Een toren hoog gemis

Rita Van Hauwermeiren

Voor Mila en Casper

© 2022 Rita Van Hauwermeiren

ISBN 9789460796647

NUR 306

Uitgeverij Het Punt

Baasrodestraat 118

9200 Dendermonde

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie of welke andere wijze ook zonder voorafgaande toestemming van de uitgever.

Uit deze doffe dozen

klimt alleen een treurig

tromgeroffel.

In alle tonen van verdriet

weerklinkt een droevig lied.

Hoe lang blijf ik

verdoken op zolder

nu gemis voor altijd

in het tabernakel huist?

Zal ik verlies vacuüm trekken

als halmen opbinden in schoven

gemis toedekken met veren

of verzen verzamelen in een bundel?

Rita Van Hauwermeiren

PLOTS

ligt de vis naast  de watervaas

happend  naar lucht

als liefdesleed 

naast de verpakking

En ik 

- tastend naar evenwicht -

lig er van wakker

en schrijf dit gedicht

BERICHT

Ik wil                    

nooit                     dat ene

nooit                     dat waarin

jij                            nooit

ik                            jou nooit

niet dat                van jou

niet dat                waarin

jij                            nooit meer

nooit                     dat waarin

ik                            nooit  meer

niet dat                nooit te vatten

dat                         allesomvattende

waarin                  ik jou nooit

nooit                     het buigen

nooit                     het knielen

nooit                     violen.

WENS

Je draagt een wereld van verlangen

onder een deken van mos

je bouwt een dam rond het

wassende water

ik wals de aarde, zoek de barst,

vind de ader van het labyrint

ik breek het pantser, schil de ringen

van de ui, ontdek je kloppend hart

voorzichtig graaf ik naar de long,

leg vliezen bloot.

Met chirurgische precisie

hanteer ik het scalpel

ik schraap je bijeen, poets het porselein,

span huid om bot

ik spoel je terug in de tijd,

begraaf de navel

sluit de fontanel.

SOLO

Hoe ik de bel het zwijgen opleg

de dag buitensluit

hoe ik de kachel met vuur vul

mijn mond met chocolade

hoe ik in schuim van opwellende

dromen verdrink.

Zo is dit slapen het orgelpunt

tussen heimwee en verlangen.

Geur versterft. Geluid verstomt.

Koesteren houdt op werkwoord te zijn.

KOESTER

Alles verzameld in dozen

je eerste schoentje  - maat 17 -

je voetafdruk in gips

je melktandjes als kiezelsteentjes

je rammelaar van rubber

je konijn met roze oren

je vliegtuig zonder vleugels

je omgevallen stapeltorens

je treinen in felle kleuren

je perfect gemonteerde autootjes

het  boek dat je stiekem las

het elastiekje in je rastakapsel

de kauwgum op je skateboard

de kerf in je kamerdeur

alles bewaard in het geheugen

behalve het ticket

waarmee je vertrok.

BRON

Uit barsten heb ik je gehouwen

gewassen in het zout van mijn schoot

je voorzichtig uit de strop gehaald

en je langzaam, langzaam van me losgeweekt

in deze zuiverste vorm van bloot wreef ik je droog

ik schreef je neer in het marmer van mijn metafoor

uit duizend rotsen zijn we opgestaan

tot we ravijnen naderden met diepe scherpe kanten

ik heb je opgetild toen je verblind werd

door een stralend licht maar je gleed weg

als schelpengruis achter mijn oor

- jij, broze metamorfose van water en wind -

ik blijf achter in een onvoltooid gedicht

en leg je neer in de wig van mijn gezicht.

Jij schuurt de groeven dicht.

BESEF

Ik weet niet meer

hoe alles  klonk

hoe zacht het kussen

hoe wanhoop en weemoed

hoe hoog de muur

hoe diep de donkerte

hoe fel het licht 

hoe stil het zwijgen 

hoe scherp de klank

hoe duister de droefenis 

hoe we ons neerlegden

zonder afscheid

en we terugkeerden 

naar binnen

en we daarbuiten

alles al wisten.

BARST

In de ommuurde tuin 

bladstille bomen

gras van beton

torens te hoog 

gevallen vogels

gedichte vijvers

bloemen van plastiek

vals spel van zon

en regen

en wij alsmaar meer

minder.

FLES

Ontkurk me niet

laat mijn adem niet los

bewaar mijn letters

in onuitwisbare inkt

kreuk me niet

Ontvouw me niet

rep met geen woord

over mijn terugkeer

breek me niet

laat me niet achter in scherven

stelp de wonde met

zachtheid van zwijgen

gooi me terug op golven

van vrijheid bewaar

de geur van gemis

maar ontsnap niet aan mij

ook al heb ik nooit

nog iets van me

laten horen.

HAD  IK MAAR

je knikkers bewaard in een kistje

je haarlokken in een bokaaltje

had ik maar een foto van je

meegenomen naar Montmartre

de kunstenaar op het plein gevraagd

om een paar penseelstreken

had ik maar je fietszadel wat lager

gezet de stuurpen vastgeschroefd

had ik maar een woord gevonden

om jouw zin mee te beginnen

maar ik lig gekruld als een komma

in jouw leegte

LIJN

Je hebt

een lijn geworpen

zonder lokaas

me opgevist

uit de branding van de zee

je hebt me

op de kust gegooid

verwarmd met je adem

je hebt

mijn wanhoop

tot hunkering geplooid

je hebt je

gewaagd op het scherp

van de snee

ik heb me

losgeweekt als schimmel

van het behang

opgericht voor de

danse macabre.

HUIS

Ik heb van letters en spaties

een woning gebouwd   

klinkers klaterden door de ramen

ik heb met vraagtekens en

uitroepzinnen muren behangen

woorden in tekstballonnen gevangen

ik heb met komma’s en punten

de stilten gevuld

hiaten dichten de gaten

ik loop leeg in bladzijden gemis

verdwaal in kamers verdriet

jouw schaduw verdwijnt

in kasten en zakdoeken gemis

ik vind geen woord

als versregelsluiter

in de kruin van mijn hoofd

rest een leeggeroofd nest.

TAAL

Van alle talen die ik heb geleerd

hou ik het liefst van zwijgen

van alle vormen die ik heb gevormd

lig ik het liefst zacht slapend

onder een deken van dons

ik wil geen indruk achterlaten

geen afdruk

ik blijf haken aan een zwarte nacht

bezaaid met witregels.

BERICHT

Is dit het laatste licht

de laatste vinger op de wonde

zal deze deur nog opengaan nu het

kind huppelt tussen de regels

het spel breekt

danst op het kleed

zal het dansen zonder mij?

Ik ontken.

De kat sluipt geruisloos de trap op

steelt de goudvis uit de kom

de kat speelt met de leegte

de kat speelt een rol

een roofvogel bewaakt

de ruimte met zijn spanwijdte

een lichtvlek valt schuin

over het tafeltje dat omvalt

wanhoop smelt als ijs

in een kinderhand.

RAAM

Zoals de leegte gaat liggen op de plek

die ik vulde zo vult de leegte het bed

en ik het raam

zo ben ik vol raam en ligt het bed vol leegte

en de ochtend vult het raam

en ik ben vol ochtend

Maar ik wil het nog niet weten - zo’n bed vol leegte -

er is al genoeg ellende buiten dit raam

en zo kruipen we samen gezellig in bed

de ochtend, de leegte, ik en het raam.

STILLEVEN

De spiegeldeurtjes trekken

een scheur in mijn gezicht

de scharnieren piepen

je tandenborstel is gekromd

de tandpasta versteend

het mondwater zwijgt

de amandelolie is ranzig

het dopje van het flesje verduurd

flosdraad rolt zich op als

een foetus in zijn cocon

het scheermesje scherpt de snee

de aluinsteen likt geen wonden

op de bovenste plank van het kastje

ligt een gevouwen A4’tje

het spatje rood

verhindert mijn kijken.

GESPREK

Een klaarlichte dag hangt

boven de blauwe trap

scheefgezakte wijsheden staan

als een icoon tussen stilte

en woordenstroom

achter de dichtslaande deur

vervaagt het door takken gefilterd

licht de spreekballonnen

die uur na uur de muren vullen

terwijl het fluistertapijt mijn voeten

aait met fluwelen handen

de koffie wordt oud en koud

ik staar naar de verbleekte vellen

papier op de oude doos

de tijd valt stil als ik de

wuivende woorden vang

met mijn gretige handen.

BLIK

Maak alles klein tot het

past in een handpalm

teken een ruimte van wit en licht

ga liggen in een belcanto

van zwijgen

sluit de ogen en zie

wat zich verschuilt               

in een blik.

BRIEF

Niets zo teder als

een coryfee van zwijgen

geen taal zo stil als

het blank van het blad

wie haar liefheeft benadert haar

met zachte meetkunde

als iets dat op een dag 

onder de deur schuift

in een witte envelop.

VERGETEN

hoe hoog de muur

hoe diep het vallen

hoe dun het licht

hoe wankel het evenwicht

hoe zwart het wit

hoe broos de schelp

hoe onmogelijk

het afscheid

POSTUUM

Ik wil alles volmaakt

geen sterven van je lijf

tijdelijkheid inruilen

voor eeuwigheid

daarom hul ik me

in de omhelzing van een binnenrijm

in de lade hunkert het perkament 

van je huid naar een strelen

engelen blazen de wind in de

richting van een eindeloze lente

we keren terug

wachten tot de goden orakelen 

en wij blote voetjes

mogen kussen.

RITME

Zoals altijd begint de dag met een zucht

het gekraak van het laken - het baden in licht -

de weerzin het ruim te verlaten - een luchtzak -

het ijskoud contact van een teen met de vloer

het landen

het telkens weer tasten naar vaste voet

op de grond

de lauwe douche als warme moesson

het likken van de druppel op de punt

van de tong

het slikken - elke dag diezelfde druppel -

verderop glijdt ze de trap af

de derde tree kraakt - nog steeds -

het is de herhaling

die haar niet meer raakt

het lome ritme van routine

en hoe de dag te beginnen.

JE  BENT

zo buiten

zo buiten 

jezelf

en aan je

buitenste

ga ik me

te binnen

EN  NOG

grijp je me bij de keel

als ik de deur op een kier zet

het scharnier krijst als een vallende

meeuw in de gitzwarte nacht

ik tast in het donker naar je hemd

je trui je schoenen

draden gemis groeien uit laden vol sokken

ik haak aan je jas

leg een knoop in zakdoeken gemis

uit je broekzak puilt een verkreukeld blad

nog heeft het vraagteken geen punt

PLAN

Zo alledaags als het ritueel van opstaan

ramen openen lichten aan

verdraag ik de stilte aan tafel

verdraag ik het tikken van het kopje

op het aanrecht het scherp van de snee

in het brood het stilzetten van de radio

het dichtvouwen van de krant

het vallen in de leegte

zo rond als de cirkel om de leugen

draai ik kringetjes met mijn vingers

wrijf ik papiertjes plat

raak ik verstrikt in raadsels

zo strak als de lijnen van het vierkant

trek ik strepen op het blad

teken ik de kamer terug in de tijd

papier uit het potlood

goudvissen uit bokalen

bloemzaden uit potten

kind uit kuil

tot vaas

tot scherven gelijmd

bloemen op tafel

Kind op verlanglijst.

STAPEL

Tussen draagmoeder

en wensouder blijf ik

dralen rond mijn kind

in alle kamers van verdriet

speelt het met de leegte

speelt het een rol

blokken stapelen

een torenhoog gemis

rondom rouw weef ik

een rand van riet.

WINDSTIL

Ik praat niet meer

en ook in mijn gedachten

kan ik niet meer wonen

woorden krimpen in het reservaat

van mijn geheugen, vallen als

zandkorrels uit mijn mond

Ik wandel langs de kromme wegen

van het sprakeloze landschap

verdwaal in een woestijn van witregels

ik vind de weg niet meer in taal of teken

ik heb het koud

Vergeet mijn uitgewiste woorden

laat me wonen in windstille bomen

geef me een deken en een bed.

NOOIT

kan een woord nog bestaan

er is geen pen geen inkt

geen porseleinen pot

de kraanvogel vouwt 

zijn vleugels

en valt

ROUW

1

schrap blanke lelies

strijk witte lakens

bewaar de kist

zoek een onderduikadres

kerf verlangen

in steen

2

trap bloemen kapot

haal de verharding weg

graaf de urn op

3 

kam de wol

leg me in bed

wis de rouw

UITEINDELIJK

ben je alleen nog een kort

zinnetje in de krant

een postscriptum

een voetnoot

in de rand van het geheugen

een onvoltooid deelwoord

een spatje inkt op de partituur

van de leugen

een vermoeden van aanwezigheid 

in de blauwdruk van gemis

een gigantisch gat

in de draaikolk

van verlangen

VERDWAALD

Plots kan je zo ver zijn

weggespoeld als badwater

leeggelopen in bladzijden gemis

vage herinnering aan potlood en papier

bij valavond verdwaal ik in kamers verdriet