Jeroen Kriekaard

Volgen! – Wat Thomas Hooker jou leert over zelfverloochening en kruisdragen

© Uitgeverij De Banier, Apeldoorn 2024

Omslagontwerp en vormgeving: Albert Bloemert

ISBN 978 94 0290 9760

c-NUR 707-004

www.debanier.nl

Alle rechten voorbehouden.

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in

een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige

vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of op welke andere wijze dan ook, zonder voorafgaande

schriftelijke toestemming van de uitgever.

Inhoud

Voorwoord

Verantwoording

Over het leven en werk van Thomas Hooker

Deel 1 Volgen

Hoofdstuk 1 Achter … Mij

Hoofdstuk 2 Een vast voornemen

Hoofdstuk 3 Drie belangrijke vragen

Hoofdstuk 4 De overste Leidsman

Hoofdstuk 5 ‘Drie keer’ volgen

Hoofdstuk 6 Volg jij?

Deel 2 Zelfverloochening

Hoofdstuk 7 Mijn eigen ik …

Hoofdstuk 8 … verloochenen

Hoofdstuk 9 Hoe weet ik dat?

Hoofdstuk 10 Drie middelen

Deel 3 Kruisdragen

Hoofdstuk 11 Een kruis

Hoofdstuk 12 Dringende vragen

Hoofdstuk 13 Twee laatste lessen over het kruisdragen

Deel 4 Zelfverloochening én het opnemen van het kruis

Hoofdstuk 14 Verloochenen én nemen

Hoofdstuk 15 Onderzoek en een laatste advies

Voorwoord

In de serie Puriteinse klassieken verscheen het boek Zelfverloochening en zelfbeproeving van Thomas Hooker.

Dat boek is een vertaling uit het Engels en voorzien van een inleiding van prof. dr. A. Baars. Het boek is goed leesbaar. Het eerste deel van het boek gaat over de zelfverloochening. Daarin wordt duidelijk wat het betekent als iemand het kruis op zich neemt en de Heere Jezus volgt in de praktijk van het leven.

Hoewel het boek heel goed te lezen is, kan de omvang ervan voor jongeren een belemmering zijn om het boek zelf ter hand te nemen. Het gaat namelijk niet alleen over zelfverloochening, maar in het tweede deel schrijft Hooker over de zelfbeproeving. Dan volgt nog een deel met een zestal preken waarin vooral op de wedergeboorte als een werk van God de nadruk ligt.

Om jongeren tegemoet te komen heeft Jeroen Kriekaard het deel van het boek dat gaat over zelfverloochening beschreven in voor hen begrijpelijke taal. Iedereen die deze beschrijving van het stuk van de zelfverloochening leest, zal het duidelijk zijn dat geheel de lijn van Hooker is gevolgd. Het is ook geen jip-en-janneketaal, maar de auteur heeft geprobeerd de ernst waarmee Hooker deze zaken aan de orde stelt na te spreken.

Daarin is de auteur naar mijn mening goed geslaagd. De afzonderlijke hoofdstukken beslaan slechts enkele bladzijden. Kaders geven op sommige punten nog meer duidelijkheid. Elk hoofdstuk sluit af met een aantal vragen waarmee de lezer kan komen tot persoonlijke doordenking van het geschrevene.

Heel erg aansprekend is hoe Hooker zelfverloochening en kruisdragen steeds met elkaar verbindt, omdat het alles te maken heeft met het volgen van Christus. Hij schrijft: ‘Hoe kunnen we Christus volgen? Er zijn twee middelen die gebruikt moeten worden om Christus te volgen, namelijk door onszelf te verloochenen en ons kruis op te nemen.’

Dat sluit aan bij het woord van Christus Zelf in Mattheüs 16:24: ‘Toen zeide Jezus tot Zijn discipelen: Zo iemand achter Mij wil komen, die verloochene zichzelven, en neme zijn kruis op en volge Mij.’

De lijn die Hooker hanteert op grond van deze tekst, is ook duidelijk aanwijsbaar in het voorliggende boek.

Ik hoop dat het lezen van dit boek het verlangen wekt bij jongeren (en ouderen) om ook het boek van Hooker ter hand te nemen en te lezen. Bovenal hoop ik dat de lessen over zelfverloochening en kruisdragen tot bemoediging en troost mogen zijn voor iedereen en vooral voor jongeren die worstelen met vragen op dit punt. Het kruisdragen is immers verbonden aan het christen-zijn!

Daartoe zegene de Heere deze pennenvrucht van Jeroen Kriekaard. Dan is de moeite van het schrijven niet tevergeefs geweest.

Ds. W. Silfhout

Verantwoording

Het boek dat je voor je hebt, is een vereenvoudiging van een boek over zelfverloochening en het kruis opnemen dat door Thomas Hooker geschreven is. Hij is een van de bekende puriteinen uit Engeland. Eens heeft iemand door de zegen die Hooker op zijn werk kreeg, hem ‘de heilige Hooker’ genoemd. Misschien is het voor jou wel een heel onbekend persoon.

Wat opvalt aan de puriteinen is dat zij soms hele duidelijke praktische levenslessen leerden vanuit een bepaalde Bijbeltekst. Ze hadden een duidelijke manier van tekstuitleg. Eerst legden zij de tekst uit zoals die in de Bijbel staat en vervolgens keken ze op welke manier de inhoud ervan in het hart van een kind van God een plek krijgt en hoe je daar nu praktisch mee om kunt gaan.

Eén ding is duidelijk: het was Hooker te doen om de Heere Jezus. Hij wilde zo graag dat al zijn hoorders Hem leerden kennen. Zelfs als zij het kruis moesten dragen dat de Heere had opgelegd. Hij spoorde mensen aan om het Woord te onderzoeken. Dat deed hij zelf ook.

Je hebt nu het boekje Volgen! in handen. Dit kan de plek van het echte werk van Thomas Hooker nooit innemen. Het is de bedoeling om je bekend te maken met zijn prachtige boek. Het origineel is daarom altijd beter. Misschien is het een idee om, als je dit boekje gelezen hebt, het origineel erbij te pakken en dat te lezen en proberen te begrijpen.

In dit boekje heb ik in jouw taal de woorden van Hooker herschreven. Je zult merken dat ik vaak schrijf: ‘Hooker zegt …’ Dat is om je te laten zien dat hij met je spreekt over het opnemen van het kruis en het verloochenen van jezelf. Ik hoop dat de Heere het wil gebruiken voor jou. Misschien draag jij wel een zwaar kruis met je mee en kom je er maar niet meer onderuit. Lees dan wat Hooker je wil zeggen.

Jeroen Kriekaard

Oud-Beijerland, 2024

Over het leven en werk van Thomas Hooker

Het originele boek The Christian’s Two Chief Lessons: Self-Denial and Self-Trial schreef Thomas Hooker in het jaar 1640. In het Nederlands vertaald klinkt het zo: ‘De twee belangrijkste lessen van de christen: zelfverloochening en zelfbeproeving’. Voor je dit boek verder gaat lezen is het goed om iets te leren over Thomas Hooker zelf.

Opvoeding

Thomas Hooker werd geboren in het jaar 1586 in het plaatsje Marcefield in Engeland. Marcefield ligt precies in het midden van Engeland. Thomas wordt vernoemd naar zijn vader, die precies zo heette. Veel over hem of over zijn moeder is niet bekend. Het gezin Hooker is puriteins en gaat daarom iedere zondag naar de kerk. Maar in Marcefield zelf is geen kerkelijke gemeente. Daarom gaat het gezin Hooker naar Tilton, dat ongeveer 2,5 kilometer verderop ligt.

Van Thomas’ opvoeding weten we eigenlijk niet zo veel. Vermoedelijk heeft hij in het plaatsje Tilton leren lezen en schrijven van de plaatselijke predikant. Als Thomas acht jaar is kan hij worden ingeschreven aan de Latijnse school in Market Bosworth, een kleine stad die ongeveer 40 kilometer van zijn huis verwijderd is. Thomas kan niet iedere dag zo ver reizen en gaat daarom in een gastgezin wonen. Dat was gebruikelijk in die tijd. De meeste mensen denken dat hij toen in het gezin van ds. William Pesant is gaan wonen.

Studie

Thomas leert in korte tijd Latijn en komt zelfs in aanraking met Grieks en Hebreeuws. Op zijn zestiende slaagt hij voor de Latijnse school. Het duurt echter nog twee jaar voor hij ingeschreven kan worden aan de universiteit van Cambridge. In de tussentijd is Hooker onderwijzer op de basisschool om te sparen voor zijn studie in Cambridge.

In het jaar 1604 wordt hij daadwerkelijk ingeschreven aan de universiteit en volgt hij lessen aan verschillende scholen. Vier jaar later studeert hij af en vervolgt hij een masterstudie theologie aan het Emmanuel College. Drie jaar later, in het jaar 1611, voltooit hij deze studie maar blijft hij wel verbonden met dit college. Op deze school wordt hij predikant, onderzoeker en docent.

Bekering

Over zijn bekering is niet veel bekend. Wel weten we dat de Heere heel krachtig in het leven van Hooker kwam en hem wees op de toorn van God over zijn leven. Hooker heeft een hele tijd ‘benauwd’ en angstig geleefd. Hij begreep niet hoe hij van deze straf af moest komen. Tot de Heere hem aan Zijn voeten bracht. Toen mocht hij geloven dat de Heere hem een nieuwe hart had gegeven en hij eenmaal zalig Thuis mocht komen.

Zijn werk

In het jaar 1618 verlaat Hooker de universiteit en wordt hij al snel benoemd als predikant van de St. George Church in Esher, Surrey. Hier komt hij in aanraking met Joanna Drake, die psychisch lijdt. Hooker kan hier heel goed mee omgaan en wordt zelfs ‘psycholoog’ genoemd. In deze tijd schrijft Hooker een bekend boek: De arme twijfelende christen tot Christus getrokken. Hooker kan pastoraal en met veel liefde omgaan met mensen die psychisch lijden moeten.

In deze plaats komt hij ook in aanraking met de puriteinse predikant John Rogers. Deze vraagt hem om naar de gemeente van Chelmsford te komen en daar de herdersstaf op te nemen. Dat doet Hooker en zo wordt hij in 1625 predikant in Chelmsford, dat in Essex ligt. Hier mag hij vier jaar werken. Zijn werk wordt gezegend. Velen komen onder zijn prediking tot bekering en vele preken worden uitgeschreven. Gelukkig zijn die ook bewaard gebleven.

Schorsing

Vier jaar later, in het jaar 1629, krijgt hij bericht dat hij zich moet verantwoorden voor het gerechtshof van kerkelijke zaken van de bisschop. Hooker wordt geschorst en mag niet meer werken als predikant van de gemeente van Chelmsford. Zijn prediking is volgens dit gerechtshof niet in lijn met hoe de kerk in Engeland denkt. Hooker kan echter niet stoppen met spreken en daarom moet hij vluchten. Hem wordt gevraagd om naar Nieuw-Engeland, Amerika te komen, maar dat wil hij niet. Dan ontvangt hij een beroep uit Amsterdam. Daar gaat hij wel op in en daarom vertrekt hij in het jaar 1631 naar Amsterdam. Maar niet zonder eerst afscheid te preken. Dat doet hij op Goede Vrijdag 1631. In deze preek waarschuwt hij de gemeente dat de Heere Engeland zal verlaten. Deze preek veroorzaakt veel beroering.

In Nederland

In juni 1631 bereikt Hooker Amsterdam. Er is echter wel een probleem. Hoewel Hooker door een deel van de kerkenraad beroepen is, wil de overheid hem niet betalen. Na lang getouwtrek over en weer verlaat hij Amsterdam en gaat hij in Delft wonen, waar hij pastoraal werker wordt van ds. John Forbes. Algauw ontdekt hij dat men in Nederland maar weinig weet en dat daardoor het ‘geestelijke klimaat’ niet goed is. Daarover schrijft hij ook naar zijn vrouw in het jaar 1633. Uiteindelijk keert hij terug naar Engeland.

Zijn einde

Er is veel te vertellen over zijn tijd in Engeland. Het laatste wat ik je wil schrijven is over het einde van Hooker. Hij merkt dat hij steeds minder goed gaat zien. Ja, tijdens een preek krijgt hij een black-out, zodat hij een halfuur niet verder kan preken. In het jaar 1647 is hij echter zo ziek dat hij niet meer naar de synode kan komen. Een epidemie is de directe oorzaak van het sterven van Thomas Hooker. In het jaar 1647 blaast Hooker zijn laatste adem uit in het bijzijn van zijn vrouw en kinderen. ‘Ik zal genade ontvangen’, zijn de laatste woorden van Hooker. Zo komt Thomas Hooker Thuis.

1

Volgen

Toen zeide Jezus tot Zijn discipelen: Zo iemand achter Mij wil komen, die verloochene zichzelven, en neme zijn kruis op en volge Mij. (Matth. 16:24)

Hoofdstuk 1

Achter … Mij

Dit boekje gaat over een belangrijk onderwerp, namelijk het volgen van de Heere Jezus. En, dat volgen van de Heere Jezus vraagt zelfverloochening. Weet jij wat dat betekent? Zelfverloochening betekent dat je jezelf klein maakt voor een ander. Nee, dat is niet hetzelfde als een negatief zelfbeeld of een depressie. Maar het wil zeggen dat je de ander belangrijker vindt en jezelf daarom ‘aan de kant schuift’. Je begrijpt dat ds. Hooker het niet over de ander met een kleine letter heeft. Nee, hij wil tegen jou zeggen: ‘Als je achter de Heere aan wilt komen, moet je jezelf leren verloochenen voor Hem – de Ander met een hoofdletter.’ Zullen we eerst eens luisteren naar wat Jezus Zelf hierover zegt?

Op weg naar Jeruzalem

De Heere Jezus is met Zijn discipelen op weg naar Jeruzalem. De discipelen weten niet wat de Heere Jezus wél weet. Hij zal daar gaan lijden en sterven. Onderweg vertelt de Heere Jezus wat Hem zal overkomen. Hij zegt dat Hij veel zal lijden door de ouderlingen en overpriesters uit Jeruzalem. Ja, zij zullen Hem doden.

Als Petrus dit hoort wordt hij boos. Zijn Meester gedood worden? Dat nooit! En, als Hij dat nu al weet, dan moet Hij maar niet naar Jeruzalem gaan. Een begrijpelijke reactie, vind je niet?

Je kruis opnemen

Het antwoord van de Heere Jezus is duidelijk. Hij roept Petrus scherp tot de orde. Weet je waarom? Omdat Hij áchter Petrus Zijn tegenstander, de duivel, ziet staan. De Heere Jezus zegt eigenlijk: ‘Petrus, nu moet je Mij niet in de weg staan. Want als Ik niet naar Jeruzalem ga, kun jij niet zalig worden, ja kan niemand zalig worden.’ Hij zegt eigenlijk nog meer. Omdát Hij naar Jeruzalem gaat om te lijden en te sterven, zullen Zijn discipelen óók lijden. Ds. Hooker zegt heel mooi: ‘Als het Hoofd wordt verwond, zullen de andere delen van het lichaam dat ook voelen.’

Als je de Heere Jezus volgen wilt en een kind van Hem wilt zijn, leert dit jou dat jij ook jouw kruis moet opnemen zoals Hij dat gedaan heeft.

Het adres