen. ‘Wielema …’

‘Hè? Wat zeg je?’

‘Sst … Het is hier niet pluis …’

‘Hè? Jongen, doe niet zo gek. Bekijk je de boel weer eens verkeerd? Sta je weer op je hoofd? Ga alsjeblieft slapen en laat mij met rust!’

Edward ergert zich aan de zorgeloosheid van de piloot. Wat staat hem nu te doen? Als hij nog eens proberen zal om Wielema te wekken, gaat die misschien net zo tekeer als de gastheer bij de thuiskomst van zijn zoon en dochters. Dat zal dan natuurlijk de aandacht trekken, ze zullen zich afvragen wat er aan de hand is en ze zullen misschien argwaan krijgen!

Edward ziet daarom maar van verdere pogingen af. Dat wil echter nog niet zeggen dat hij nu Wielema’s voorbeeld maar gaat volgen. Hij zal wel wijzer zijn! Daarvoor gebeurt er hier veel te veel geheimzinnigs.

Hij wacht nog een paar minuten. In huis klinkt geen enkel geluid. Welnu dan!

Hij kleedt zich aan en verlaat de kamer via het raam. Als hij buiten staat, trekt hij het gordijn voor het raam, zodat niemand naar binnen kan gluren. Dan haast hij zich door het gras tot aan de plek waar hij deze avond iets heeft zien vallen. Hij bukt zich en tuurt. Hij ziet niets bijzonders. Gras en onkruid. En verder niets. Toch was het hier ergens! Daar is hij van overtuigd. Als je zoiets geheimzinnigs ziet gebeuren, let je immers automatisch op. Speurend gaan zijn ogen heen en weer. Er zijn twee gunstige factoren: het erf is verlicht door de maan en het voorwerp dat hij zoekt is van glanzend metaal. De kans is dus groot dat hij het zal vinden. Ja, kijk! Daar ligt het! Snel raapt hij het op. Het is inderdaad een sleutel. Zo, en nu verder. Langs het huis … Dat huis moet hij toch een beetje in de gaten houden, al dreigt er aan deze kant waarschijnlijk geen gevaar. Hij heeft, toen hij er met Wielema omheen drentelde, al wel zo’n beetje een indruk gekregen van de indeling en bovendien heeft hij er vanavond goed op gelet in welke richting de bewoners gingen.