Verrast

door

Jezus

Copyright © 2021 by Dane C. Ortlund

Oorspronkelijke titel: Surprised by Jesus. Subversive Grace in the Four Gospels

Oorspronkelijke uitgever: Evangelical Press, imprint of 10Publishing

Alle rechten voorbehouden/all rights reserved

Dane Ortlund

Verrast door Jezus. Revolutionaire genade in de vier Evangeliën

© Uitgeverij De Banier, Apeldoorn 2024

Vertaling: Th. van Eijzeren

Omslagontwerp en vormgeving: Albert Bloemert

ISBN 978 94 0290 9746

c-NUR 707-001

www.debanier.nl

Alle rechten voorbehouden.

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of op welke andere wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

Voor pa,

die me van de waarheden op deze pagina’s heeft overtuigd

door zijn woorden en, veel belangrijker nog, door zijn voorbeeld.

Inhoud

Woord vooraf

Inleiding

Deel 1

Mattheüs: de verrassing van ongehoorzame gehoorzaamheid

1. Jezus’ definitie van moraliteit

2. De farizeeër in mijn hart

3. Hartelijke gehoorzaamheid

Deel 2

Markus: de verrassing van de Koning als misdadiger

4. De verrassing van Jezus’ missie

5. Oproep tot kruisdragen

6. Gebroken, blinde zondaars

Deel 3

Lukas: de verrassing van buitenstaanders als binnenstaanders

7. Jezus’ verrassende gemeenschap

8. Eerlijke zondaars

9. De enige sleutel

Deel 4

Johannes: de verrassing van de Schepper als schepsel

10. Jezus’ ware identiteit

11. Vreugde over de waarheid van Immanuël

12. God daalde de ladder af

Tot slot

Woord vooraf

Dit boek komt voort uit een cursus over de vier Evangeliën die ik in de herfst van 2008 heb verzorgd in de Naperville Presbyterian Church en vervolgens, in iets andere vorm, in 2009 in The Orchard Evangelical Free Church, beide nabij Chicago, Illinois. Ik ben de deelnemers van deze cursussen dank verschuldigd voor hun enthousiasme en inzichten. Het materiaal is in de loop der jaren verder aangescherpt dankzij diverse andere kansen om erover te onderwijzen en te preken, niet in het minst omdat ik twee weken mocht lesgeven over de vier Evangeliën aan het Theological College of Central Africa in Ndola, Zambia.

Dit boek werd oorspronkelijk uitgegeven in 2011 onder de titel Defiant Grace (Uitdagende genade). Deze nieuwe editie, tien jaar later, bevat veel van hetzelfde materiaal, maar is herschreven en bijgeslepen. Het is me een bijzondere vreugde dat de eerste locatie waar ik over dit onderwerp lesgaf, de Naperville Presbyterian Church, de gemeente is die ik sinds 2020 als voorganger mag dienen.

Deze bespiegelingen zijn dus ontstaan in de context van de plaatselijke gemeente. Dit boek is dan ook niet geschreven als studiemateriaal, hoewel ik mijn voordeel heb gedaan met de kennis van allerlei wetenschappers die op deze pagina’s maar zelden bij name worden genoemd. Ook is het niet bedoeld voor christelijke leiders, hoewel ik bepaalde leiders in de kerk van vandaag meer verschuldigd ben dan ik ooit kan terugbetalen. Ik heb het geschreven voor gewone medegelovigen, of voor mensen die zich afvragen waar het bij Jezus nu echt om ging – voor iedereen die opnieuw wil luisteren naar het kloppende hart van het christendom door het oor te lenen aan Jezus. Als jij niets te maken wilt hebben met christenen of met de kerk, maar wel geïntrigeerd bent door Jezus Zelf, is dit een boek voor jou. Als jij jezelf als een christen beschouwt, maar gehoorzaamheid om een of andere reden aanvoelt als een belasting die je aan God moet betalen (waarbij je hoopt genoeg over te houden om van te leven), is dit een boek voor jou.

Ik ben dankbaar voor mijn onderwijzers die me theologisch en persoonlijk hebben gevormd – sommigen al gestorven, anderen nog in leven; sommigen door hun geschriften, anderen door hun vriendschap. Lezers die vertrouwd zijn met het werk van Maarten Luther, Jonathan Edwards, Adolf Schlatter, C.S. Lewis, Martyn Lloyd-Jones, Paul Tournier, Helmut Thielicke, Richard Bauckham, Brian Martin en Ray Ortlund jr. zullen met blijdschap bemerken dat deze gaven aan de gemeente een bijdrage hebben geleverd aan mijn eigen inzicht in de geestelijke werkelijkheid. Dit boekje is evengoed van hen als van mij. Het is opgedragen aan de laatstgenoemde, mijn vader, die op vele manieren waarvan ik me bewust ben (en talloze andere) mij de betekenis en de schoonheid van het Evangelie heeft laten zien.

Ook Brad Byrd en het team van 10Publishing ben ik dankbaar.

Meer dan wat ik iemand van hen verschuldigd ben, dank ik mijn beste vriendin en levensmaatje. Niet alleen las en verbeterde Stacey elk hoofdstuk, dag na dag verdraagt en bemoedigt ze me. Voor deze en de talloze andere manieren waarop je mijn leven lichter maakt, dankjewel, liefste.

Dane Ortlund

Pasen 2021

Inleiding

Jezus is verrassend. Zijn komst vervulde oude profetieën, maar voldeed niet aan de verwachtingen. Hij verbrijzelde de verwachtingen.

Elk van de vier Evangelieverhalen in de Bijbel schetst ons een uniek beeld van een Jezus Die onze intuïtieve vermoedens over Wie Hij is en hoe het volgen van Hem werkt, ondersteboven keert. Zoals je met een weerbarstige rug herhaaldelijk naar de chiropractor moet om hem recht te laten zetten, zo moet ons beeld van Jezus telkens opnieuw worden rechtgezet, omdat onze gebrekkige geestelijke houding ons beeld van Hem uit balans brengt. We halen Hem omlaag en maken Hem aan ons beeld gelijkvormig, in plaats dat we zelf worden veranderd naar Zijn beeld.

Want de genade die in Jezus Christus tot ons komt, weigert zich te laten ringeloren door onze aangeboren ideeën over eerlijkheid, wederkerigheid en rechtvaardigheid. Ze is verrassend.

Weinigen hebben de verrassing van de genade beter vertolkt dan de Amerikaanse episcopaalse priester en auteur Robert Farrar Capon, toen hij beschreef wat de protestantse hervormers vijf eeuwen geleden herwonnen. Over de vraag waarom Maarten Luther weigerde in te stemmen met het verplichte priestercelibaat, schreef Capon:

De Reformatie was een tijd waarin mensen stomdronken raakten, omdat ze in de stoffige kelder van de late middeleeuwen een hele wijnkelder vol vijftienhonderd jaar oude, onversneden genade hadden aangetroffen – de ene na de andere fles zuiver distillaat van de Schrift, dat ieder ervan zou overtuigen dat God ons zonder enige hulp redt.1

De herontdekking van genade tijdens de Reformatie is een ontdekking die, in een of andere vorm, in elke generatie opnieuw noodzakelijk is. De kerk is altijd maar enkele generaties verwijderd van het verlies van het Evangelie. D.A. Carson diept een fascinerende en tegelijk beangstigende herinnering op:

Ik hoorde eens hoe een mennonietenleider zijn eigen beweging als volgt evalueerde. Er was een generatie mennonieten die het Evangelie liefhad en geloofde dat dit een zekere sociale en politieke betrokkenheid met zich meebracht. De volgende generatie beschouwde het Evangelie als een vanzelfsprekendheid en benadrukte de sociale en politieke betrokkenheid. De huidige generatie identificeert zich met de sociale en politieke betrokkenheid, terwijl het Evangelie naar believen wordt beleden of verworpen; het vormt niet langer de kern van het geloofssysteem van sommigen die zich mennonieten noemen.2

Het Evangelie werd eerst gekoesterd, daarna als vanzelfsprekend beschouwd en vervolgens raakte men het kwijt. Zo’n proces van geestelijke degeneratie blijft natuurlijk niet beperkt tot een specifieke tak van de kerk. We zijn allemaal geneigd het wonder van het Evangelie uit het oog te verliezen. Met dit boek wil ik ons helpen het Evangelie te blijven koesteren.

Dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Met onze lippen kunnen we de genade nog zoveel eer bewijzen, maar ons hart is zo diep doortrokken van de wet dat we als christenen ons hart en ons verstand voortdurend moeten onderdompelen in de genade van het Evangelie. We zijn verslaafd aan de wet. Het voelt normaal om ons te conformeren aan een moreel kader, om ons aan de regels te houden en om te zorgen dat we aan een minimumnorm voldoen. Dit is dan ook de manier waarop we van nature dat diepe innerlijke besef van ontoereikendheid proberen op te lossen. De echte vraag is echter niet hoe we kunnen voorkomen dat we een farizeeër worden; de vraag is hoe we kunnen genezen van de farizeeër die we al vanaf de baarmoeder zijn.

De wet voelt veilig; genade voelt riskant. Gehoorzaamheid aan de regels zorgt voor een gevoel van controle; genade voelt als morele desoriëntatie. Als we puur en alleen door genade zijn wat we zijn, is er immers geen grens aan wat God van ons kan vragen. Maar als we onze deugdzaamheid voor een deel aan onze eigen bijdrage te danken hebben, kan God ons niet alles vragen; dan is er wel een grens.

Dat is niet waar Christus ons toe roept. De Jezus van de Evangeliën tart onze kleingeestige moraliteit. Het waren de grootste zondaars in Jezus’ dagen over wie Hij Zich het hartelijkst ontfermde; het waren de meest nauwgezette wetsonderhouders die het scherpst door Hem werden aangeklaagd. Dat wil niet zeggen dat we juist moeten gaan zondigen. De les is dat we moeten afrekenen met de dwaze neiging ons gevoel van eigenwaarde op te krikken door een moreel goed leven. Beter een leven van zonde mét berouw dan een leven van gehoorzaamheid waarin berouw ontbreekt.

Dit boek is een oproep om de overspoelende bevrijding van het Evangelie te aanvaarden zonder enige terughoudendheid. Dan hebben we het niet over de van kracht beroofde genade die ons een schouderklopje geeft, voorbijgaat aan onze diepgewortelde opstandigheid en ons onveranderd laat. Ik bedoel de energieke genade die ons geweten bij het nekvel grijpt en ons nieuw leven inblaast met zo’n aanstootgevende vergeving dat we er onherroepelijk door veranderen. Dit boek is een broederlijke aansporing om de nevelige wolk van veroordeling die boven ons hoofd hangt, weg te blazen met de sterke wind van de genade van het Evangelie.

Je bent niet onder de wet, maar onder de genade (Rom. 6:14). Jezus is echt; genade is ontwrichtend; het leven is kort; risico nemen is goed. Voor velen van ons is het moment gekomen om voor eens en altijd afstand te doen van onze veilige versie van het christendom; om niet langer pootje te baden, maar de zee in te duiken. Het is tijd, zoals Capon het verwoordde, om dronken te worden van genade – onversneden, ontwrichtende genade. Jezus dwingt ons niet tot verandering. Hij verrast ons zó, dat we als vanzelf veranderen.

Dit boek wil het vuur aanwakkeren dat zich al door de kerk van de eenentwintigste eeuw verspreidt; het vuur van een herleving van genade. In verschillende delen van de kerk is een opleving van het Evangelie gaande. Vanzelf moeten we oppervlakkige generalisaties vermijden, maar uit de prediking en het onderwijs in onze tijd, uit boeken en blogs, conferenties en coalities blijkt dat het Evangelie van genade weer wordt beleden en gekoesterd. Dat is fantastisch. Velen wandelen al jaren met de Heere, maar ontdekken nu pas de nieuwe mentale en emotionele wereld van genade.

Dit alles ontvangen we met blijdschap uit de hand van de Heere. De nood van onze tijd is echter noch zelfgenoegzaamheid, noch een zelfvoldane conclusie over wie het Evangelie van genade al dan niet ‘begrijpt’. Wat we nu nodig hebben, is diepere eerbied, grotere verwondering over de goedheid die aan ons is bewezen, en het gebed dat het goede nieuws van Gods vrije genade in Christus zich zal blijven verspreiden, met gevolgen die generaties lang merkbaar zullen zijn.

Dit boek wil helpen dat goede nieuws te verspreiden. Verrast door Jezus bestaat uit vier delen, elk deel voor een van de vier Evangelieportretten van Jezus. Aan elk Evangelie worden drie korte hoofdstukken gewijd. In Mattheüs zien we de verrassing van ongehoorzame gehoorzaamheid. Jezus’ definitie van moraliteit is tegenintuïtief, heel anders dan we verwachten. Markus toont ons de verrassing van de Koning als een crimineel. Jezus’ missie is anders dan we verwachten. In Lukas worden we geconfronteerd met de verrassing van buitenstaanders die binnenstaanders worden en binnenstaanders die, merkwaardig genoeg, buitenstaanders worden. De gemeenschap van Jezus is anders dan we verwachten. En in Johannes zien we de verrassing van de Schepper Die vlees en bloed aanneemt als een schepsel. Jezus’ identiteit is een andere dan we verwachten.

In theologische termen: bij onze bespreking van Mattheüs richten we ons op het domein van de moraliteit, bij Markus op de verzoening, bij Lukas op de ecclesiologie (de leer van de kerk) en bij Johannes op de christologie. Steeds worden onze intuïtieve verwachtingen over Wie Jezus is en wat Hij kwam doen ondersteboven gekeerd, wanneer we zien wie Hij uitsluit, met welk doel Hij is gekomen, wie er bij Hem welkom zijn en Wie Hij Zelf is. Deze accenten sluiten elkaar natuurlijk niet uit. Alle vier de Evangeliën onderwijzen ons over al deze vier theologische domeinen. Toch heeft God ons, ondanks die overlap, vier verslagen gegeven en niet zomaar één. Ze laten elk op hun eigen, unieke manier zien hoe de verwarrende ontferming van Jezus onze intuïtieve verwachtingen over moraliteit, verzoening, ecclesiologie en christologie corrigeert. De Jezus van de Evangeliën schudt aan ons veilige bestaan waarin we houvast zoeken in de wet en ons eigen presteren.

Over Jezus kun je veel zeggen, maar niet dat Hij voorspelbaar is. Hij is niet, om met meneer Bever te spreken, ‘veilig’.3 Opzienbarend, fascinerend, verrassend, kwaad makend, verwarrend, ja, maar niet saai en voorspelbaar. We zijn er nog maar net van overtuigd dat God werkelijk bestaat en dat de Bijbel betekenis heeft, of Jezus, de echte Jezus, verschijnt en keert al onze intuïtieve verwachtingen ondersteboven.

Maar hoewel Jezus’ ongedachte genade ons verrast, verrast onze verwarring Hem niet. Hij weet er alles van. En Hij is een geduldige Leraar, geduldiger en liefdevoller dan we tot nu toe durfden geloven.

Laat je dus, samen met mij, verrassen door de ware Jezus.

1. Robert Farrar Capon, Between Noon and Three: Romance, Law, and the Outrage of Grace (Grand Rapids: Eerdmans, 1997), p. 109-110.

2. D.A. Carson, The Cross and Christian Ministry: Leadership Lessons From 1 Corinthians (Grand Rapids: Baker, 1993), p. 63.

3. C.S. Lewis, The Lion, the Witch, and the Wardrobe (New York: HarperCollins, 1978), p. 86. Nederlandse vertaling: De leeuw, de heks en de kleerkast.

Deel 1

Mattheüs: de verrassing van ongehoorzame gehoorzaamheid

1

Jezus’ definitie van moraliteit

Gehoorzaamheid kan dodelijk zijn.

Paul Tournier, een Franse psycholoog uit de vorige eeuw, laat ons zien waarom. ‘De vreemde paradox die op elke bladzijde van de Evangeliën aanwezig is’, schrijft hij over Jezus’ bediening, ‘en waarvan we dagelijks de waarheid kunnen aantonen, is dat niet schuld de belemmering voor genade is, zoals het moralisme veronderstelt. Integendeel, het is juist het onderdrukken van schuld, zelfrechtvaardiging, oprechte eigengerechtigheid en zelfingenomenheid dat de belemmering vormt.’ Daarom ‘zijn er voor Jezus niet twee categorieën mensen, de schuldigen en de rechtvaardigen; er zijn alleen schuldigen.’4

Het diepste onderscheid tussen mensen is niet dat tussen de slechten en de goeden, maar tussen hen die weten dat ze slecht zijn en degenen die dat niet weten. Toch zijn het vreemd genoeg niet de openlijke zondaars die dit het moeilijkste inzien, maar juist zij die nauwlettend gehoorzamen. Voortdurend brengt Jezus de schuld aan het licht, schrijft Tournier, van ‘de deugdzame en gewetensvolle mensen, door te verkondigen dat alle mensen even zondig zijn, ondanks al hun inspanningen, zodat ze niet door het pronken met hun onberispelijkheid, maar door het belijden van hun schuld, door berouw en bekering, de genade zullen vinden die deze uitwist.’5 Vaker dan we beseffen is nauwlettende ‘gehoorzaamheid’ in feite een nauw verholen ongehoorzaamheid. Daarom kan gehoorzaamheid dodelijk zijn.

Nergens wordt dit scherper gesteld dan in het Mattheüsevangelie. Om dat te zien, zullen we Jezus’ onderwijs over het leven in Gods Koninkrijk in Mattheüs 19 en 20 onder de loep nemen. Hier komt de grote verrassing van Mattheüs het duidelijkst openbaar. Want wat is de wonderlijke sleutel om te gaan delen in de vreugden van Gods Koninkrijk? Niet dat we onszelf daar geschikt voor maken, maar dat we onze ongeschiktheid volmondig erkennen – een ongeschiktheid die niet alleen openbaar komt in ons overtreden van de regels, maar ook in het houden ervan. Emmers vol benzine blussen de vlammen in onze openhaard niet uit. Net zo min kunnen we de zonde in ons hart uitblussen door ons aan de regels te houden. Mattheüs opent onze ogen daarvoor.

We zullen ons op drie hoofdstukken van zijn Evangeliebeschrijving concentreren. Eerst doen we een paar korte observaties. Nadat we de akker hebben omgeploegd, kunnen we gaan oogsten; we zullen een en ander met elkaar verbinden en zien welke rode draad er door dit gedeelte van Mattheüs loopt.

Wat is de minimumvereiste?

Mattheüs 18 – 20 schetst ons hoe het leven in het Koninkrijk van God eruit zou moeten zien. Diverse keren duikt dan dezelfde vraag op, al wordt hij door heel verschillende soorten mensen gesteld. Die vraag luidt: ‘Wat is het minste dat ik hoef te doen?’

In Mattheüs 18:21-35 vraagt Petrus hoe vaak hij zijn broeder moet vergeven. ‘Tot zevenmaal?’ (vers 21). ‘Hoe hoog ligt de lat, Jezus? Op welk punt kan ik me eindelijk vrij voelen om niet langer te hoeven vergeven?’ Petrus vraagt wat de minimumvereiste is als het om vergeving gaat.

Meteen hierna volgt een gesprek tussen Jezus en de farizeeën (19:1-12). Toch ligt dezelfde hartenkwestie onder de uiterlijke verschillen tussen de visserslui die alles hebben opgegeven om Jezus te volgen en de moreel scrupuleuze farizeeën die zich door Jezus bedreigd voelen. Want als de farizeeën Jezus bevragen over de echtscheiding, dan willen ze in feite van Hem weten: ‘Wat is de minimumvereiste als het over het huwelijk gaat?’ (zie 19:3). ‘Op welk punt heb ik voldaan aan dat wat de Joodse wet met betrekking tot het huwelijk van me eist?’

Tot slot, nadat Jezus Zijn discipelen heeft bestraft omdat ze de jonge kinderen verboden bij Hem te komen (19:13-15 – een gedeelte waar we straks nog bij stilstaan), nadert er een jongeman die van Jezus wil weten wat hij moet doen om het eeuwige leven te hebben (19:16-22). Dit brengt deze drie verhalen tot een climax, want het laat zien welke vraag er achter de andere vragen schuilgaat. In feite vraagt hij: ‘Wat is de minimumvereiste als het over gehoorzaamheid gaat?’

In al deze situaties vinden we dezelfde vraag in een ander jasje, maar deze derde brengt ons bij de wortel ervan. Nu zijn we aangekomen bij wat Petrus, de farizeeën en de rijke jongeman allemaal willen weten. ‘Wat is het minste dat ik hoef te doen’, vraagt ieder, ‘om God tevreden te stellen?’

Laten we het verhaal oppikken bij de vraag van de laatste en horen wat Jezus hem antwoordt. Dit derde en laatste gesprek vormt voor ons dan de introductie op de rest van Mattheüs 19 en 20.

Een deugdzaam leven

‘Goede Meester, wat zal ik goeds doen, opdat ik het eeuwige leven hebbe?’ (19:16). Dit is een man die alles in zijn leven kan betalen met geld. Misschien kan hij het eeuwige leven dan wel betalen met gehoorzaamheid?

Het valt niet mee om het goede antwoord te krijgen als je de verkeerde vraag stelt. Want we zien meteen al dat deze jonge man de les van Tournier nog niet heeft geleerd. De vraag is immers niet: ‘Wie zal de selectie halen en rechtvaardig zijn?’, maar: ‘Wie zal erkennen dat hij de selectie nooit zal halen?’ Een eerstejaars vraagt niet welke bloedgroep hij moet hebben om in aanmerking te komen voor een plaats in het voetbalteam. Op die vraag is geen juist antwoord mogelijk, want hij verraadt een misverstand over de voorwaarden om bij het team te mogen horen. Je bloedgroep is niet onbelangrijk, maar volstrekt irrelevant als het gaat over de selectie voor het voetbalteam. Gehoorzaamheid is van belang, maar volstrekt irrelevant als het gaat over de toegang tot het eeuwige leven. Niemand verwerft de hemel met gehoorzaamheid. Het is een geschenk.

Toch gaat Jezus op zijn vraag in:

En Hij zeide tot hem: Wat noemt gij Mij goed? Niemand is goed dan Eén, namelijk God. Doch wilt gij in het leven ingaan, onderhoud de geboden.

Hij zeide tot Hem: Welke?

En Jezus zeide: Deze: Gij zult niet doden; gij zult geen overspel doen; gij zult niet stelen; gij zult geen valse getuigenis geven; eer uw vader en moeder; en: Gij zult uw naaste liefhebben als uzelf. (19:17-19)

Bijbels gezien kun je de oudtestamentische wet op twee manieren samenvatten. De ene samenvatting bestaat uit de Tien Geboden (Ex. 20:3-17; Deut. 5:7-21). De andere is het dubbelgebod om de Heere, je God, lief te hebben met heel je hart, met heel je ziel en met heel je kracht (Deut. 6:5) en je naaste als jezelf (Lev. 19:18). Zo vat Jezus Zelf de wet samen in Mattheüs 22:37-40. In beide opsommingen zien we verticale elementen gevolgd door horizontale elementen. Beide opsommingen beginnen met onze relatie met God en zeggen vervolgens iets over onze relaties met anderen. Hier in Mattheüs 19 licht Jezus de horizontale dimensie van beide samenvattingen eruit en legt die voor de jongeman neer. Van de Tien Geboden gaat Hij voorbij aan de eerste vier en van het dubbelgebod noemt Hij het eerste deel niet. In beide gevallen laat Hij de verticale dimensie weg.

Klopt het wel wat ik nu zeg? Als we beter kijken, zien we dat dit niet helemaal correct is. Jezus heeft slechts vijf van de zes horizontale geboden uit de Decaloog geciteerd. Eentje liet Hij weg – het tiende gebod, dat ons verbiedt te begeren. Waarom zou Hij dit niet hebben genoemd?

Jezus heeft het laatste horizontale gebod overgeslagen, omdat dit het enige horizontale gebod is dat betrekking heeft op het hart.6 (Om dezelfde reden zegt Paulus in Romeinen 7 dat dit gebod de zonde in hem levend had gemaakt.) Moord, overspel, diefstal en de andere geboden zijn allemaal zichtbare zonden. Begeerte is een zonde van het hart. Deze zonde is innerlijk, onzichtbaar.

Jezus heeft de rijke jongeman alle geboden voorgelegd die, zo op het eerste gezicht, uitwendig te onderhouden zijn.

Jezus brengt onze afgoden aan het licht

De jongeman antwoordt vol vertrouwen: ‘Al deze dingen heb ik onderhouden.’ Hij zet een vinkje achter elk gebod. En toch blijft hij zich afvragen: ‘Wat mis ik nog?’ Zelfs ondanks zijn schaamteloze morele optimisme weet hij dat er iets niet klopt. Degenen onder ons die geloven dat ze zich voor Gods aangezicht aan de regels hebben gehouden, kennen de verrassende leegte waar zo’n nauwgezette maar loze gehoorzaamheid toe leidt. De Zwitserse theoloog Adolf Schlatter noemde de deugdzaamheid van deze jongeman treffend ‘dor gebladerte’.7

Jezus zeide tot hem: Zo gij wilt volmaakt zijn, ga heen, verkoop wat gij hebt en geef het de armen, en gij zult een schat hebben in de hemel; en kom herwaarts, volg Mij.

Als nu de jongeling dit woord hoorde, ging hij bedroefd weg; want hij had vele goederen. (19:21-22)