Linda Samplonius

Koelcel

..

..

..

© 2014 Linda Samplonius

Omslagontwerp Alexandra de Vries, Studio 100%, www.studio100procent.nl

Verzorging ePub Michiel Niesen, ZetProducties, Haarlem

Foto omslag © Daniel Grizelj/Getty Images

..

isbn 978 94 6109 137 6

nur 330

..

Meer informatie over De Crime Compagnie op www.crimecompagnie.nl

1

Het slijm in mijn keel voelt dik aan als ik het wegslik. Zwijgend kijk ik naar zijn lichaam, naar de manier waarop hij zich beweegt door zijn designkeuken. Door het keukenraam zie ik hoe hij leunend op het aanrecht zijn glas whisky naar binnen klokt. Snel, te gulzig. Een druppel kruipt de boord van zijn witte overhemd in. Hoe langer ik hem observeer, hoe zekerder ik van mijn zaak ben. Hij loopt naar de badkamer en knoopt zijn overhemd los.

De koude voorjaarswind vindt zijn weg in mijn kraag. Ik trek mijn sjaal iets strakker om mijn hals. Gespannen tuur ik door mijn kleine verrekijker zijn huis binnen. De gedachte dat het nu niet lang meer duurt, maakt me blij en misselijk tegelijkertijd. De angst om gesnapt te worden, de onrust, de zelfverachting die nu mijn stramme lichaam binnensluipt.

Ik probeer te ontspannen en snuif de kille nachtlucht in door mijn neus en laat hem ontsnappen door mijn mond. Bij het uitademen voel ik de kramp in mijn tenen minder worden. Mijn vingers ontspannen zich met moeite. Ik strek ze uit. De controle over mijn lichaam keert langzaam terug.

Ik sluip om de bungalow heen, richting de badkamer. Door de grote glazen pui hou ik hem in de gaten. Hij draait de kraan open en houdt zijn hand onder de straal. Dit gaat goed, er is geen reden voor paniek. Om mijn trillende handen onder controle te krijgen, stop ik ze in mijn broekzakken. Loom trekt hij zijn shirt uit. Ik zie hoe zijn lichtgebruinde lichaam afsteekt tegen de witte tegels. Zijn gespierde benen stappen over de rand van de douchebak. Een adertje klopt ongecontroleerd in mijn nek. Ik trek de mouw van mijn trui een stukje omhoog en kijk in het licht van de maan op mijn horloge. Tien over twaalf. Nog even. De kou maakt mijn spieren stram. De nevel die laag over de tuin hangt, maakt mijn schoenen vochtig. De glazen douchewand beslaat licht, toch zie ik duidelijk hoe hij een fles uit een rekje pakt en zijn lichaam begint in te zepen.

Ineens grijpt zijn hand naar de deur van de douche. Zijn gezicht blijft buiten beeld, jammer. De glazen deur glijdt open, met zijn hand er stevig tegenaan valt hij voorover op de grond. Zijn benen blijven achter in de douche, terwijl zijn lichaam languit op de badkamervloer ligt. Zo traag als een luiaard zoeken zijn armen om zich heen. Als in slow motion probeert hij zichzelf overeind te drukken, maar hij faalt. Seconden verstrijken. Een minuut. Dan blijft hij stil liggen. Voor de zekerheid blijf ik nog vijf minuten staan. Het is vijf voor halfeen, zie ik als ik een blik op mijn horloge werp. Dit gaat veel sneller dan verwacht. Nog één keer kijk ik door het grote raam en zie ik hoe zijn lichaam bewegingloos op de granietgrijze tegels ligt.

Ik heb het echt gedaan. Ik, het kind dat op de basisschool nog geen potlood durfde te jatten, heb iemand vermoord. Ik dwing mezelf me om te draaien en loop rustig weg uit de tuin. De takken in het bosje naast het huis breken onder mijn schoenzolen. Mijn blik heb ik strak op de grond gericht, maar het is zo donker dat ik bijna struikel over een boomstam. Nog één keer kijk ik achterom. Ik voel geen paniek meer, geen schaamte. Elke vezel van mijn lichaam wilde dit doen. Het is gelukt. De wereld is vandaag een stukje mooier geworden.

2

Gedachteloos tikte Frank met twee wijsvingers op het toetsenbord. Zijn ogen dwaalden over de letters. Traag vormden de zinnen zich op het beeldscherm. Het was twee uur ’s middags en hij had maar kort geslapen die nacht. Toch was hij helemaal niet moe, een beetje sloom misschien. Hij voelde zich eenzaam, ondanks dat hij in een kamer vol collega’s zat.

‘Oké, druk op print,’ verzuchtte Femke die achter hem stond. Haar vingers trommelden op haar over elkaar geslagen armen.

Frank schoof de muis omhoog tot de pijl boven het icoontje van de printer hing. Hij klikte en zakte achterover op zijn bureaustoel. Weer een zaak af, dacht hij.

Op het moment dat Frank opstond, ging de telefoon. Vurig hoopte hij dat het een simpele vraag was. ‘Bureau Districtsrecherche, met Frank,’ zei hij.

‘Frank, Rik hier.’ Toen Frank de naam van de inspecteur van de uniformdienst hoorde, wist hij genoeg. ‘We hebben een lichaam in een douche aangetroffen. Ik wil graag een team ter plaatse. Hij ligt er al een paar dagen.’

‘Waar is het?’

‘Hodenpijlkade. De huisarts is al onderweg.’

‘Kom eraan.’

Frank legde de hoorn neer en draaide zich om. ‘Jongens.’ Hij verhief zijn stem. ‘Een lijk ver in West. Wie gaat er mee?’

Timor en Erica keken op van hun computer, maar voor ze konden reageren riep Femke: ‘Ik!’ En ze pakte haar jas. Timor haalde zijn schouders op en boog zich weer richting beeldscherm. Frank trok zijn colbert hard van de kapstok waardoor de houten paal gevaarlijk heen en weer schommelde. Hij pakte de autosleutels van de burgerauto en liep weg.

‘Niet je dag vandaag, Frank?’ zei Femke terwijl ze voor hem de trap afstormde, haar zilveren ketting bewoog heen en weer om haar slanke hals. Ze gooide haar jas op de achterbank van de auto en praatte verder terwijl Frank de straat uitreed, zijn zwijgzaamheid negerend. ‘Ik hoop niet dat ie er al te lang ligt. De vorige lag er een week. Hij had een beroerte gehad op de wc en was naar voren gevallen, al het bloed zat in zijn kop, zijn hele gezicht was zwart. En stinken dat hij deed.’

‘Hmm,’ was het enige dat Frank uitbracht, zijn blik strak op de weg gericht. Femke hield de rest van de rit haar mond. Frank draaide de auto de kade op en stapte zonder iets te zeggen uit.

‘Rogier, wat heb je voor me?’ vroeg Frank terwijl hij de badkamer binnenliep en zich over het lichaam boog.

‘Ook goedemiddag,’ zei Rogier afgemeten. Zijn collega die naast hem stond knikte kort.

‘Gatver, die lucht went ook nooit,’ kermde Femke terwijl ze achter Frank de kleine ruimte binnenging. ‘En kan iemand even een raampje openzetten, het lijkt hier wel een sauna.’

‘Het is een fotograaf, een freelancer,’ stak Rogier van wal, Femke negerend. ‘Hij schijnt nogal bekend te zijn. Hij werd gemist door zijn opdrachtgever. De chef beeld van de plaatselijke krant had het wijkteam gebeld. Hij had twee dagen geleden een opdracht en kwam niet opdagen. Vandaag liet hij het weer afweten, dus zijn we een kijkje gaan nemen. Aan zijn huid te zien, ligt hij er al even.’

Een zachte klop op de deur onderbrak het gesprek. Frank en Rogier keken tegelijkertijd om.

‘Goedemiddag, Thea de Rooij, de huisarts. Eens kijken, wat hebben we hier.’ Thea drong zich met haar zwangere buik voorzichtig de volle badkamer in. ‘Ah, meneer Grotenbroek, die heb ik een paar weken geleden nog bij me in de praktijk gehad. Die mocht er zeker wezen,’ zei ze en ze knipoogde naar Femke.

‘Wat je knap noemt,’ Femke keek ontzet, ‘zijn huid is net zo grijs als mijn tien jaar oude auto, en de lak van mijn auto is nog egaal. Moet je die benen zien, vol brandplekken en blaren.’

Rogier en Thea glimlachten. Waardoor Femke werd aangemoedigd en vervolgde: ‘En die eau de cologne van rottend vlees past nou niet bepaald bij mijn ideaalbeeld van een sexy man.’

Frank reageerde niet en bekeek de benen in de douchebak. Rogier had de douche uit gezet, maar waar de stralen op zijn benen waren neergekomen, zaten grote brandplekken. De teennagels lagen losjes op de weke huid, nog even en ze vielen eraf. Franks ogen gingen langzaam langs het lichaam omhoog. Ondanks de zwellingen en blaren, zag hij stevige arm- en beenspieren.

‘Deze man was waarschijnlijk veel in de sportschool te vinden,’ constateerde Frank.

Terwijl hij de vrouwen en Rogier en diens collega bij het lichaam liet, liep hij de bungalow door. Aan de witte muur in de woonkamer hing een schedel. Een hele wand werd in beslag genomen door ramen die reikten van de vloer tot het plafond. Het enige kleurrijke in de ruimte was een groene palm in de hoek van de kamer.

Frank haalde een paar latex handschoenen uit de zak van zijn colbert en trok ze aan. Daarna opende hij de bovenste la van de mahoniehouten kast. Hier lagen de sleutels, er waren geen sporen van braak. Ook de ramen waren dicht. Op de mat bij de deur lagen een paar kranten. De oudste was van dinsdag. Dan moest hij al drie dagen dood zijn. Bedachtzaam keek Frank rond. Hier stond zeker geen goedkoop meubilair, zoals bij hem thuis. Dit is design, dat zag zelfs hij. Frank liep de open keuken binnen, langs een kleine bar waar twee leren barkrukken stonden. Er stond één glas in de gootsteen, dat duidde niet op bezoek. Hij pakte het op en rook eraan, een vage whiskygeur drong zijn neusgaten binnen. In een keukenkastje vond Frank in een doos een lege whiskyfles en zes flesjes bier. De slaapkamer was ongewoon netjes voor een vrijgezel van midden dertig. Een spijkerbroek en een zwart shirt met V-hals lagen keurig opgevouwen op een stoel naast het bed. Het gele satijnen dekbed was met strakke vouwen onder het matras gestoken. Een ingelijste foto van een halfnaakte vrouw hing boven het bed. Frank keek er even vol bewondering naar voor hij de broek van de stoel pakte en de zakken controleerde. Hij haalde er een telefoon uit, een briefje van vijftig en wat kleingeld. De inhoud stopte hij in een plastic zakje, voor hij de broek op het bed gooide.

‘Frank?’ hoorde hij Femke roepen vanuit de badkamer. ‘Kom eens.’

Hij liep terug naar de badkamer waar zijn collega stond en zag hoe Femke tussen een paar tissues en wat geelgekleurde wattenstaafjes een klein wit medicijnendoosje uit de prullenmand viste.

‘Temazepam, de klassieke slaappillen,’ zei ze. Het doktersetiket zat scheef op het doosje. ‘Heb jij hem dit voorgeschreven?’ vroeg Femke terwijl ze Thea aankeek.

‘Klopt. Marcel heeft al jaren een slaapprobleem.’

‘Waarom?’

‘Hij reisde de wereld over voor zijn fotografieopdrachten, en om zijn jetlags tegen te gaan haalde hij elk halfjaar een dosis tabletten.’

‘Is twintig milligram niet een beetje veel?’

‘Marcel wilde al langer een hogere dosering. Hij sliep steeds slechter.’ De stem van Thea werd een octaaf hoger. ‘Ik wees hem erop dat het niet verstandig was. Zijn vader is jong overleden aan hartproblemen. Een hoge dosering slaappillen is dan niet verantwoord. Ondanks dat Marcel geen hartklachten had, wilde ik het risico niet nemen. Maar hij vertelde me dat hij nachtenlang wakker lag. Na maanden aandringen van zijn kant gaf ik hem de tabletten van twintig milligram en een hele duidelijke waarschuwing.’

‘Jij denkt dat het toch fout is gegaan?’

Thea zuchtte. ‘Je ziet wel vaker dat oudere mensen met hartproblemen bezwijken onder de douche. Door de warmte gaan de bloedvaten openstaan en verlaagt je hartslag zich. In combinatie met een slaappil kan dat funest zijn. Maar meneer Grotenbroek is een jonge man. Ik zei nog zo tegen hem dat hij absoluut niet meer dan één pil nodig had.’

‘Nogal stom niet? Om een slaappil te nemen voor je onder de douche stapt,’ merkte Femke op. Ze keek Frank aan, die knikte onverschillig.

‘De stof die de slaap bevordert, begint pas na twintig minuten te werken. Dat heb ik Marcel ook uitgelegd. Dus het is niet helemaal onlogisch als je eerst de pil neemt, dan doucht om vervolgens te gaan slapen,’ legde Thea uit. ‘Ik zie geen reden om een schouwarts te bellen.’ Ze stond kreunend op en wreef over haar buik. ‘Het lijkt erop dat hij een slaappil te veel heeft genomen en in combinatie met de hitte van de douche zijn bewustzijn is verloren en uiteindelijk is overleden.’

‘Mooi,’ bromde Frank. ‘Dan zijn we snel klaar hier. Femke, bel jij de begrafenisondernemer? Ik wacht in de auto,’ zei hij.

Misschien antwoordde hij iets te kortaf, maar hij was dan ook moe en wilde hier niet langer zijn dan nodig was. Zijn dienst voor vandaag zat er bijna op en het liefst wilde hij zo snel mogelijk naar huis.

‘Jezus, ik ben geen stagiaire. Doe het zelf,’ antwoordde Femke.

Maar Frank wandelde de bungalow al uit. Even later stapte Femke naast Frank de auto in. Hij lag met zijn ogen dicht op de bijrijderstoel.

‘Een man van vijfendertig die out gaat in de douche na een slaappil, ik vind het onlogisch,’ mompelde ze tegen zichzelf terwijl ze de autosleutel omdraaide.

I

Mijn oogleden voelden zwaar. Ik knipperde zodat mijn zicht scherper zou worden. Drie vliegen cirkelden langzaam tegen het plafond. Gedachteloos volgde ik de vliegen terwijl ik me op mijn zij draaide. Drie vliegen. Was het nog niet te koud voor vliegen?

Mijn hand gleed over het dekbed. Het voelde heerlijk zacht. Satijn, denk ik. Het was lang geleden dat ik in zo’n lekker bed had gelegen. Het matras veerde iets, maar was stevig genoeg om geen last van je rug te krijgen. Ik keek om me heen. De muren waren in gebroken wit geschilderd. De twee schuifdeuren die de slaapkamer van de woonkamer scheidden stonden open. In de kamer erachter prijkte een houten, op maat gemaakte boekenkast tegen de wand. Ervoor stond een zwartleren bank.

Ik liet me dieper in het matras zakken tot ik een grote hand losjes op mijn buik voelde liggen. Mijn ademhaling duwde hem langzaam omhoog en weer naar beneden. Tussen de hand en mijn buik voelde ik geen stof, terwijl ik normaal altijd in een oud T-shirt slaap. Ik bewoog mijn lichaam even en voelde dat ik helemaal naakt was. Zachtjes drukte ik mijn billen dieper in het matras en spande mijn buikspieren aan in de hoop dat de hand eraf zou vallen, maar hij bleef stug liggen. Mijn ademhaling ging steeds sneller, waardoor de vijf vingers ook sneller omhoog en omlaag gingen, omhoog en omlaag. Van wie was deze hand? Gespannen staarde ik naar het plafond terwijl ik probeerde na te denken.

De drie vliegen maakten nog steeds in hetzelfde rustige tempo dwangmatig hun rondes rondom de lamp. Meestal beukte na een avond stappen een zwerm opgejaagde vleermuizen tegen de binnenkant van mijn hersenpan, nu was het angstvallig stil daarboven. Mijn hoofd voelde kraakhelder, toch herinnerde ik me niks meer van gisteravond.

Met een ruk draaide ik me op mijn linkerzij, mijn hoofd naar de man die naast me lag. Hij trok zijn hand terug en verborg snel zijn gezicht onder zijn kussen, maar zijn donkerbruine krullen piepten er speels onder vandaan. Meteen draaide ik me weer op mijn rug. In een reflex schoot ik rechtop.

‘Waar ben ik?’ fluisterde de man gemaakt paniekerig.

Met een lichte trilling in mijn stem, prevelde ik tegen mezelf: ‘Ja, goeie vraag, waar ben ik? En wie ben jij?’ vroeg ik hem toen, terwijl ik stijf rechtop in het bed bleef zitten.

Hij lachte. ‘Weet je dat niet meer dan?’

Mijn hart ging onrustig tekeer en mijn mond voelde kurkdroog. Met mijn tong probeerde ik hem vochtiger te maken. Ineens herinnerde ik me onze tongzoen op de dansvloer. De bedrijfsborrel. Mijn rode jurk met de open rug die ik zo zorgvuldig had uitgezocht. Had iemand ons samen zien weggaan? Een dieprode gloed van schaamte trok razendsnel van mijn hals naar mijn wangen. Langzaam kwam het beeld bovendrijven. Gisteren moest ik werken op een bedrijfsborrel van de krant. Dit was helemaal niet goed voor mijn reputatie bij een goede opdrachtgever.

Ik struikelde het bed uit, het dekbed gleed soepel van mijn naakte lichaam op de grond. Mijn kleren lagen over de vloer verspreid. Waar waren die van hem eigenlijk? Mijn paarse slip trok ik onhandig over mijn benen omhoog en ik gooide haastig mijn jurk over mijn hoofd. Terloops griste ik mijn panty van de stoelleuning. In blinde paniek rende ik door het huis. Op een stoel in de woonkamer lag mijn tas. Vluchtig wierp ik er een blik in. Mijn portemonnee, een lipgloss, pakje kauwgom en mijn sleutels lagen netjes op de bodem van de zwarte schoudertas. Vreemd, normaal kon ik nooit wat terugvinden in die hobbezak.

Op de hoek van een eikenhouten eettafel naast een fruitschaal, zo’n designding waar de appels strak in het gelid liggen, lag een roodfluwelen gordijn keurig opgevouwen. Zijn interieur was het tegenovergestelde van mijn rommelige appartement. Een grote hertenschedel staarde me aan. Het andere paar ogen kwam van een onbekende man, die mij met een grijns gadesloeg vanuit de slaapkamer. Boven het bed hing een ingelijste foto van een halfnaakte vrouw. Ook haar ogen priemden in mijn richting. Ik rende nu als een paniekerig kind rond, verdwaald in een bungalow die een doolhof leek, aaneengesloten ruimtes vloeiden moeiteloos in elkaar over, zonder zicht op de uitgang.

Eindelijk zag ik op de keukentafel mijn camera liggen. Even voelde ik me opgelucht, maar nog geen seconde later overspoelde een golf van misselijkheid me. Snel pakte ik de camera op en scrolde door de foto’s die ik gisteren op het bedrijfsfeest had gemaakt. Op veel foto’s stond ik zelf met een vreemde blik in mijn ogen. Ik kon me niet voorstellen dat ik mijn camera aan een ander zou geven terwijl ik aan het werk was. En daarnaast, als ik dronken ben, heb ik helrode appelwangen en een troebele blik. Op deze foto was mijn blik helder. Eerder tevreden. Mellow zelfs. De hele tijd hing ik om dezelfde man heen. Sam, een journalist die ook voor de krant werkt. Ik bladerde verder door de foto’s, op zoek naar antwoorden. Maar hoeveel afbeeldingen ik ook bekeek, er kwam geen enkele herinnering terug. Ik griste al mijn spullen bij elkaar en smeet ze in mijn tas.

‘Waar is mijn jas?’ vroeg ik hem mat.

‘Die had je niet aan moppie, je vond dat een gordijn voldeed.’ De bobbel in zijn strakke boxer staarde me dwingend aan. Hij stond op en trok een donkerblauwe kamerjas aan die hij losjes om zijn lichaam drapeerde.

Ik wendde mijn ogen af en stevende naar de deur.

Binnen een paar passen was hij bij me en pakte me stevig vast. ‘Het was lekker vannacht, mopje.’ Zijn lippen vormden de contouren van wat waarschijnlijk een minzame lach moest voorstellen.

Had ik seks gehad vannacht? Waarom herinner ik me dat niet? Mijn smalle bovenarmen zaten machteloos vastgeklemd tussen zijn getrainde bicepsen. Ik verstijfde in zijn ijzeren greep en balde mijn vuisten. Het liefst ramde ik ze keihard in zijn ballen. Maar wie moest ik nou wat kwalijk nemen? Ik walgde van mezelf dat ik niet wist wat er was gebeurd vannacht. En daarnaast was deze man te sterk voor mij. Ik staarde langs hem heen naar de hertenschedel en even voelde ik me net zo ontzield als dat levenloze stuk interieur. Machteloos, en gevild tot op mijn botten. Toen zijn greep eindelijk verslapte, aarzelde ik geen seconde. Ik wurmde me uit zijn stevige armen en zonder hem nog een blik te gunnen struikelde ik door de voordeur naar buiten.

3

Groepjes mensen staan samengedromd voor de deur van het uitvaartcentrum. Ik heb geen zin om geconfronteerd te worden met de familie en het handjevol vrienden van Marcel en loop door het ijzeren hek waar de begraafplaats begint. Keurig geplante beukenhagen verdelen de graven in clusters.

Een stenen beeld van een knielende vrouw aan het einde van het pad trekt mijn aandacht. De zon belicht prachtig haar smalle gezicht. De vrouw zou in een stadspark niet misstaan, al bezorgen de verwelkte rozen aan haar voeten me een naargeestig gevoel. Helemaal in deze stilte.

Een man en een vrouw zitten gehurkt bij een graf. Als de man opstaat en mijn richting op kijkt, doe ik alsof ik de gebouwen van de Zuidas bestudeer. De oostzijden van de kantoorpanden worden belicht en stralen een parmantige statigheid uit terwijl de andere zijden in een donkere schaduw verkeren.

Ik kijk om, de zaal is open. Door het raam zie ik een lichtgekleurde houten kist staan. Ik vertraag mijn pas en bekijk de mensen op de eerste rij. Een vrouw met lichtgrijs haar houdt een stoffen zakdoek voor haar neus en wiegt zachtjes heen en weer. Naast haar zit een man die minstens tien jaar jonger is. Hij legt zijn hand op haar knie. De eerste rij is bijna leeg, maar her en der zitten mensen in de zaal.

Dan loop ik de hoek om en ga de deur binnen. Mijn schoenzolen komen met doffe dreunen neer op de mahoniehouten vloer. Een echo weerkaatst het holle geluid tegen de muren. Met een langzame tred en mijn gezicht in de plooi loop ik langs de stoelen naar voren. Ik moet zeker weten dat hij nooit meer een zuchtje lucht zal inademen. Voor de kist buig ik mijn hoofd, sla ik voor de show een kruisje voor ik in een van de comfortabele stoelen in de zaal ga zitten.

Dagen heb ik me rustig gehouden. Dit gaat goed. Dit gaat zo goed. Er stond geen bericht in de nationale kranten, hij kreeg geen vermelding op de lokale nieuwszender. Een rouwadvertentie op pagina achttien in de plaatselijke krant kon hij krijgen. Veel te vroeg is onze dierbare collega overleden. Ze moesten eens weten.

Achter de kist is een wand van glas. Je kijkt uit over een grasveld met een paar bomen: een binnenplein van het crematorium. De zon schijnt met krachtige stralen de ruimte in. Eén zonnestraal laat zelfs de gelakte houten kist glimmen.

De uitvaartondernemer loopt met schrijdende passen naar een verhoging. Het is een kleine, oude man met een schedel alsof de zon zijn haren heeft weggeschroeid, maar er een paar is vergeten. Enkele grijze overlevers leiden op zijn achterhoofd een eenzaam bestaan. Een dunne leesbril balanceert op zijn enorme neus. Zijn grijze pak hangt los om zijn lijf. De oude vrouw op de eerste rij kucht storend, net als het helemaal stil is.

Enkele vrouwen zitten verspreid door de zaal en kijken met schichtige blikken naar elkaar. Zitten ze daar gedwongen, heeft hij het ook bij hen gedaan? Zijn het scharrels die weten dat ze seks met hem hebben gehad, of heeft hij zich alleen hun ranke lichamen toegeëigend?

Ik voel de woede opnieuw opwellen en herinner me hoe zijn vingers de huid verkenden, hoe zijn lichaam naar binnen stootte en hoe zijn krachtige handen de dunne armen omklemden.

De oude vrouw stelt zich nu voor als Marcels moeder en houdt een toespraak, een vriend leest een gedicht voor en een oom houdt nog een praatje over vroeger. Dat was het. Marcel, de grote bekende fotograaf met maar drie mensen die spreken en een halflege zaal. De uitvaartondernemer gebaart dat iedereen naar voren kan komen om een laatste groet te brengen. Nog enkele minuten en ik weet zeker dat dit Marcels laatste moment op aarde is.

Ik loop nogmaals langs de kist, kijk, buig mijn hoofd en loop achter de rest aan de naastgelegen zaal in. Met een kop koffie ga ik bij het raam staan en wacht tot alle mensen binnen zijn. Zijn moeder komt als laatste schuifelend door de deur. Haar condoleren gaat me te ver. Ik heb genoeg gezien. Zachtjes loop ik de zaal uit, ik houd de zware deur vast zodat hij zonder veel geluid in het slot valt. Buiten adem ik de frisse lucht in en steek ik de straat over. Met een been nog half op de stoep word ik bijna van mijn sokken gereden door een grijze Golf 5 die de bocht volledig afsnijdt. Juist, een blondje achter het stuur. Clichés zijn er niet voor niets. Geïrriteerd steek ik mijn middelvinger op voor ik naar de overkant van de straat loop.

4

‘Jongens, even centraal. Ik wil beginnen.’ Thomas onderbrak de gesprekken en ging voor het whiteboard staan.

Het viel Femke nu pas op dat Thomas ouder begon te worden, zijn korte, donkerbruine haar was vermengd met grijze plukken. Deze morgen stonden zijn ogen grauw van vermoeidheid. Hij tikte met een groene marker op een foto.

‘Antonius Lopez, gisteren aangehouden door het arrestatieteam voor de overval op die geldwagen. Timor, jij draaide toch die zaak? Goede aanhouding.

Dan nog iets. We krijgen die vermissing van Emilia Akerlund erbij.’ Hij pakte een foto van een blonde vrouw en hing hem op het tweede whiteboard. Boven de foto schreef hij: Emilia Akerlund, vermist sinds 13 april. ‘Ze is, zoals jullie waarschijnlijk allemaal hebben meegekregen via de media, de dochter van de ambassadeur van Zweden. Precies een maand geleden is ze als vermist opgegeven. Rachid heeft de zaak toen opgepakt. Hij heeft alle recherchemogelijkheden benut, maar er is niks uitgekomen. Zoals jullie weten is ze nog steeds niet gevonden. De ambassadeur heeft druk op de zaak gelegd bij de districtsleiding, die schuift het onderzoek weer terug naar ons. Rachid zit nu twee weken thuis met zijn been in het gips. Timor en Erica, ik wil dat jullie deze zaak gaan oppakken.’

Timor keek op van zijn telefoon en knikte.

‘Ga alle mogelijke scenario’s nogmaals na. Praat met vrienden en familie. Ze is het laatst gezien in een club, bekijk die camerabeelden nog eens, maak een tijdsplan. En geef het aan als je er niet uit komt.’

Erica stond met haar handen in haar zakken tegen een tafel geleund. ‘Ja, is goed. Heb je de gegevens voor me? Dan beginnen we met een gesprek met haar ouders.’

‘Haar dossier ligt in de bak met vermiste personen. Bel Rachid ook even en loop alle onderzoeken nog eens met hem door. Ik wil deze zaak zo snel mogelijk opgelost hebben, de ambassadeur en de districtsleiding volgen elke stap en het zal niet lang duren voor de media zich er weer op storten. Hou mij voortdurend op de hoogte. Ik heb contact met de persvoorlichter, die brief ik zodra we iets nieuws naar buiten willen brengen.’

Timor knikte. Erica antwoordde met een kort ‘prima.’

De rest van de zaken ging langs Femke heen. Ze keek in haar kartonnen beker. Het laatste restje koude koffie sloeg ze in één klap achterover. Het vocht droop als stroop haar keel binnen.

‘Hé, Femke. Rondvraag. Heb je nog wat toe te voegen?’

Ze schrok op. ‘Nee, niks bijzonders,’ antwoordde ze.

Frank schoof zijn stoel naar achteren. Femke zag hoe hij zijn broek ophees en terugliep naar zijn bureau. Ze vond hem typisch een diender van de oude garde; al jaren bij de recherche, een archiefkast aan informatie, maar wel van twintig jaar geleden. Die paar opfriscursussen waar hij altijd mopperend naartoe was gegaan, zag ze amper terug in de praktijk.

‘Frank, niet zo snel. Ik heb jou even nodig. Femke, jou ook.’ riep Thomas hen na. ‘Dat lijk dat jullie afgelopen week hebben gevonden, daar komt nu een anonieme melding over binnen. Iemand beweert dat het opzet is, kijk er even naar.’

Frank pakte het blaadje aan en liep naar zijn bureau. Femke plofte tegenover hem op een stoel, die door haar lichte gewicht als een springveer terugschoot. Ze legde haar voeten op tafel en vouwde haar handen achter haar hoofd.

‘Vertel, wat staat erin?’

‘Iemand beweert dat het badkamerlijk het slachtoffer is van een misdrijf. Diegene die de melding heeft gedaan kent de naam van het slachtoffer, de dag van het overlijden en zag een persoon weglopen bij zijn woning.’

‘Van wie kwam die melding?’ vroeg ze.

‘Die lijn heet niet voor niks Meld Misdaad Anoniem,’ antwoordde Frank, terwijl hij haar glimlachend aankeek.

‘Het voelde al niet goed, dat die Grotenbroek zomaar dood in zijn douche lag. Zo’n kerel van vijfendertig pleegt geen zelfmoord en is echt wel zo slim om in bed te gaan liggen met een slaappil, in plaats van in zijn douchecabine, hoe mooi die ook was.’

Frank was even stil. ‘Waarom niet? Soms overlijden mensen gewoon.’

‘Niet Marcel Grotenbroek, dat geloof ik niet. We moeten het lichaam terugvorderen bij het mortuarium,’ gebaarde Femke druk.

‘Trek nou niet te snel je conclusies. Weet je hoeveel idioten die Meld Misdaad Anoniemlijn bellen?’

‘Onzin, dit bericht is toch gescreend door de infodesk?’

‘We moeten eerst zeker van onze zaak zijn, de melding nogmaals checken.’

‘Het is vijf dagen geleden, Frank, Marcel Grotenbroek kan al onder de grond liggen, of hij is al verbrand in de oven. We moeten nú actie ondernemen.’ Femke sloeg met haar vlakke hand op haar bovenbeen en stond op. ‘Wat als dit moord is? Je zit hier lang genoeg om te weten dat het kan. Ik bel de officier van justitie.’

‘Doe maar. Hou me op de hoogte.’

‘Pak jij het dossier erbij?’ vroeg Femke terwijl ze het nummer indrukte.

Frank liep op z’n gemak naar de dossierkast. ‘Hoe heette die man ook alweer?’

Met viltstift schreef ze in grote letters de naam op de achterkant van de melding en hield het omhoog terwijl ze het telefoongesprek begon.

‘We gaan dat lijk terughalen. Dit wordt een onderzoek. Ik heb goedkeuring van de officier en de machtiging komt zo binnen via de fax,’ zei Femke met een grijns, terwijl ze tegelijkertijd het nummer van het mortuarium op internet zocht.

‘Wanneer is die crematie?’ vroeg Femke. ‘Wat, vandaag om 11.00 uur? Dat meen je niet. Wie verzorgt de uitvaart?’ Femke hing op met een korte groet. Ze hield de hoorn in haar hand en toetste direct een ander nummer in.

‘Verdomme, voicemail.’ Ze smeet de telefoon op de haak en typte de naam van de uitvaartondernemer in op internet. ‘Wie heeft er nou geen mobiel nummer op de website staan?’

‘Hé Fem, doe eens rustig. Kijk eens in die rolodex.’ Erica schoof haar de rol langzaam toe.

Femke pakte hem uit haar handen en bladerde door de vele briefjes tot ze het 06-nummer van de uitvaartondernemer vond. Snel toetste ze het in.

‘Meneer Teunissen, met Femke de Vries, Bureau Districtsrecherche Amsterdam. De crematie van Marcel Grotenbroek moet direct worden stilgelegd.’

‘Dat kan helaas niet. De dienst is al begonnen,’ klonk een statige stem aan de andere kant van de lijn.

‘Dan kapt u diegene die nu aan het spreken is maar af en zegt u dat iedereen naar huis moet gaan.’

‘Dat kan echt niet, de moeder van de overledene is midden in haar toespraak. Familie en vrienden nemen afscheid van hun dierbare. Ik kan dat niet ruw onderbreken zonder te weten of u wel echt van de politie bent. Hoe moet ik u geloven door de telefoon? Er gebeuren de laatste tijd rare dingen, mevrouw De Vries. We leven niet meer in een tijd waarin we telefonisch zomaar zulke grote beslissingen nemen. Als u zich niet kunt legitimeren, gebeurt er helemaal niks.’

‘Luister vriend, we hebben dat lichaam nodig voor een moordonderzoek. Die moordenaar kan in uw crematorium zitten. Ik vorder dat u meewerkt, belemmering van het onderzoek is een strafbaar feit en straks staat u in de rechtszaal uw eigen hachie te redden.’

‘Mevrouw, ik vraag u in alle vriendelijkheid uw taalgebruik aan te passen. Ik ben niet onder de indruk van uw bedreigingen,’ knarste de stem. ‘Als dit zo belangrijk is, komt u hier naartoe met uw politielegitimatie en een brief van de officier van justitie, dan kijk ik wat ik voor u kan doen.’

‘Prima, dan zie ik u zo. Als u die kist maar bij de oven vandaan houdt.’ Femke smeet de hoorn op de haak.

‘Frank, schiet op!’ riep Femke door de deur van het mannentoilet. Ze probeerde zenuwachtig een haakje van haar nagel te bijten.

‘Ik hoor je, rustig zeg. Dit komt niet op de minuut.’

Femke zag nog net hoe Frank de rits van zijn gulp dichttrok terwijl hij de deur opendeed. Ze liep voor hem het bureau uit, stapte de auto in en startte de motor. ‘Komaan Frank, ik zei toch dat hij de dienst laat doorgaan.’

‘Denk jij eens even aan je hart. We kunnen er beter heel aankomen dan helemaal niet.’ Frank ging rustig op de bijrijderstoel zitten.

‘We kunnen beter alle namen noteren van de mensen die aanwezig zijn, misschien zit de moordenaar er wel bij.’

Zuchtend pakte Frank zijn telefoon uit de borstzak van zijn overhemd. ‘Hoofdbureau, Frank van de recherche West hier,’ hoorde Femke hem ontspannen zeggen. ‘Jannie, we hebben een spoedgeval voor een lijkvinding. Graag toestemming met zwaailicht en sirene te rijden.’

Femke keek hem afwachtend aan.

‘Dank, Jannie, we laten weten als we ter plaatse zijn,’ zei Frank terwijl hij het adres van het crematorium invoerde in het navigatiesysteem.

Dankbaar wierp Femke een blik naar haar collega. Voor het eerst vandaag had ze het idee dat hij ook de noodzaak inzag van het onderzoek. Ze wachtte tot Frank zijn raam opendraaide en de blauwe lamp behendig het dak op zwaaide. Met een klap kwam de sterke magneet neer. Daarna draaide Femke de knop van de sirene om en trapte op het gaspedaal.

II

Vanachter het grote raam in zijn woonkamer staarde hij me uitdagend aan. In één beweging trok hij de knoop van zijn badjas los. De gladde stof week soepel uiteen. Pronkend met zijn torso boorde hij zijn ogen in de mijne. Kwaad keek ik terug voor ik me omdraaide en wegliep. Aan het einde van de straat zag ik een bord van een metrostation. Zonder te kijken welke halte het was, rende ik erheen en vloog ik de trap op naar boven. Zoekend keek ik in mijn tas en het duurde minstens twee minuten voor ik besefte dat mijn ov-chipkaart thuis in mijn portemonnee zat. Het enige wat ik vond, was een briefje van tien en een pinpas in het zijvakje.

Moedeloos liep ik terug naar beneden, de straat op. Een man die zijn teckel uitliet, keek me misprijzend aan. Ik had willen schreeuwen dat hij zijn hangende hondenogen vooral op zijn teckel moest richten en niet op mij, dat ik er misschien wel uitzag als een afgewerkte hoer die eindelijk naar huis mocht, maar dat ik normaal rond dit tijdstip gewoon in bed lag. Een waterig zonnetje probeerde me te troosten, maar me verwarmen lukte haar niet. Meer publieke schaamte kon ik niet aan en zonder verder na te denken stak ik mijn hand op naar een taxi die voorbijreed. Ik struikelde bij het instappen en mijn telefoon viel uit mijn handen op de plakkerige nepleren achterbank.

‘Naar Surinameplein alsjeblieft en stop maar ergens bij een pinautomaat,’ zei ik hakkelend tegen de gezette man achter het stuur. De taxichauffeur nam me schaamteloos op vanuit de bevlekte achteruitkijkspiegel. Zijn blik gleed over mijn ongekamde haren en via mijn uitgelopen make-up naar het jurkje dat slap om mijn lichaam hing. Mijn borsten hingen los in de cups van het topje. Mijn onderbroek was nat van een mix van sperma en angstzweet. Maar dat kon hij hopelijk niet zien.

Zonder iets te vragen knikte hij me bemoedigend toe en trapte op het gaspedaal.

‘Dank je,’ stamelde ik terwijl ik de taxideur onhandig openduwde. Schichtig keek ik om me heen, trok mijn jurk zo goed mogelijk recht en liep met opgeheven hoofd naar de voordeur van mijn portiek. Hoe hardnekkig ik hem probeerde te negeren, toch incasseerde ik de nieuwsgierige blik van Annie, mijn onderbuurvrouw. Ik kende al mijn buren, maar met Annie had ik weinig contact. Door haar schizofrenie dacht ze dat alle buurtbewoners een complot tegen haar hadden en haar het huis uit wilden hebben. Ze deed voor bijna niemand de deur open. Laatst schopte ze zelfs haar eigen dochter naar buiten. Soms zag ik Annie weken niet en bleven de gordijnen gesloten. Dan snoof ik even bij haar voordeur, uit angst dat ik een weeïge lucht zou ruiken. Als dat niet zo was, vertrok ik opgelucht weer naar mijn eigen appartement. Nu zag ik hoe ze met haar pink de vitrage tot een kiertje openschoof en me met vragende ogen aankeek.

Ik deed alsof ik haar niet zag en liep snel de trap op naar mijn woning en duwde de sleutel in het slot. Eindelijk. Rust. Ik gooide mijn sleutels op het kastje in de woonkamer en liet me op de bank vallen.

Mijn hele lichaam voelde slap en pijnlijk. Als dit een onenightstand was, waarom kon ik me er dan niks van herinneren? Nu voelde het alsof een vreemd lid mijn lichaam was binnengedrongen, zijn goedje had geloosd, en ik had het niet eens gemerkt. Seks ging voor mij altijd samen met vertrouwen en intimiteit, met elkaars lichaam begrijpen of gewoon samenzijn voor troost of uit geilheid. Het zoenen, de begeerte, met eerst alleen een dun laagje kleding er nog tussen. Het strippen van de stof zodat alleen twee naakte lijven overblijven. Maar wat gisteren was gebeurd, had weinig met aantrekkingskracht te maken. Het klopte fysiek niet, dat voelde ik wel aan de pijn tussen mijn benen.

Ik stond op en liep naar de badkamer. Daar draaide ik de kraan open, slingerde mijn jurk in de wasmand en gooide mijn slip met een boog in de prullenbak. Het plastic zakje knoopte ik dicht en smeet ik woest de gang in. Het warme water liet mijn huid tintelen. Ik staarde naar de douchekop en zag hoe de stralen met kracht door de kleine gaatjes werden geperst. Mijn lichaam voelde energieloos en mijn hoofd leeg, toch dwong ik mezelf de avond te reconstrueren.

Ik had me vereerd gevoeld dat ik als nieuwe freelancer het bedrijfsfeest voor de krant mocht fotograferen. Sigrid, een oud studiegenoot, had me bij de krant binnengeloodst. De nieuwe hoofdredacteur was een halfjaar geleden aangetreden en de chef beeld zat net twee maanden op haar nieuwe plek.

Mijn jurkje had ik bewust uitgezocht. Netjes, een beetje sexy, maar zakelijk genoeg om serieus over te komen. Ik stapte in mijn dure, torenhoge hakken en sprong een halfuur te vroeg op mijn fiets naar het zaaltje achter restaurant Dauphine.

De belichting was perfect, iedereen straalde. Ik pakte een glas champagne toen de hoofdredacteur zijn speech hield en toastte op de stijgende oplagecijfers als gevolg van de veelbesproken restyling. Na een paar slokken zette ik het glas op de tafel. Daarna ben ik overgestapt op Spa rood.

Toen de meeste medewerkers naar huis gingen en mijn taak erop zat, was ik in gesprek geraakt met een journalist. Zijn ogen waren me meteen opgevallen; helderblauw, met kleine lachrimpels. Normaal val ik nooit op die betweterige nieuwsjagers, maar deze was oprecht grappig. Vriendelijk ook. Ik was gecharmeerd van zijn prettige gezicht en na twee uur alleen rondlopen was ik allang blij dat iemand me aansprak.

Toen hij wegliep om een rosé voor me te halen bekeek ik hem eens goed. Hij was lang en had een smal lichaam, het zou zo een wielrenner kunnen zijn. Hij was niet heel gespierd, maar dat maakte hem niet minder knap. Uit zijn perfect gesneden blauwe overhemd en spijkerbroek bleek dat hij een erg goede smaak had, of hij had een vrouw met een verfijnd oog voor kwaliteitskleding. Hij streek zachtjes over mijn arm toen hij me het glas rosé gaf en keek me flirterig aan. Ik nam een grote slok, maar zette direct het glas met vertrokken kaken net iets te hard terug op tafel.

‘Niet goed?’ vroeg hij.

‘Beetje zurig, doe toch maar wit,’ antwoordde ik.

Naast hem stond de man naast wie ik vanmorgen wakker werd. ‘Marcel,’ stelde hij zich met een stevige handdruk voor. Hij had een vriendelijk gezicht, maar ook een bepaalde hardheid in zijn ogen. Ik kon hem niet goed peilen. ‘Een dame als jij drinkt geen zure wijn, ik haal een nieuw glas voor je.’

‘Dank je,’ zei ik terwijl ik naar de lange krul keek die sexy op zijn voorhoofd danste. Hij stootte subtiel zijn elleboog in de zij van zijn vriend en liep met grote pas weg. Het tweede glas wijn smaakte me ook niet, maar misschien had de krant geld bespaard op de alcohol en alleen het goedkoopste assortiment laten aanrukken, dus dit glas dronk ik zonder te proeven leeg. Wat er daarna was gebeurd, kon ik me niet meer herinneren.

Ik leunde met mijn voorhoofd tegen de koude tegels en bleef zo tien minuten staan. Misschien was mijn jurk te uitdagend geweest en mijn hakken te hoog. Toch kon ik me niet voorstellen dat ik zomaar met Marcel mee naar huis was gegaan. Dat is niet mijn stijl, maar meer nog omdat ik Sam veel aantrekkelijker vond. Wat zou er gebeurd zijn vannacht? Zou Marcel als een kwispelende, geile hond mijn hele lichaam hebben genomen terwijl ik met mijn benen gespreid op zijn dure bed lag?

Ik liet mijn blik naar beneden glijden en inspecteerde mijn tepels. Ze waren niet opgezwollen of rood. Toen voelde ik langzaam tussen mijn benen. Misschien had ik het door de adrenaline nog niet eerder opgemerkt, maar ik had spierpijn in mijn liezen, alsof hij mijn knieën ruw naar buiten had gedrukt zodat mijn meest intieme delen bloot waren komen te liggen om vervolgens hard naar binnen te kunnen stoten. Mijn vingers tastten centimeter voor centimeter het hele slagveld af. Mijn vagina voelde zo ruw als grof schuurpapier, mijn schaamlippen gevoelig. Bij elke aanraking kromp ik ineen van de pijn. Ik ging verder en tastte mijn bilnaad af. Zou hij…?

Met een ruk draaide ik de koude kraan halfdicht. De gloeiendhete stralen schroeiden de bovenste huidlaag van mijn lichaam. Ik pakte een scrubhandschoen en wreef hard over mijn voeten. Met draaiende beweging schrobde ik mijn kuiten en mijn bovenbenen. Ik wreef over mijn schaamlippen en schreeuwde het uit van de pijn. Harder, ruwer. Over mijn buik, naar mijn borsten die fier overeind stonden. Mijn tepels zo hard als steen. Mijn armen, mijn nek. Elk plekje van mijn lichaam werkte ik af. Ik voelde ze branden, mijn geroosterde huidcellen. Als een slang wilde ik vervellen. Een nieuwe huid creëren, een nieuw lichaam. Een onaangetast lichaam.

Toen draaide ik de doucheknop dicht en droogde me langzaam af. Mijn huid voelde pijnlijk ruw aan. Ik pakte mijn joggingbroek en een shirtje van de vloer, trok ze aan en kroop onder mijn dekbed. Met mijn knieën zo dicht mogelijk tegen me aan, rolde ik me in een foetushouding.

Het was vroeg in de ochtend, toch dreunde de bas van de muziekinstallatie van de buurjongen dwars door mijn slaapkamermuur. Voor het eerst ergerde ik me niet aan de eentonige, doffe dreunen. Alsof ze mijn hartslag weerspiegelden, dramden de slagen met een zwaar ritme door mijn lichaam. Een halfuur bleef ik roerloos liggen. Het enige dat als een malle tekeerging, waren mijn gedachten. Ik, als control freak, was tegenwoordig blijkbaar in staat wakker te worden zonder dat ik wist wat er was gebeurd. We hadden seks gehad, Marcel en ik. Dat was duidelijk. Maar seks gaat meestal gepaard met liefde, met kussen in je nek en handen die door je haren kroelen. Met na de daad je hoofd op zijn borst leggen en samen uitpuffen. Voor goede seks moet je met zijn tweeën zijn. Waarom kon ik me dan niks van deze vrijpartij herinneren? Ik snapte geen barst van de hele avond. De bas van de buurjongen werd overstemd door mijn hartslag, die nu snel en oppervlakkig in mijn keel klopte.

Sigrid had me zien zoenen met Marcel op de wc en ons daarna zwalkend weg zien gaan. Ze lag met hoofdpijn en een flinke kater op de bank, maar toen ik vertelde dat ik nergens last van had en dat vreemd vond, deed ze dat af als onzin. Marcel was een knappe man en ik had me door hem laten verleiden. Het was de perfecte rebound, vond ze. Sinds het uit was met Eric liet ik geen enkele man dicht bij me komen. Marcel had dit patroon doorbroken. En ze moedigde me aan vooral met hem door te gaan.

Minutenlang staarde ik doelloos voor me uit. Het enige wat ik nu wilde, was een arm om me heen. Iemand die luisterde zonder oordeel te geven. Ik pakte mijn telefoon en koos het nummer van mijn vader. Het liefst had ik mijn moeder gebeld. Op dit soort momenten miste ik haar nog meer. Ze zeggen dat de pijn met de jaren wegebt. Maar dat is onzin. Ik miste mijn moeder iedere dag. Als ik langoustines klaarmaakte en niet wist hoe zij dat tijdens de vakanties in Frankrijk altijd zo lekker deed. Als ik door de stad fietste waarvan ze zo graag wilde dat ik er ging studeren omdat zij de kans niet had gekregen. Om haar te vertellen hoe mijn leven nu was, als ik het moeilijk had als vrouw tussen al die mannelijke fotografen. Zij zou me advies hebben gegeven, tips hoe ik daarmee moest omgaan.

Gespannen hoorde ik hoe de telefoon overging. In gedachten zag ik hoe mijn vader vermoeid uit zijn stoel naast de kachel omhoog kwam, hij was al wat ouder en zou zijn handen in zijn rug zetten en deze even kraken. De telefoon ging een tweede keer over. Mijn vader liep nu vast rustig naar het kastje naast de deur waar de vaste telefoon op stond. Zonder haast.

Het was altijd even spannend als ik mijn vader belde. Jaren geleden kon ik goed met hem praten. Later kwam ik erachter dat ik vooral praatte en hij luisterde. Toch legde hij me altijd goede vragen voor waarna ik tevreden naar huis ging. Daar was ik aan gewend geraakt. Ik verlangde weer naar een goed gesprek, maar dat kon alleen als mijn vader daarvoor in de stemming was. Voor de derde keer ging de telefoon over. Ik had twee scenario’s in mijn hoofd. Het lag aan zijn gemoedstoestand welke ik vandaag voor hem zou opvoeren.

‘Pieter Beekveld.’

‘Pap, met mij,’ zei ik met onvaste stem.

‘Sara, kind wat heb ik je lang niet gesproken!’ Ik hoorde zijn gemaakt vrolijke stem aan de andere kant van de lijn.

Balen, geen goede dag. Jarenlang was ik de steun van mijn vader. Ik was diegene die alles weer goed moest maken. Die zorgde voor structuur. Dat de was werd gedraaid. Ik leerde hem strijken, bewust boodschappen te doen. Dat was mijn functie, de praktische vervanging van mijn moeder. Als ik door de telefoon hoorde hoe de stapels was zich opstapelden, nam ik de trein naar het zuiden. Ik sprak troostende woorden, terwijl ik de was van de vloer raapte en sorteerde. Ik was de schouder waartegen mijn vader huilde als hij er helemaal doorheen zat. Twee dagen later verliet ik dan vermoeid een opgeruimd huis en mijn vader, die met een waterige glimlach in de deuropening zei: ‘Blijf nog even, popje. Dan maak ik wat lekkers voor je.’

Maar twee dagen was lang genoeg. Een dag langer bij die man en hij sleurde me mee in zijn niet te stoppen trein van verdriet. Ik deed niet aan verdriet. Huilen was voor zwakkelingen die de kracht niet hadden zich door een rottige periode heen te slaan. Een emotie die je alleen toeliet als je had gefaald.

Mijn moeder huilde nooit. Dat was een sterke vrouw. Die sloeg zich met hard werken door een moeilijke periode heen. Natuurlijk was er genegenheid bij ons thuis. Maar ‘ik hou van jou’ zeiden we zelden tegen elkaar. Knuffelen deden we niet. En toch wist ik dat ze van me hield. Ik zag het in de blik in haar ogen als we samen op zondagochtend uiensoep maakten in de kleine keuken. ’s Avonds vulde ze de tupperwarebakjes die ik trouw meenam naar mijn studentenkamer in Amsterdam.

We huilden wel, hoor. Toen we wisten dat ze doodging. Dat ze nog maar drie maanden te leven had. Die dag had ik voor de komende tien jaar gejankt. Kutkanker. Het is niet eerlijk. Mijn vader is blijven hangen in de huilperiode. Die jankt nog steeds om elk wissewasje. Ik houd liever de laatste woorden van mijn moeder in gedachten: ‘Pop, blijf sterk. Blijf vechten voor waar je in gelooft, bescherm diegenen die je lief zijn en geniet van elke dag. Met een lach.’ Dus niet met een traan, pa.

‘Hoe gaat het met mijn meisje?’

‘Pap, ik wilde even kletsen, maar ik krijg een wisselgesprek. Ik bel je later, oké?’

‘Jammer, lieverd. Maar dat is goed. Bel maar als het jou uitkomt. Ik wacht op je telefoontje.’

Ik perste er nog een ‘dag pap’ uit en hing op. Alleen al aan de intonatie van zijn stem hoorde ik dat het niet goed met hem ging. Ik kon hem vandaag niet nog meer verdriet aandoen. Soms voelde ik met hem mee. Maar bij mij overheerste vaker het gevoel van teleurstelling en pijn. Mijn eigen vader kon mij niet meer die schouder bieden waar ik soms zo wanhopig naar smachtte.

Terwijl ik een glas jus inschonk, begon ik steeds meer aan mezelf te twijfelen. Ik werd gek van mijn frustratie en het enige wat ik wilde was iemand tegen wie ik mijn twijfels kon uiten. Nog nooit was ik zo de controle over mezelf verloren dat ik de volgende dag niks meer wist. De telefoon lag doodstil in mijn hand, terwijl ik zo graag iemand om me heen wilde, iemand die me kende en me advies kon geven.

Met mijn duim drukte ik op de ronde knop op mijn telefoon om de tijd te zien: 14:07 uur. Een zonsondergang van Rome sprong hevig vrolijk mijn netvlies binnen. Met mijn wijsvinger drukte ik de afbeelding weg. Ik staarde naar mijn eigen spiegelbeeld in het zwarte scherm en zag een bleek en vermoeid gezicht.

Weer drukte ik op de ronde knop. Rome. De foto was gemaakt tijdens mijn laatste vakantie samen met Eric. Hij had me vijf jaar de liefdevolle bescherming gegeven waar ik zo naar hunkerde. Hij had zijn armen om me heen geslagen toen mijn moeder overleed en me opgevangen als ik dreigde in te storten. Dat deed hij met een jongensachtige charme waar ik zo gek op was. Hij was mijn uitdager, mijn aanjager en ook mijn tegenpool. Ik hield van zijn enthousiasme waarmee hij de wereld wilde verbeteren.

Als ik terugdacht aan hoe hij thuiskwam en vertelde dat hij naar China mocht om samples te nemen van giftige rivieren, moest ik glimlachen. Met bravoure vertrok hij naar de Pearl River Delta, een enorm industriegebied vol goedkope kledingfabrieken. Vol afschuw vertelde hij over de kilometerslange fabriekspijpen en eindeloze snelwegen die kriskras door de ooit vruchtbare rivierdelta stroomden. Hij had het donkerblauwe, haast zwarte water dat vanuit de pijpleiding rechtstreeks de rivier in stroomde opgevangen en ging het in Nederland onderzoeken. In deze functie kon hij zijn studie chemie en zijn drang om milieuproblemen aan de kaak te stellen perfect combineren. Hij had de smaak te pakken en reisde de wereld over om het onrecht te bestrijden, terwijl ik steeds vaker hoopte dat hij met mij een koophuis wilde, en kinderen. Maar na lange praatsessies kwamen we erachter dat we onze toekomst samen verschillend voor ogen hadden. Een halfjaar geleden besloten we uit elkaar te gaan. Niet met ruzie, we kunnen het nog steeds goed vinden samen. Af en toe spreken we af om bij te kletsen en dan hoop ik stiekem dat hij zijn wilde haren heeft verloren en klaar is om te settelen, maar dat moment is nog niet aangebroken.

14:09. Wat maakte het ook uit. Zijn mening peilen kon geen kwaad en voor ik het in de gaten had, belde ik Eric.

‘Sara, hoe gaat het met je? Jou heb ik al lang niet meer gesproken!’

Even voelde ik me intens gelukkig toen ik zijn stem hoorde. ‘Ja, gaat wel oké hoor.’ Ik zei het met een kleine beving in mijn stem en hij prikte er dan ook meteen doorheen.

‘Het klinkt anders alsof er iets is.’

‘Eric, heb je tijd om te kletsen? Face to face?’

‘Tuurlijk, Saar, ik hang op de bank. Kom anders hierheen. Ik ben een nieuwe serie aan het kijken. Is ook echt iets voor jou.’

Bij het idee dat ik weer bij hem op de bank moest zitten in het huis waar ik drie jaar had gewoond, kroop het maagzuur al door mijn slokdarm naar boven. Dan kon ik beter meteen de gemeente bellen en een adreswijziging doorgeven.

‘Zullen we in het Vondelpark afspreken?’ vroeg ik.

‘Ook prima. Over een uur? Dan spring ik even onder de douche.’

Mijn knie trilde oncontroleerbaar toen ik ophing. Met twee handen duwde ik op mijn bovenbeen om het onder controle te krijgen, maar het hielp niks.

Het was warm voor de tijd van het jaar. Je rook het voorjaar en het was druk in het park.

Eric stond nonchalant tegen een boomstam geleund voor het blauwe theehuis toen ik mijn fiets op slot zette naast zijn paarse brommer.

Hij liep op me af. ‘Wat is er met je aan de hand?’ vroeg hij, terwijl hij me bezorgd aankeek en me vriendschappelijk omhelsde. ‘Je ziet lijkbleek, voel je je wel goed?’

Ik staarde hem aan zonder een woord uit te brengen. Hij voelde altijd feilloos aan wanneer ik zijn sterke armen nodig had en trok me naar zich toe. Ik liet mijn hoofd gelaten tegen zijn borst leunen. Hij legde zijn stevige armen om me heen, een geruststellend gebaar. Tien minuten bleven we roerloos staan.

‘Kom, we gaan een stukje lopen.’ Eric liet zijn veilige greep los en leidde me met zijn hand op mijn rug naar het pad. Met tegenzin kwam ik in beweging. Een paar minuten liepen we zwijgend naast elkaar, tot we bij de vijver kwamen.

Ik staarde naar het kabbelende water en dwong mijn lippen, die stijf op elkaar waren geperst, van elkaar. Hakkelend vertelde ik het hele verhaal. Over mijn onzekerheden, mijn twijfels. Het zwarte gat. En zelfs het idee dat ik had dat ik gedrogeerd kon zijn sprak ik voor het eerst hardop uit.

Eric luisterde gelaten en zei geen woord. Zijn ogen knepen zich samen en aan de lichte schittering in zijn pupillen zag ik dat hij zich kwaad maakte. Een moment wist ik niet meer of het een goed idee was geweest dat ik mijn hart bij hem kwam uitstorten. Hij staarde voor zich uit. Ik beet op mijn lip en wachtte zijn reactie af. Toen legde hij zijn hand op mijn arm.

‘Sara, jij verzint zoiets niet. Zo ben je niet,’ zei hij.

Een last viel van me af. Hij geloofde me en nam me serieus. Het voelde als vanouds, wij samen.

Tot Eric stil bleef staan en me recht aankeek. ‘Hoe heet die klootzak?’ vroeg hij ineens fel. Ik reageerde niet. ‘Waar woont hij, Sara?’ Hij pakte mijn schouders stevig beet. ‘Als ik die eikel in mijn handen krijg, sla ik hem in elkaar.’

Ik zei niks en staarde naar de meerkoet die zichzelf waste in het water. Eric was een schatje, maar soms ook een tikkende tijdbom. Vroeger was hij een driftig kind geweest. Mijn ex-schoonmoeder heeft me vaak genoeg verteld dat hij zich als kind in de supermarkt op de grond liet vallen en keihard begon te krijsen. Ze maakte er grapjes over hoe hij een woedeaanval kreeg als hij een speeltje moest delen.

Ook toen Eric en ik samen waren reageerde hij af en toe lichamelijk en explosief. Vooral als hij gedronken had. Een keer waren we op stap met vrienden. Er was een openluchtfestival in het centrum en half Amsterdam had gedronken die avond. Ik had het gehad in de menigte en wilde naar huis. We waren op weg naar een rustiger gedeelte waar we niet werden geduwd en getrokken. Het was moeilijk om ons in de drukte te verplaatsen en Eric was het na tien minuten zo zat dat hij de eerste man die hem in zijn zij stootte, per ongeluk of expres, dat weet ik niet meer, een kopstoot gaf. De man greep naar zijn voorhoofd. Voor hij kon reageren sprong ik ertussen en duwde ik Eric door de mensenmassa weg.

‘Sara, zeg iets.’

Met hulpeloze ogen keek ik naar hem op. Mijn wimpers waren vochtig.

‘We moeten aangifte doen. Kom, we gaan naar de politie.’

‘Nee!’ reageerde ik stellig. ‘Nee, ik ga geen aangifte doen. Ik weet het niet zeker, Eric. Wat als ik gewoon te veel heb gedronken?’

‘Als je veel hebt gedronken, heb je een kater. Heb je hoofdpijn, Sara? Voel je je misselijk? Moet je overgeven?’

Ik voelde me lichamelijk prima, afgezien van de schrammen op mijn benen en mijn vagina waar ik in de opgezwollen delen mijn hartslag voelde kloppen. Maar dat zei ik niet tegen Eric.

‘Mooi, dan gaan we,’ zei hij, terwijl hij een paar passen voor me uit richting het fietsenrek liep.

‘Ik ga geen aangifte doen. Hoe denk je dat mijn opdrachtgever reageert als ik hun paradepaard aan de schandpaal nagel?’

‘Geen idee, vertel.’ Hij draaide zich om en keek me indringend aan.

‘Weet je hoeveel moeite ik heb gedaan om bij die krant binnen te komen?’ vervolgde ik in een poging hem mijn dilemma te laten begrijpen.

‘Wat klets je nou. Je zegt dat je gedrogeerd en verkracht bent, Sara. Hier zal die klootzak voor boeten.’

‘Maar ik weet helemaal niet zeker of ik wel ben verkracht. Een paar mensen op het feest zagen me zoenen op het toilet.’ Ik keek hem aan en had geen idee hoe hij op dit nieuws zou reageren. De keren dat we elkaar spraken, vertelden we elkaar niet over eventuele nieuwe liefdes. ‘Misschien ben ik vrijwillig met hem mee gegaan. Misschien heb ik geen nee gezegd. Het is zijn woord tegen het mijne.’

‘Nou én! Jouw stem is net zo belangrijk,’ zei Eric bijna schreeuwend.

‘Een bekende, knappe fotograaf tegen de nieuwkomer. Wie is geloofwaardiger? Ik maak geen schijn van kans. Als dit bij de hoofdredactie terechtkomt, kan ik het wel schudden.’

‘Sara, zeur niet zo over een opdrachtgever.’

Ik keek hem aan en wist niet meer wat ik van de hele situatie moest vinden. Ik had een adempauze nodig, om na te denken. En dat kon ik niet hier. Ik schraapte mijn keel. ‘Weet je Eric, laat maar. Ik ben moe, ik wil naar huis.’ Snel liep ik langs hem heen naar mijn fiets.

‘Wat als je niet de enige bent, Sara?’ riep hij me na terwijl hij achter me aan liep.

‘Wat als hij dit ook bij anderen doet en niemand aangifte doet? Wees niet zo verdomd naïef!’

Ik ramde mijn sleutel in het slot van mijn fiets en trok het open. Beweeg, kreng. Niet tegenstribbelen nu.

‘Dank je, Eric. Echt. Dank je voor het gesprek. Ik spreek je nog,’ zei ik terwijl ik op mijn fiets stapte en flink kracht op mijn trappers zette.

5

‘Haal jij het blauw van het dak? We zijn er bijna,’ beval Femke terwijl ze terugschakelde naar de tweede versnelling en in de bocht het geluid van de sirene uitzette.

‘Als jij je wat minder als een kamikazepiloot gedraagt,’ reageerde Frank. Hij wachtte een paar tellen voor hij zijn raam opende en de lamp van het dak trok.

Op het moment dat hij alles opborg, zag hij vanuit zijn ooghoek een voetganger de straat oversteken. ‘Pas op!’ riep hij.

Femke trok aan het stuur en ontweek de weggebruiker op een haar na. Een middelvinger kon ze krijgen. ‘Sommige mensen,’ zuchtte ze.

Frank zei niets toen Femke de auto op de stoep parkeerde terwijl dertig meter verder een parkeerplaats vrij was. Hij gaf aan het hoofdbureau door dat ze er waren en stapte uit.

De uitvaartondernemer stond hen buiten op te wachten. Frank knikte beleefd tegen de man. Femke stevende op hem af, met haar politie-identiteitskaart en de vordering in haar hand geklemd. Haar lange benen in een strakke spijkerbroek, met daarop een nauwgesloten wollen truitje met een laag decolleté, waarin haar borsten hun rondingen uitdagend etaleerden.

Femke had niet het ingetogen en bescheiden beeld dat Frank als rechercheur graag wilde uitstralen. Bij zijn collega’s kreeg hij geen bijval. Die hadden een weddenschap afgesloten en geld ingelegd wie de eerste date met Femke kon regelen.

‘Mevrouw De Vries.’ De stem van de uitvaartondernemer klonk nors. Met zijn armen over elkaar keek hij Femke aan.

‘Meneer Teunissen, hierbij vorderen wij het lichaam van de heer Marcel Grotenbroek. Ik vraag u vriendelijk de crematie direct stop te zetten.’ Femke zwaaide met het formulier voor de neus van de kleine, magere man.

Hij trok het papier uit haar handen, pakte een leesbril uit de borstzak van zijn pak dat slap om zijn pezige lichaam hing en las de brief letter voor letter door. Een diepe zucht ontsnapte tussen zijn lippen terwijl hij zei: ‘Goed, loop maar mee.’

‘Wat een afzichtelijke man,’ fluisterde Femke toen ze achter hem aan richting het crematorium liepen.

Frank kon niet anders dan dit beamen. De uitvaartondernemer had een smal hoofd met grote, gelige ogen. Zijn kleine oren en zijn lippen die niet meer waren dan een dunne streep, verbleekten bij de immense neus. De rimpels rondom die neus trokken door hun diepe plooien alleen nog maar meer aandacht. Terwijl Frank zijn gladde achterhoofd bestudeerde, draaide de man zich plotseling om.

‘Jullie wachten hier tot ik de familie heb ingelicht. We handelen dit netjes af. Pas als ik naar buiten kom, mogen jullie naar binnen.’

‘Goed,’ bond Femke in, ‘u heeft drie minuten.’

Vol ongenoegen duwde de uitvaartondernemer de deuren van de crematoriumzaal open. De dienst was al afgelopen. Femke keek naar binnen, de helft van de koffieruimte was gevuld met creatieven in pak. Jonge mensen met nonchalante kapsels, en sportschoenen onder getailleerde zwarte pakken, vrouwen in grijze en zwarte jurken wiebelend op hun hakken. De wat oudere mensen aan de eerste tafel vielen uit de toon, vooral de kleine grijze vrouw met een strak knotje hoog op haar hoofd en een donker mantelpak. Aan haar gelaatstrekken te zien was dat waarschijnlijk Marcels moeder. Krampachtig hield ze een tissue in haar hand.

Met een bons klapte de dikke eikenhouten deur voor Femkes gezicht dicht.

‘Mooi, het is niet druk. Dan zijn we zo klaar hier en wordt het aantal verdachten minder groot.’

‘Denk aan je benadering, Femke. Deze mensen zijn emotioneel instabiel. Luister niet alleen naar wat ze zeggen, maar ook naar hoe ze het zeggen. En let op je intonatie,’ zei Frank op gedempte, maar directe toon.

Nog voor Femke kon reageren, zwaaide de deur open. Ze graaide haar notitieboekje uit haar kontzak en liep naar binnen, met Frank in haar kielzog.

6

Al had Femke in haar politiecarrière genoeg overleden mensen gezien, ze had nog niet eerder een sectie meegemaakt en wist niet goed hoe ze zou reageren als een menselijk lichaam aan flarden werd gesneden. Tenminste, dat is wat ze van Erica had begrepen toen ze aan haar had gevraagd wat haar te wachten stond. Erica had haar verteld dat je na de sectie wel wat frisse lucht kon gebruiken. Dus toen ze het terrein van het Nederlands Forensisch Instituut opreed, draaide Femke de dienstauto met een soepele bocht helemaal in het laatste parkeervak, ver weg van de hoofdingang. De lijkwagen reed langs het gebouw naar een andere ingang.

Femke schraapte haar keel. ‘Frank, hebben we echt een aanvraag voor een sectie van het hele lichaam nodig? Is alleen een toxicologisch onderzoek niet genoeg?’

Frank keek haar aan. ‘We hebben al de fout gemaakt door zijn dood niet als misdrijf te zien. Zo’n misstap kunnen we ons niet een tweede keer permitteren. Misschien is zijn dood een lichamelijke afwijking geweest, maar het kan ook zijn dat hij is vermoord. We moeten de feiten kennen.’ Hij stapte uit. ‘Voor zijn familie, maar ook voor de verdediging straks in de rechtszaal,’ verduidelijkte hij terwijl hij de deur dichtdeed.

‘We zijn van de politie en komen voor een sectie, de patholoog is dokter Rensink.’ Femke zei het zelfverzekerd, maar ze hield haar handen onder de balie zodat de bewaker niet zag dat ze licht trilden van nervositeit.

De bewaker gaf Frank en Femke een pasje en wees hen de weg door de draaideur: ‘Jullie worden zo opgehaald.’

‘Wist je dat het NFI zo’n vierhonderd tot vijfhonderd secties per jaar doet?’ Frank keek haar aan terwijl ze door de deur gingen. Hij liep direct door naar de koffieautomaat. ‘Een cappuccino?’

Dat hij koffie voor haar haalde zag Femke als een teken dat hij haar gerust wilde stellen, hij wist dat het haar eerste sectie was.

‘Zie het lichaam niet als mens, maar als wetenschappelijk object,’ zei hij toen hij het bekertje aan haar gaf. ‘We doen aan waarheidsvinding, om de familie te vertellen wat er is gebeurd.’

Femke knikte. Het melkschuim raakte net haar lippen toen de klapdeuren openvlogen.

‘Frank van Opdam en Femke de Vries? Loop maar mee.’ Femke keek de man met lichte verbazing aan. Hij was eind twintig, had piekerig blond haar en een ring door zijn oorlel.

‘Dat is de voorsnijder,’ fluisterde Frank in haar oor, ‘niet de patholoog.’

Ze volgden de man door de gangen naar de afdeling Pathologie. Hij leidde hen een kamer binnen waar een eikenhouten boekenkast een raar contrast vormde met de steriele witte muren. De kast was gevuld met wetenschappelijke boeken en tijdschriften. In een vitrinekast die tegen de muur stond, lagen verschillende schedels van mensen en dieren. Femkes neus raakte bijna het glas toen ze geïntrigeerd de schedels bekeek. Ze schrok toen een lange, slanke man haar op haar schouders tikte en stootte haar neus tegen het glas.

‘Femke de Vries?’ De man keek haar vragend aan terwijl hij zijn hand uitstak. Hij was van middelbare leeftijd. Zijn rechthoekige bril stond strak op zijn kleine neus. De grote snor hing naar beneden en was zo getrimd dat hij precies tot de hoeken van zijn lippen reikte. Het gaf hem een norse blik. Hij zag er precies uit zoals Frank hem eerder in de auto had omschreven.

‘Dokter Rensink, goed u te ontmoeten.’ Femke schudde hem met een lichte blos op haar wangen de hand.

‘Het is je eerste sectie, begrijp ik?’ vroeg hij haar. Femke knikte.

‘Loop meteen naar buiten zodra je merkt dat je niet lekker wordt. Iemand zal met je meegaan. Je moet namelijk niet denken dat het gevoel van misselijkheid wegzakt, het wordt alleen maar erger.’ Hij keek haar doordringend aan toen hij dit zei.

De patholoog richtte zich tot Frank. Die was merkwaardig kalm. De sectieruimte van het NFI was voor hem dan ook bekend terrein. ‘Bekijk jij het aanvraagformulier? Kun je me vertellen of alle gegevens kloppen?’

Franks ogen scanden het formulier. Hij sprak de casus door met de patholoog. Het leek een klinische rapportage waarbij de menselijke maat uit het oog was verloren. Een opsomming van feiten en cijfers.

‘Kom,’ zei de patholoog daarna tegen Femke. En hij wees naar een kleedkamer. ‘Kleed je daar maar aan, het wijst zich vanzelf.’

In de glanzend witte ruimte zette ze een haarkapje op en trok ze het witte, papieren schort, de handschoenen en de schoenenbeschermers aan. Voor het eerst sinds haar dienst was begonnen, was ze zonder Frank. Die zat in een andere kleedruimte. Ondanks dat hij vrij weinig had gezegd vandaag, voelde zijn aanwezigheid vertrouwd.

Van de zenuwen struikelde ze bijna over het schoenenkastje, dat als drempel dienstdeed voor de sectieruimte. Femke zag hoe het badkamerlijk inmiddels was opgedroogd en in de lichte kamer op een soort ijzeren bed met gaatjes lag. Dokter Rensink zat op een krukje in de hoek van de ruimte te wachten tot de twee voorsnijders klaar waren met het rangschikken van alle instrumenten op een ijzeren bijrijdtafel. Femke herkende de jongen die hen had opgehaald bij de receptie, een blonde pluk haar was losgeschoten onder zijn haarnet.

Dokter Rensink stond pas op toen de voorsnijder hem een klein knikje gaf. De blik van de arts gleed over het lichaam. Zijn ogen bleven hangen op Marcels benen. ‘Het is vast een hete douche geweest,’ concludeerde hij. ‘Deze man heeft ernstige brandwonden. De opperhuid bestaat uit een dikke laag dode huidcellen die je beschermen tegen alles van buitenaf, zoals stoten of verbranding. De meer essentiële structuren als bloedvaten en zenuwen zitten onder verschillende huidlagen. Als je huid is losgeweekt en dus geen bescherming meer biedt, wat hier duidelijk het geval is,’ dokter Rensink tilde met een pincet een stuk vel op dat los op Marcels been lag, ‘dan krijg je brandwonden.’ Hij trok het stuk huid iets omhoog en keek er gefascineerd naar. Daarna nam hij wat monsters en bewaarde ze in verschillende bakjes.

‘In de eerste zeven lagen van je huid zit je pigment. Wist je dat je een blank persoon kan zien als je een negroïde man, die al even in het water ligt, eruit vist?’

Femke keek hem verbaasd aan.

‘De huid die niet beschermd is door kleren is dan wit omdat de opperhuid is losgeweekt. Maar andersom geldt het ook hoor: een overleden blank persoon die lang genoeg ligt te vergaan in zijn huis, ziet zwart.’

Dokter Rensink borg de bakjes met huid op, tilde zorgvuldig Marcels rechterarm op en bekeek hem door zijn bril, die gevaarlijk op het puntje van zijn neus balanceerde. Daarna draaide hij het stijve lijf om en bestudeerde de rug.

‘Geen blauwe plekken, schaafwonden of sporen van naalden,’ zei dokter Rensink toen hij elke millimeter van het lichaam zorgvuldig had bekeken. ‘De nagels zijn goed verzorgd. Een nette jongen, hij vijlt ze in plaats van te knippen. Toe maar.’

Femke grinnikte. Dat Marcel ijdel was, was haar al opgevallen toen ze bij hem thuis waren. Het was een verzorgde man met zijn badkamerkast vol shampoo, conditioner en zelfs verschillende haar- en huidproducten.

Het verbaasde Femke dat de geur in de sectieruimte opvallend fris was. Het rook er naar een mengeling van chloor en allesreiniger. Alleen van het lichaam kwam een weeïge lucht.

Dokter Rensink trok een ooglid omhoog en scheen er met een fel lichtje in. ‘Geen stipbloedingen,’ zei hij terwijl hij Frank aankeek.

‘Als iemand je keel dichtknijpt, krijg je kleine bloedstipjes in je ogen vanwege een tekort aan zuurstof.’

Femke keek Frank dankbaar aan voor deze uitleg.

Dokter Rensink pakte een naald, hield met zijn duim en wijsvinger het ooglid open en stak de naald recht in het oog. Hij zoog de vloeistof uit de oogbal, die hierdoor een klein beetje indeukte. De voorsnijder nam de spuit aan en gaf de arts een andere spuit met een vloeistof die hij injecteerde in het oog waardoor het weer een ronde bal werd. De arts zag dat Femke wegkeek.

‘Het oog is ideaal om naar de aanwezigheid van verdovende middelen te zoeken. Omdat de bloedvaten klein zijn, duurt het even voor een stof in het oog komt. Maar het duurt ook een tijdje voor het weer is gezuiverd. Je lever zuivert het bloed in je lichaam snel, maar in het oog is het proces dus vertraagd,’ legde hij uit. De arts ging door met de lijkschouwing en een fotograaf maakte foto’s van het lichaam.

Plots liep dokter Rensink terug naar het krukje in de hoek en ging erop zitten. Femke trok een wenkbrauw omhoog en keek Frank aan. Die maakte een geruststellend gebaar met zijn armen. De twee voorsnijders liepen naar het lichaam en draaiden Marcel op zijn buik. Ze pakten een scalpel en sneden de rug over de ruggenwervel van boven tot onder open. De flappen van de huid legden ze opzij. De voorsnijder had wat moeite om het vet dat aan de huid zat los te snijden. Dokter Rensink stond weer op van zijn kruk en bekeek de spieren. Hij tilde het schouderblad op en voelde eronder. Wat hij precies zocht, wist Femke niet. Hij schreef wat gegevens op en stapte weer naar achter. De voorsnijder pakte een grote naald en een stug, wit touw. Ruw naaide hij de rug weer dicht. Daarna draaiden beide voorsnijders Marcel Grotenbroek weer om. De blonde man maakte met een snelle, vloeiende beweging een V door de huid en trok een streep naar beneden zodat het een Y werd. Hij trok de lap vlees hardhandig omhoog en sneed het felgele vet en het spierweefsel weg. Zorgvuldig maakte hij de nek vrij. De borstkas lag nu helemaal open. De voorsnijder pakte een mes met een lemmet van minstens dertig centimeter en haalde het langs een aanzetstaal. Om te testen of het mes scherp genoeg was, sneed hij door een spons, die soepel in twee helften uiteen viel. Daarna richtte hij het mes op de ribben en sneed ze een voor een door. Alsof een kok een vis van zijn graat ontdoet, maakte de assistent de botten los van de borstkas. Hij trok het middenrif omhoog en kraakte het borstbeen met zijn hand open. Een muffe lucht ontsteeg uit het lichaam.

‘Als je met je neus boven een vuilnisbak hangt ruikt het nog frisser,’ zei Femke. Frank grinnikte, de andere mannen werkten zwijgzaam door. ‘Bizar, hoe snel zijn borstkas breekt.’ Femkes stem haperde licht. Ze probeerde Marcels lichaam te zien als de plastic pop uit haar biologieles op de middelbare school. Dat was lastig, het hart en de longen waren dit keer niet van kunststof en gaapten haar aan.

De voorsnijder keek op: ‘Ik snijd door het kraakbeen van de ribben aan de voorkant, daarom gaat het zo makkelijk. De zijkanten zijn veel harder.’ Hij keek weer neer op het lichaam, plaatste een klem op de darm en sneed de lange sliert af. Femke staarde naar haar plastic overschoenen toen de voorsnijder de darmen leeg kneep en er een lucht vrijkwam die het best te vergelijken is met beschimmelde ontlasting. De darmen gingen in een aparte gietijzeren bak waar de voorsnijder vlug een deksel op deed.

Femke probeerde zo veel mogelijk door haar mond te ademen, maar de stank die vrijkwam leek Frank niet te deren; hij keek ontspannen toe. Daarna zag Femke hoe de maag uit het lichaam werd gehaald, de urine uit de blaas verdween en de voorsnijder de nieren woog en doormidden sneed. Alle vitale organen werden bij elkaar gehouden door de aorta die aan de voorzijde van de ruggenwervel liep. Een voor een sneed de voorsnijder de aders los. Als een tros bananen bungelden de organen even later boven Marcels buik. Femke deed een stap dichterbij en bekeek de bundel gefascineerd. De voorsnijder legde alles op een aparte tafel met een blauwe snijplank.

Dokter Rensink stond weer op van zijn kruk, controleerde de hartslagader en zei mat: ‘Geen bloedproppen.’ Daarna testte hij de hartkleppen.

‘Wat zei je nou eerder, Frank, dat zijn vader was overleden aan hartfalen?’ Dokter Rensink vroeg het terwijl hij het hart lossneed van de tros en het schoon spoelde in het waterbassin dat aan het voeteneind van het ijzeren bed stond.

‘Klopt, dat wist zijn huisarts ons te vertellen,’ antwoordde Frank.

‘Misschien had het slachtoffer een latente hartafwijking, ik zal zijn hart goed bekijken.’ Hij sneed er verschillende plakken af en keek er onderzoekend naar. ‘Het kan zijn,’ dokter Rensink hield zijn scalpel tegen een plak, ‘Ja, ik zie het hier duidelijk. Meneer Grotenbroek heeft aortaklepstenose, dat is een vernauwing van de aortaklep. Via deze klep stroomt het bloed vanuit het hart naar alle delen van het lichaam. Maar zoals ik het nu zie, is het nog niet heel ernstig, hij had er waarschijnlijk minimaal last van in het dagelijks leven.’ Dokter Rensink bewaarde de plak en legde de rest van het orgaan in de gietijzeren emmer die ook op het bed stond en waar al verschillende organen in lagen.

Femke staarde naar de lege buik en schrok toen de voorsnijder Marcels ballen plotseling ruw naar buiten trok en met een groot mes doorsneed. Hij keek er even naar en ze verdwenen net zo snel weer in de gietijzeren emmer. Ze wist niet waar ze haar blik op moest focussen. Ze keek naar dokter Rensink, die de lever met een vleesmes in grote plakken sneed, alsof je bij de slager een ons kippenlever bestelt. Hij woog een voor een de organen, onderzocht ze, nam er monsters van en stopte ze in kleine bakjes die met een letter waren gemarkeerd. Een van de voorsnijders trok nu de slokdarm met de tong er nog aan door de borst naar buiten. Marcels nek zakte in. Die werd meteen opgevuld met papier.

Zodra de buik vrij van organen was, schepte de voorsnijder het bloed met een pollepel uit de lege buikholte. Alsof het een lepel soep was, goot hij het over een arm van Marcel.

‘Waarom doe je dat?’ vroeg Femke nieuwsgierig.

‘Ik kijk naar de kleur van het bloed,’ antwoordde hij. ‘Doordat de huid licht is, zie ik meteen of het bloed een afwijkende kleur heeft. Licht bloed is zuurstofrijker en donker bloed juist zuurstofarmer.’ De voorsnijder schepte onverstoorbaar door en goot ook wat bloed in verschillende potjes.

‘Jullie zeiden dat deze jongeman in de douche is overleden. Dan zullen we dat zien aan de longen.’ Hij pakte de rechterlong stevig vast. ‘Zoals jullie weten zetten de longen uit als je inademt en trekken ze samen zodra je uitademt.’ Dokter Rensink keek Femke over zijn bril aan. Hierdoor ontstonden golvende rimpels op zijn voorhoofd. ‘Bij een verdrinking, in bad of in een meer bijvoorbeeld, worden de longen niet volgezogen met zuurstof, maar met water. Bij een reanimatie van een drenkeling druk je eerst op de borst zodat het water uit de longen ontsnapt en er weer ruimte is voor lucht.’

Femke keek dokter Rensink aan en ontweek de long die levenloos in zijn hand lag.

‘Een verdrinking is een verschrikkelijke dood. Bedenk maar dat je een slok water neemt en het in je verkeerde keelgat schiet. Dat gevoel, alleen dan zonder dat je het kunt ophoesten. Je voelt een felle pijn op je borst.’ Hij sneed de rechterlong met een snelle beweging los en legde hem voor hem op de tafel. Daarna kneep hij met zijn handschoen in de long. ‘Dit sponzige gedeelte bestaat uit kleine deeltjes die zuurstof opnemen, die zitten dan vol water en worden onbruikbaar. Als je verdrinkt, vecht je voor lucht. Maar omdat je blijft ademen, komt er alleen maar meer water in je longen. Gemiddeld wegen de longen 2,3 kilo, waarbij de rechter altijd iets zwaarder is dan de linker omdat rechts drie kwabben heeft en links maar twee. Laten we deze eens op de weegschaal leggen.’ Femke zag hoe de pijl uitschoot en bijna het cijfer van de anderhalve kilo raakte. Dokter Rensink pakte zijn mes weer van het tafelblad en sneed de long doormidden. ‘Er zit wat water in de long, maar niet genoeg om eraan te overlijden. Jullie zeiden dat hij een slaappil heeft genomen, welke was het?’

‘Temazepam,’ antwoordde Femke.

‘Ah, een pammetje,’ zei dokter Rensink. ‘Ja, logisch. Een teveel hiervan zorgt voor een ernstige bewustzijnsdaling en uiteindelijk tot een coma. Het geeft een ademhalingsdepressie. Je moet het zo zien, centraal in je hersenen heb je een ademhalingscentrum. Die zorgt voor een puls dat je gaat ademen; dat je longen geactiveerd worden om lucht op te zuigen. Het geeft ook de frequentie af, of je snel of minder snel moet ademhalen. Bij sporten bijvoorbeeld moet je sneller ademhalen dan wanneer je in bed ligt. Enkele stoffen in temazepam zorgen ervoor dat het ademhalingscentrum minder pulsen meer geeft. Alcohol versterkt het effect. Maar het toxicologisch onderzoek zal meer uitwijzen. Een overdosering komt tegenwoordig bijna nooit meer voor. De pillen zijn veel veiliger geworden door een andere samenstelling.’

Femke knikte begrijpend.

Femke wist dat de meeste collega’s kotsend boven de prullenbak hingen tijdens hun eerste sectie. Ze voelde zich niet kiplekker, maar braakneigingen had ze niet. Daarvoor was ze te gebiologeerd door de werking van het lichaam, ze zag de persoon voor zich steeds minder als mens. Al wist ze dat het ergste nu pas kwam. Ze had uitbreid met Erica over haar secties gepraat. Erica had haar verteld dat ze op dit punt kokhalzend naar buiten was gerend. Femke had zich voorgenomen koste wat het kost te blijven staan. Dit hoorde bij de recherche. Ze moest zich vermannen.

De voorsnijder liep om het lichaam heen naar de bijzettafel, pakte een scalpel en maakte een incisie via de achterkant van het linkeroor, langs de haarlijn in de nek naar het rechteroor. Hij trok de huid hard over het hoofd heen. Femke kromp ineen toen ze hoorde hoe de hoofdhuid als een uitgescheurd kledingstuk werd losgerukt van de schedel. Vervolgens pakte de man een handzaag en zette deze op het witte bot. Hij duwde het hoofd lomp op de tafel en zaagde met kracht tot de schedel wat meegaf, toen ging hij voorzichtiger te werk. Hij trok en duwde aan het schedeldak, maar het schedelvlies zoog vacuüm waardoor hij de hersenkap niet gelicht kreeg. De voorsnijder pakte een bijtel en een hamer en wrikte alsnog de schedel los. Binnen enkele minuten staarde Marcels brein de kamer in. De zenuwen die de grijze massa bij elkaar hielden, werden losgesneden. Hierdoor rolden de hersenen uit hun veilige, vertrouwde omgeving in de handen van de assistent. Er was geen enkele emotie van zijn gezicht af te lezen. De schedel bleef verlaten achter op de tafel.

Femke focuste haar blik even op de steriele witte muren. Toen ze weer naar het lichaam keek, zag ze een karkas. Door een woeste leeuw aan stukken gereten en losgetornd. Het was amper nog een mens dat op tafel lag. Stukken vlees lagen verspreid in bakjes door de kamer. Dokter Rensink sneed nu de kleine hersenen los. Daarna verdween zijn scalpel in de hersenstam en rolden de plakjes op de plank. Ook de grote hersenen werden met het vleesmes in plakken gesneden en gleden van zijn mes. Hij bekeek ze en legde ze daarna in de emmer.

‘Geen tumor in de hersenen,’ zei de arts afgemeten terwijl de assistent een stapel papier pakte, propjes maakte en die onder en boven in de buik legde. Hij pakte de emmer met de kapotgesneden nieren, milt, hartkleppen, plakken hersenen, restvlees en leegde de inhoud in het enorme gat van de buik. Daar bovenop legde hij papier alsof hij de brokstukken als een cadeau inpakte.

‘Waarom is dat?’ vroeg Femke verbaasd.

‘Omdat we niet willen dat zijn hersenen straks via zijn rectum naar buiten komen.’ De voorsnijder keek haar grijnzend aan. ‘Daarnaast kunnen de organen nog vocht en bloed lekken, daarom zit het papier ertussen,’ zei hij terwijl hij de ribben boven op de ratatouille van organen legde. Toen trok hij de losse lappen huid naar elkaar toe en niette de borstkas dicht.

‘Afgezien van een aortaklepstenose ziet meneer Grotenbroek eruit als een gezonde man. Je zei dat hij gestorven is aan slaapmiddelen,’ vervolgde de arts zijn verhaal. ‘Ik zag aan de buitenkant geen prikken van naalden, dus ik ga ervan uit dat de slaappil oraal is toegediend. Als de werkzame stoffen via het spijsverteringskanaal het lichaam zijn binnengedrongen, duurt het langer voor ze de bloedbaan bereiken dan met inspuiting in een ader of een spier. Ik laat het bloed onderzoeken door een toxicoloog zodat ik weet hoeveel hij precies heeft binnengekregen. De inhoud van de maag krijg je ook in een rapport.’

De voorsnijder siste inmiddels een deuntje tussen zijn tanden. Zonder dat hij in de gaten had dat Femke hem bekeek, maakte hij proppen van het papier en stopte die in de schedel. Hij boorde twee gaatjes in de schedel en in het schedeldak, pakte een tiewrap en maakte ze aan elkaar vast. Hij zag Femke kijken. ‘Vroeger deden we dit niet, maar er lag eens een wat oudere vrouw in een half open kist. Haar huid was niet meer zo strak, en het schedeldak schoof zo over haar voorhoofd heen. De familie was helemaal in paniek. Sindsdien maken we het vast.’ Hij trok de hoofdhuid strak over de schedel en naaide deze dicht. Toen pakte hij een emmer water en een spons en begon Marcel schoon te wassen. Hij lag erbij alsof er niets had plaatsgevonden. Als een wassen beeld, klaar voor transport.

III

Als ik aan het fotograferen ben, verschuil ik me achter mijn camera. Dat heb ik altijd al gedaan. De lens is een veilig schild. Een barricade waarachter ik me vertrouwd voel. Wat ik met mijn rechteroog door het kleine verticale glazen scherm zie, is een weerspiegeling van de werkelijkheid die amper tot me doordringt. Alsof het een film is die zich op de achtergrond afspeelt. Precies op het goede moment druk ik de ontspanner in.

Ik hoor amper wat de mensen voor de lens zeggen. Ik ben niet op een locatie om mijn mening te verkondigen. Ik ging naar de fotovakschool om een verhaal in beeld te leren vangen. Een fotostudio heb ik nog nooit van binnen gezien, dat boeit me niet. Ik weet niet eens hoe een studioflitser werkt. Ik weet wel hoe ik mensen gerust moet stellen. Hoe ik de menselijke karakteristieke trekken die alles prijsgeven, zoals de rimpels in het gezicht van een oude vrouw, kan vastleggen. Ik kijk graag naar een intrigerend gezicht, naar hoe ik de huidplooien het beste kan verdoezelen of ze juist beter naar voren kan laten komen zodat een markant gezicht nog beter tot zijn recht komt.

Freelancen geeft me vrijheid. Ik plan niet langer dan een dag vooruit, zowel mijn werk als privé-afspraken niet. Op maandag weet ik niet wat ik op dinsdag doe. Dat kan ook niet, nieuws kun je niet sturen. Dat maakt het juist zo interessant. Zodra ik de voordeur achter me dichttrek, race ik van opdracht naar opdracht. Meestal ben ik pas ’s avonds tussen acht en tien uur thuis. Ik ben gewend aan het ad hoc werken. Verslaafd ook. Elke fotograaf wil die voorpaginafoto. Maar die workaholicinstelling is soms ook vervelend, ik heb nooit echt rust in mijn kont. Het zou beter zijn om vaker nee te zeggen tegen een opdrachtgever en die vrijgekomen avonden met mijn vriendinnen in de kroeg door te brengen. Maar terwijl ik dan aan het wijntje nip, denk ik: nu heeft iemand anders de voorpagina. En dan baal ik.

Ondanks dat ik van mijn werk hou, fietste ik nu met lood in mijn schoenen naar de freelanceborrel. Ik had geprobeerd bij Sigrid te achterhalen of Marcel er zou zijn, maar ze wist het niet. Daarom kwam ik expres te laat. Mocht hij er zijn, dan reed ik door. Ik zette mijn fiets tegen het raam van het café en gluurde naar binnen. Toen ik hem niet zag zitten, duwde ik de deur van het café open en liep ik naar het groepje mensen achterin. Ik plakte een glimlach op mijn mond en rechtte mijn rug. De angst die door mijn lijf gierde, probeerde ik te negeren. Sigrid ving mijn blik en glimlachte naar me. Er stonden twee flessen op tafel en voor ik iets kon zeggen, ging een glas witte wijn van hand tot hand en kwam het klotsend voor mij tot stilstand. Toch wenkte ik de ober. ‘Doe mij maar een tonic,’ zei ik. Hij stak zijn hand op als teken dat hij me had gehoord.

‘Doe niet zo saai,’ zei Johan, de macho van het stel.

‘Voor mij geen alcohol. Ik heb een blaasontsteking en een antibioticakuur.’ Ik hoorde mezelf liegen en vroeg me direct af waarom ik een excuus bedacht. Inez, de chef beeld en dus mijn leidinggevende, nam het woord.

‘Goed, nu we er allemaal zijn, wil ik beginnen met wat mededelingen.’

Ik nam een grote slok van mijn tonic en leunde achterover in de onverwacht comfortabele caféstoel. Ondanks dat ik me nog niet helemaal op mijn gemak voelde, trok de grootste spanning uit mijn lijf weg.

Inez vertelde over verlaagde tarieven, dat we meer inzet moesten tonen en dat we vaker zelf ideeën moesten pitchen. Haar kastanjebruine haar zat in een losse knot achter op haar hoofd. Hoe meer bewegingen ze maakte, hoe meer plukken nonchalant langs haar gezicht naar beneden gleden. Toen ze klaar was, pakte ze met een ferme greep haar wijnglas en hief het omhoog: ‘Proost, op een goede samenwerking.’

De glazen gingen de lucht in en het geklets barstte luidruchtig los. Ik bekeek het tafereel maar hield me afzijdig van de gesprekken. Totdat Johan me in de zij porde en hard riep: ‘Zeg Sara, die nieuwe vlam van jou hè, weet je dat die laatst door de Spaanse politie is opgepakt. Lekkere kerel, die Marcel.’

Mijn bloed steeg pijlsnel naar mijn hoofd en ik schoof ongemakkelijk heen en weer in mijn stoel. Het gesprek aan tafel viel stil. Alle hoofden draaiden zich om en keken in mijn richting.

‘Wat euh, is er precies gebeurd?’ De woorden struikelden zich een weg naar buiten.

Johan wachtte een moment tot hij zeker wist dat hij alle aandacht had. Toen richtte hij zich tot de groep. ‘Marcel ging met een paar vrienden naar Spanje, ze hingen eerst met hun neus in het witte poeder en belandden daarna met een Spaanse chick op een hotelkamer. Die werd ’s morgens wakker naast een vriend van Marcel. Zij belde de politie en deed aangifte van groepsverkrachting. Marcel en zijn vrienden zaten uren in een kleine en kale verhoorkamer van de Policia Nacional en mochten dagen het land niet uit. Dus weet wie je date, Sara.’ Iedereen barstte in lachen uit. ‘Hij is the man weet je, wat een grap, briljant,’ werd er geroepen.

Het leek of niemand dit misdrijf serieus nam. Terwijl de ober een nieuw dienblad vol bier bracht en de flessen wijn verwisselde, gingen alle gesprekken in een waas langs me heen. Ik kon mijn collega’s niet meer uitstaan en met luid geknars schoof ik mijn stoel naar achteren.

‘Ik moet gaan, ik heb nog een afspraak,’ zei ik. Ik knikte Inez toe, ontweek de blik van Sigrid en liep naar de deur. Het halfvolle glas tonic liet ik staan. Met trillende handen probeerde ik de sleutel in mijn fietsslot te krijgen. Sigrid duwde de deur van het café open. Met het wijnglas in haar hand liep ze naar me toe. ‘Alles oké, Saar?’

‘Nee Sig, alles is niet oké. Zie je nou wat voor man Marcel is? Ik, ik…’ Meer woorden kreeg ik er niet uit. Ik wist niet eens wat ik nou precies wilde zeggen. Op wie was ik nou boos? Op Marcel, of op mezelf?

‘Ah joh, bij jou was het toch een heel ander verhaal. Je was gewoon dronken en bent met hem meegegaan. Gewoon een avondje doorhalen met collega’s, maak je nou maar niet druk, dat overkomt de beste.’

Ik keek Sigrid aan en besefte dat ze mij totaal niet begreep. Ze hoorde amper wat ik zei. ‘Ik spreek je nog Sig, ik moet nu echt naar een afspraak.’

Op de fiets maalde die ene zin van Eric al dagen door mijn hoofd: ‘Wat als je niet de enige bent?’

Na vanavond was ik helemaal in de war. Wat moest ik met deze nieuwe informatie over Marcel? Misschien was het bij mij dan geen opzet en waren al mijn twijfels over niet-vrijwillige seks terecht. Maar alle sporen van een eventuele verkrachting had ik allang uitgewist. Het opgedroogde sperma dat op de binnenkant van mijn bovenbeen plakte, had ik er hardhandig afgeboend en de inwendige verwondingen waren inmiddels genezen. Toch huiverde ik bij het idee dat er meer vrouwen waren die in het plaatje pasten van een obscure fotograaf die zijn handen niet thuis kon houden. Bleven die vrouwen ook uit schaamte thuis en verscholen ze zich net als ik onder een deken van gêne? Of waren ze net zo dapper als de Spaanse vrouw en belden ze direct de politie?

Nog nooit was ik het politiebureau op de hoek binnengelopen. Het was een saai gebouw midden in de woonwijk dat zich alleen kenmerkte door een blauw bord aan de gevel en het tl-licht dat door de twee ramen aan de voorkant de straat verlichtte op een donkere avond. Het werd tijd dat ik de agenten eens een bezoek bracht.

Door mijn jas heen voelde ik hoe de kou zich over mijn rug verspreidde. De blauwe plastic stoelen waren op gepaste afstand van elkaar in de grond geplaatst. De rij vaalgele muurtegels gaven de ruimte een deprimerende uitstraling. Ze weerspiegelden de eenzaamheid die ik de afgelopen dagen had gevoeld.

Op het moment dat ik besloot toch maar naar huis te gaan, hoorde ik de harde stem van de baliemedewerker. ‘Goedenavond mevrouw, wat kan ik voor u doen?’

Ik stond op en liep naar de balie. ‘Ik kom aangifte doen,’ zei ik zacht.

‘Waarvan?’

Ik probeerde de man in te schatten. Hij was begin vijftig, zijn witte overhemd zat strak om zijn forse bierbuik, hij had een met een tondeuse kaalgeschoren hoofd. Zijn smalle lippen waren een rechte lijn, de wenkbrauwen stonden in twee boogjes boven zijn ogen.

‘Verkrachting.’ Het woord kwam als een fluistering naar buiten. Ik keek naar mijn schoenen. Er waren net twee nieuwe mensen de wachtruimte binnengelopen en ik hoopte niet dat zij hadden gehoord wat ik zei.

‘Wat zeg je, ik heb je niet verstaan,’ zei de agent.

Ik deed een stap naar voren en boog een beetje over de balie. ‘Ik ben verkracht,’ fluisterde ik iets harder.

Hij knikte. ‘Loop maar met me mee.’

In het kleine kamertje achter de balie stonden alleen een bureau, een computer en twee stoelen.

‘Ga zitten,’ zei de man en hij schoof een stoel naar achter. ‘Farah, neem jij de balie even over?’ riep hij over zijn schouder naar zijn collega. Ik zag nog net een vrouw met stijl ravenzwart haar in een lange paardenstaart voorbijlopen voordat de deur met een zachte klik dichtviel.

‘Wat is er gebeurd?’ Hij keek geïnteresseerd, toch raakte hij de computer met geen vinger aan. Hoorde dat niet bij een aangifte?

‘Ik werd zes dagen geleden wakker bij een vreemde man in bed. Ik weet niks meer van de avond ervoor.’ Hortend en stotend kwam mijn verhaal eruit.

‘Hoe weet je zeker dat je bent verkracht?’

Ik snapte de vraag en toch kwam hij hard aan. Even bleef ik stil zitten. ‘Omdat ik helemaal geen seks met die man wilde, maar omdat het sperma de volgende ochtend wel langs mijn been naar beneden droop.’

‘Weet je heel zeker dat het niet vrijwillig was?’

Ja, klootzak! wilde ik schreeuwen. Natuurlijk wist ik dat zeker. Maar het enige wat ik uit kon brengen was een krampachtig ‘ja’.

‘Oké, dan kan ik je aangifte niet opnemen,’ zei de agent stellig.

‘Pardon?’

‘Daar hebben we gespecialiseerde collega’s voor, van de zedenpolitie.’

‘Maar ik kom hier om nu mijn aangifte te doen.’

‘Dat kan niet, dat mag ik niet.’

‘Wat een onzin.’

‘Zal ik een afspraak met Zeden voor je maken? Dan kun je daar naartoe.’ De man zat erbij alsof dit dagelijkse kost was. Er viel geen greintje emotie van zijn gezicht af te lezen. Hij was hier goed in. Laat de verhalen je niet raken, heeft hij over de jaren vast geleerd. Nog twee mensen in de wachtkamer en dan zat de dienst erop. ’s Avonds zou zijn vrouw vragen: ‘Lekker gewerkt, schat?’ En hij zou ongeïnteresseerd antwoorden: ‘Mwah, een paar aangiftes opgenomen en een vrouw doorgestuurd naar Zeden.’

‘Doe maar dan,’ zei ik, dan was ik er meteen vanaf.

De agent stond op en liet me alleen achter. Binnen een paar minuten was hij terug. ‘Morgen om 10.00 uur zijn mijn collega’s van Zeden aanwezig, dat zit op het hoofdbureau, aan de Marnixstraat.’

‘Morgen? Nee nu. Ik wil nu,’ stamelde ik. Ik maakte mijn blik los van mijn handen en keek hem beduusd aan. ‘Ik ga dit verhaal morgen niet nog een keer uitgebreid vertellen.’

‘Het spijt me je dit te moeten zeggen, maar de verkrachting is al te lang geleden om een spoedgeval te zijn. Ik adviseer je morgen om 10.00 uur naar die afspraak te gaan.’

Kwaad stond ik op en liep ik het bureau uit. Op de fiets won de woede het van mijn nuchtere en meestal praktische denkwijze.

In plaats van dat ik nu naar mijn huis fietste, ging ik naar het huis waar ik zes dagen geleden uit ontsnapt was. Ik gooide mijn fiets in de bosjes naast zijn bungalow en liep naar de voordeur.

Voor ik me kon bedenken, belde ik aan. Geen gehoor. Nog een keer. Ik keek om me heen, in het huis verderop zag ik een oude man achter het gordijn naar me kijken. Hij stak een bierflesje naar me op als groet. Ik was te kwaad om te reageren. In mijn tas graaide ik naar een pen en een papiertje. Onderin vond ik een oud bonnetje.

..

Ik weet waar je mee bezig bent, klootzak. Als je niet stopt, geef ik je aan bij de politie.

Ik vouwde het papiertje op en gooide het door de brievenbus.

7

Amsterdam was Femkes thuisstad. Ze was opgegroeid in een rijtjeshuis in Noord, Tuindorp Oostzaan. Haar ouders waren niet rijk, haar vader was loodgieter en haar moeder wachtte haar na schooltijd op met thee en koeken. Femke had een oudere broer, Paul. Haar moeder vond het niet nodig dat zij na schooltijd in haar schone shirt op straat speelde, dus ze droeg vaak de versleten T-shirts van Paul als ze gingen buitenspelen. In zijn drakenshirts rende ze door de bossen die zich uitstrekten achter hun woonwijk. De boomhutten die ze samen met Paul bouwde waren kastelen, de stokken hun zwaarden. Ze hielden vaak zwaardgevechten in het bos. Maar als Paul liever ging voetballen met de jongens uit de straat, gooide zij haar stok aan de kant en speelde ze de jonkvrouw die opgesloten zat in het kasteel.

Femke kon prima leren en ging na de basisschool naar de havo. Daarna rondde ze een hbo-opleiding criminologie af en solliciteerde bij de politie. Ze werd aangenomen en kon meteen de opleiding in tot rechercheur. Via verschillende werkstages was ze bij het rechercheteam in West geplaatst. Daar had ze het naar haar zin, al wist ze dat ze op een dag wilde doorstromen naar de functie van teamleider. Femke paste zich snel aan. Net als vroeger voelde ze zich goed thuis in de kleine straten in Amsterdam-Noord, maar ook in de drukte van de binnenstad.

Om de week at ze bij haar ouders. Alleen al de aanblik van het IJ gaf haar een gevoel van vrijheid. De wind die met haar haren speelde als ze op de pont stond en de boten die voorbijdreven. Ze vond het heerlijk om de binnenstad achter zich te laten en terug te keren naar de rust van Noord. Maar als ze onrustig werd van de weinige mogelijkheden die Noord bood, stond ze even stil op de Dam om te zien hoe de drommen toeristen haast maakten de stad te bezoeken in de twee dagen tijd die ze voor Nederland hadden uitgetrokken. Ze zag hoe ze op de foto gingen met het monument op de Dam, hoe ze op de Nieuwmarkt een goedkoop restaurant uitzochten en zich op de Wallen vergaapten aan de hoeren. Dat is toeristisch Amsterdam, het echte Amsterdam zit ’m in de kleine kroegen, de achterafmarktjes en de gezelligheid van de Jordaan, waar ze nu woonde.

Maar de sfeervolle volksbuurt kon haar vandaag niet vrolijk stemmen. De sectie had er harder ingehakt dan ze eigenlijk zou willen. Nog nooit had ze een lichaam zo toegetakeld zien worden. Ze was op alles voorbereid geweest. Voor ze in de auto was gestapt en naar het NFI was gereden, had ze zichzelf beloofd het lichaam niet als mens te zien, het klinisch te bekijken. Dat was deels gelukt. Juist doordat ze Marcel nooit levend had ontmoet, kon ze zich focussen op de feiten. Ze leerde Marcel kennen door zijn maaginhoud, ze wist dat hij sterke botten had gehad en spieren als kabels. Maar ook dat zijn hersenen eruitzagen als stevig in elkaar gedraaide noodles, doordrongen met dikke blauwe aderen. Dat proppen papier nu geen inkt opzogen, maar dat ze het vocht en bloed uit zijn kapotgesneden organen absorbeerden. Haar vriendinnen zouden walgen van deze informatie. Alleen tegen Claudia kon ze zeggen dat een slachtoffer van een moordzaak nu als een papier-machépop in een koelcel van het mortuarium lag. Claudia had rechten gestudeerd en werkte op het parket bij het Openbaar Ministerie. Ze begrepen elkaar als zaken hen raakten. Femke kon alles tegen Claudia zeggen zolang ze geen daderinformatie prijsgaf. Als ze met haar in de kroeg hing, maakten ze de meest lugubere grappen. Het was een mechanisme om met moeilijke situaties om te gaan. Als ze met iemand de sectie kon bespreken, dan was het met Claudia.

Femke pakte de telefoon, maar toen ze het nummer zocht, herinnerde ze zich dat Claudia met haar vriend in New York zat. Vermoeid stond ze op en wisselde haar versleten gympies voor hardloopschoenen.

Rennend langs de grachten merkte ze pas hoeveel ze het constante ritme van haar lichaam als metronoom had gemist, het gevoel waardoor ze haar gedachten kon ordenen. Haar spieren voelden stram toen ze over het bruggetje van de gracht liep. De frisse lentewind blies in haar gezicht. Ze stopte het shirt onder haar jasje wat dieper in haar broek en trok de rits van haar hardloopjack verder omhoog. De dagjesmensen die door de stad struinden, trokken hun sjaal aan. Terwijl Femke langs het water liep, kwamen de beelden van de sectie voorbij. Zijn uitgezogen oogballen, de vaalgele huid. De droge, een beetje gescheurde lippen.

Ze vroeg zich af wie Marcel Grotenbroek was en in wat voor milieu hij was opgegroeid. Wie waren zijn ouders en wie zijn vrienden? En hoe kwam een man van vijfendertig in godsnaam dood in die douche terecht? Na een halfuur bereikte ze de Amstel. Midden op de brug stopte ze en leunde voorover om haar kuitspieren te strekken. Ze keek naar de grote en kleine boten die voorbijdreven. Langs de andere kant van de gracht rende Femke terug naar huis. De wind gaf haar een duwtje in de rug en ze maakte haar passen lang. Het was frustrerend dat ze niet door kon werken aan de zaak en nu nutteloos thuis zat. Omdat ze volgens Thomas te veel overuren had gemaakt.

Femke versnelde haar pas en sprintte tot de volgende brug. Haar adem raspte door haar keel en ze voelde hoe haar benen moeite hadden, maar toch doorgingen. Opgeven was geen optie, ze moest nog minstens twintig minuten voor ze weer thuis was. Je lichaam kan meer aan dan je zelf denkt, hield ze zich voor, terwijl ze haar rug rechtte, de voorjaarslucht haar longen binnenzoog en doorliep.

Bezweet opende Femke even later haar voordeur. Ze liep meteen door naar haar badkamer en draaide de douche open.

Eenmaal omgekleed plofte ze op de bank en pakte ze een boek van de stapel op de grond. In haar vrije tijd las ze graag non-fictie boeken over gedragswetenschappen en lichaamstaal. Over hoe beïnvloeding werkte. Ze wilde de psyche begrijpen, waarom iemand tot zijn daad kwam.

Timor had dezelfde interesse. Haar affaire met hem was ontstaan uit pure lust. Ze was in het team gekomen en op het moment dat ze elkaar de hand schudden, was het misgegaan.

Na een teamdag belandden ze in het café. Timor liep in zijn vrije tijd marathons. Hij was getraind. Sexy. Het irritante was dat hij dat zelf ook wist. Maar na maanden geen seks, was ze als warme chocola gesmolten voor zijn praatjes. Het klikte en ze discussieerden die avond lang over sociale identiteit. Het was een pittige discussie geworden, maar hij had haar gekneed, de juiste woorden gezegd en heel cliché met zijn grote maar toch tedere handen charmant een pluk haar achter haar oren geduwd. Femke was gezwicht. Later bracht hij haar thuis, had haar op bed gelegd en haar uitgekleed. De seks was heerlijk. Maar Timor was geen relatiemateriaal. Hij woonde al jaren samen met Chantal en durfde het niet uit te maken. Tenminste, dat had Femke ervan gemaakt. Ze vond hun affaire wel prima zo. Zolang ze zijn familie niet hoefde te ontmoeten en hun collega’s niks ontdekten, was dit de ideale situatie.

Ongeveer elke twee weken deelden ze het bed. Zijn getrainde lichaam, zijn kussen, zijn aanrakingen. Het maakte haar licht in haar hoofd. De ene week raakte hij haar teder en lief aan, de andere keer scheurden ze vurig de kleren van elkaars lijf. Er waren geen momenten van ontevredenheid. Altijd was daar een intens verlangen. Een begeerte naar het goede gesprek na de seks. Ze hoefde hem niet voor altijd in haar leven, daarvoor hield Femke te veel van alleen zijn. Maar zijn ogen, zijn lach en zijn aanraking, gaven haar het gevoel ertoe te doen. Voor even.

Zijn vriendin wist niks van de affaire. Ach, je kon het amper een affaire noemen. Ze hielpen elkaar, zo zag Femke het. Als ze Timor moest geloven ging Chantal liever slapen dan dat ze hem door zijn borsthaar kroelde. Femke nam met liefde die taak waar. Het was een win-win-winsituatie. Chantal kon slapen, Timor had de seks die hij verlangde en Femke ook. Ze verwachtte niet meer dan dit. Vaak bleef hij even hangen, of hij waste de geur van seks van zich af in haar douche voor hij weer naar huis vertrok. En wanneer zij ontspannen op bed achterbleef, kon ze weer helder denken. Het was te vergelijken met hardlopen. Je hoofd is na een goede vrijpartij zo leeg dat er ineens een invalshoek komt waar je tijdens de beslommeringen van alledag niet aan denkt.

Timor hielp haar tijdens de gesprekken haar gedachten te ordenen. De lijnen recht te krijgen. Ze kon hem alleen niet sms’en als zij dat wilde. Ondanks dat hij zijn telefoon altijd in zijn broekzak had, wilde hij niet dat Chantal van hun contact wist. Zo ging het al twee jaar. Soms wist ze niet of hij op dezelfde manier verslaafd was aan haar als zij aan hem. Tot hij weer voor de deur stond en haar in de ogen keek.

Maar nu had ze hem nodig. Er was een hoop informatie over de moord op Marcel Grotenbroek en ze wilde haar hoofd leeg hebben om helder na te denken. Dat was door het hardlopen maar deels gelukt. Ze verlangde naar hem. Naar de rust die hij haar bracht. Femke besloot zich niet langer aan het sms-verbod te houden. Ze pakte haar telefoon en tikte snel:

..

Ik wil wat werkdingen met je bespreken. Tijd?

Voor ze nog verder kon nadenken, drukte ze op versturen. Ze vond het een nette sms waar Chantal, mocht ze het lezen, hopelijk niets achter zou zoeken. Femke hees zich van de bank en keek in de diepvries. Daar lag nog een bevroren lasagnemaaltijd. Ze haalde de plastic bak uit het vriesvak en zette de magnetron aan. Leunend tegen het aanrecht wachtte ze tot het gerecht klaar was. Met een half oog hield ze haar telefoon in de gaten. Want ze hoopte dat die eerder zou piepen.

8

De blonde vrouw zit aan de bar met een halfvol glas bier voor zich. Het is zonder twijfel dezelfde die me zowat omverreed bij het crematorium. Het was haar agressieve rijstijl die ervoor had gezorgd dat ik om had gekeken. Ze had de auto midden op de stoep geparkeerd. De man naast haar was uitgestapt. Zijn halflange jas, zijn hele houding had het uitgestraald: rechercheurs.

Twee smerissen, dat had ik weer. Het liefst had ik hun gevraagd hoe ze er in godsnaam waren achter gekomen dat Marcels dood niet natuurlijk was. Ik had de schoorsteen op het dak van het crematorium bestudeerd, maar kon niet zien of de oven al aanstond, of dat de politie op tijd was en zijn lichaam had meegenomen. Voor mijn gemoedsrust moet ik weten over welke informatie de politie beschikt. Gelukkig was het niet moeilijk de vrouwelijke rechercheur te traceren. Eén telefoontje naar de balie van het bureau was genoeg geweest.

‘Ik zoek de vrouw die aan de moord op meneer Grotenbroek werkt, ik heb wellicht wat aanvullende informatie,’ had ik gezegd.

‘Ik verbind u meteen door met rechercheur De Vries, een moment.’

‘Wat is haar voornaam?’ vroeg ik haastig voor ze me in de wacht zette, ‘dat praat wat makkelijker.’

‘Femke.’

Na de paar seconden die de baliemedewerker me liet wachten, hing ik op.

Femke de Vries. Ik had niet gedacht dat het zo snel zou lukken haar naam te achterhalen. Het heeft me vervolgens een volle dag gekost, maar ik heb haar gevonden: naam, adres, woonplaats. Ik heb maar een paar uur voor haar huis gepost voor ze naar buiten kwam. Haar volgen was niet moeilijk. Het regende en ze liep verscholen onder haar paraplu snel een paar straten door voor ze neerstreek in een bruine kroeg. Nu sta ik voor de deur en twijfel ik een moment. Is het niet te opzichtig om naar binnen te gaan? Niet aan denken, gewoon doorlopen, praat ik mezelf bemoedigend toe, en ik duw de houten deur open.

Hoewel het nog maar het begin van de middag is, zit het café behoorlijk vol. Alleen de barman knikt me toe als ik naar binnen stap. Ik loop vlak achter rechercheur De Vries naar een tafel in de hoek. Een vleug van haar parfum dwarrelt mijn neusgaten binnen. Niet heel subtiel, eerder opdringerig.

Verscholen achter drie mannen houd ik Femke de Vries in de gaten. Een glimlach naar de barman is genoeg om een fluitje voor haar neergezet te krijgen. De mannen naast me aan tafel zijn nogal luidruchtig. En ze hebben Femke, die haar jas nu onder de bar aan een haakje hangt en met haar handen door haar blonde haar schudt, opgemerkt. Femke kijkt de mannen aan en glimlacht even. Om niet op te vallen wend ik mijn hoofd af, maar ze draait al snel haar rug naar de mannen en keert zich naar de bar. Ze neemt net een slok van haar bier als een man haar van achter omhelst en een kus op haar wang geeft. Hij draagt een verwassen spijkerbroek en een dunne trui met V-hals. Zijn donkere haren zijn met gel in een zijscheiding gekamd. Hij heeft een baardgroei van een paar dagen. De heren naast me kijken teleurgesteld en richten zich weer tot elkaar. De man gaat naast haar zitten en begint geanimeerd een gesprek. Ik vervloek dat ik een tafel heb uitgekozen naast deze luidruchtige kerels maar ik kan het de oude mannen niet kwalijk nemen dat ze waarschijnlijk door hun vrouwen het huis uit zijn geschopt en hier hun laatste pensioengeld aan een bittertje besteden. Het is een rampzalig rumoerig café, maar ik probeer me te focussen op het gesprek aan de bar.

‘Chantal.’ Die naam vang ik op van de man die met de rechercheur praat. Ik pak mijn telefoon uit mijn broekzak en typ de naam in bij ‘notities’..

Plots voel ik dat iemand heel dicht bij me staat. Verschrikt kijk ik op.

‘Wat kan ik voor je inschenken?’ De barman kijkt me aan. Hij heeft een rood-wit geblokte theedoek aan zijn sloof hangen en veegt er net zijn handen aan af.

Even kijk ik zonder iets te zeggen terug. ‘Een cola,’ mompel ik dan.

Hij knikt en loopt weer weg.

‘… een toxicologisch onderzoek gedaan?’ Een flard van de zin bereikt mijn oor en wekt direct mijn interesse. Ik twijfel of ik mijn stoel iets naar voren zal schuiven om het beter te horen, maar ik weet niet zeker of ze me zal herkennen. Ze heeft me immers bijna omvergereden, maar ze was zo gefocust op het crematorium dat ik betwijfel of ze me echt heeft gezien.

Gelukkig valt het groepje naast me even stil.

‘Morgen naar het huis van het slachtoffer voor een onderzoek,’ hoor ik haar zeggen.

‘Godver.’ Ik kan een vloek niet onderdrukken. De rechercheur slaat haar benen over elkaar en de rode sneaker beweegt hysterisch heen en weer. Ik word bloednerveus van haar.

Ze buigt voorover en fluistert iets tegen de man. Hij glimlacht en haalt zijn schouders op. Hij is minstens acht jaar ouder, maar hun lichaamstaal zegt genoeg. Voor ze samen naar huis gaan, gooi ik drie euromunten op tafel, trek mijn jas aan en loop met gebogen hoofd naar de uitgang. Om de hoek zet ik mijn muts op, de regen klettert nog steeds op de straatstenen. Mensen lopen gehaast over straat. Ik wil blijven lopen tot ik weet wat ik moet doen. Tot ik dit probleem heb opgelost. Ineens begint me iets te dagen. Ik kan hier nog uit ontsnappen. Ik moet alleen de juiste mensen inschakelen.

9

Zijn hand kwam met een klap op de wekker terecht. Frank gooide zijn benen over de rand van het bed en wreef met zijn knuisten de slaap uit zijn ogen. Hij stond op, trok zijn pyjamabroek en shirt uit en legde ze op de stoel die naast het bed stond. Met een slakkengang liep hij naar de badkamer en zette de douche aan. De warme douchestraal masseerde zijn rug. Na tien minuten droogde hij zich af en sloeg hij de handdoek om zijn middel. Met zijn hand maakte hij de beslagen spiegel schoon en hij keek naar zijn vermoeide gezicht. Hij drukte zijn kin richting de spiegel en schoor zich.

Even later klopte hij op de slaapkamerdeur. Er kwam geen reactie. Hij duwde de klink naar beneden en keek om de hoek van de deur. ‘Daphne, opstaan,’ zei hij terwijl hij naar het raam liep en de gordijnen open trok. Van onder het dekbed hoorde hij een grom. Hij tilde de dekens op en drukte een kus op het voorhoofd van zijn vrouw.

Frank keek haar aan om een vleugje schoonheid te vangen die jaren geleden haar hele lichaam in bezit had, maar die hij nu enkel sporadisch in een kleine beweging kon zien. Als ze hem over haar schouders lachend aankeek of wanneer ze haar wenkbrauw optrok bij een discussie waarvan ze wist dat ze die al lang had gewonnen.

Deze ochtend was haar blik weliswaar op hem gericht, maar haar ogen waren leeg en boorden dwars door hem heen. De dagelijkse routine zorgde ervoor dat hij nog bij haar was. Maar elke ochtend hoopte hij dat deze situatie ooit beter zou worden.

In de keuken zette hij het koffiezetapparaat aan. Frank pakte het brood uit de trommel en verdeelde de vier sneden over twee borden. Hij zette twee boterhammen met kaas en een glas melk klaar op het aanrecht en liep met zijn bord naar de computer. Met een zware zoem startte die op. Frank toetste de site van de supermarkt in en bestelde fruit, chips, koeken, een spaghettimaaltijd voor vanavond en een aardappel-vlees-groentenmaaltijd voor morgen. Zonder de smaak van het beleg te proeven kauwde hij zijn boterhammen weg en pakte een briefje:

..

Madeleine, de boodschappen komen vandaag om 17.00 uur, zorg jij dat je thuis bent? Mama voelt zich niet zo lekker vandaag.

‘Morgen, George,’ mompelde Frank naar zijn collega terwijl hij het politiebureau binnenliep. Met zijn plastic sleutelkaart opende hij de deur achter de balie. Alsof hij op een koude dag door de draaideur een warenhuis inliep, zo sloeg de warme lucht hem in zijn gezicht. Frank werd er onbehaaglijk van en zette de verwarming op achttien graden. Achter zijn bureau bekeek hij de sectiefoto’s van de jongeman. Marcel Grotenbroek. De man was vijfendertig geworden. Terwijl hij het gezicht op de foto bestudeerde, vroeg hij zich af of de slaappil met opzet was toegediend, dat zou op een moord met voorbedachten rade duiden. Frank drukte zijn hand tegen zijn slaap. Hij had een voorgevoel dat dit weleens een lange dag zou kunnen gaan worden.

‘Hoofdpijn, Frank?’

Frank keerde zich naar de deuropening en keek op.

Thomas nam met zijn een meter negentig bijna de hele deuropening in beslag. Zijn gebronsde huid verried dat hij net terug was van vakantie en de zon niet had geschuwd. Hij liep naar zijn bureau waar naast zijn computer een foto stond van zijn twee dochters. Thomas was gescheiden, zijn dochters van tweeëntwintig en vierentwintig woonden niet meer thuis. Hij woonde alleen in een klein huis net buiten Amsterdam.

‘Ik wil dat Femke en jij naar de collega’s van Forensische Opsporing gaan en doorgeven wat ze in het huis van Marcel aantreffen.’ Als Thomas praatte bewogen de haartjes in zijn keurig getrimde ringbaard mee. ‘Ze zijn al begonnen, ik zou maar gaan als ik jou was.’

‘Waar is Femke?’

‘Die heeft je al drie keer op je mobiel gebeld. Zet dat ding eens wat vaker aan, Frank. Daar is hij voor bedoeld. Femke wacht beneden in de auto op je.’

Frank stond op en liep de trap weer af.

Uit de auto klonk harde muziek. Hij stapte in. Beide rechercheurs keken elkaar aan en zwegen. Femke draaide de radio zachter en zette haar meest vriendelijke gezicht op. ‘Goedemorgen partner,’ zei ze terwijl ze de auto in zijn achteruit zette en het parkeervak uit reed.

‘Morgen,’ reageerde Frank toonloos. Hij klemde zijn hand om de greep van de deur omdat Femke net iets te hard op het gaspedaal trapte waardoor de auto naar voren schoot.

‘Nog wat leuks gedaan gisteravond?’ Femke keek hem even aan terwijl ze de ring opdraaide.

Frank wist dat hij aan het einde van de dag haar snelheidsovertreding weer kon verantwoorden, de maximumsnelheid voor de trajectcontrole overschreed ze ook dit keer met gemak. Terwijl ze de rondweg verlieten en de Hodenpijlkade inreden, zag hij meteen waar ze moesten zijn. Het rood-witte politielint wapperde zachtjes in de wind. De calamiteitenbus en de grote witte oplegger van Forensische Opsporing stonden daar vlak achter.

Femke parkeerde de auto in een leeg vak zo dicht mogelijk bij de bus. Hij hoorde hoe ze haar adem door haar neus liet ontsnappen, waarschijnlijk om niet kwaad te worden over zijn zwijgzaamheid, dat had ze hem ooit verweten. Hij was niet goed in smalltalk, Frank praatte over de zaak of praatte liever helemaal niet. Dat leidde soms tot grote frustratie van zijn collega’s. Hij wist dat hij niet de populairste was om uren mee op de uitkijk te staan. Maar dat kon hem weinig schelen. Frank stapte uit en liep op het groepje mannen in witte pakken af dat voor het huis stond te praten.

Frank knikte naar Will Gazendonk, de forensisch coördinator. ‘Will,’ zei hij ter begroeting. Frank en Will waren van dezelfde leeftijd, allebei eind veertig, en stonden op de plaats delict met hetzelfde doel: een moordenaar in zijn kraag grijpen. Alleen hamerde Will op de feitelijke bewijsvoering. ‘Want zonder forensische opsporing geen sterke zaak straks in de rechtbank,’ had Will hem toegebeten toen Frank hem in het verleden in diskrediet had gebracht door onrechtmatig bewijs te verzamelen. Hierdoor was een onderzoek naar drie verdwenen prostituees wel opgelost en de seriemoordenaar zat achter de tralies, maar het bewijs had gewankeld tegenover de rechter. Het Openbaar Ministerie had de zaak verloren. Sindsdien hield Will Frank scherp in de gaten.

‘Goedemorgen. Frank van Opdam, Bureau Districtsrecherche.’ Frank schudde de hand van Wills collega’s.

Femke kwam haastig naar hen toe lopen en voegde zich bij de groep. Zonder verdere introductie kwam Will meteen ter zake.

‘Wat is de achtergrondinformatie?’ Hij deed een setje paarse handschoenen aan over het paar dat hij al aan had. Het latex maakte een knappend geluid toen hij ze over zijn handen trok en losliet.

‘Het slachtoffer is in zijn douche gevonden, hij had sporen van vermoedelijk slaappillen in zijn lichaam, een leeg doosje pillen lag in de vuilnisbak in de badkamer. Het toxicologisch onderzoek moet dit nog bevestigen. De huisarts van het slachtoffer heeft aangegeven dat meneer Grotenbroek last had van chronische slapeloosheid. Hij slikte hiervoor medicatie.’

Will bleef onbewogen staan terwijl Frank verderging met zijn verhaal.

‘Uit de sectie op zijn lichaam bleek dat hij een aortaklepstenose had.’

‘Een wat?’ Will fronste zijn wenkbrauw. Zijn ogen lagen diep in de kassen waardoor zijn wenkbrauwen duidelijk aanwezig waren.

‘Een vernauwing van de aortaklep,’ vulde Femke aan.

Waarop Frank vervolgde: ‘We denken dat het slachtoffer na de inname van een slaappil onder de douche is gestapt en dat de pil in combinatie met de warmte ervoor heeft gezorgd dat hij in een dusdanig diepe coma is geraakt dat hij er uiteindelijk aan is overleden. We zagen geen enkele reden voor moord. Tot we een anonieme tip binnenkregen dat meneer Grotenbroek met opzet zou zijn gedrogeerd. Nu moeten we een moord bevestigen of uitsluiten.’

Femke stond schuin achter Frank en liet hem het woord doen.

‘Wie zijn er allemaal binnen geweest? Is er een medebewoner?’ Wills ogen waren kraalachtig zwart als van een ekster.

‘Nee, hij woonde alleen. We hebben contact met zijn moeder opgenomen. Ze heeft de sleutel van het huis van haar zoon en heeft een pak opgehaald voor de crematie. Maar ze heeft verklaard meteen te zijn weggegaan omdat ze niet langer in de woning van haar overleden zoon kon blijven. Het is een oudere vrouw met gebreken. Ik verwacht niet dat ze alle kastjes heeft opengetrokken. Dus weinig sporen van haar. We hebben de sleutel bij haar opgevraagd, die gaf ze zonder problemen mee.’ Frank viste de huissleutel uit zijn broekzak en overhandigde die aan Will.

‘Verzamel voor de zekerheid haar DNA even, dan kunnen we die in de eliminatiedatabank zetten. Mocht er wat contaminatie van sporen op de plaats delict zijn, dan sluiten we uit dat die van haar komen.’ Will snoof en keek Frank aan. ‘In welke ruimtes zijn jullie geweest? Hoe hebben jullie gelopen, wat hebben jullie gedaan?’ Will vroeg het op zakelijke toon.

‘De agenten die hem hebben gevonden, de huisarts en Femke en ik zijn in het huis geweest,’ antwoordde Frank. ‘We waren vooral in de badkamer. Wel heb ik de hele bungalow doorzocht op bewijs,’ bekende hij. Bijna schaamde hij zich dat hij niks gevonden had wat duidde op moord.

‘Niet echt een maagdelijke plaats delict dus. We kijken wat we kunnen doen.’ Will zei het afgemeten, wat Frank tot lichtelijke irritatie dreef.

‘Goed, laten we beginnen. Wat zien we op dit moment?’ Terwijl Frank het liefst wilde dat de mannen meteen de woning binnenliepen, wist hij dat het scenariodenken lang zou duren. Forensische Opsporing besprak eerst alle mogelijke opties van wat er die ene nacht in mei gebeurd kon zijn voor ze bepaalde wat precies onderzocht moest worden. Als tactisch rechercheur wilde hij meteen handelen, doorpakken. Er viel geen tijd te verliezen. Maar de forensische opsporing had daar lak aan. ‘Je hebt maar één kans om het goed te doen,’ had Will de vorige zaak tegen hem gefoeterd. En dat begreep hij ook wel, toch voelde hij altijd een onrust in zijn lijf als hij de mannen van FO zo rustig en beheerst hun werk zag doen.

‘De anonieme melder vertelde dat de verdachte om het huis zou zijn gelopen om te kijken of het slachtoffer thuis was, er is dus een mogelijke kans op schoensporen,’ zei Frank. Waarop Will zich omdraaide naar de man in het witte pak naast hem. Hij hoefde niks te zeggen. De man die zich net voorgesteld had als Edward pakte zijn koffer van de grond.

‘Ik stel alle sporen in de tuin veilig en controleer of er voetafdrukken aanwezig zijn. Op het gras wordt het lastig, maar misschien heeft de dader een misstap gemaakt. Ik zal ook achter in de tuin bij de boomrand kijken of er in het zand nog wat te vinden is.’ Edward was een kleine man, hij had de broekspijpen van zijn witte pak drie keer opgerold boven zijn schoenen.

Hebben ze die dingen niet in verschillende maten? dacht Frank.

‘Weten we hoe een eventuele verdachte het huis is binnengekomen?’ vroeg Will.

‘Geen idee,’ zei Frank. ‘De voordeur en de ramen zijn niet geforceerd. Dat zou erop duiden dat de dader het slachtoffer kende.’

‘We zullen de mogelijkheid van een geforceerde entree nogmaals onderzoeken. Edward, controleer de bungalow op sporen van braak en kijk of er op de deurbel een bruikbare vingerafdruk zit.’ Edward knikte gedreven. Hij leek wel zo’n hondje dat achter in de auto zat waarvan het hoofd los van het lichaam bewoog.

‘We sluiten niks uit, we kijken naar alle scenario’s. Kenden de dader en het slachtoffer elkaar goed en nodigde Marcel hem of haar binnen uit of is het iemand die niet verder kwam dan de voordeur?’ Will vervolgde zijn verhaal: ‘Is het slaapmiddel onder dwang ingediend of vrijwillig? Wat denken jullie?’

‘Tijdens de sectie zijn geen sporen van uitwendig letsel gevonden. Marcel had geen blauwe plekken op zijn lichaam en niks verdachts onder zijn nagels.’

‘Is het zeker weten geen zelfmoord? Afscheidsbrieven, signalen van depressiviteit. Is hij niet gevallen in de douche? Is de douche beschadigd?’

‘De douche was op het oog niet beschadigd.’ Hoe meer vragen Frank naar zijn hoofd kreeg geslingerd, hoe vervelender hij zich over deze zaak voelde. Hij wist zeker dat hij niks in het huis had gevonden, maar wat als hij iets over het hoofd had gezien?

‘Hebben jullie al enig zicht op de verdachte? Misschien een vermoeden of het een man of een vrouw is?’

‘Nee, onbekend.’ Deze keer was het Femke die antwoordde.

‘Oké, wij gaan aan de slag. Jullie kunnen in de oplegger wachten tot we een bruikbaar spoor hebben gevonden.’ Zonder verder nog iets te zeggen pakten de mannen hun zwarte koffers op en liepen richting de deur. Edward vertrok naar de tuin.

‘Nou, mooie boel weer,’ zei Frank terwijl hij op zijn gemak naar het mobiele onderkomen liep. Dat was compleet ingericht met twee kantoren voor overleg, een stoel, een tafel, bureaus en kasten. Frank trok de deur open en ontspande toen een zachte geur van filterkoffie hem verwelkomde. Hij zakte neer op een stoel.

Femke trok een bureaustoel naar achteren en ging voor het tv-scherm zitten. Allebei keken ze mee op de camera die een van de medewerkers in zijn hand had.

Toen Frank zijn politiecarrière begon, had hij geen idee dat de technologie zo snel kon gaan. Jaren geleden was je blij als je enkele bruikbare sporen vond. Als het budgettechnisch mogelijk was, kon je tegenwoordig vijfduizend sporen van een plaats delict halen. Nu is het een kwestie van de juiste sporen verzamelen. Forensische Opsporing maakte vaak met een speciale 3D-scan een driedimensionaal beeld van de plaats delict. Vijf jaar geleden stond deze techniek nog in de kinderschoenen, nu kun je met softwareprogramma’s heel waarheidsgetrouw zien waar de deur zat en waar het raam. Je loopt via het computerscherm door het gebouw alsof je de verdachte bent. Als een getuige een verklaring aflegt, kun je die makkelijker weerleggen door te zeggen: dat kan je niet gezien hebben, het raam zit twee meter verderop.

Femke stond op en vulde twee plastic bekers met koffie. ‘Alsjeblieft,’ zei ze toen ze de beker voor Frank neerzette. Ze plofte neer in haar bureaustoel en legde haar voeten gekruist op tafel, voor de tv. Haar halflange donkerblonde haar zat in een korte, pittige paardenstaart. Haar pony die schuin over haar voorhoofd hing, haalde ze regelmatig uit haar ogen. Iets wat de jongere collega’s zeer konden waarderen, maar wat Frank aandachttrekkerij vond.

Hij keek naar haar en vroeg zich af hoe ze het voor elkaar kreeg deze combinatie van kleren bij elkaar te dragen. Ze droeg een blouse bestempeld met rode kersen met daarop drie verschillende kettingen. Haar pols was versierd met leren en stoffen bandjes die totaal niet bij elkaar leken te passen. En die felgekleurde sneakers onder haar te strakke spijkerbroek. Als zijn dochter zo de straat op dreigde te gaan, legde hij haar aan de ketting.

‘Zo, eens kijken hoe deze film afloopt,’ zei Femke. Frank pakte de beker koffie en keek naar buiten. Edward had toch nog een schoenspoor gevonden, half in het gras en het zand. Frank hoorde hem een collega roepen. ‘Peter, kom eens hier met je camera. Ik moet een foto van het schoenspoor hebben voor ik een afdruk maak.’

Frank keek naar de lucht. Donkere wolken stapelden zich op. Hij zag vanuit de oplegger hoe Edward het gipspoeder in een lange plastic zak aanlengde met water, even mengde, de zak dichtknoopte en zorgvuldig een klein puntje afknipte. Hij goot het gips langzaam in de overgebleven hak in het zand. Edward pakte een geel kaartje met een nummer en legde dat bij de afdruk voor hij met grote passen naar de voordeur liep. Daar zette hij een ander mondkapje op en begon met een kwastje de deur af te stoffen. Langzaam werkte hij vanaf de hoeken van de deur richting de klink. Blijkbaar had hij een mooi spoor gevonden, want hij drukte de folie op het zilveren poeder en streek er met zijn hand over.

De bungalow bevond zich aan het einde van de straat. Omdat de straat overging in een kleine strook bospad, trok het politielint de aandacht van hondenbezitters en wandelaars. Een groepje mensen verzamelde zich achter het lint en keek naar de drie mannen in witte pakken, waaronder Will, die al minstens een halfuur verschillende scenario’s aan het bespreken waren voor de nog altijd dichte deur. Een man moest moeite doen zijn rottweiler in bedwang te houden en een ouder echtpaar tuurde belangstellend naar Edward, die terugliep naar zijn mal en de gipsen voetstap zorgvuldig opborg. Een lange, magere man bekeek het tafereel met zijn handen in zijn zakken.

‘Ik ga buiten even een sigaret roken.’ Frank stond op en liep het kleine trapje van de oplegger af. Hij had al jaren niet meer gerookt, maar sinds het thuis niet zo lekker ging, pakte hij af en toe zijn oude gewoonte weer op. Hij stak een sigaret aan en graaide onder zijn trui in het zakje van zijn overhemd naar zijn mobiel. Die stond nog steeds uit. Hij drukte op de knop aan de bovenkant, op het scherm verscheen een welkomsttekst. Vervolgens toetste hij het nummer van Madeleine in en hield zijn telefoon tegen zijn oor. In zijn andere oor hoorde hij een schelle stem: ‘Zeg, hoe lang gaat het nog duren voor ik mijn auto weer fatsoenlijk kan parkeren?’ Frank keek de magere man verbaasd aan, maar antwoordde niet. Met zijn sigaret in zijn ene hand en de telefoon in zijn andere keek hij omhoog. De eerste druppels vielen op zijn voorhoofd.

IV

In bed kon ik de slaap niet vatten. Na het gesprek gisteren op het politiebureau had ik vanmorgen toch maar besloten naar de zedenpolitie te gaan.

Met klamme handen stond ik voor het hoofdbureau. Door het wit ijzeren hek zag ik een parkeerplaats met aan de overkant een aparte ingang van de afdeling Zeden. Grote blauwe letters staarden me aan. Toch was ik naar binnen gegaan. In de wachtkamer had ik van de zenuwen het elastiekje uit mijn haar getrokken en drie keer opnieuw een knot boven op mijn hoofd gemaakt.

De zedenrechercheur die me bij de receptie ophaalde, heette Monique en viel in de categorie ‘mollige politievrouwen’. Ze had geen uniform aan, maar droeg een spijkerbroek die zo strak zat dat de stof in haar Rubensheupen sneed. Haar blouse zat tot het bovenste knoopje dicht, maar verhulde de rollen die zich eronder verschuilden niet. Flinke borsten zaten stevig opgesloten in haar te kleine bh. Ze had een mooi gezicht met bolle, glanzende appelwangen. Haar ogen stonden vriendelijk.

Monique begeleidde me naar een kamer aan het eind van de gang. Aan tafel zat een vrouw die ferm haar hand toestak. ‘Simone. Ik ben zorgcoördinator,’ zei ze. Ze was al wat ouder en had haar grijsblonde haar hoog opgestoken op haar hoofd. Haar kaak stond wat naar voren. Grote, lichtgele tanden kwamen bloot te liggen toen ze haar naam zei.

In de hoek van de kamer stond een plant, waarschijnlijk bedoeld om de boel op te fleuren, maar de afhangende takken straalden treurnis uit. Op tafel stond een doos tissues en ik vroeg me af hoeveel tranen eerder in de ruimte hadden gevloeid.

Ik deed mijn verhaal terwijl de zonnestralen door de lamellen naar binnen schenen en strepen achterlieten op het witte bureau. Ik keek naar buiten en zag op straat een vrouw met haar fiets voor het verkeerslicht wachten, ze had haar winterjas nog aan. Naast haar stond een jongeman in een grijze korte broek met zakken aan de zijkant. Een rood met zwart geblokt overhemd met mouwen tot boven zijn elleboog opgestroopt en een groene muts met een zonnebril. Zijn trui had hij achteloos over zijn schouder geworpen. Een tatoeage van letters sierde zijn kuit. Het weer was in de war, de inwoners van Amsterdam waren in de war door het weer en in mijn hoofd spookten gedachtes waarin ik mezelf bijna niet herkende.

Monique en Simone vertelden me alles over ghb en Rohypnol, stoffen die allebei een versuffende werking hebben en waarbij angsten en remmingen worden verminderd, maar ook de seksuele lust wordt vergroot. Het verschil is dat Rohypnol niet zo’n zoute smaak heeft als ghb. Ze schreven op hoeveel alcohol ik had gedronken.

Na het gesprek werd ik onderzocht door een forensisch arts en lag ik met mijn benen gespreid op de behandeltafel. Nog nooit heb ik me zo naakt gevoeld. De arts nam bloed af en hield daarna een apparaat omhoog dat nog het meest weg had van een combinatie tussen een handzame lasergun en een verrekijker. ‘Een colposcoop,’ zei hij en hij bekeek er mijn baarmoeder mee. Waarschijnlijk kon hij niks bijzonders vinden, maar het stelde me gerust dat ik serieus werd genomen.

Ik lag achterover op de behandeltafel en liet gelaten alles toe wat de arts deed. Hij maakte foto’s, swipete met een wattenstaafje om sporen veilig te stellen en bekeek elke vezel van mijn meest intieme delen. Na een halfuur mocht ik mijn broek weer optrekken.

‘We komen er vast achter waarom dit is gebeurd,’ probeerde de zorgcoördinator me gerust te stellen, maar haar stem had een geoefende klank en ik vroeg me af of ze die altijd toepaste bij verkrachtingsslachtoffers.

Voor de tweede keer deze week had ik mijn intieme delen getoond aan een man terwijl ik dat liever niet wilde. Ik wilde dat Marcel wist wat deze vernedering met me had gedaan en ik moest hem aanspreken op zijn gedrag. Via Twitter zag ik dat hij vanavond naar een feest ging. Daarom had ik Katie, een vriendin, gebeld en gevraagd mee te gaan naar datzelfde feest. Katie en ik hadden elkaar al even niet meer gezien omdat we allebei druk met ons werk waren. Ze had opgetogen geklonken toen ik haar belde en ergens voelde het niet goed dat ik de echte reden achterwege liet, maar ik voelde me niet schuldig. Deze stapavond had een heel goed doel.

Ik stak mijn hand op toen ze aan kwam fietsen en uitbundig naar me zwaaide. Ze omhelsde me stevig en we liepen gearmd de club binnen. Er zat deze avond een spanning in mijn lijf die ik er niet uit kreeg en ik probeerde mezelf wijs te maken dat Marcel er vanavond niet was. Maar halverwege de avond, toen ik naar de bar liep om een drankje te halen, zag ik hem staan.

Mijn ogen waren volledig gefocust op zijn gezicht. Zijn rauwe gelaatstrekken werden door de discolichten verzacht en hij zag er zowaar knap uit met zijn overhemd halfopen. Dat verwarde me even. Maar dat ik hem ging confronteren, stond vast.

Katie stond op de dansvloer en bewoog haar heupen soepel. Het bier vloeide rijkelijk uit de tap. Ik zag die avond trouwringen in portemonnees verdwijnen. Ik signaleerde de zaadvragende ogen van de vrouwen en de te strakke broeken bij de mannen.

Marcel stond inmiddels op de dansvloer. Zijn lichaam danste gretig om dat van een blonde vrouw. Ze duwde haar vrouwelijke rondingen tegen zijn lijf. Met een dorstige lust verkende hij haar lichaam en hij fluisterde iets in haar oor. Waarop zij direct haar hand van zijn heup haalde en wegliep. Marcel bleef enkele seconden beduusd staan. Afgewezen, een blauwtje gelopen. Langzaam verstrakten zijn gelaatstrekken. Hij draaide zich om en liep naar de bar.

Ik kneep zo hard in mijn glas dat mijn vingers verkrampten. Ik wrong me door de menigte. Geen seconde weken mijn ogen van zijn handen. Die grote handen, ik voelde nog hoe het gewicht op mijn buik had gedrukt.

Een cola en een wijntje werden prompt voor hem neergezet op de bar. Hij draaide zich om en liep naar de hoek van het café waar zijn vrienden tegen de muur hingen. Nu stond hij met zijn rug naar me toe. Het leek minuten te duren, toch waren we maar twee regels van de songtekst verder voor ik zijn gezicht weer zag.

Zoekend keek hij door de ruimte en liep hij richting de zijkant van de dansvloer. Door het lawaai en het gebrek aan licht kon ik hem niet goed zien. Toen ik dichterbij kwam, zag ik dat Marcel geanimeerd praatte met de tengere vrouw van net. Haar mooie blonde haren vielen losjes over haar schouders. Haar gezicht was zo wit als porselein en hoge jukbeenderen sierden haar gelaat. Ze droeg een kasjmieren top en had parelmoerkleurige oorbellen in haar oren. Hij pakte haar hand en trok haar mee de dansvloer op.

Een nieuw nummer werd ingezet, hun lichamen gingen in elkaar op. Haar vriendinnen lachten, stootten elkaar aan en maakten subtiel hitsige gebaren naar elkaar. Ze gooide lachend haar hoofd in haar nek. Toen greep ze Marcel bij zijn middel en zoende hem vol op zijn mond. Geïntrigeerd bekeek ik het schouwspel van een afstandje. Of het nou natuurlijke of gemanipuleerde lust was, maakte weinig uit. Ze vraten elkaar op. Ik herkende de geilheid, die had ik ook gevoeld vlak voor het moment dat mijn hersenen niets meer hadden geregistreerd. Ik zag de blonde vrouw even wankelen op haar hakken. Als een wurgslang benaderde hij haar lichaam, hij vouwde een arm om haar rug en greep met zijn andere hand haar gezicht.

Ineens voelde ik een hand op mijn schouder. Als versteend bleef ik staan. Totdat ik een zweem van een bekend parfum rook. ‘Verdomme Katie, wat doe je?’ Verschrikt keek ik haar aan. Mijn benen begonnen onbedaarlijk te trillen.

‘Saar, je ziet lijkbleek. Alles lekker?’ Ze trok haar rechterwenkbrauw een centimeter op waardoor haar mooie gezicht uit balans raakte. Toch was het een charmant trekje. Vanuit mijn ooghoeken zag ik dat Marcel de vrouw naar buiten troonde.

‘Nee, niet helemaal. Ik ga even naar het toilet.’ Mijn lip trilde van deze leugen en beschaamd wendde ik mijn hoofd af.

‘Ik loop wel even met je mee.’

‘Nee, nee, hoeft niet. Het gaat wel. Weet je, een beetje frisse lucht zal me goed doen. Ben zo terug.’

Voor ze kon reageren, liep ik door de mensenmassa naar buiten. De miezer maakte mijn gezicht langzaam vochtig. Marcel zag ik niet meer. Binnensmonds vloekte ik. De tramhalte lag er verlaten bij en het plein waar we stonden was leeg. Het was stil op straat. Af en toe zwalkte een dronken fietser van links naar rechts over het fietspad.

Katie kwam met onze jassen in haar hand aanlopen. ‘Kom, we taaien af, er is geen fatsoenlijke man op de dansvloer.’

Dankbaar nam ik mijn jas aan en we fietsten naar huis.

In mijn bed kon ik de slaap niet vatten. Mijn shirt plakte aan mijn lijf en ik gooide het dekbed van me af. Ik sloeg mijn benen over de rand van het bed en bleef even zitten. Ik kon een andere vrouw niet hetzelfde laten ondergaan als wat hij mij had aangedaan. Waarschijnlijk was ik de enige die wist in welk bed ze nu lag en wat er met haar lichaam zou gebeuren. Resoluut stond ik op en trok mijn kleren aan. Nog geen vijf minuten later haalde ik mijn fiets van het slot en reed ik de nacht in.

Vastberaden fietste ik door de uitgestorven straten, het metrostation stond in mijn geheugen gegrift. In gedachte oefende ik de confrontatie. ‘Blijf met je smerige poten van mijn vriendin af.’ Nee, het is mijn vriendin helemaal niet. ‘Marcel, ik weet wat je aan het doen bent, ik neem haar nu mee, dan bel ik geen politie.’

Dat zou hij nooit laten gebeuren. En hoe moest ik haar in godsnaam zijn bed uit tillen? Ik voelde zijn sterke handen nog om mijn lichaam, het waren klauwen zo stevig als ze mijn borstkas omklemden. Waar was ik mee bezig? Toch bleven mijn voeten de trappers in beweging zetten, ik kon het niet helpen. Mijn fiets gleed door de bocht. Mijn volharding om dit tot een goed einde te brengen stond vast toen ik zijn straat herkende. Ik keek zijn woning binnen en zag een diffuus licht achter de gordijnen vandaan komen, maar echt goed kon ik het niet zien.

Ik zette mijn fiets tegen een muurtje en met trillende handen haalde ik mijn fietssleutel eruit. Meteen stopte ik hem weer terug. Mocht het fout lopen, dan wilde ik direct weg kunnen. Mijn handen beefden hevig toen ik op de bel drukte en een harde zoem door het huis hoorde gaan. Er gebeurde niks. Ik drukte nog een keer en hield mijn vinger lang op de knop. Toen mijn hand voor de derde keer naar de deurbel reikte, hoorde ik steeds luider voetstappen richting de deur komen. We waren nu een meter van elkaar verwijderd, alleen de houten barricade van de deur belemmerde nog de confrontatie. Ik schoof mijn voeten iets uit elkaar en zette me schrap.

Minstens een volle minuut bleef ik zo staan. De deur bleef dicht. Ik weet zeker dat Marcel aan de andere kant stond. Dat voelde ik gewoon. Ik deed de brievenbus open en keek erdoor. Het enige wat ik zag was een klein deel van de hal.

‘Lafaard, doe die deur eens open!’ schreeuwde ik. Maar ik zag geen beweging. Ik trapte nog een keer hard tegen de voordeur.

Vastbesloten om te kijken of alles in orde was met de vrouw uit het café, liep ik de tuin in.

Vanaf het gras zag ik hoe Marcel driftig rondliep in de woonkamer. Hij trok aan de gordijnen, maar ze bleven haperen en gingen niet meteen dicht. Ik keek naar binnen en schrok. Door de open deuren die naar zijn slaapkamer leidden zag ik het: de muur was bezaaid met rode bloedvlekken. Onbedoeld deed ik mijn mond open, maar er kwam geen geluid uit. De blonde vrouw lag bewegingloos, half op bed. Alsof het nooit gelukt was erin te kruipen. Haar ene arm lag op het laken, de andere hing langs het matras naar beneden. Haar benen lagen op de grond.

Ik zag meteen waar het bloed op de muur vandaan kwam. In haar hoofd zat een enorm gapend gat. Het blonde haar was dieprood gekleurd. Ook haar porseleinen gezicht was besmeurd met bloed. Marcels statief lag op de grond naast het bed.

Het zweet brak me uit toen ik besefte waar ik getuige van was. Als bevroren bleef ik staan. Mijn benen waren vastgeroest, ook mijn armen waren niet in beweging te krijgen. Voor Marcel de gordijnen met een ruk dichttrok, keek hij recht voor zich uit, de tuin in. Hij had een wrange uitdrukking op zijn gezicht. Ik staarde naar hem. Ook toen de gordijnen gesloten bleven en ik alleen in de donkere tuin stond. Ik bleef kijken naar de schaduw achter het gordijn. Tot mijn lijf ineens bezweek onder de paniek. Toen rende ik terug naar mijn fiets en racete naar huis.

10

‘Frank. Frank! Wakker worden.’ Frank schrok van de flinke duw die Femke tegen zijn schouder gaf en schoot overeind. Door de plotselinge beweging voelde hij hoe stijf zijn nek was. Die kraakte hevig toen hij zijn hoofd een paar keer van links naar rechts draaide. Met zijn arm veegde hij langs zijn mond. Het speeksel dat langs zijn lippen naar beneden gleed, bleef plakken aan de mouw van zijn trui.

‘Verdomme, Femke. Doe eens rustig!’

‘Schiet op man, we hebben eindelijk iets.’ Haar gezicht straalde van enthousiasme. Ze had een blos op haar wangen en drentelde als een jonge puppy om Frank heen.

Frank keek naar het beeldscherm en zag twee forensisch onderzoekers in de slaapkamer van Marcel Grotenbroek staan. Ze hadden de foto van de halfnaakte vrouw van het haakje gehaald en schenen met een zaklamp schuin tegen de muur. Ze maakten armbewegingen alsof ze een gedeelte van de muur wilden afkaderen.

De kleine jongen in hem werd opgetogen van deze mogelijke vondst, maar tegelijkertijd voelde hij zich betrapt. Wat zagen zijn collega’s op die witte muur wat aan zijn aandacht was ontsnapt? Had hij iets over het hoofd gezien en hierdoor het onderzoek belemmerd? Soms dwaalden zijn gedachten af naar thuis en was hij niet meer volledig op een zaak gefocust.

Frank richtte zijn blik weer op de camerabeelden. Het viel hem vorige keer ook al op dat het ontzettend netjes was in het huis van het slachtoffer. Hij maakte een aantekening in zijn boekje. Dwangstoornis?

‘Zit er een goede bloedsporenanalist in dit team?’ vroeg hij aan Femke.

‘Volgens mij is die Mirek goed met bloedsporen,’ antwoordde ze. ‘Ik heb laatst nog met een paar mannen van de FO in de kroeg gestaan. Hij is de jongste bij de Forensische Opsporing. Hij heeft een paar jaar in het leger gezeten, maar na zijn tweede uitzending naar Afghanistan schoolde hij zich om van korporaal tot forensisch rechercheur.’

Het verbaasde Frank niks dat Femke het halve korps kende. Hij wist dat zijn collega’s na werktijd regelmatig samen een biertje dronken. Daar sloot hij zich nooit bij aan, hij ging liever naar huis.

‘Trouwens, Madeleine heeft gebeld. Ze zei dat ze het briefje had gevonden.’

Geïrriteerd keek Frank Femke aan en stopte zijn telefoon, die voor hem op tafel lag, terug in de borstzak van zijn overhemd.

Hij keek weer naar het beeldscherm en zag dat zijn forensische collega met een wattenstaafje over de muur wreef. Daarna pakte de man een flesje en druppelde er een vloeistof op. Frank kon op het beeldscherm niet zien welke kleur het wattenstaafje werd, maar hij kon het wel raden: blauw. Dat zou betekenen dat er menselijk of dierlijk bloed op de muur zat. Al ging hij van dat laatste niet uit.

Frank draaide zich om. ‘Eindelijk.’

Ze keken elkaar een ogenblik samenzweerderig aan. Marcel was in de badkamer gevonden, wat zouden deze vlekken op de slaapkamermuur kunnen betekenen? Dit bewijs kon een aanknopingspunt zijn, misschien wel een doorbraak in het onderzoek.

‘Heb jij Will al gebeld?’ vroeg Frank. Zonder het antwoord af te wachten pakte hij zijn telefoon. Hij zag dat Femke een opmerking wilde maken. Maar voordat ze haar mond open kon doen, hield hij het toestel al aan zijn oor. ‘Will, vertel eens wat over die bloedsporen.’

Frank ontweek Femkes blik terwijl hij het verhaal van Will aanhoorde. Hij knikte een paar keer. ‘Met hoeveel kracht is dat gebeurd?’ vroeg hij. Daarna schraapte hij zijn keel en vroeg: ‘Wat is je hypothese?’ Frank knikte een paar keer. ‘Oké. Dank je.’

Hij drukte het gesprek weg en keek Femke aan. Alsof hij een klein kind een zak snoep voorhield, zo gretig staarden haar blauwe kijkers naar hem.

‘Ze gaan het bloed op diverse plaatsen bemonsteren en sturen de samples naar het NFI. Gezien de hoeveelheid bloed en de manier waarop het verspreid is, kunnen we uitgaan van een misdrijf. Will gaat een uitgebreid luminol-onderzoek doen, om te zien hoe, met hoeveel kracht en van welke richting en hoogte een letsel kan zijn toegebracht. Maar het duurt even voor ze de hele bungalow hebben verduisterd en al het bloed zichtbaar kunnen maken. Er zijn verschillende mogelijkheden, maar de hypothese van Will is dat een persoon ernstige schade is toegebracht. Het slachtoffer van wie dit bloed afkomstig is, moet een grote wond hebben gehad,’ vatte Frank het gesprek samen.

‘Marcels lichaam was vanaf de buitenkant volledig intact. Hij had geen enkele verwonding,’ zei Femke.

‘Nee, daarom is het waarschijnlijk niet Marcels bloed, daar op de muur.’ Frank keek bedenkelijk. Hij fronste, een diepe gleuf verscheen tussen zijn wenkbrauwen.

‘Ze hebben trouwens ook een fototoestel en een laptop in beslag genomen. Wie weet staat daar nog wat bruikbaars op,’ zei Femke terwijl ze naar het koffiezetapparaat liep en dit bijvulde met water. Ze moest de hele kan in haar eentje hebben opgedronken toen Frank sliep, want zijn beker stond nog halfvol voor hem.

De rechercheur met de camera liep door naar de badkamer. Daar zag Frank hoe Edward het badkamerkastje opentrok, de dichte doosjes slaappillen bekeek en ze in beslag nam. Frank had al eerder een doosje gesealed en meegenomen. Blijkbaar stond er nóg een aangebroken doosje in het kastje, want Edward was weer met zijn stoffertje in de weer. Hij pakte een klein velletje zwart folie uit zijn koffer en plakte het op het doosje. Hij drukte het stevig aan met zijn wijsvinger en trok het stukje folie er weer vanaf. Het doosje ging vervolgens in een plastic zakje waar hij een sticker met een streepjescode op plakte. Het plastic zakje verdween met opschrift in de koffer. Edward maakte een pas naar links en stond nu voor de douche. Hij trok een klein beetje met zijn rechterbeen. Het was duidelijk dat hij zijn lichaam niet in vorm hield. Gelukkig hoefden de collega’s van FO geen sporttesten meer te doen. Frank grijnsde bij het idee dat Edward met zijn gezette buik over de balken moest springen in het politietrainingscentrum.

Voor Frank was het al meer dan twintig jaar geleden dat hij in de schoolbanken had gezeten. Maar steeds nieuwere vormen van criminaliteit, en ook de technische ontwikkelingen zorgden ervoor dat hij om de haverklap een opfriscursus moest volgen.

Vroeger was hij doorgestroomd als hoofdagent naar de recherche. Na de opleiding tot agent had hij jarenlange straatervaring opgedaan. De eerste keer dat hij met een lijk in aanraking was gekomen, was tijdens zijn stage. Na zeven maanden studie kwam hij met een plunjezak met zijn bezittingen op het station van Castricum aan. Op het bureau werd hij voorgesteld aan zijn nieuwe collega’s en kreeg hij na een kop koffie een fiets waarmee hij in het dorp kon surveilleren. Het duurde niet lang of hij hoorde door het gekraak van de mobilofoon een stem. Hij verstond er niks van, maar de agent met wie hij mee was, wist precies wat hem te doen stond. Hij fietste in een sneltreinvaart naar het spoor.

Wat hij naast de spoorlijn even buiten het dorp aantrof, had hem onthutst. Het was chaos. Een lichaam was als een barbiepop zo makkelijk van zijn ledematen ontdaan. Het hoofd lag los van de romp en was vijf meter verderop in een slootje gerold. Het was blijven drijven op het kleine laagje water, de bruine ogen staarden hulpeloos naar de blauwe lucht. Hij had meegeholpen de lichaamsdelen op te ruimen. Hompen vlees waren het, een been lag los in het gras met de schoen er nog aan. Een stuk arm lag meters verderop. Het waren beenderen die hij opraapte. Alsof je bij de slager in de etalage keek en bedacht of je een lendekarbonade wilde of een stuk spek.

Die avond lag hij zwetend in bed. Hij kreeg de beelden van de romp waar alle ingewanden uit vielen maar niet van zijn netvlies. Toch stond hij de volgende morgen weer met zijn gesteven pak op het bureau. In Castricum was een psychiatrische inrichting en de volgende dag, om exact hetzelfde tijdstip, met de trein van 11.06 uur, wanneer het koffiepauze was bij het gekkenhuis, gebeurde het weer. Dit keer was het een vrouw en lagen de bloemen die ze had meegenomen voor haar afscheid als een stilleven tussen de rails. Dat was zijn vuurdoop geweest in het politievak. Frank had een paar jaar in Castricum gewerkt voor hij naar Amsterdam was vertrokken.

Het was inmiddels gaan schemeren buiten. Ondanks dat Frank al zes uur op zijn billen zat en alleen maar naar een beeldscherm keek, voelde hij zich uitgeput. Hij stond op en liep de oplegger af. Het was stil op straat. Achter de bomen hoorde hij de auto’s suizen. Het had net geregend. De bewoners waren weer vertrokken naar hun eigen woning en hadden hun ramen en deuren gesloten. Behalve de buurman van Marcel, die stond in zijn joggingbroek in de deuropening. Zijn voeten in witte sokken. De tenen staken over de rand van een paar oude plastic slippers waar meestal alleen campinggasten octrooi op hebben. De grove stoppels gaven het gezicht van de man een wat oudere uitstraling dan hij waarschijnlijk was. Frank schatte hem rond de zestig.

‘Hé, jij daar!’ riep de buurman.

Frank keek hem aan.

‘Je verpest mijn uitzicht met zo’n groot lelijk ding voor mijn deur. Ik wil dat je hem nu weghaalt.’ De man gebaarde met zijn hand naar de witte oplegger.

Frank keek door het raam zijn huis binnen. De paarse velours gordijnen hingen half open. De bruine stoffen bank die voor het raam stond, was bezaaid met reclamefolders, lege bierflesjes en iets wat leek op resten van pizza.

‘We proberen wat meer te weten te komen over je buurman.’

Frank negeerde de opmerking van de man en keek hem rustig aan. De man haalde met zijn rechterhand, die tot nog toe achter de deur verscholen was, zijn bierflesje tevoorschijn en nam een flinke slok. Zelfs van een afstand bespeurde Frank de geur van de alcohol.

‘Die gozer? Kan ik je niks over vertellen.’

‘En waarom niet?’

‘Weet je kerel, de mensen hier lullen niet zoveel. Iedereen laat mekaar gewoon in hun waarde, snappie?’

Gezien de toon en het uiterlijk van de buurman, verbaasde het Frank dat hij in deze wijk woonde. In de straat lagen enkele vrijstaande bungalows die grensden aan een grote sloot. Aan de overkant van het water stonden flatgebouwen. Frank verwachtte eerder dat deze man daar zijn thuis zou hebben.

‘Die kerel is trouwens nooit thuis. Hij is altijd op reis of flikflooit wat met de meiden. Er lopen daar een paar mooie parels naar binnen, hoor.’

‘Hebben meneer Grotenbroek en jij geen contact?’

‘Heet hij Grotenbroek? Nooit geweten. Ja, we zeggen goeiendag als we mekaar tegenkomen op straat. Maar meer niet.’

De buurman haalde luidruchtig zijn neus op en wreef met zijn wijsvinger zijn neusgaten schoon. Een oprisping borrelde duidelijk hoorbaar omhoog. Frank hoorde hoe de man binnensmonds een boer liet en die vervolgens door zijn lippen liet ontsnappen. Toch liep hij het pad naar de voordeur op.

‘Was je afgelopen woensdag thuis?’

‘Gozer, ik ben elke dag thuis. Ik ben met de VUT. Maar kunnen jullie die oplegger even verkassen?’

‘Dat gaat niet, we zijn met een moordonderzoek bezig.’

De man stond wat onstabiel op zijn benen. Frank zag hem denken hoe hij moest reageren. De buurman deed een stap naar achteren en wilde zijn voordeur dichtdoen. Binnen vier stappen was Frank bij hem en hield met zijn hand de deur open. Na een snelle blik op het naambordje naast de deur, zei hij: ‘Meneer Baarsman, het spijt me u het te moeten zeggen, maar uw buurman is vorige week overleden. Misschien heeft u wat gezien?’

Het voelde dubbel. Als de buurman altijd thuis was, kon hij wat hebben opgemerkt. Maar een dronkenlap levert nooit heel geloofwaardig bewijsmateriaal. Een gevoel van afschuw, maar ook van medelijden bekroop hem. Hij kon zich niet voorstellen dat deze man omringd werd door liefdevolle familieleden en vrienden.

De buurman zweeg nog steeds.

‘Denk maar even goed na. Afgelopen woensdagnacht of donderdagochtend. Heeft u iemand zien rondlopen die hier normaal niet door de straat loopt? Is er iemand op bezoek geweest bij uw buurman?’

Frank zag de buurman twijfelen. Kom op ouwe, nu antwoorden. Het liefst had Frank hem aan zijn trainingsjas omhoog getrokken, hem tegen de muur aangedrukt en deze vragen hard in zijn gezicht geschreeuwd. Maar hij wist ook dat hij daar niks mee zou bereiken.

De buurman keek weifelend. ‘Nee, sorry man, niks gezien.’ En duwde de deur voor Franks gezicht dicht.

‘Mocht je nog wat te binnen schieten, bel me dan,’ riep Frank tegen de dichte deur. Hij pakte zijn visitekaartje uit zijn portemonnee en wierp het door de brievenbus. Maar door het stukje glas naast de voordeur zag hij dat de buurman al halverwege de gang was en zijn bierflesje weer aan zijn lippen zette. Zijn visitekaartje lag verdwaald tussen de reclamefolders op de mat.

Nijdig draaide Frank zich om. Op de weg terug naar de oplegger schopte hij een plantje uit de tuin. Toen hij naar de oplegger keek, zag hij dat Femke hem vanachter het raam gadesloeg.

11

Wat bezielde me, vraag ik me af terwijl ik vanaf het bospad naar de calamiteitencontainer kijk. Waarom heb ik dit niet zien aankomen? Ergens had ik gehoopt dat de politie Marcels dood alsnog zou afdoen als een noodlottig ongeval of desnoods als zelfmoord, maar door het grove geschut waarmee Forensische Opsporing nu bezig is zijn huis te onderzoeken, weet ik dat ze meer bewijs zullen vinden. Ik was daar, in het huis. Mijn vingerafdruk staat op de deurbel en mijn voetstappen staan op het parket.

Nonchalant loop ik over het smalle bospad dat als fietsdoorgang dient naar een andere wijk. Om iets te zien moet ik van het pad af. Ik ga tussen de bomen iets naar rechts staan. Het gras staat hoog, her en der staat een verdwaalde spar. Ik maak me kleiner en bestudeer het huis van Marcel. Drie mannen in witte pakken staan voor zijn bungalow en overleggen met elkaar. Rechercheur De Vries en haar collega die naast haar in de auto zat, staan erbij. De mannelijke rechercheur is aan het woord. Het duurt niet lang voor rechercheur De Vries en haar collega naar de witte container lopen en erin verdwijnen.

Voorzichtig doe ik een stap naar voren, maar dan loopt een man in een wit pak recht op me af de tuin in. Geruisloos blijf ik staan. Ik kijk minutenlang gespannen toe hoe hij een gipsen afdruk maakt. Nerveus maak ik met mijn tong mijn lippen nat. Was dat mijn schoenafdruk? Ik denk terug. Ik stond iets dichter bij de tuin dan nu; het was toen donker, dus dat kon makkelijk. Vanaf daar zag ik hoe Marcel viel in zijn douche. Maar ik was helemaal niet zo diep zijn tuin in gelopen. Dat risico had ik nooit genomen. Misschien is de afdruk van Marcel zelf, zo gek is dat niet in zijn eigen tuin.

Auto’s rijden aan de andere kant van de sloot terwijl ik hier onbewogen blijf staan. Ik kijk naar de man. Het lijkt een eeuwigheid te duren voor hij het gips laat voor wat het is en naar de voordeur loopt.

In de verte hoor ik voetstappen en een stem. Verschrikt kijk ik om. Een wandelaar loopt over het pad, maar hij praat druk in zijn telefoon en merkt me niet op. Zijn hond wel, die rent enthousiast op me af. Ik houd mijn adem in, blijf stil staan en hoop vurig dat het beest snel verveeld raakt en terug naar zijn baasje rent. De hond snuffelt nieuwsgierig aan mijn been. Het is een klein beest met een ronde kop, grote zwarte ogen staren me speels aan. Hij schudt zijn hoofd waardoor zijn lange oren wild heen en weer zwiepen. ‘Ksst,’ zeg ik uiteindelijk. Ik maak een schopbeweging richting het beest. Zo dichtbegroeid is het hier niet en ik hoop niet dat de man omkijkt en mij hier in de bosjes ziet staan. Dan hoor ik de man aan het eind van het pad fluiten. De hond kijkt me nog even aan, maar loopt dan kwispelend tussen de bomen terug. Langzaam adem ik weer uit.

Ik kijk naar de rechercheurs in de bus. Femke de Vries zit met haar handen om een plastic bekertje. Ze kijkt naar een beeldscherm, maar wat daarop te zien is, kan ik niet zien. Ik zie wel dat ze een fijn gezicht heeft met op haar hoofd een springerige paardenstaart. Ze staat op en pakt de koffiekan. De jonge vrouw beweegt zich soepel door de ruimte, atletisch bijna. Ze had net zo goed een gymdocent kunnen zijn. Ik volg haar. Ze gaat weer zitten en legt haar voeten op het kleine bureau voor haar. De man die naast haar zit, ligt met zijn kin op zijn borst en met zijn handen over zijn buik. Slaapt hij? Tien minuten, een kwartier kijk ik naar dit tafereel. Maar er verandert weinig. Radeloos loop ik het bospad weer af. Ik moet een plan bedenken, want dit dreigt helemaal de verkeerde kant op te gaan.

12

Frank bleef in de auto zitten die hij net op zijn oprit had geparkeerd. Hij had zes uur in de oplegger gewacht op het bewijs van Forensische Opsporing. De uren had hij deels slapend doorgebracht, maar hij had ook veel tijd gehad om na te denken.

Frank zat al weken met zichzelf in de knoop. En met zijn vrouw. Met zijn huwelijk beter gezegd. Vroeger, toen waren Daphne en hij rebels. In de weekenden dat hij niet op de politieschool in Apeldoorn zat, nam hij haar mee achter op de scooter naar een vennetje in de buurt waar ze bier dronken, urenlang kletsten en bij een ondergaande zon vreeën. Maar haar behoefte aan seks was door de depressie verdwenen. Ze had geen enkele energie meer voor dagelijkse handelingen als het ontbijt klaarmaken, of zichzelf verzorgen. Laat staan dat ze zichzelf goed genoeg voelde om aandacht aan hem te besteden.

Misschien had hij zijn uiterlijk laten versloffen de laatste jaren. Hij had amper tijd om te sporten en hij moest nodig naar de kapper. Frank hield zijn haar altijd kort, maar nu had het verschillende lengtes. De thuiskapper woonde bij hen in het dorp. Ze was aardig, maar hij had er een hekel aan als ze haar tondeuse tevoorschijn haalde en dat ding in zijn oor zoemde. Zodra ze de schaar pakte om met een kam zijn wenkbrauwen bij te werken, stond hij op.

Maar nu moest hij haar maar weer eens bellen. Daphne was ook al lang niet meer bij de kapper geweest. Sinds ze haar haar zelfs amper meer waste, was het vet en piekte het alle kanten op.

Voor nu kon zijn uiterlijk hem weinig schelen. Maar zijn gemoedstoestand baarde hem wel zorgen. Hij raapte zichzelf keer op keer bij elkaar. Hij had periodes gehad waarin hij het liefst naar de fles jenever had gegrepen, maar altijd was daar zijn kleine meisje voor wie hij de fles liet staan. Voor haar moest hij zich groot houden. Ze had al een móéder verloren. Zo voelde het voor haar, had ze een keer tijdens de afwas opgebiecht.

Om hulp vragen voelde als falen, maar in een opwelling belde hij naar de huisarts en kreeg meteen een telefonisch consult.

Met het advies van zijn huisarts liep hij zijn huis binnen.

‘Pa, ben jij dat?’

De stem van Madeleine galmde door de gang. Er verscheen een glimlach op zijn gezicht.

‘Ik heb pompoensoep voor je gemaakt, heb je honger?’

Nog voor hij zijn jas had opgehangen, was zijn dochter al in de weer. Ze zette een klein pannetje op het vuur en stak behendig het gas aan.

‘Had je niet gezien dat ik een spaghettimaaltijd heb laten bezorgen?’ vroeg hij.

‘Geen zin in,’ antwoordde ze.

‘Waar is je moeder?’

Met de pollepel zwaaide ze naar boven, richting de slaapkamer. Oranje druppels spetterden tegen de muur en op de keukenvloer. Frank kon zich er niet druk om maken. De schoonmaakster maakte elke vrijdag het huis schoon, deed de was en de afwas.

Hij maakte zich wel druk om zijn vrouw. Het liefst stampte hij de trap op naar boven, pakte hij Daphne bij haar vettige haren en sleurde haar de treden weer af om haar op haar stoel aan de eettafel te zetten en haar vermanend toe te spreken.

Hij haatte het als Daphne een terugval had. Een depressie vond hij zo lastig te begrijpen. Hij probeerde het te snappen, er in ieder geval voor open te staan. Maar dat zijn bloedeigen vrouw alleen maar in haar bed lag en geen zinnig woord uitbracht, haalde soms het bloed onder zijn nagels vandaan. Hij trok het niet meer. Zijn werk begon eronder te lijden. Hij ruilde nachtdiensten als hij bang was dat ze zichzelf iets zou aandoen. Hij kon niet meer bij belangrijke secties zijn omdat de zorg voor zijn vrouw en dochter veel aandacht opeiste.

Eén keer was Daphne onvindbaar geweest. Mijn god, wat had Frank zich ontredderd gevoeld. Ze had ’s ochtends een vriendin gebeld om te gaan wandelen. Hij was die ochtend met een goed gevoel naar zijn werk gegaan, maar toen hij terugkwam lagen haar sleutels, haar portemonnee en haar telefoon op de keukentafel. De buurvrouw had haar om halftien weg zien gaan, maar niemand had haar thuis zien komen.

Ontredderd had hij achter elke auto gekeken, schoof hij takken van iedere struik opzij en klampte hij elke brunette met halflang haar aan, om teleurgesteld af te druipen als het een ander bleek te zijn. Hij had gebeld met de weinige vriendinnen met wie ze nog contact had en met familieleden. Uiteindelijk had hij het politieteam van Flevoland-Utrecht gebeld.

Er waren meerdere redenen waarom hij in Abcoude woonde en niet in Amsterdam. Een daarvan was dat áls er iets gebeurde, zijn collega’s het niet over de portofoon zouden horen of het in het computersysteem zouden teruglezen.

Er werd een zoekteam opgestart. ’s Avonds liep hij in het weiland grenzend aan de bosrand naast hun huis. Met een Mag Light in zijn hand had hij het veld verkend. Op zoek naar een lichaam, hopelijk een warm lichaam, zodat hij zijn vrouw weer in zijn armen kon sluiten. Hij baalde ervan dat hij als politiemedewerker diegene van wie hij zoveel hield, niet kon beschermen. Dat het misschien te laat zou zijn.

Met zijn zaklamp scheen hij op een zwart hoopje, dat tien meter verder aan de rand van het weiland lag. Zijn hart klopte in zijn keel terwijl hij erop afliep. Zijn gedachten waren compleet blanco, een enorm angstig gevoel overheerste in zijn hele lichaam. De lichtbundel van zijn zaklamp trilde steeds harder. Tot hij zag dat het hoopje veranderde in zwart zeil. Een paar seconden stond hij daar. Niet wetende wat hij moest doen als hij zijn vrouw hier aan zou treffen. In dit vochtige weiland, dicht bij hun warme huis.

Met een ruk trok hij het zeil eraf. Plukken hooi dwarrelden omhoog. ‘Godverdomme,’ schreeuwde hij. Zijn vloek sneed door de stilte van de nacht. Hij smeet het zeil naar beneden en beende het weiland af, terug naar de doorgaande weg. Terug naar huis. Niks kreeg die avond zijn hartslag omlaag. De hele nacht zat hij op de bank met de telefoon in zijn hand. Urenlang staarde hij naar het zwarte apparaat. Maar dat bood geen enkele verlichting. Uiteindelijk sukkelde hij om zes uur in slaap.

Een uur later kreeg hij bijna een hartverzakking toen de telefoon in zijn hand afging. Nog voor die een tweede keer kon overgaan, nam hij op.

‘Frank, met Brigitte, ik heb haar gevonden.’

Daphne en Brigitte hadden elkaar ontmoet tijdens zwangerschapsgym. Er was iets tussen die twee wat hij nooit had begrepen, geen enkele vriendin was zo snel zo hecht geworden met zijn vrouw. Frank was meteen naar haar toe gegaan. Het was nog geen anderhalve kilometer van hun huis. Brigitte had Daphne uiteindelijk gevonden in een stuk bos aan de andere kant van de doorgaande weg. Onder een struik bij een pad dat afweek van haar normale wandelroute. Ze had zichzelf ondergepoept en een onsmakelijke urinelucht steeg op uit haar kleding. In haar hand hield ze een leeg doosje antidepressiva geklemd.

Het duurde weken voor ze lichamelijk was hersteld en maanden voor ze weer aanspreekbaar was. De periode dat ze in een opvang zat, trok Frank weer wat bij. Hij had even een zorg minder, niet die eeuwige ongerustheid als hij naar zijn werk ging. Zijn allergrootste angst was dat ze zijn dochter zou meenemen. Zijn eigen vrouw, met wie hij nu eenentwintig jaar getrouwd was, vertrouwde hij amper meer. Een tijdlang ging het beter. Dat kwam vooral door de cocktail aan pillen die ze slikte. Ze was vaker aanspreekbaar, normaal bijna. Maar als Daphne de pillen niet consequent innam, dreef ze weer af. Het was een constante strijd, en altijd rond de wisseling van de seizoenen was die strijd nog heftiger. Nu het voorjaar werd, kreeg Daphne weer een terugval.

‘Eet je het nog op? Ik heb echt mijn best gedaan.’

Madeleine zat met haar billen op de punt van de stoel tegenover hem en wiebelde heen en weer. Ze was bezig zichzelf te ontdekken. Hij merkte dat zijn puberende dochter hem steeds minder toeliet. Vroeger zat hij met haar op de bank en keken ze samen naar GTST. Tenminste, als hij niet hoefde te werken. Nu vond hij het lastiger om met zijn dochter te praten. Hij bestelde verschillende dozen tampons en maandverband en zette ze allemaal in het badkamerkastje. Na twee maanden bleven de pakken maandverband dicht en wist hij dat hij alleen nog maar original tampons hoefde te kopen. Maar praten over dat soort dingen deden ze nooit.

Frank keek naar de kom die voor hem stond en pakte de lepel. ‘Ik heb net de dokter gebeld,’ zei hij.

Madeleine keek hem verbaasd aan. ‘Waarom, ben je ziek?’

‘Nee, ik ben niet ziek. Maar ik voel me ook niet helemaal lekker. Vanwege mama,’ zei Frank.

‘O. En wat zei de dokter?’

‘Dat ik een hobby moet zoeken. Dat schijnt goed te zijn om je zinnen te verzetten.’

Frank trok een gekke bek en Madeleine moest lachen. Zij reed paard, zat op jazzballet en speelde bij de toneelclub van school.

‘Zo, pap, wat ga je doen? Schilderen?’

Frank lachte. Als hij een ding niet kon, dan was het iets creatiefs.

‘Ik heb een vishengel gekocht,’ zei hij, ‘ik ga zo even bij de vijver zitten om hem uit te proberen. Zin om mee te gaan?’

Madeleine keek hem aan alsof hij voorstelde met een schepnet stront uit de sloot te vissen. ‘Nee, ik geloof het wel. Ga maar lekker alleen je zinnen verzetten,’ zei ze met een glimlach.

V

Nadat ik gisteren was thuisgekomen had ik twee uur als versteend op de bank gezeten. Natuurlijk had ik 112 moeten bellen, dat besefte ik meteen. Maar ik durfde niet. De alarmcentrale zou ongetwijfeld vragen wie ik was en wat ik daar deed. Die vrouw kon ik niet meer redden, daarvan was ik overtuigd. Maar wat moest ik nu? Ik hoopte dat Sigrid het antwoord wist en gelukkig was ze nu thuis. Al betwijfelde ik het of ze me zou geloven. Ze vond dat ik me aanstelde toen ik zei dat ik verkracht was. Hoe geloofwaardig is het als ik nu zeg dat mijn verkrachter ook een moordenaar is?

Toen ik net bij het fietsenrek stond, had ik de donkerblauwe Audi al zien staan in de straat. Hij viel op tussen de tweedehands boodschappenwagens. Daarom probeerde ik naar binnen te kijken, maar de auto stond net te ver weg. Ik was al iets te laat voor mijn afspraak met Sigrid, dus sloeg er verder geen acht op en fietste weg.

Het was doodstil op straat, misschien hoorde ik daarom hoe de motor van de auto zachtjes aansloeg en zag ik hoe de lampen de straat verlichtten. Ik ging de bocht om en trapte iets harder om sneller op de doorgaande weg te komen. Die was twee straten verderop. Achter me hoorde ik hoe de auto me stapvoets volgde. Schichtig keek ik om. Ik zag hoe zijn wielen zonder moeite de stoeprand, die het fietspad van de weg scheidde, opreden. De deur van auto raakte bijna mijn been. Ik keek naar links en zag dat Marcel achter het stuur zat. Naast hem zat een man. Ik herkende hem meteen: Sam, de journalist. Hij had er vriendelijk uitgezien op de avond van het restylingsfeest. Ik had langer met hem willen praten, maar ik was hem uit het oog verloren. Toen ik op de freelanceborrel hoorde dat die Spaanse vrouw aangifte van verkrachting tegen Marcel en zijn vrienden had gedaan, was ik ook in hem enorm teleurgesteld geweest.

‘Sara, we moeten praten. Stap even van je fiets af,’ zei Marcel.

Hij probeerde me te snijden, maar ik ontweek de bumper en zwiepte mijn fiets naar rechts terwijl ik nog harder trapte.

‘Wat zei ik nou, je stapt verdomme nú de auto in! Ik heb je gezien gisteren. We moeten praten.’

Ik kneep in de remmen en kwam schokkend tot stilstand. Geschrokken keek ik hem aan.

‘Doe nou maar wat hij zegt, dan valt het allemaal wel mee.’ Sam had het raampje opengedraaid en hing als een trucker met zijn arm over de rand naar buiten.

‘Sara, doe nou niet zo moeilijk.’ Sam greep me bij mijn pols. Door de plotselinge beweging vielen zijn blonde plukken over zijn voorhoofd, wat zijn zicht enigszins moest hebben belemmerd. Toch zag hij schijnbaar genoeg om zijn vingers om mijn arm te sluiten. Ik kon geen kant meer op. Ik was amper driehonderd meter van mijn huis verwijderd, dicht bij de plek waar ik me veilig waande.

‘Oké,’ zei ik zachtjes.

Sam haalde zijn hand van mijn arm, maar bleef me indringend aankijken. Ondanks dat de klem om mijn arm weg was, wist ik dat ontsnappen geen zin had. Ik zette mijn fiets tegen de dichtstbijzijnde lantaarnpaal en stapte gespannen achter in de auto.

Ik had vanmorgen een zomerse jurk uit de kast getrokken toen de zonnestralen mijn slaapkamer verwarmden. De eerste warmere voorjaarsdagen waren in aantocht. Maar doordat er koude lucht uit de airconditioning kwam, kreeg ik meteen kippenvel. Ik duwde mijn benen bij elkaar en trok de stof van mijn jurk over mijn knieën. Even baalde ik ervan dat mijn vestje nog in een plastic zak aan mijn stuur hing.

‘Wat wil je van me?’ Ik keek naar de achterkant van Marcels donkere krullen toen hij de auto met een klein rukje aan het stuur weer de weg opdraaide.

‘Wat dacht je van een antwoord? Waarom stond je gisteren voor mijn deur? Dacht je dat ik je niet had gezien, gisteravond in de club?’

‘Ik…’ Ik kon geen zinnig antwoord bedenken. De minuut dat ik weer thuis was geweest, had ik me onnozel gevoeld.

Ik had zeker geweten dat het knarsende geluid in de gang voetstappen waren geweest die richting de deur liepen, maar het geluid was verstomd. Ik had door de brievenbus geschreeuwd en met mijn schoenen keihard tegen zijn voordeur getrapt. Natuurlijk had hij niet opengedaan. Wat had ik verwacht?

‘Zal ik eens heel duidelijk vertellen wat ik van jou wil?’ Marcel keek me via de binnenspiegel dwingend aan. Ik zag aan zijn pupillen dat hij ziedend was, ze schoten als ijshockeyschijven in zijn ogen heen en weer. ‘Ik wil dat je je met je eigen zaken bemoeit en vooral niet met die van mij.’

Ik keek door het raam naar buiten en zag het verkeerslicht verderop op rood springen. De doorgaande weg was heel dichtbij.

Marcel zette de auto in zijn vrij, trok de handrem aan en draaide zich om. Hij boog zich voorover en pakte met zijn duim en wijsvinger mijn kaak en trok me naar zich toe. Mijn hoofd was vijf centimeter van het zijne verwijderd. Een koffiewalm drong mijn neusgaten binnen.

‘Moet jij eens goed luisteren Sara, dit is je eerste en je enige waarschuwing,’ siste hij in mijn oor. ‘Als ik jouw sletterige hoofd ooit nog tegenkom, ben je er geweest. Hoor je wat ik zeg?’

Ik kreeg geen lucht meer door mijn keel en ademende zwaar door mijn neus.

‘Je flikt het me niet om tegen iemand te vertellen wat je gezien hebt. En als je één stap over de drempel van een smerissenbureau zet, weet ik je te vinden.’

Ik knikte, zo goed als dat kon met zijn vingers nog om mijn kaak geklemd. Het verkeerslicht verderop sprong op groen en de auto’s begonnen te rijden, ze kwamen ook onze kant op. Hij liet me los en zette de Audi in de eerste versnelling.

Ik probeerde Sams blik te vangen om te zien of hij die kwaadheid van net meende. Maar hij zei geen woord en keek strak voor zich uit.

‘Goed, dan nu als de sodemieter mijn auto uit.’ Even bleef ik als versteend zitten. Maar Marcel gaf gas en trok daarna met een ruk aan het stuur, zodat de auto het fietspad opschoot. Een moeder met een klein meisje in een fietszitje vloog aan de kant. ‘Idioot,’ vloekte ze.

Marcel trapte op de rem en keek even achterom. Ik dacht geen seconde langer meer na. Met een ruk trok ik het portier open en liet ik me uit de auto vallen. Marcel trok met een gierende motor op, de deur knalde dicht toen de auto van de stoeprand de weg op stuiterde.

Even durfde ik me niet te bewegen, toen duwde ik mezelf omhoog en keek ik om me heen. Met wankele benen liep ik naar mijn fiets. ‘Kijk voor je!’ riep een jongen op een racefiets die rakelings langs me scheurde. Geschrokken liep ik het voetpad op. Daar bleef ik trillend staan.

13

Vanmorgen was hij om zeven uur opgestaan. Hij parkeerde zijn auto op een open plek waar het mos rond de stenen kroop en de gemeenteplanten, die het zelfs op de meest ondankbare plaatsen nog goed doen, de witte lijnen van de parkeervlakken tot een ondoorgrondelijk stuk natuur probeerden te maken. De zon verdreef zwakjes de sluimerwolken van de nacht. Frank duwde de rietpluimen opzij en liep over het vertrapte gras naar een goed stuk oever van de vijver.

De eerste paar keer voelde hij zich lullig op zijn klapstoel, starend naar een touwtje met een oranje dobber. Voor zijn gevoel liet hij iedereen in de steek nu hij alleen aan de waterkant zat. Toch kon hij de rust steeds beter waarderen. Hij drukte zijn telefoon uit en liet hem in zijn jaszak glijden. Een zacht briesje streek door zijn haar. Na een uur klapte Frank zijn vishengel weer in en legde hem achter in de auto. Daarna stapte hij in, draaide de A2 op en koerste richting Amsterdam.

Frank keek naar het groepje rechercheurs dat voor hem stond. Femke had haar armen over elkaar geslagen en kauwde smakkend op haar kauwgom. Erica leunde tegen een bureau. Haar steile rode haar viel soepel over haar schouders. Timor vouwde zijn kartonnen koffiebeker drie keer dubbel. De achtergebleven bruine druppels vielen op de grond.

‘Frank en Femke, de badkamermoord. Hoe staat het ervoor?’ Thomas hief zijn beker omhoog, richting de foto van Marcel Grotenbroek die met een zwarte magneet op het whiteboard hing. Het was een foto die de fotograaf tijdens de sectie had gemaakt. Marcel had een vaalwitte huid met donkerbruin piekerig haar en gesloten ogen.

‘Gisteren heeft Forensische Opsporing het huis van Marcel Grotenbroek doorzocht. Ze hebben een fotocamera en een laptop in beslag genomen. Die liggen nu bij de digitale recherche.’

‘En ze vonden bloedspatten op zijn slaapkamermuur,’ vulde Femke hem aan.

Frank leunde achterover en wachtte tot ze verder zou gaan.

‘Het bloed is waarschijnlijk niet van hem, die Grotenbroek had geen zichtbaar letsel. Het DNA is naar het NFI gestuurd,’ vervolgde Femke.

‘Dus er is daadwerkelijk meer gebeurd in dat huis dan jullie aanvankelijk dachten?’ stelde Thomas vast.

‘Ik denk dat we zelfmoord kunnen uitsluiten,’ zei Femke. ‘Die Grotenbroek heeft meer op zijn geweten.’ Ze keek naar de foto. ‘En ik ga uitzoeken wat.’

‘Wat is jullie volgende stap?’ vroeg Thomas.

‘We gaan vanmiddag een buurtonderzoek doen,’ zei Frank. ‘Ik ga het zo voorbereiden. We zullen praten met verschillende mensen uit zijn omgeving en zo een profiel van Marcel maken. Dan zullen we erachter komen wie zijn vrienden en wie zijn vijanden zijn.’

‘Prima. Erica en Timor, hoe staat het met de vermissing van Emilia?’

‘Nou, die hebben we nog niet gevonden,’ zei Timor gekscherend.

‘Wat we wel weten,’ vulde Erica hem aan, ‘is dat ze populair is op de universiteit. Ze doet een master Business Studies in Amsterdam. Volgens haar ouders, die overigens in een mooi grachtenpand wonen, is ze heel betrouwbaar. Haar zus Valerie was erbij die stapavond in de club waarna niemand meer iets van haar heeft gehoord. Emilia is met een man naar huis gegaan. Maar dat vond niemand vreemd. Ze is zesentwintig en vrijgezel.’

‘Wie heeft de politie gebeld?’

‘Haar ouders. Toen Emila niet op een belangrijk college was verschenen, belde haar huisgenote, die dezelfde studie doet, Emilia’s ouders. Emila kwam nooit te laat en sloeg geen college over. Haar ouders konden haar ook niet bereiken. Ze belden haar hele vriendengroep, niemand had haar meer gezien.’

‘En toen belden ze de politie. Helder.’

‘Er is trouwens een klein probleem met die camerabeelden van de club waar ze het laatst is gezien,’ zei Erica. ‘De cd is beschadigd en we kunnen de bestanden niet meer openen. We moeten terug naar de club voor de originele beelden, maar de manager doet moeilijk. Het schijnt nogal veel werk te zijn de beelden van een maand geleden weer te verzamelen, maar we zijn ermee bezig.’

Frank liep even later de oprit van de eerste bungalow in de straat van Marcel Grotenbroek op en drukte de bel in. ‘Goedemiddag, we zijn van de politie, recherche West.’ Frank pakte zijn legitimatie en hield die voor het gezicht van de vrouw. ‘Op 8 mei jongstleden is in de laatste bungalow van de straat een man overleden onder verdachte omstandigheden. Was u op dat moment thuis en heeft u misschien iets gezien of gehoord?’

In de deuropening stond een vrouw van midden vijftig. Ze droeg een zwarte broek met een strak gestreken vouw langs de broekspijpen en een witte blouse die keurig bij haar taille was ingestopt. Haar glanzende zilveren haren maakten haar ouder dan ze waarschijnlijk was.

‘Nee, sorry ik kan me niets herinneren. Wanneer zei u?’ De vrouw keek Frank onderzoekend aan.

‘Vorig week woensdag. Was u toen thuis?’

‘Word ik ergens van verdacht?’ De vrouw had een argwanende blik. Haar tengere vingers spanden zich om de deurpost. Haar nagels waren rechthoekig gemanicuurd, de doorzichtige lak glansde. Een kleine teckel kwam nieuwsgierig bij haar voeten staan en keek omhoog naar zijn baasje.

‘Nee mevrouw, u wordt nergens van verdacht. Ik zie dat u een hond heeft. Op welke tijdstippen laat u de hond uit? Misschien loopt u langs het water naar de bosjes aan het einde van de straat en heeft u in de laatste twee, drie weken iets opvallends gezien? Ook al is het iets kleins en lijkt het onbelangrijk, mogelijk is het gerelateerd aan het misdrijf,’ probeerde Frank nog.

‘Nee sorry, ik heb niks gezien,’ zei de vrouw en ze duwde de deur dicht.

Frank wist dat buurtonderzoeken kansloos waren. Er komt bijna nooit wat uit. Toch belde hij bij elke bungalow in de straat aan. Ook bij de een-na-laatste. De eerste kennismaking met de buurman van Marcel was niet echt succesvol geweest. Maar hij zou het nog een keer proberen.

‘Ben je daar weer, kerel?’ vroeg de buurman terwijl hij de deur opendeed.

‘Mag ik even bij je binnenkomen?’

‘Je bent wel vasthoudend zeg. Ik kan je nog steeds niks vertellen, maar goed. Als jij je tijd bij mij wilt verdoen. Geen probleem.’

De bungalow was eenvoudig, de bruine stenen tegels maakten de woonkamer donker. De inrichting was sober. Het stof van de bank was afgesleten op de zitplekken en er lagen enkele pizzaresten op .

Frank schoof wat reclamefolders van een stoel en ging er voorzichtig op zitten. De deur naar de keuken stond open. Hij zag de kratten bier opgestapeld op het zwart-wit geblokte keukenzeil. De afwas stond ongedaan in de gootsteen.

De buurman zat met zijn benen wijd op de bank. Frank moest moeite doen geen blik te werpen op zijn kruis, waar in zijn versleten spijkerbroek een gat zat. Dus keek hij maar naar zijn handen, of daar een trouwring aan zat. Hij kon niet geloven dat een vrouw in deze omgeving zou kunnen wonen. Een plek waar het behang door het vele roken vaalgeel was geworden, waar de houten armleuningen van de stoel afgeragd waren. Waar de kattenbak niet verschoond was en het kleed onder de houten bijzettafel doordrenkt met de geur van kattenpis.

‘Zoals ik al eerder tegen je zei, ik weet niks. Die kerel van hiernaast leidde een teruggetrokken leven.’

‘Jullie hebben nooit met elkaar gesproken?’

‘Nooit.’

‘Kreeg meneer Grotenbroek weleens bezoek?’

‘Hij had weleens vrienden over de vloer, ja.’

‘En, hoe zien die eruit?’

De buurman gaf hem een beschrijving van elke doorsnee midden dertiger, maar Frank schreef alles op.

‘Er was een tijd geleden trouwens een chickie, ze leek behoorlijk over de zeik.’

‘O ja?’

‘Maar het is al even terug, hoor. Zo’n drie, vier weken.’

‘Kun je die “chick” voor me omschrijven?’ Franks nieuwsgierigheid was gewekt.

‘Ja euh, dat weet ik echt niet meer.’

‘Probeer het eens. Wat voor kleur haar had ze?’ Frank deed een poging het geheugen van de man op te vijzelen. Maar hij vroeg zich af hoeveel de buurman die avond gedronken had en hoe betrouwbaar deze verklaring zou zijn.

‘Blond. Nee, donkerder. Donkerblond,’ zei de man. ‘Ja, donkerblond.’

‘Hoe lang? Tot hier?’ Frank wees naar zijn schouders. ‘Of tot hier,’ zijn hand was nu halverwege zijn bovenarm.

‘Dat laatste. Denk ik.’

‘Weet je nog hoe lang ze was?’

‘Gewoon normaal, niet heel groot of heel klein.’

‘En weet je wat ze deed bij zijn huis?’

De buurman moest hier lang over nadenken, maar zei uiteindelijk: ‘Ze stopte iets in de brievenbus.’

Frank keek hem aandachtig aan.

‘Ja,’ zei de buurman stellig, ‘ze graaide in haar tas en stopte iets bij hem in de bus.’ Tevreden liep hij naar de koelkast. ‘Biertje?’

‘Nee, bedankt,’ zei Frank. Hij keek toe hoe de buurman de dop van het glazen flesje draaide en aan zijn mond zette.

‘Had je gedronken, toen je die vrouw zag?’

‘Geloof je me niet of zo?’

‘Dat zeg ik niet, ik vraag of je gedronken had.’

‘Nog niet, ik was sharp as a knife,’ en hij maakte een Superman-beweging, hij draaide zijn heupen een kwartslag, hield in zijn linkerhand het bierflesje in de lucht en zijn andere arm gestrekt achter zijn rug. Frank stond op. ‘Bedankt voor je tijd,’ zei hij en hij schudde de man de hand.

‘Sorry, maar meer kan ik je echt niet vertellen.’

‘Geen probleem. Je hebt me al erg geholpen.’ Frank trok de voordeur open en liet zichzelf uit. Femke kwam al aanlopen in de straat.

‘Jij iets?’ vroeg hij haar.

‘Helemaal niks,’ verzuchtte ze. ‘Er is een metrostation om de hoek, laten we even kijken waar de camera’s hangen.’

Frank liep achter haar aan. De metrolijn liep boven de grond. Bij de ingang van de halte was een trap omhoog. Boven aan de trap hing een klein bolletje. Femke maakte een aantekening in haar boekje.

‘Die beelden ga ik bekijken,’ zei ze met frisse tegenzin.

Ze liepen door het metrostation heen naar de andere uitgang, waar ook een camera hing. En daarna terug naar de collega’s van de uniformdienst die hen hielpen bij het buurtonderzoek.

‘Vertel. Wat is de stand van zaken?’ vroeg Frank aan een van de jongens die tegen de dienstauto stond geleund.

De jongen trok zijn blauwe notitieboekje uit het borstzakje van zijn uniform en bladerde door zijn aantekeningen. ‘Zo’n zestig procent was niet thuis. De meeste mensen hebben niks gezien.’

‘En hebben jullie nog iets relevants?’ Frank keek naar de andere twee jongens die net kwamen aanlopen.

Ze schudden hun hoofd.

‘Laat maar, jullie kunnen gaan.’ Frank liep terug naar de auto.

‘Bedankt voor jullie tijd, jongens, we zien het rapport wel verschijnen,’ zei Femke terwijl ze achter Frank aan liep.

‘Niemand. Werkelijk niemand heeft iets gezien hier in de wijk. Het enige dat ik heb is een halfdronken buurman die een maand geleden een vrouw heeft zien staan voor Marcel Grotenbroeks huis. Dat is alles,’ zei Frank terwijl hij zijn telefoon die luid afging uit zijn binnenzak pakte. ‘Frank.’

‘Frank, je spreekt met Will, we hebben iets gevonden op dat kaartje van het fototoestel. Kom maar even deze kant op.’

VI

‘Wat goed Saar, dat je bent gegaan.’ Eric leunde met zijn schouder tegen de deurpost. ‘Hoe was het?’

Ik keek hem aan en zag dat hij het met oprechte interesse vroeg, dat hij probeerde het verhaal te snappen.

‘Bij Zeden?’ vroeg ik, terwijl ik de koelkast opentrok om er een fles wijn uit te pakken. ‘Gênant, ik lag daar met mijn benen wijd in van die beugels. Niks te zien natuurlijk, want het was zeven dagen nadat het was gebeurd.’

Op het moment dat ik de fles ontkurkte, voelde ik de spanning in mijn lijf toenemen. Eric stond met zijn handen in zijn zakken in de deuropening. Behoedzaam keek ik zijn richting op, alert op elke verandering in zijn lichaamstaal. Meestal verliepen de gesprekken met Eric natuurlijker, we snapten elkaar. Maar na onze laatste ontmoeting was van dat begrip weinig meer over. Ons wederzijdse respect begon scheuren te vertonen. Toch had ik hem gebeld, ik wilde hem vertellen dat ik naar de zedenpolitie was geweest. En ik wilde over Marcel praten, al wist ik nog niet goed welke informatie ik met hem zou delen.

‘En heb je dan ook aangifte gedaan?’ Eric kon het ongeloof in zijn stem amper verbergen.

‘Nee, dat zei ik toch. Ik heb alleen een melding gemaakt.’ Ik schonk de wijnglazen vol.

‘Jammer, maar toch goed dat je bent gegaan.’

Zijn schouders ontspanden zich. Nonchalant verplaatste hij zijn gewicht en leunde met zijn andere schouder tegen de deurpost.

‘Je hebt het leuk ingericht,’ zei hij terwijl hij met zijn glas wijn richting de bank liep en ging zitten. Goedkeurend bekeek hij mijn kleine appartement. ‘Smaakvol.’ Ik besefte ineens dat hij het nog nooit ingericht had gezien. Hij had me helpen verhuizen, maar nadat hij de dozen in de woonkamer had gezet, was hij vertrokken. Daarna hebben we elkaar alleen in openbare ruimtes ontmoet.

‘Dank je,’ bracht ik uit. Ik keek hem aan.

‘Hoe voel je je nu?’ Eric nam een flinke slok wijn.

Ik plofte naast hem neer op de bank. ‘Gaat wel. Al weken kom ik amper aan werken toe omdat ik me niet kan concentreren. Hij heeft me mijn gevoel voor eigenwaarde afgepakt. Ik vertrouw geen enkele man meer.’

Eric keek gespeeld bedroefd.

‘Jou natuurlijk wel, gek. Daarom ben je hier.’ Ik beukte licht met mijn schouder tegen de zijne. De aanraking voelde prettig.

‘Ik snap gewoon niet waarom hij het heeft gedaan.’

‘Omdat je gewoon een lekker ding bent.’ Hij probeerde zijn glas tegen het mijne te klinken, maar ik trok het weg.

‘Doe eens normaal,’ zei ik verontwaardigd terwijl ik een flinke teug wijn nam.

‘Wil je me al zijn naam vertellen?’

‘Als je belooft hem niks aan te doen.’

‘Ik zal hem niet opzoeken, als je daar op doelt. Dat was mijn eerste, impulsieve reactie.’

Ik keek hem even aan. ‘Hij heet Marcel Grotenbroek,’ zei ik terwijl ik mijn benen onder mijn lichaam vouwde.

‘Marcel de verkrachter,’ fluisterde Eric.

Marcel de moordenaar, wilde ik zeggen. Maar ik hield mijn mond stijf dicht. Ik durfde niet tegen Eric te zeggen wat ik bij Marcel thuis had gezien. Dat voelde als een risico nadat ik Marcel had gesproken in de auto. Ik wilde niet dat Eric iets overkwam als hij ook van de moord op de hoogte was, maar ik wilde wel dat iemand, naast Sigrid, Marcels naam kende. Stel je voor dat mij iets gebeurde. Dan wist Eric tenminste wat er tussen Marcel en mij was voorgevallen.

‘Hoe ziet hij eruit?’ vroeg Eric.

‘Nou gewoon, als een vieze man die geen seks kan krijgen.’

‘Zo eentje met een kalend hoofd en een scherpe hoekneus,’ vulde hij met een quasibegrijpende glimlach aan.

Ik lachte, maar werd daarna weer serieus. ‘Het is beangstigend Eric, dat ik niemand meer vertrouw.’

‘Dat snap ik. Mannen zijn klootzakken.’

‘Soms ben ik zo kwaad dat ik hem wel wat aan kan doen. Niet alleen uit revanche voor wat hij mij heeft aangedaan, maar ook om andere vrouwen te beschermen tegen deze hufter.’

Door de gedachten die al dagen door mijn hoofd spookten voor het eerst hardop uit te spreken, voelde ik me enorm opgelucht. Gespannen keek ik hem aan, benieuwd hoe hij zou reageren.

Ik wist het meteen toen ik de foto van Emilia op internet had zien staan: dit was de vrouw die ik in de club had gezien. Die roomwitte huid en dat prachtige glanzende haar. Dit was de vrouw die bewegingloos bij Marcel op bed had gelegen. Zonder twijfel.

De vermissing van Emilia stond al een week uitgebreid in alle kranten en haar familie was geïnterviewd door Shownieuws. Niemand begreep waarom ze weg was. Vrienden en familie hadden heel Amsterdam afgezocht om haar te vinden. De groep was klein begonnen, maar inmiddels hadden alle studenten uit haar jaar zich aangesloten. Het bericht van haar vermissing werd duizenden keren gedeeld op de sociale media.

Iedereen was naar haar op zoek en ik wist waar ze het laatst was geweest. Ik kon niet langer rondlopen met het idee dat Emilia nog steeds vermist was en dat Marcel gewoon thuis zat. Ik had al lang niet meer de illusie dat ze nog steeds bij hem op het bed lag, maar wat hij wel met haar had gedaan, wist ik niet. Ik kon deze informatie niet langer voor me houden. Niet voor mijn eigen gemoedsrust, en al helemaal niet voor haar ouders. Maar de blik in Marcels ogen toen ik hem aankeek in de binnenspiegel van zijn auto, weerhield me ervan. Het voelde dubbel. Ik was bang voor hem, maar binnen in mij was ook een vuur aangewakkerd zoals ik nog niet eerder heb ervaren. Ik liet me toch niet bedreigen? Wat dacht die man wel niet? Eerst neemt hij haar lichaam en daarna haar leven. En wie weet wat hij andere vrouwen heeft aangedaan. Het moest maar eens afgelopen zijn. Hij had zijn lol gehad.

Ik wist niet wat me meer beangstigde, de manieren die ik zocht hoe Marcel een les te leren, of de emotieloze manier waarop ik daar nu over nadacht.

Het besluit om terug naar zijn huis te gaan, had ik vanmorgen genomen. Even had ik overwogen of ik hulp zou vragen, maar ik had besloten dat ik niemand bij mijn plan wilde betrekken. Mijn vader zou dit nooit begrijpen. Sigrid zou me niet eens serieus nemen en Katie zou me uitlachen. Eric hoefde ik hier ook niet voor te bellen. Voor hem bestond er een groot verschil tussen goed en kwaad en hij zou altijd verstandige beslissingen nemen. Niet dat deze beslissing impulsief was, ik wist dondersgoed wat ik nu deed. Ik wilde de waarheid boven tafel krijgen. Marcel bang maken. En vooral zelf niet meer bang zijn. Misschien wilde ik bewijzen dat ik mijn mannetje kon staan. Om te laten zien dat ik meer was dan alleen een lichaam dat je zomaar kon gebruiken. Of een toeschouwer bij een moord. Als ik nu terugdacht aan het gesprek dat ik die eerste avond met Marcel had gevoerd, werd ik bijna misselijk. Die gladde praatjes, zijn hand die mijn rug streelde. En hoe ik me voelde toen ik de volgende ochtend wakker werd. Het maakte me kwaad. Zo kwaad. Mijn gezonde verstand verdween naar de achtergrond en ik dacht simpelweg dat ik me opgelucht zou voelen als ik zwaaiend met een mes voor zijn deur zou staan. Ik dacht het niet alleen, nog nooit was ik ergens zo zeker van geweest.

14

Frank stond in de kamer van Will, op de tweede verdieping van het politiebureau in de binnenstad. Het werd avond in Amsterdam. De zon schitterde op het natte wegdek. Vrouwen met kinderwagens wandelden terug van het kinderdagverblijf. Scholieren liepen met grote rugzakken naar de tramhalte. Aan de overkant van de straat stond een groep jongeren met een biertje in hun hand voor een café. Mannen in pakken met aktetassen sjeesden met hun fiets over de trambaan. Zo’n aktetassenbaan had Frank ook kunnen hebben. Op de middelbare school kwam uit de beroepskeuzetest dat hij het zakenleven in moest. Met zijn analytisch vermogen kon hij makkelijk business analist worden bij Philips of Shell. Dan zou hij ook ’s ochtends om acht uur in de auto zijn gesprongen en keurig om zes uur aanschuiven bij het avondeten. Dan had hij van de marketingafdeling data gekregen hoe het product naar buiten moest worden gebracht. Hij zou de data analyseren en verbetervoorstellen schrijven.

Maar hij had helemaal geen zin gehad om te leren, daar had hij het geduld niet voor. Hij werd eerst van het vwo geschopt en was naar de havo gegaan. Toen dat ook niet lekker liep, was hij naar de lts gegaan. Hij had overal en nergens gewerkt. Bij zijn laatste baantje bij de bakker hoefde hij niet meer terug te komen nadat zijn manager hem drie keer had betrapt op het eten van saucijzenbroodjes die voor de verkoop bestemd waren. Maandenlang zat hij weer bij zijn ouders op de bank. Tot zijn vader hem voor de keuze had gesteld: werken of een nieuwe studie.

Frank solliciteerde bij de politie. Hij had altijd een soort nieuwsgierigheid gehad in wat mensen bewoog. Het was een zware keuring met een sporttoets, een psychologische test en een gesprek. Hij werd aangenomen, had zijn koffers gepakt en verhuisde naar het internaat van de politieschool in Apeldoorn. Daar kwam hij terecht in een gemixte klas, maar de kamers waren gescheiden in een mannen- en een vrouwenvleugel. Hij had een bed, een kast en een bureau. Communiceren met zijn buurmannen deed hij via de muren. Er was een hecht clubje vrienden uit ontstaan. De een was uitgevlogen naar Friesland, de ander zat in Brabant.

Na twee jaar als agent gewerkt te hebben in Castricum, werd Frank op eigen verzoek overgeplaatst naar Amsterdam. Hij wilde naar de hoofdstad, daar was de echte actie. Na negen jaar was hij bij de recherche in Amsterdam-West gekomen. Hier had hij pas echt het idee dat hij op zijn plek zat. Het oplossen van puzzels, het spelletje tijdens de verhoren, proberen elkaar te slim af te zijn. Dat beviel hem wel.

Hij keek nog een keer naar de jongeren aan de overkant die een biertje dronken en keerde zich van het raam af toen hij iemand hoorde binnenlopen.

‘Mooi, jullie zijn er.’ Will stond in de deuropening. Hij droeg een spijkerblouse op een spijkerbroek. Geen stropdas, geen jasje. ‘Loop even met me mee, we gaan naar Dennis.’ Dennis was als digitaalrechercheur gespecialiseerd in computers en elektronische apparaten. Hij werkte de ene helft van de week bij Forensische Opsporing en de andere helft bij hen op kantoor.

Op het beeldscherm zagen Frank en Femke foto’s van een naakte vrouw in verschillende houdingen op het eigele dekbedovertrek in wat overduidelijk Marcels slaapkamer was. Op de eerste foto lag ze er vredig bij. Ze was naakt en sliep, maar ze lag zo recht als een kaars. Het was bijna kunstzinnig, zoals ze met haar handen over haar buik gevouwen en haar donkerblonde haren netjes onder haar hoofd op het bed lag.

De vrouw op de foto was slank en door het blonde haar dacht Frank even dat het de vermiste Emilia Akerlund was, maar direct daarna zag hij dat deze vrouw bredere heupen had en donkerblond was, terwijl hij van Emilia alleen foto’s had gezien waar haar haar bijna platinablond was gekleurd.

‘Hier kun je nog goed naar kijken,’ waarschuwde Dennis, terwijl hij met zijn duim op de spatiebalk drukte zodat de volgende foto fullscreen op het scherm verscheen. De jonge vrouw had dezelfde houding, alleen lagen haar benen nu gespreid, waardoor je recht in haar kruis keek. Korte haartjes piekten op haar venusheuvel. Er was een duidelijk klein streepje zichtbaar dat iets langer was.

Dennis drukte weer op de spatiebalk. Nu waren haar knieën opgetrokken, haar hoofd was naar rechts gevallen en haar lippen weken iets van elkaar. Frank twijfelde of ze sliep. Haar lijf was goed doorbloed, ze was op dit moment zeker niet dood. Frank vroeg zich af of het bloed op de muur van deze jonge vrouw was geweest. Heeft Marcel haar verkracht en dan vermoord? Hij staarde naar de foto van de vrouw op het beeldscherm.

‘Deze foto’s zijn nog redelijk kuis, nu wordt het porno,’ zei Dennis terwijl hij weer op de spatiebalk drukte.

‘Walgelijk,’ riep Femke uit terwijl ze naar het beeldscherm keek. Een stijve penis drukte zich in de vagina van het meisje terwijl twee handen haar knieën opzijduwden. Het hoofd van de jonge vrouw lag nog steeds opzijgedraaid. Haar ogen waren een klein beetje open. Haar borsten lagen slap naar de zijkant.

Frank zweeg toen Dennis iets sneller door de foto’s ging, waarop allerlei standjes te zien waren die deze man, die mogelijk Marcel was, met de jonge vrouw had gedaan.

‘Het zijn er tientallen,’ zei Dennis terwijl hij door de foto’s scrolde.

‘De foto’s zijn vreselijk,’ zei Frank, ‘maar het is niet verboden om pornografisch materiaal op je computer te hebben.’

‘Jij beweert dat deze vrouw vrijwillig op de foto is gegaan?’ Femke zei het met grote verontwaardiging in haar stem.

‘Dat zeg ik niet,’ verdedigde Frank zichzelf. ‘Ik zeg alleen dat het niet strafbaar is. Misschien wil deze vrouw niet herkenbaar in beeld worden gebracht en heeft ze daarom haar ogen gesloten.’

‘Ik betwijfel het,’ zei Femke. ‘Er is geen beweging in haar lichaam te zien, het ziet er slap en futloos uit. Volgens mij is deze vrouw niet bij bewustzijn. Wie zou dit zijn? Hoe kunnen we dat achterhalen?’ Ze keek peinzend voor zich uit.

‘Wanneer zijn deze foto’s gemaakt?’ Frank sloeg zijn armen over elkaar.

‘6 april van dit jaar, het was na twaalf uur ’s nachts,’ antwoordde Dennis. ‘Ik heb een paar printjes voor jullie gemaakt. De kuise.’ Hij gaf Frank een insteekhoesje met vijf foto’s.

VII

Als verlamd zat ik op de stoel aan mijn kleine eettafel. Ik wreef mijn handen zenuwachtig over elkaar. Zachtjes fluisterde ik tegen mezelf dat ik hier goed aan deed, zolang ik me maar aan mijn plan hield. Ik had de gordijnen dichtgetrokken en alleen de lamp in de keuken aangedaan. De goedkope linnen gympen die ik had gekocht, kon ik na vanavond meteen weggooien. Mijn fiets had ik gesmeerd zodat niemand me zou horen aankomen. Waarschijnlijk was dit een compleet overtrokken reactie, maar ik wilde geen enkel risico nemen. Vroeg of laat zou de politie bij Marcel op de stoep staan en ik wilde niet dat ze daar sporen van mij zouden vinden.

De rugzak stond al klaar in de hoek van de kamer. In die rugzak zou ik zo het grootste vleesmes dat in mijn keukenblok stond stoppen. Het vlijmscherpe lemmet sneed altijd in een vloeiende beweging de kip door, dus mensenvlees kon het vast ook aan.

De rest van de avond zat ik op de bank en staarde ik naar de tv. Al drong niks tot me door. Het geluid leidde me af, dus drukte ik op de mute-knop. Urenlang keek ik naar de beelden die mijn huiskamer binnendrongen. Beelden van spelletjesprogramma’s, van lenige mensen die op een podium voor een jury hun dansjes uitvoerden. Een quizprogramma waar je het geluid niet voor aan hoefde te zetten om te weten wat voor muziek er op de achtergrond speelde.

Het was precies twaalf uur toen ik mijn kleren uittrok, ze keurig opvouwde en op de stoel in mijn slaapkamer legde. Ik wurmde me in de zwarte spijkerbroek en trok het hemdje over mijn hoofd. Het donkerblauwe vestje lag opgevouwen op bed op me te wachten. Mijn haar deed ik in een knot. Ik had een dun zwart mutsje gekocht dat ik over de knot deed en met haarspelden vastzette.

Toen ik was aangekleed, controleerde ik drie keer de inhoud van de rugzak en legde er als laatste het mes gewikkeld in een theedoek bovenop. Een kwartier nadat de koekoeksklok van de buurvrouw het nachtelijk uur had geslagen, liep ik door het trappenhuis naar beneden. Bij mijn bovenbuurman was het doodstil en buurvrouw Annie was waarschijnlijk weer voor de tv in slaap gevallen.

Ik stapte op mijn fiets, reed de straat uit en legde de weg af die ik inmiddels zo goed kende. Mijn handen hielden licht trillend het stuur van mijn fiets vast. Hoe harder ik kneep, hoe heftiger ze begonnen te trillen. Ik ademde diep in, de frisse nachtlucht deed me goed. Maar hoe dichter ik bij het huis van Marcel kwam, hoe zenuwachtiger ik werd.

Misschien was mijn outfit veel te overdreven voor wat ik uiteindelijk wilde doen: hem bedreigen. Marcel laten zien dat ik me niet door hem liet onderdrukken.

Ik had de route gekozen die eindigde op het bospad naast zijn bungalow en zette mijn fiets vlak voor de eerste lantaarnpaal, uit het licht. De laatste honderd meter legde ik lopend af. Zwijgend keek ik naar zijn voordeur. De deur waarachter hij zich nu klaarmaakte om naar bed te gaan. Op het moment dat hij het meest ontspannen was, zou ik in één snelle beweging het mes trekken en het recht voor me houden. Ik zou Marcel naar binnen duwen, de voordeur achter me dichtslaan en hem met het mes steken. Net zolang tot hij in zijn eigen huis lag te kronkelen van de pijn. Hij hoefde het leven niet te laten, maar hij moest pijn voelen. Ik zou me richten op zijn armen en benen.

Terwijl ik rustig naar de voordeur liep, trok ik de mouw van mijn vest over mijn vinger voor ik de bel aanraakte. Ik hoorde het geluid door zijn woning galmen. Door het licht dat tussen de kieren van zijn voordeur scheen, wist ik dat hij thuis was. Ik verplaatste ongeduldig mijn gewicht van het ene op mijn andere been. Waarom duurde het zo lang voordat hij opendeed? Nog een keer drukte ik hard op de bel. Weer hoorde ik geen voetstappen op de gang.

Ik vloekte binnensmonds, een plan B had ik niet. Nog één keer drukte ik op de bel, maar toen ik nog steeds geen beweging zag, sloop ik langs zijn bungalow en liep ik door de tuin. De route voelde bijna vertrouwd. Het gras was klam en mijn dunne linnen gympies werden nat. Binnen zag ik licht branden. Waarom deed die klootzak de deur niet open als hij thuis was?

Ik liep dichter naar het raam en staarde naar binnen. Marcel had een ruime, open bungalow. Wat me al was opgevallen toen ik daar binnen was. De schuifdeuren tussen zijn woongedeelte en slaapkamer stonden ook nu weer open. Ik herinnerde me het gewei van de vorige keer en de eikenhouten keukentafel waarop ik mijn camera had gevonden. Ik kende geen man die zijn appartement zo goed bijhield als deze fotograaf die constant op reis was. In de keuken zag ik een leeg whiskyglas op het aanrecht staan. De deur naar de badkamer stond open. Toen ik mijn ogen door de inrichting van de badkamer liet gaan, zag ik het pas goed. Marcel lag doodstil op zijn badkamertegels.

Was hij gevallen? Was hij dood? Ik liep voorzichtig naar het raam. Hij lag er echt. De glazen douchewand stond helemaal open, hij lag met zijn bovenlichaam buiten de douchebak. Moest ik 112 bellen? Maar wat moest ik dan als reden opgeven waarom ik voor zijn huis stond? Nee, dan zou ik mezelf alleen maar verraden.

Dit was toch wat ik stiekem wilde? Ik bleef nog even naar hem kijken. Helemaal in de war stapte ik op mijn fiets en koerste ik richting huis. Voor ik thuiskwam, stopte ik zoals gepland de linnen gymschoenen in de plastic zak, die gooide ik in de container om de hoek. Op mijn sokken fietste ik de laatste honderd meter naar huis.

15

‘Heb je het al gehoord?’ Erica stond op de gang met Timor te praten toen Femke voorbijliep. Erica’s haar zat warrig en Timor had een vermoeide blik in zijn ogen. Femke was pissig geweest omdat hij niet had gereageerd op haar sms, maar één blik op haar collega’s en ze wist dat ze een zware nacht hadden gehad. ‘Waarschijnlijk is Emilia gevonden. De brandweer heeft gisteravond een lichaam uit de gracht gevist.’

‘Dat meen je niet.’ Femke bleef verontwaardigd staan. ‘Waar?’

‘Bij het Marnixbad. Om acht uur ’s avonds waren mensen baantjes aan het trekken, het zwembad ligt precies op dezelfde hoogte als de gracht en ze hebben daar zo’n mooie glaswand. Kwam er ineens een lijk bovendrijven.’

‘Weet je zeker dat het een vrouw is?’ Femke wist dat de brandweer regelmatig lichamen uit de gracht haalde van mannen van wie de gulp open stond. ‘Is het niet gewoon weer een dronken kerel die naar zijn eigen gekletter stond te luisteren?’

‘Ze had alleen een slipje aan, voor de rest was ze poedelnaakt. Dus een vrouw was het zeker,’ zei Erica. ‘Haar hoofd zat nog net aan het lichaam. Ze is lang, mager en heeft hetzelfde hoogblonde haar, net zoals op de foto die een vriendin van Emilia ons na haar vermissing heeft gegeven.’

‘Klinkt veelbelovend.’ Femke keek naar Timor, die stond met zijn rug tegen de muur geleund. Ondanks dat zijn overhemd gekreukt was en op twee plaatsen uit zijn broek hing, zag hij er knap uit. Plukken haar waar normaal gel in zat, hingen langs zijn gezicht. Hij streek er met zijn handen door. Zijn ogen waren omringd met donkere kringen, toch zag Femke er een kleine twinkeling in toen hij haar aankeek.

‘We werden meteen gebeld toen de uniformdienst ter plaatse dacht dat zij het was,’ vervolgde Erica haar verhaal. ‘De duikers lagen al in het water toen we aankwamen. Ze hebben haar met een lijkennet uit de gracht gehaald.’

Timor pakte zijn telefoon uit zijn broekzak en keek op het scherm. Hij tikte een bericht. Femke kon niet zien naar wie en ze merkte dat ze daar nerveus van werd.

‘Wat een rare plek om boven te komen drijven,’ zei ze tegen Erica. ‘Meestal komen de lijken toch bij het IJ naar de oppervlakte?’

Terwijl ze Erica aankeek, voelde ze een trilling in haar kontzak, waar haar telefoon zat. De jaloerse gevoelens verdwenen meteen en ze moest moeite doen om Timor niet aan te kijken.

‘Dat zei ik ook tegen de schouwarts, maar die zei dat het waarschijnlijk komt door de afvoerpijp van het zwembad. Die voert warm water af in de gracht. Door de hitte is de gasvorming sneller ontstaan en daarom is ze waarschijnlijk daar al komen bovendrijven.’

Femke luisterde met een half oor naar Erica. Ze legde haar hand op haar kontzak, maar haalde hem er even snel weer vanaf.

‘Hebben de ouders haar al geïdentificeerd?’

‘Morgen, haar lichaam moet eerst drogen. Daarna kunnen we ook pas de sectie doen. Genoeg werk dus.’ Erica liep richting hun kamer. Timor wachtte een seconde, legde zijn hand even op Femkes billen voor hij achter Erica aan liep. Femke pakte haar telefoon en keek naar het bericht. Ze glimlachte.

16

De deurbel galmde door haar appartement. Femke wierp een blik in de weerspiegeling van de oven en trok een pluk haar uit haar gezicht. Haar borsten zaten vastgeklemd in een strakke zwarte top. Het motief van de kanten bh scheen door de dunne stof. Onder de top droeg ze een zwarte rok met gekleurde pailletten. Ze had een groen spijkerjasje uit de kast getrokken en bijpassende oorbellen uitgezocht. Speciaal voor vanavond had ze haar sneakers verwisseld voor een paar hoge hakken. Haar heupen wiegden licht toen ze de gang in liep.

De ogen van Timor gleden goedkeurend langs haar lichaam zodra ze de voordeur opendeed. Zonder iets te zeggen stapte hij naar binnen en drukte een kus op haar voorhoofd. In de keuken draaide hij Femke naar zich toe. ‘Goed je weer te zien, schat.’

‘Eindelijk het rijk alleen,’ antwoordde Femke glimlachend. Het liefst vloog ze hem meteen om zijn hals, maar ze wilde niet de indruk wekken dat ze de hele dag naar hem had gesmacht. Dus antwoordde ze: ‘En, lekker overgewerkt?’

Timor pakte twee wijnglazen uit de kast, zette ze op het aanrecht en trok een fles Merlot open. Met grote klokken vulde hij de glazen tot driekwart. Hij draaide de fles, toch ontsnapte er een druppel, die achterbleef op het aanrecht.

‘Het is er eentje uit Zuid-Afrika,’ zei hij terwijl hij de glazen oppakte en naar de kamer liep. ‘Net op de kop getikt.’

Femke verbaasde zich over het gemak waarmee hij zich in haar appartement bewoog. Ze was meteen naar huis gegaan toen haar dienst erop zat. Timor had nog een paar uur overgewerkt vanwege de doorbraak in de zaak van Emilia. ‘Tot zo lekker geil wijf van me,’ had hij in haar oor gefluisterd toen ze haar jas van de kapstok pakte. ‘Vanavond ben je van mij.’

Ze had die ochtend een simpel Oké gestuurd op zijn sms Heb je tijd voor me vanavond? Daarna hadden ze elkaar de hele dag berichten gestuurd. Het had haar afgeleid van haar werk, want ze was soms meer gefocust geweest om een gevat en grappig antwoord te geven, dan om zich te concentreren op haar zaak. En nu stond hij hier, in haar kamer. In een spijkerbroek, een lichtroze overhemd en zijn haren met gel in een zijscheiding gekamd, hield hij een glas wijn voor haar neus. Hij keek haar aan met een vurige blik, deed een stap naar voren en zoende Femke in haar hals. Aan Timor wist ze wat ze had: een lekker lichaam. Pure lust. Maar ook een goed gesprek. Al wist ze dat dat er vanavond weinig van zou komen. Ze nam een grote slok en voelde hoe de wijn haar lichaam langzaam liet ontspannen. Timor plofte naast haar op de bank. Zijn vingers gleden over haar kaaklijn, naar beneden over de ronding van haar borsten. ‘Lekker ding,’ fluisterde hij in haar oor.

Hij zette zijn glas op tafel en trok haar op zijn schoot. Ze hadden amper een woord gewisseld en Femke wilde niet binnen vijf minuten haar kleren uit hebben, ondanks dat ze elkaar de hele dag opwindende sms’jes hadden gestuurd.

‘Zullen we het nog even over de zaak hebben,’ zei ze dan ook. ‘Hoe is het afgelopen met Emilia?’

‘Kunnen we dat niet tijdens werktijd bespreken?’ vroeg hij en hij rolde Femkes rok op tot haar heupen. Plagend traag trok hij haar top uit de rok en stroopte het truitje omhoog. Hij boog voorover en beet zacht op haar onderlip. Roerloos bleef ze zitten. Zijn tanden lieten het velletje van haar lip los. Zijn ogen bestudeerden haar onderzoekend. ‘Wat scheelt er?’ Timor keek haar met enige teleurstelling in zijn ogen aan.

‘Het was zo hectisch vandaag op het bureau en dit voelt zo goedkoop,’ zei ze, ‘om zonder iets te zeggen meteen mijn kleren uit te trekken.’

Timor liet zich naast haar op de bank vallen. ‘Waar wil je het over hebben?’ Hij keek er gedesillusioneerd bij. ‘Emilia is gevonden en haar lichaam is aan het opdrogen. Haar ouders komen morgen voor de identificatie. Daarna gaan we naar het NFI voor de sectie. Maar boven een lijk hangen dat weken in de grachten heeft gelegen, daar wordt niemand opgewonden van. Schat, het was enorm drukke dag vandaag. Ik heb de hele dienst naar dit moment uitgekeken, ik wil nu van je genieten,’ zei hij en hij keek haar met een verleidelijke blik aan.

Femke gaf zich gewonnen. Ze goot de wijn in één teug achterover en zette haar glas ferm op tafel. Eén voor één maakte ze de knoopjes van zijn overhemd open.

‘Zo zie ik het graag,’ zei hij. Femke trok de stof opzij en zoende zijn borst. Daarna het kleine driehoekje van zijn getrimde borstharen en via zijn strakke buikspieren ging ze plagend naar beneden. Ze ging op haar hurken zitten en ritste zijn broek open. Hij liet zich ontspannen achterover op de bank vallen, met zijn beide armen naast zijn benen.

‘Kijk me aan,’ zei ze bevelend. Hij boog zijn hoofd naar haar toe en opende zijn ogen. Femke ving zijn donkere blik. Ze nam zijn bal in haar mond en zoog er zachtjes aan. Zijn lid werd langzaam harder tegen haar wang. Ze kuste hem en nam hem in haar mond. Zijn hand legde ze op haar hoofd zodat hij het tempo kon bepalen. Zodra ze voorvocht proefde, stopte ze.

‘Nu ben ik aan de beurt,’ zei ze en ze ging uitdagend naast hem op de bank zitten. Timor kroop over haar heen en trok haar rok over haar heupen. Hij maakte zijn vinger even nat in zijn mond voor hij zijn hand zachtjes onder haar string heen en weer bewoog. Met zijn vingers verkende hij het inmiddels bekende terrein. Hij kroelde, bewoog sneller, tot Femke zachtjes kreunde. Toen begroef hij zijn hoofd tussen haar benen en likte haar tot ze harder begon te kreunen. Femke kneep haar dijbenen om zijn hoofd, tot ze het niet meer hield en hem opzij duwde. Ze ging op hem zitten. Krachtig drukte ze haar heupen tegen hem aan en duwde haar bekken omhoog. Langzaam liet ze zijn lid bij haar naar binnen glijden, daarna bewoog ze steeds sneller op en neer. Hij liet zijn hoofd op de bank vallen. Zijn ademhaling ging steeds vluchtiger, wat Femke opwindend vond. Ze hijgde mee, hij viel in haar ritme. Toen zijn lichaam begon te schokken van genot, duwde Femke nog harder, ze boog net iets naar voren waardoor het niet lang duurde voor ook haar orgasme een hoogtepunt bereikte. Timor gromde en beet in haar nek terwijl hij in haar klaarkwam. Hijgend bleven ze in elkaar verstrengeld zitten. Femke gaf hem een kus op zijn mond, pakte zijn overhemd van de grond, vouwde het onder haar en ging naast hem op de bank zitten.

‘Wat heb ik dit gemist,’ kreunde hij terwijl hij Femke tegen zich aan trok. ‘Dit moeten we vaker doen. Het is een hel om de hele dag naar je te kijken zonder je te mogen aanraken.’

‘Thomas moest eens weten.’ Femke keek hem lachend aan. ‘Wat heb je tegen Chantal gezegd?’

‘Niks, die denkt dat ik nog aan het werk ben.’

‘Voel je je niet schuldig?’

‘Je moet het zo zien, ik kom zo weer vrolijk thuis. En daar heeft zij weer profijt van.’

‘Sorry, ga je meteen je eigen vrouw naaien nadat wij net…?’ Femke keek hem verontwaardigd aan.

‘Tuurlijk niet, mijn lichaam is voor jou mon petit. Chantal leest alleen boeken in bed.’ Timor trok zijn boxershort aan en liep naar de keuken. Even bleef Femke verbaasd achter. Maar hij kwam al snel terug met de fles wijn en schonk de glazen vol. Hij legde een arm om haar heen.

‘Het was heerlijk schat.’ Timor drukte een kus op haar wang en trok haar naakte lijf tegen zich aan. Femke nestelde zich tegen zijn warme lichaam en genoot. Ze had hem weer even voor zichzelf.

17

In minder dan een maand sta ik weer naar die witte tent te kijken. Een maand, wie had ooit gedacht dat ik in zo’n korte tijd tot dingen in staat was waar ik eerder zoveel afschuw voor voelde.

Op de sociale media had ik gelezen dat er een lichaam was gevonden bij het Marnixbad. De kranten stonden de hele week al vol van de vermissing van Emilia en sommige toeschouwers waren ervan overtuigd dat zij het was in het water.

Nieuwsgierig was ik naar het zwembad gegaan en nu sta ik tussen de toeschouwers op de brug bij het Marnixplein te kijken naar het schouwspel in het water en op de kade. Politieagenten wemelen als een bedrijvige mierenkolonie door elkaar. Een motoragent praat in zijn portofoon en loopt druk heen en weer tot hij aan de rand van de kade stopt en naar de gracht kijkt, waar twee duikers van de brandweer in het pikzwarte water een levenloos lichaam op de brancard proberen te tillen.

‘Ja, het is haar,’ het dikkige kereltje naast me leunt over de leuning van de brug en tikt zijn vriend aan. ‘Kijk,’ zegt hij en hij wijst met zijn worstige vingers naar de gracht. ‘Ze heeft ook blond haar.’ Hij houdt zijn telefoon omhoog. Ik kijk over de schouder van zijn vriend mee en zie op het scherm een foto van een stralende Emilia. Daar ziet ze er heel anders uit. Ze was lang, mager, had een kleine neus en volle lippen die glanzend rood waren aangezet. Haar blonde haar lag in een vlecht over één schouder.

Ik doe een stap naar voren en knijp iets met mijn ogen. Het is donker geworden, maar twee bouwlampen verlichten de gracht. De brandweer legt haar lichaam voorzichtig op een brancard. Het is een vrouw, ze heeft alleen een slip aan. Blonde lokken liggen als een krans op haar hoofd verspreid. Hier ziet ze er heel anders uit. Haar ontzielde lichaam is opgezwollen, bleek en een verstijfde arm steekt omhoog. Maar dat het Emilia is, daar ben ik nagenoeg van overtuigd.

Ik had Emilia beter leren kennen via de kranten en het journaal. Ze was een van de twee dochters van de ambassadeur van Zweden. Ze was zesentwintig en woonde zeven jaar in Nederland en studeerde hier aan de universiteit. Ik had het gevoel gekregen dat het een hecht gezin was. Ik kijk naar de brancard. Weet haar vader al dat het levenloze lichaam van zijn dochter onder toezicht van tientallen toeschouwers uit de gracht wordt gevist?

Een takelwagen takelt de brancard uit de gracht de kant op. Ik kijk naar de steile kade, een misstap is zo gemaakt. Hoeveel mensen zouden er elk jaar per ongeluk in de gracht terechtkomen?

Ik weet dat er een stroming is om het vuile grachtenwater de stad uit te sluizen. Hoe lang zou Emilia de onaangename reis onder het wateroppervlak hebben gemaakt terwijl vrienden en familie wekenlang wanhopig naar haar op zoek waren? Er hangen posters aan bomen en aan de reling van de brug. Hoe vaak zullen zij langs de grachten hebben gefietst, gewandeld, gelopen. Niet wetende dat ze onder het wateroppervlakte moesten zoeken.

‘Kom, we gaan, dit duurt wel erg lang.’ De jongen naast me wiebelt op zijn benen. Emilia ligt inmiddels een halfuur op de kant. De politie heeft net witte schermen om haar gezet, nu is het zicht beperkt.

Ik blijf naar de afscherming kijken en mijmer. Emilia is niet geheel roemloos aan haar einde gekomen. Ze heeft dan wel wekenlang alleen door de grachten gedobberd, boven water is ze in de volle belangstelling heengegaan.

Het voelt niet goed dat ik weet wie haar dood op zijn geweten had. Marcel. Als iemand vrouwen niet op waarde kon schatten, was hij het. Maar dan nog begrijp ik niet waarom Emilia moest overlijden. Ik probeer een rationele verklaring te vinden voor haar dood, maar die vind ik niet.

De angst die al weken door mijn lichaam sluimert, steekt nu de kop weer op. Ik zou gewoon weg kunnen gaan. Even naar het buitenland tot het onderzoek is afgerond. De politie heeft haar pijlen nog niet op mij gericht.

De jongens naast me beuken me zowat opzij als ze zich een weg uit de toestroom banen. Ik draai me om. ‘Hé, rustig aan,’ roep ik hen vermanend toe. Maar ze lopen zonder om te kijken door. In de richting waarin ze weglopen maakt een vrouw haar fiets vast aan de brug.

..

Verdomme. Wat doet zíj hier.

Ze kijkt een paar keer zoekend om zich heen en komt dan dichterbij. Voorzichtig stap ik tussen de mensen door naar achteren. Ze wringt zich met gemak naar de reling. Ik kijk naar haar. Haar haren zitten door de war, haar gezicht is bleek. Angstige ogen scannen de gracht af.

‘Wat is er gebeurd?’ Ik herken haar stem uit duizenden tussen het geroezemoes van de anderen door. Sara. De kleine vrouw naast haar kijkt op en wijst met haar spitse vingers naar het water.

‘Ze hebben d’r net uit het water gehaald.’

‘Wie zou het geweest kunnen zijn?’ Ik zie haar de vrouw onderzoekend aankijken.

‘Die Emilia Akerlund natuurlijk!’ Ze heft haar hand richting de hemel. Het is een heldere nacht. ‘Die vandalen. Ellendelingen. Ik hoop dat ze snel gepakt worden.’ Sara knikt de vrouw toe en kijkt naar de witte tent. Er is weinig meer te zien en steeds meer mensen druipen af. Ze hoeft maar een blik naar rechts te werpen en ze ziet me staan. Ik weet dat ik weg moet gaan, maar ik kan mijn ogen niet van haar afhouden. Wat doet ze hier en waarom bemoeit ze zich nog steeds met Marcel en Emilia? Dat zij hier is, maakt het allemaal gecompliceerder. Nu moet ik niet alleen Femke in de gaten houden, maar ook Sara. Ik werp nog een blik op haar, draai me om en loop weg.

18

Dennis zat op een kamer met acht rechercheurs. Het was een kantoortuin met bureaus twee aan twee tegen elkaar. Op elk bureau stond één computer, maar op dat van Dennis stonden drie beeldschermen naast elkaar. Zijn bureau was bezaaid met stapels papier en plastic zakken met camera’s, telefoons en verschillende SD-kaarten.

Frank keek naar het grootste scherm en zag camerabeelden van een metrostation. Hij had al jaren niet meer in een metro gezeten en zag niet meteen welk station het was.

‘Dit is het metrostation om de hoek van Marcels huis,’ zei Dennis. ‘Ik heb de camerabeelden bekeken van de dag waarop de pornografische foto’s zijn gemaakt. In de ochtend om 08.07 uur kwam deze vrouw ontredderd de trap op rennen.’ Hij draaide zijn beeldscherm naar Frank.

‘Hé, dat lijkt wel…’ Frank keek naar het scherm.

‘…dezelfde vrouw,’ vulde Dennis hem aan. Hij opende op het andere beeldscherm een foto van de bewusteloze vrouw op Marcel Grotenbroeks bed.

‘Denk je dat zij iets met de moord op Marcel te maken heeft? Zou het bloed op de slaapkamermuur van die Grotenbroek van haar zijn?’ Frank vroeg het zich hardop af terwijl hij naar de vrouw keek. Ze droeg een rode zijden jurk met een open rug. Veel te koud voor een zaterdagochtend begin april, dacht hij. Het was een knappe vrouw. Lange benen kwamen verleidelijk onder haar jurkje uit. Ze had panda-ogen van de uitgelopen make-up en er zat een zwarte veeg op haar wang. Haar hele lichaam straalde paniek uit.

‘Ik weet het niet.’ Dennis wees naar de beelden. ‘Maar kijk, ze loopt op blote voeten. Op een metroperron! En die tas,’ zei hij. ‘Ze lijkt wel een zwerver met een plunjebaal op haar rug.’

‘Het ziet eruit alsof ze is gevlucht.’

Plukken haar hingen sluik en in klitten langs haar smalle gezicht. Dennis speelde het filmpje nogmaals af en Frank zag hoe ze op het perron in haar tas graaide, er een pas uit haalde, gefrustreerd keek en de trap weer af sprintte. Voor de ingang bleef ze even staan. Ze keek verdwaasd om zich heen en hield met een armzwaai een taxi aan. Ze struikelde bij het instappen. De taxi reed de straat uit en verdween uit beeld.

Frank pakte zijn opschrijfboekje erbij. Hij hoefde niks tegen Dennis te zeggen, die spoelde het beeld al terug en zoomde in op de kentekenplaat. Frank noteerde het en schreef er het tijdstip en de locatie bij.

‘Goed werk Dennis.’ Hij klapte zijn opschrijfboekje dicht. ‘We gaan erachter komen wie deze vrouw is.’

Echt heel lang duurde dat niet. Terwijl Frank de nieuwe gegevens in de computer zette, belde Femke het taxibedrijf. Ze had het ritnummer binnen twee minuten achterhaald. Op het adres waar de chauffeur de vrouw had afgezet stonden drie mensen ingeschreven.

‘Ik heb de namen door de gemeentelijke bevolkingsadministratie gehaald,’ zei ze. ‘Op de benedenverdieping woont een weduwe van begin zeventig, op de eerste verdieping staat een vrouw van negenentwintig ingeschreven en boven haar woont een man van vijftig. En ik heb de namen gegoogled. Daar kwam niet veel uit, maar kijk eens: ik heb haar gevonden!’

Nieuwsgierig liep Frank haar kant op. Hij keek mee over haar schouder. Daar zag hij het meisje, dat hij net op het beeldscherm ontredderd door het metrostation had zien lopen, geposeerd op de foto staan. Ze zat op een terras met een glas witte wijn in haar hand. Op haar neus stond een grote zonnebril, maar haar gelaatstrekken waren zonder twijfel dezelfde. Hij keek naar haar naam: Sara Beekveld.

‘De vrouw op de foto’s op het bed heeft een naam,’ zei Femke terwijl ze op de Facebooktabs klikte. Tijdlijn, Over, Foto’s, Sara had alles geblokkeerd. Ze had 214 vrienden. Frank zag dat ze tien pagina’s had geliked. Al zei hem dat weinig. Hij deed sporadisch iets met zijn Facebookaccount. Hij zag er het nut niet van in. De jongere collega’s hadden tijdens een lunchpauze een pagina voor hem aangemaakt. Ze hadden een foto gemaakt met zijn bruine boterham met kaas nog voor hem. Dat was al jaren zijn profielfoto. Collega’s voegden hem toe als vriend en hij had ze geaccepteerd. Zijn eigen dochter had hem niet uitgenodigd, al wist ze van het bestaan van zijn profiel af. Nu zag hij hoe zijn collega’s in hun vrije tijd met elkaar in de kroeg belandden, avonden waar hij al jaren niet meer voor werd uitgenodigd. Hij zag hoe een collega op vakantie ging naar Spanje en hoe een andere collega in het park zat met haar kind. Het interesseerde hem niet zoveel. Op maandagmorgen hoefde hij ook niet alle verhalen over het weekend te horen. Waarom zou hij daar in godsnaam in zijn vrije tijd wel behoefte aan hebben?

En toch moest hij toegeven dat het ook handig was. Als mensen geen strafblad hebben bijvoorbeeld en er dus ook geen politiefoto in het systeem staat, vroeg je jaren geleden eerst met de paspoortwet de laatste pasfoto op bij de gemeente. Nu typte je een naam in op Facebook en binnen een minuut verscheen er al een gezicht bij. Iedereen zette die informatie gewoon op het wereldwijde web.

Frank had zijn Facebookpagina behouden. Puur om voor zijn werk de ontwikkelingen in de gaten te houden. Hij kon niet achterblijven.

‘Zullen we haar eens even een bezoekje brengen?’ Femke stond al op van haar stoel.

‘Dat lijkt me niet verstandig.’ Frank drukte haar schouders naar beneden zodat Femke zich wel op de stoel moest laten vallen.

‘Waarom niet?’ Ze keek hem verbaasd aan.

‘Omdat we geen ruis willen veroorzaken. Waarschijnlijk is de verkrachte vrouw…’ Frank kneep met zijn ogen om de naam nogmaals te lezen, ‘Sara Beekveld, negenentwintig jaar oud. Het ziet eruit alsof ze niet bij bewustzijn was toen die foto’s zijn genomen. Ik zou niet meteen aannemen dat Sara alleen een slachtoffer is. Ze heeft door deze foto’s een duidelijk motief.’

‘Misschien heb je gelijk,’ zei Femke. ‘Laten we een telefoontap op haar aansluiten. Kijken wat dat ons brengt.’ Ze scrolde in haar telefoon op zoek naar het nummer van de officier om de tap aan te vragen.

Frank liep de kamer met een voldaan gevoel uit. Eindelijk, ze hadden een verdachte. Het werd tijd.

19

Femke was die ochtend met een glimlach opgestaan. Timor was gisteravond weer bij haar geweest, voor de tweede avond op rij. Er waren twee flessen wijn doorheen gegaan en ze hadden tot diep in de nacht gekletst. Op het aanrechtblad stonden de wijnglazen nog, met daarnaast haar ontbijtborden van de afgelopen week. Verschillende kopjes met aan de binnenkant koffieresten stonden in de gootsteen. Ze was nog niet toegekomen aan de afwas.

Ook de was slingerde door het huis. Een stapel spijkerbroeken lag in de hoek van haar slaapkamer, een hoopje donkere was ernaast en het witte goed hing te drogen aan het wasrek. Haar kledingkast raakte leger, de bergen op de grond werden hoger. Het gebeurde wel vaker dat de kleren die te drogen hingen nooit de kast bereikten. Zodra ze droog genoeg waren om te dragen, trok Femke ze direct weer aan. Waardoor ze later opnieuw op een stapel in de hoek van de kamer belandden.

Ondanks dat Timor gisteravond laat naar huis was gegaan, stond ze om zes uur naast haar bed. Ze kon de slaap niet meer vatten en had besloten de tijd nuttig te besteden door haar huis schoon te maken. Terwijl ze haar kleren stond te vouwen merkte ze dat er een soort rust over haar heen kwam. Ze had het naar haar zin op haar werk en ze vond het fijn dat Timor gister wat langer was gebleven om haar te zien. Zijn vriendin wist dat hij werkte aan de zaak van Emilia Akerlund en ze wist hoeveel druk van de media erop stond. Het excuus ‘overwerken’ was dan best een plausibele verklaring om zijn tijd met haar door te brengen.

Even later klikte Femke met haar pasje de deur van het fietsenrek van het bureau open en duwde haar fiets naar binnen. Vandaag zou ze de telefoontap uitwerken. Niet het fijnste werk. Het liefst liet ze dat door een stagiaire doen, maar iemand moest de gegevens interpreteren en de sms’jes verwerken. Ze had vroeger op de middelbare school een typecursus gedaan. Die kwam nu goed van pas. Frank liet dit soort klussen altijd aan haar over. Eerst voelde ze zich hierdoor minderwaardig. Tot ze Frank een keer zag typen. Alsof hij op een ouderwetse typemachine tikte, met zijn wijsvingers drukte hij een voor een de letters in. Het schoot niet op.

Met haar schouder duwde Femke de afdelingsdeur open. Ze hing haar jas aan de kapstok en ging achter de computer zitten. Ze opende het programma en zag dat Sara sinds ze de tap erop had gezet twee keer had gebeld en één keer was gebeld. Sms’jes kreeg ze niet. Waarschijnlijk omdat ze haar berichten via Whatsapp stuurde.

Ze startte Word op in het andere scherm en luisterde naar het eerste telefoongesprek.

‘Hoi pap, met mij,’ hoorde Femke.

‘Schatje, hoe gaat het met je?’ De man aan de andere kant van de lijn had een lage, donkere stem. Hij zou een bariton zijn als hij in een koor had gezeten. Het ging over de was en de boodschappen.

Femke tikte een samenvatting en startte het tweede gesprek.

‘Sig, ik vond het fijn dat we van de week zo goed hebben gepraat. Ik ben blij dat je me begrijpt.’ Femke drukte op de spatiebalk om de stem het zwijgen op te leggen en typte in Word de woorden mee.

‘Ik voel me nog steeds klote, maar ik ben blij dat je mijn verhaal hebt aangehoord.’

‘Geen probleem lieverd, ik ken je toch. Laat maar weten als ik iets voor je kan doen.’

Ze haalde haar koptelefoon van haar hoofd toen ze het hoofd van Dennis om de hoek zag verschijnen en zijn lippen zag bewegen. ‘Wat zeg je?’

‘Is Frank er ook al?’

‘Geen idee,’ antwoordde ze terwijl ze naar de lege stoel van haar collega keek.

‘Loop even met me mee, ik heb nog iets voor jullie.’

Femke legde de koptelefoon weg en volgde Dennis naar zijn bureau, dat zich even verderop in de gang bevond. Ze was deze ochtend extra vroeg begonnen. Ze hoopte dat er vandaag eindelijk schot in de zaak zou komen. Het was rustig op het bureau. De briefing zou ook pas om negen uur zijn. Nu wezen de wijzers van de klok halfacht aan.

‘Waarom ben jij zo vroeg?’

‘Niks speciaals, het is mooi weer, ik wil vanmiddag eerder weg om op het terras te zitten.’

‘Luie hond!’ Femke gaf hem een vriendschappelijke duw.

‘Wacht nou maar, je zult blij zijn dat ik er zo vroeg was. Ik zag gistermiddag toevallig dat de politie in Madrid twee weken geleden informatie heeft opgevraagd over Marcel Grotenbroek. Ik heb even naar Spanje gebeld en heb los weten te peuteren dat Marcel en drie vrienden vast hebben gezeten voor verkrachting. Het was een vriendelijke agent en uiteindelijk mailde hij me het dossier. Ik heb met spoed een rechtshulpverzoek ingediend zodat we het kunnen gebruiken als bewijs.’

Dennis liep naar zijn computer en draaide zijn beeldscherm zodat Femke Marcel Grotenbroeks naam in het systeem zag staan. ‘Met mijn Costa del Sol-Spaans begreep ik dat Marcel vrij snel is vrijgelaten, maar zijn vriend Sam van der Meer heeft een aantal dagen vastgezeten. Ik heb het verslag van het verhoor van de Spaanse politie meteen naar de vertaler gestuurd en het kwam net retour in de mail.’

Hij pakte de papieren op zijn bureau en gaf ze aan Femke. Die trok haar wenkbrauwen op terwijl haar ogen over de regels schoten. ‘Dit is zeker interessant, dank je Dennis,’ zei ze terwijl ze het telefoonnummer van Frank intoetste.

‘Waarom is ons niet eerder opgevallen dat Marcel in Spanje is verhoord?’ vroeg Thomas. Het was tien over negen en iedereen stond voor whiteboards. In het midden hing de foto van Marcel Grotenbroek, met daarboven ‘badkamermoord’ geschreven. Rechts van hem hing de foto van Emilia Akerlund.

‘Geen idee, dat moet je Dennis vragen,’ antwoordde Femke ontwijkend. ‘Maar moet je horen wat er in het Spaanse rapport staat, dit verhoor van meneer Van der Meer is zeker interessant. Ik citeer.’ Ze liet haar stem een paar toonhoogtes zakken: ‘We waren met drie vrienden een weekend in Madrid. Tijdens een stapavond in de Joy Eslava,’ dat laatste sprak Femke uit met een gemaakt Spaans accent, ‘vloeide de drank rijkelijk en we waren in een feeststemming. Hoe Marcel aan de drugs kwam, weet ik niet, maar hij had een klein flesje GHB in een glazen buisje in zijn zak. De sfeer werd grimmiger. Marcel moest een vrouw scoren, zoals dat wel vaker gebeurde tijdens onze stapavonden. Hij veroverde die avond een meisje. Ik weet haar naam niet.’ Femke wilde doorgaan met haar verhaal, maar Thomas onderbrak haar. ‘Ik heb genoeg gehoord, laat hem maar naar het bureau komen, hij kan ons zeker meer vertellen over wie Marcel is. En leg dat rapport uitgeprint op mijn bureau, wil je?’

Femke knikte.

‘Ik wil even door naar de zaak van Emilia. Wat is er allemaal bekend?’ Thomas keek naar Timor en Erica.

Timor zat onderuitgezakt in zijn stoel terwijl Erica zich richtte op de stapels papieren voor zich.

‘Gisteren was de sectie en die was zeker interessant.’

‘Geef maar een korte samenvatting.’

‘Waar het op neerkwam…’ Erica graaide tussen de papieren. Ze had het geluk dat Frank net binnen kwam lopen waardoor de aandacht even niet op haar gevestigd was.

Thomas keek naar de klok en daarna naar Frank. Die haalde zijn schouders op.

‘Ja, hier heb ik het.’ Erica trok een A4-tje tussen de stapels vandaan. ‘De uitkomst is op zijn minst verrassend te noemen. De patholoog-anatoom heeft de doodsoorzaak vastgesteld op een hersentrauma door een slag met een stomp voorwerp. Hierbij is zoveel bloed vrijgekomen dat ze vrijwel direct is overleden.’

‘Goed werk, jongens. Zet alles op alles zetten om de persoon te vinden die haar dit heeft aangedaan. Ik wil heel graag een motief voor deze moord,’ zei Thomas terwijl hij door zijn haren wreef. ‘Hebben jullie genoeg aanknopingspunten om door te gaan?’

‘We hebben wel wat,’ Timor hees zich op zijn stoel. ‘We kunnen eindelijk de camerabeelden van de club halen. Het is een grote club, er zijn meerdere beelden. Maar volgens haar vriendinnen is ze rond halftwee ’s nachts weggegaan. Als het goed is, zien we met wie ze weggaat. Haar vrienden hebben de jongeman omschreven, maar wisten geen naam. We gaan een profiel van hem maken. Daar beginnen we mee.’

‘Klinkt goed. Maar laat Rachid die beelden maar bekijken.’

‘Is die weer terug dan?’ Timor keek verbaasd. Rachid was in elkaar geslagen tijdens een aanhouding. Een biker had hem zo hard onderuitgemaaid dat zijn knieschijf helemaal aan gort was.

‘Dat hij zijn been niet kan gebruiken, betekent niet dat zijn hersenen niet meer werken. De blauwe plekken zijn weggetrokken en hij kan ook hier gewoon met zijn poot omhoog zitten. Hij krijgt een kussentje en als jullie af en toe koffie voor hem halen, kan hij mooi de beelden nogmaals bekijken. Hij komt rond elven.’

‘Perfect, dan gaan wij naar die club om de beelden te halen.’

Thomas keek op de klok. ‘Tien uur, aan de slag nu. We hebben genoeg te doen.’

20

Rachid zat achterovergeleund in een bureaustoel. Zijn rechterbeen was van zijn enkel tot zijn bovenbeen ingegipst en lag op twee kussens op het bureau. Zijn andere been had hij er voor het gemak maar naast gelegd. De laptop waarop hij de beelden bekeek, stond op zijn schoot. Zijn linkerhand omsloot een mok warme thee, met zijn rechterhand bediende hij de laptop.

‘Kun je het een beetje hebben, Rachid?’ Femke gaf hem een tik op de achterkant van zijn hoofd waardoor de hete thee over de rand van de mok op zijn been klotste.

‘Hé, ik ben al half invalide, ik wil mijn andere been graag nog heel houden.’

‘Sorry schat.’ Femke drukte een kus op zijn wang en kriebelde door zijn haar. ‘Dat was niet mijn bedoeling.’ Ze ving Timors blik. Hij keek haar een seconde quasi boos aan, maar had zijn gezicht direct weer in de plooi.

‘Is al goed. Alles goed met je?’

‘Prima. Heb je al iets moois gevonden?’

‘Neuh, de club heeft twee camera’s, een bij de ingang en een hangt boven de bar, daarmee kun je de hele dansvloer zien. Emilia is om kwart over elf de club binnengekomen. Ze staat meer dan een halfuur met haar vriendinnen aan de bar.’

Femke keek op zijn scherm mee. Vijf mooie vrouwen nipten aan hun witte wijn. Hun ranke lichamen deinden zachtjes mee op wat waarschijnlijk de beat van de muziek was, maar die hoorde je niet op de laptop; Rachid had het geluid uitgezet. Emilia droeg een halflange lichtgekleurde jurk, tot net boven haar knie. Ze was slank en haar blonde haren vielen licht golvend over haar schouders. Het was een prachtige vrouw. Door haar Zweedse uiterlijk en haar elegantie viel ze op tussen de Nederlandse vrouwen, die gracieus probeerden te zijn, maar bij wie dat net niet lukte. Ze werd bekeken door verschillende mannen aan de bar en zodra haar glas bijna leeg was, vroeg de barman of hij het bij kon vullen.

Het was lang geleden dat Femke onbezorgd had staan dansen in een club. Het werk slokte haar op. Soms belde ze Claudia na een dienst, maar meestal als ze thuiskwam, ging ze sporten of belandde ze met een boek op de bank. Ze keek naar de mannen op het scherm en vroeg zich af of er serieus relatiemateriaal voor haar bij zou zitten.

‘Verrek, dat lijkt ons badkamerlijk wel,’ Femke trok de laptop van Rachids schoot en hield hem twintig centimeter voor haar ogen. Een man met een wit overhemd halfopen hing aan de bar. Hij stond net te ver weg van de camera om een duidelijk beeld te krijgen.

‘Nee, echt, ik maak geen grap,’ zei ze toen Rachid haar eerst verbaasd aankeek en daarna grinnikend zijn laptop probeerde terug te pakken. Femke keek nog eens goed naar de bewegende camerabeelden. Ze richtte haar blik op de foto van Marcel Grotenbroek die op het whiteboard hing. Daar zag hij er anders uit. Jonger, een wat dikker gezicht en zijn haren piekerig. Ze hadden de foto van zijn moeder gekregen. Hij hing naast de sectiefoto, waar hij met een opgezwollen en bleek hoofd op stond. Femke keek nog eens naar het beeldscherm. Hij zou het kunnen zijn.

‘Spoel eens door,’ zei ze tegen Rachid.

Hij trok de laptop zachtjes uit haar handen en zette hem weer op zijn schoot. Hij drukte op forward. Femke zag hoe Emilia met haar vriendinnen een nieuw drankje bestelde en richting de dansvloer liep. De man met het witte overhemd keek hen na. Hij liep naar het midden van de bar om beter zicht op de vrouwen te krijgen. Hierdoor stond hij dichter bij de camera.

‘Het is hem!’ riep Femke opgetogen. ‘Frank, kom eens kijken.’

Frank stond op en ging aan de andere kant van Rachid staan. Ook Timor kwam kijken. Femke voelde hoe zijn lijf dat van haar raakte, maar liet daar niks van merken. Ze keek naar de vrouwen op het beeldscherm die in een groepje dansten aan de rand van de dansvloer. De dj gaf met een arm in de lucht het tempo van de beat aan. Emilia’s lichaam bewoog op hetzelfde ritme. Ze sloot haar ogen en ging helemaal op in de muziek. De man die ze net hadden geïdentificeerd als Marcel Grotenbroek stond nog steeds met een glas cola aan de bar. Tien minuten keek iedereen naar de dansende lichamen. Ze zagen allemaal hoe Marcel toekeek, zijn glas was inmiddels leeg.

‘Het is nu bijna één uur ’s nachts,’ zei Femke terwijl ze op de klok van de bewakingscamera keek. ‘Hij lijkt wel een leeuw op de loer voor zijn prooi.’ Marcel duwde nu zijn lichaam tegen dat van Emilia aan. Hij danste haar los van de groep. Waarschijnlijk maakten Marcels paringsbewegingen weinig indruk, Emilia zei wat tegen hem en voegde zich weer bij haar vriendinnen. Als een verslagen hond liep hij met zijn staart tussen zijn benen terug naar de bar. Daar bleef hij Emilia in de gaten houden. Hij draaide zich om en wenkte de barman. Die zette een wijnglas voor hem neer. Uit de koelkast haalde hij een fles wit en vulde het glas. Marcel pakte het aan. Terwijl de barman een cola voor hem inschonk, hield hij het wijntje even onder de bar.

‘Gebeurt er iets?’ vroeg Femke.

‘Ik kan het niet goed zien,’ zei Frank. ‘Als hij iets doet, is hij wel heel behendig.’

Marcel pakte zijn glas op, legde een briefje voor de barman neer en liep naar een groep mannen in de hoek, die aan hun amicale armgebaren te zien waarschijnlijk zijn vrienden waren, voor hij op Emilia afstapte en haar met een grote glimlach het wijntje gaf. Hij fluisterde iets in haar oor. Ze lachte, pakte het drankje aan en tikte het proostend tegen zijn glas. Terwijl Timor en Rachid grappend reageerden op hetgeen er steeds inniger aan toe ging op de dansvloer, werd Femkes aandacht getrokken door iemand bij de bar. De vrouw viel haar op omdat iedereen om haar heen geanimeerd stond te praten of te dansen. Zij stond alleen en bewoog amper. Haar blik was gefocust op iets wat zich op de dansvloer afspeelde.

‘Rachid, zet het beeld eens stil,’ zei ze. De grappen van Timor en Rachid verstomden toen Rachid het beeld bevroor. Met de achterkant van haar pen omcirkelde Femke de vrouw. ‘Sara.’ Ze bewoog haar pen naar het stelletje dat inmiddels innig zoenend op de dansvloer stond. ‘Marcel. En Emilia.’ Ze tikte op de blonde vrouw. ‘Maak hier maar een print screen van, Rachid.’

Frank zei verbaasd: ‘Sara? Wat doet zij daar?’

Rachid drukte weer op play. Vier paar ogen zagen hoe Marcel Emilia nog geen tien minuten later naar buiten loodste. Rachid noteerde de tijd op zijn notitieblok. Femke bleef naar het scherm kijken en hield Sara in de gaten. Hoe langer Femke naar dit beeld keek, hoe meer alles een plek kreeg. Het enige wat ze zich afvroeg was waarom juist híj vrouwen drogeerde en meenam naar huis. Misschien was Marcel een casual user en gebruikte hij GHB als partydrug als hij op stap ging.

Ze zag dat een vrouw naast Sara kwam staan en een gesprek met haar begon. Sara was dus toch niet alleen. De vrouwen wisselden een paar woorden met elkaar voor Sara naar buiten liep, met de nog onbekende vrouw achter haar aan. Ook deze tijd noteerde Rachid. Hij schakelde over op de andere camera. Marcel liep gearmd met Emilia naar buiten, even later gevolgd door Sara en haar vriendin.

‘Femke, nodig Sara Beekveld ook maar uit voor verhoor. Ik wil haar en die Sam van der Meer morgen spreken,’ zei Frank.

‘Anders ik wel,’ antwoordde Femke.

21

Ze was zenuwachtig. Frank zag het aan haar houding. De opgetrokken schouders, de pluk haar die ze al drie keer achter haar oren had geduwd. Haar donkerblonde lokken vielen op haar rug. Haar wimpers waren een beetje aangezet met mascara.

‘Loop maar met me mee,’ zei Frank terwijl hij de deur naar de kleine trap openduwde. Hij nam Sara mee naar boven en leidde haar langs de voorgeleidingbalie. Met zijn pas piepte hij de deur open.

De verhoorkamers bevonden zich tegenover de dagverblijven. Hij nam Sara expres mee naar de laatste kamer. Frank hield altijd de reactie van de mensen in de gaten als ze langs de cellen liepen. De verdachten die meerdere keren in het dagverblijf hadden doorgebracht, trapten een keer tegen een deur aan, staken een vinger op naar een junk die in de hoek lag of liepen met een stoïcijnse blik verder. De getuigen die nooit verder waren gekomen dan de balie van het politiebureau, keken verward om zich heen. Of vol afschuw als ze door de plexiglas celwanden zagen dat een arrestant in een hoekje zat te poepen, dat de muren ondergepist waren of dat een gestoorde zich zat af te trekken op de vergeelde stenen bank.

Nu liep Frank op zijn dooie akkertje langs de verblijven. Een man met lange haren die in slierten voor zijn gezicht hingen sloeg tegen de doorzichtige celdeur. De wonden op zijn hand waren opengesprongen en bloedden. Hij had de grote bloedvlek uitgeveegd over de twee meter brede wand. Op de grond waren de bloedspatten vermengd met urine. Een alcohollucht kwam via de kieren naar buiten.

Frank observeerde Sara. Ze zag wat bleekjes, maar zei niks.

In het volgende verblijf zat een vrouw in elkaar gekropen in een hoekje van de cel. Haar armen had ze om haar knieën geslagen. In dagverblijf drie zat een junkie. Zodra hij Sara zag, riep hij: ‘Hé, lekker ding. Maak jij mijn cel wat warmer? Het is verrekte koud hier.’

Sara ging sneller lopen, maar Frank hield zijn pas in. Sara bleef gedwee achter hem lopen. ‘Schatje, waarom kijk je zo beteuterd?’ Ze had haar blik eerst op de grond gericht, maar nu keek ze omhoog. Haar ogen schoten alle kanten op. Haar linkerhand legde ze in haar nek en liet ze daar even rusten. Ze keek de man aan.

Frank besloot dat hij haar genoeg had getest en liep de verhoorkamer binnen. Hij liet Sara plaatsnemen op de stoel tegenover Femke, die de computer al had opgestart. Frank ging naast zijn collega zitten.

‘Ik ben zo ver,’ zei Femke.

‘Ben jij dat ook?’ Frank keek Sara aan. Hij zou het verhoor leiden. Deze discussie had hij al meerdere keren met Femke gevoerd. Hij vond dat hij er recht op had. Ten eerste waren zijn verhoortechnieken beter dan die van haar. Ze probeerde hem af te troeven met wat ze op de academie had geleerd, maar Frank zette zijn jarenlange ervaring in. Daarnaast tikte Frank nog steeds met twee vingers op het toetsenbord, dus ging het veel sneller als Femke die taak waarnam. Helemaal bij een getuigenverhoor, waar ze niet altijd een audio- of video-opname maakten.

‘Ja.’ Het kwam er niet heel zeker uit, maar Frank nam er genoegen mee.

‘Goed dan. Weet je waarom je hier bent?’ vroeg Frank.

‘Omdat jullie hebben gebeld en me gevraagd hebben te komen,’ antwoordde Sara.

‘Heel bijdehand, dame, en nu graag ter zake. We hebben niet de hele dag de tijd.’

Femke keek hem een seconde verontwaardigd aan. Hij beantwoordde haar blik niet.

‘Laat ik het je wat makkelijker maken. We hebben de heer Marcel Grotenbroek dood gevonden in zijn huis. Ken je de heer Grotenbroek?’

Sara keek hem recht aan, met een beetje glazige ogen. ‘Ja, die ken ik.’

‘Kun je me iets meer vertellen? Waar ken je hem van bijvoorbeeld, ging je veel met hem om?’

‘Als jij je een beetje had ingelezen, wist je dat ik bij je collega’s van de zedenpolitie ben geweest omdat ik verkracht ben. Die verkrachting was in zijn huis.’

Frank had de uitgebreide beschrijving van Sara in het rapport gelezen. ‘En jij was het slachtoffer?’ Hij moest het uit haar mond horen, om er zeker van te zijn dat hij alles uitsloot.

‘Dat is correct,’ zei Sara.

‘Nu was Marcel fotograaf. Jij bent dat ook, las ik in het rapport. Waren jullie collega’s?’

‘We zijn allebei freelancer en werkten soms voor dezelfde opdrachtgever.’

‘Dus jullie zagen elkaar regelmatig?’

‘Nee, we werken allebei op locatie. We zagen elkaar op de jaarlijkse kerstborrel en bij grote gelegenheden, als we allebei van dezelfde gebeurtenis een foto moesten maken voor een andere opdrachtgever.’

‘Wanneer was de laatste keer dat je Marcel zag?’ Frank keek haar nieuwsgierig aan.

Sara bleef lang stil. Net iets te lang naar zijn mening.

‘Dit is toch geen moeilijke vraag?’

‘Euhh, nee. Ik ben aan het nadenken wanneer het restylingsfeest van de krant was. Het was op een vrijdag. Rond euh, 5 april was het. Is dat een vrijdag?’

Sara bleef stil zitten. Als Frank niet beter wist, zou hij denken dat ze de waarheid sprak. Maar kleine trekjes in haar gezicht gaven aan dat er meer achter schuilde. Hij wist niet of het de verkrachting was waar ze zich zorgen over maakte of dat ze loog over haar aanwezigheid in de club.

‘In het rapport van Zeden las ik dat je denkt dat je gedrogeerd bent voordat hij je mee naar huis nam. Vermoed je dat Marcel Grotenbroek dat heeft gedaan?’

‘Dat neem ik aan van wel, ja. Hij heeft me uiteindelijk verkracht.’

‘Waren er meer mensen die avond die hem hierbij geholpen kunnen hebben?’

‘Hoe bedoel je dat?’

‘Ik bedoel of er een vriend of kennis van hem op het feest was, iemand die je niet vertrouwde. Heb je met iemand anders gesproken die bij Marcel stond?’

‘Ja, met zijn vriend. Sam. Ik raakte met hem aan de praat voordat Marcel me aansprak.’

‘Wat voor type is dat, die Sam?’

‘Een journalist. Nogal bijdehand, maar best aardig. Ik weet niet zoveel van hem, ik ken zijn werk niet en heb nog nooit met hem samengewerkt.’

‘Denk je dat hij Marcel geholpen heeft bij zijn actie om jou zijn bed in te krijgen?’ Het was even stil.

‘Ik heb werkelijk waar geen idee,’ antwoordde Sara.

Frank hield even zijn mond. Hij zag dat Sara de stilte ongemakkelijk vond en liet het onderwerp uiteindelijk rusten.

‘Ik weet niet of je al op de hoogte was, maar we vonden deze foto.’ Uit een enveloppe haalde Frank de naaktfoto’s van Sara. Hij zocht een kuise uit. Frank schoof de foto over het ijzeren tafelblad naar Sara toe.

Femke keek hem woedend aan.

Wat doe je? Haar vingers schoten over het toetsenbord.

Frank keek naar het Word-bestand en richtte zich zonder op Femke te reageren weer tot Sara. Die was inmiddels rood aangelopen. Hij zag dat Sara in paniek raakte. Kleine zweetdruppeltjes parelden op haar voorhoofd, plukjes haar kleefden aan elkaar. Ze wreef met haar handen over haar benen.

Haal NU die foto weg. Femkes ogen spuwden vuur. Als Sara niet in dezelfde ruimte had gezeten, had ze hem een flinke uitbrander gegeven.

Langzaam trok Frank de foto terug en stopte hem weer in het mapje.

‘Ik... Ik…’ stamelde Sara. ‘Ik wist niet dat hij foto’s had gemaakt. Waar heb je deze gevonden?’ Sara stroopte haar mouwen op. Ondanks dat de zon volop scheen, had ze een vest aan.

‘Je kunt rustig ademhalen. We vonden zijn memorycard. Al hebben we nog niet alle sites afgespeurd.’ Frank leunde inmiddels voorover op de verhoortafel en richtte zijn blik op Sara.

‘Frank!’ Femke maande hem woedend tot stilte.

‘Oké, oké, ik hou erover op.’ Frank ging weer achterover zitten. ‘Maar snap je nu dat ik het aannemelijk vind dat je op de dag van de moord bij zijn huis kunt zijn geweest? Ik bedoel, ik zou vreselijk kwaad zijn als iemand me dit zou flikken.’

‘Ik was kwaad. Nee, ik was niet kwaad. Ik was verdrietig. Ik heb jankend in m’n bed gelegen. Maar daarna heb ik het geaccepteerd. Ik heb dit niet gedaan.’

‘Waar was je eigenlijk, in de nacht van 8 op 9 mei?’

‘Thuis.’

‘Hoe weet je dat zo snel, moet je niet even in je agenda kijken?’ Hij zag dat ze zich betrapt voelde. Maar niet veel later keek ze hem strak aan.

‘Nee, want ik ben na de verkrachting vrijwel geen enkele avond meer buiten geweest. Overdag heb ik gewerkt zoveel als ik kon, maar zodra ik niet meer de straat op hoefde, bleef ik binnen. Ik ben niet gaan stappen, ben niet naar een verjaardag geweest en heb geen enkel glaasje alcohol meer gedronken. Ik weet heel goed waar ik was.’

‘Was er iemand bij je die nacht?’

‘Nee, ik woon alleen.’ Terwijl ze het zei, keek ze naar haar handen die ze voor zich op het bureau in elkaar had gevouwen.

‘Weet je Sara, ik wil je heel graag geloven, maar ik heb er moeite mee. Wil je weten waarom?’

‘Vertel.’

‘Omdat ik weet dat je liegt. Je zegt dat je Marcel niet meer hebt gezien nadat hij je heeft verkracht, maar kijk hier eens naar.’ Frank schoof de printscreen over tafel waarop Sara in de club stond. Ze trok lijkbleek weg.

‘Ik…’

Frank onderbrak haar. ‘En de buurman van Marcel heeft je een briefje door de brievenbus zien gooien.’ Hij keek haar strak aan. ‘En wat er op dat briefje stond, was niet mis.’ Het was een bluf, dat briefje hadden ze nooit gevonden. ‘Dus laten we even een paar stappen teruggaan. Heb je Marcel Grotenbroek nog gezien nadat je door hem bent verkracht?’

‘Ja,’ antwoordde ze twijfelend, ‘in de club.’

‘Waarom ging je naar die club?’

‘Ik had net dat onderzoek bij de zedenpolitie gedaan. Het was zo vernederend. Ik wilde hem aanspreken op zijn gedrag.’

‘En net toen je dat wilde doen, stond hij met Emilia.’

‘Ja. Ik was bang dat hij met haar hetzelfde wilde doen en ben later naar zijn huis gefietst om te controleren of het wel goed met haar ging.’

‘Wat aardig van je. En, ging het goed met haar?’

Sara zweeg enkele minuten. Frank bleef haar strak aankijken.

‘Nee,’ zei ze toen zachtjes, ‘Emilia lag met een grote hoofdwond op bed.’

‘Pardon.’ Frank verhief zijn stem, maar herstelde zich snel en zei: ‘Ga door.’

‘Wat ik zeg, Emilia lag bewegingloos op bed. Het statief van Marcel lag er op de grond naast. Daarna was Emilia vermist.’

Dat er een verband was tussen het overlijden van Marcel Grotenbroek en de moord op Emilia Akerlund, wist Frank inmiddels. Maar ze hadden deze link nog niet gelegd. Hij maakte een snelle rekensom en bedacht dat Emilia ongeveer twee weken voordat Marcel overleden was, vermoord moest zijn.

‘En jij kwam toevallig bij Marcel Grotenbroeks huis aan net nadat ze was overleden?’ vroeg hij aan Sara.

‘Ja,’ beaamde ze.

‘Waarom heb je dit voor je gehouden?’ vroeg Frank.

‘Omdat ik daar nooit had mogen zijn,’ antwoordde ze. Ze wreef zenuwachtig in haar handen.

‘Maar je was er wel. Wist je dat het verzwijgen van een delict strafbaar is?’ zei hij op strenge toon.

Sara bloosde.

‘Wat heb je daarna gedaan?’

‘Ik ben naar huis gefietst.’

‘Wat?’ Frank kon zijn ongeloof nauwelijks verbergen. ‘Je ziet een vrouw vermoord liggen en bent naar huis gefietst?’

‘Ik was bang. Marcel zag me bij hem in de tuin staan. Hij keek me recht aan voor hij zijn gordijnen sloot. De volgende dag heeft hij me bedreigd. Als ik naar de politie zou stappen, was ik er geweest, zei hij.’ Ze begon licht te beven en sloeg haar armen om zich heen.

‘Waarom vertel je nu wel je verhaal?’ vroeg Frank.

‘Marcel is dood.’

‘Inderdaad. En dat komt jou toch prima uit?’

‘Ik heb hem echt niet vermoord, als je dat denkt.’

‘Wie heeft het dan op zijn geweten denk je?’

‘Geen idee,’ antwoordde ze kort.

‘Maar jij was het niet?’

‘Dat zei ik toch.’

‘En je hebt geen alibi?’

‘Nee.’ Sara staarde voor zich uit.

‘Is dit alles wat je weet? Of hou je nog iets achter?’

‘Dit was het, echt.’

‘Goed dan. Ik weet voorlopig voldoende,’ zei Frank. Hij pakte een kaartje uit de binnenzak van zijn colbertjasje en gaf dat aan Sara. ‘Mocht je nog iets weten, bel me dan. Mijn collega Femke print je verklaring uit, die mag je ondertekenen en daarna kun je gaan. Maar zorg dat je beschikbaar blijft voor het onderzoek. Je hoort nog van ons.’ Frank stond op en gaf haar een hand.

Femke stond ook op en wenkte Sara. ‘Ik begeleid je naar buiten.’ Ze hield de deur van de verhoorkamer voor Sara open.

‘Zei ze nou dat ze getuige was van de moord op Emilia Akerlund?’ Frank keek Femke vol ongeloof aan.

‘Geloof jij haar?’ vroeg ze.

‘Het klinkt geloofwaardig. Als dat bloed op de muur bij Marcel Grotenbroek matcht met het DNA van Emilia is de zaak rond,’ concludeerde Frank.

‘Kunnen we haar niet hier houden?’

‘Waarom? Ze heeft in principe niks verkeerds gedaan.’

‘En Jezus, Frank, hoezo hou jij je totaal niet aan het verhoorplan? Dit was een getuigenverhoor dat overging in een verdachtenverhoor.’ Femke was iets minder ziedend dan tijdens het verhoor. ‘Waarom heb je haar zo opgefokt?’

‘Het was toch overduidelijk dat ze meer wist. Die vrouw is echt niet alleen slachtoffer,’ probeerde Frank zich te verweren.

‘Dan nog, dan overleg je dat. Dit was een hele grote Frank goes solo tour waar ik niet aan wens mee te werken. Je moet jezelf onder controle houden, Frankie. Dat je thuis shit hebt, hoef je niet af te reageren op je werk.’

Hij zag de felheid in haar ogen. Frank was verbaasd dat Femke ook maar iets van zijn thuissituatie wist. ‘Wacht nou maar, dat opfokken heb ik bewust gedaan. Die tap op haar telefoon loopt nog steeds door. Zit jij al achter de computer te luisteren? Ik ben benieuwd wie ze nu gaat bellen.’

Femke liep hoofdschuddend weg. Toch zag Frank dat ze achter de computer ging zitten en het tapprogramma opende. Nog voor hij bij zijn bureau stond, zag hij een pop-upschermpje. Hij wist precies wat er stond: Het nummer 06-… maakt nu contact met een andere telefoon. Wilt u meeluisteren?

22

‘Dus jij beweert dat je je vrienden probeerde tegen te houden?’ Frank keek naar de man tegenover hem. De blonde plukken vielen nonchalant langs zijn gezicht. Hij had een gebruinde huid en helderblauwe ogen. Met zijn borstelige wenkbrauwen en de beginnende rimpels rond zijn ogen en zijn mond kon Frank zich voorstellen dat deze man begeerd werd door vele vrouwen.

Sam had niet het lijf van een sporter, zijn zalmkleurige polo spande licht rond zijn middel waardoor een beginnend buikje zichtbaar was. Toch was hij niet dik en werkte hij duidelijk aan zijn uiterlijk. Zijn zwarte leren jas had hij om de leuning van de stoel gehangen. Ondanks dat Sam niet als verdachte, maar als getuige werd gehoord, had hij niet naar het politiebureau willen komen. Hij had het niet zo op smerissen, had hij tegen Femke aan de telefoon gezegd. Maar toen ze hem voor de keus had gesteld: vrijwillig naar het bureau komen of opgehaald worden met een politieauto, zat hij een uur later in de wachtruimte.

‘Ik zeg het je, ik heb onterecht vastgezeten. Niemand geloofde me.’

Frank keek naar Timor, die naast hem zat, en wisselde een blik: kunnen we hem wel of niet vertrouwen? Thomas had Femke net voor het verhoor weggeroepen voor een gesprek. Timor viel in, maar hij had het verhoor niet voorbereid, dus hij liet Frank het woord doen.

‘Dus als ik het goed begrijp, waren jullie aan het stappen in club euh…’

‘Joy Eslava,’ vulde Sam hem aan.

‘Hoe zag die stapavond er voor jullie uit?’ Frank leunde achterover in zijn stoel terwijl hij Sam aankeek.

‘Gewoon, je kent het wel, we begonnen met een biertje op het terras. Het was een mooie zomerse avond, lekker chill. Het was gezellig. We waren met een paar gasten een weekendje stappen in Madrid,’ zei Sam, terwijl hij iets onderuitzakte in zijn stoel.

‘Doen jullie dat vaker, gewoon “lekker chill” een weekendje stappen in Madrid?’ Frank imiteerde Sams stem. Woorden als ‘chill’ en ‘relaxt, man’ gebruikte Madeleine ook steeds vaker. Een taaltrend waar Frank zich mateloos aan ergerde.

‘Ja, dat doen we wel vaker. Een beetje loskomen van het harde werken, weet je. Je moet toch ontspannen zo nu en dan.’

‘Ga door, jullie zaten op het terras,’ moedigde Frank hem aan.

Sam ging rechtop zitten en legde zijn handen voor hem op tafel. ‘We wilden nog dansen. Dat deden we in club Joy Eslava. Een mooie tent midden in de stad.’

‘Waarom die club?’ vroeg Frank.

‘Ja, waarom die club? Voor de vrouwen, weet je. Maar ja, ik weet niet of jij dat begrijpt. Gewoon, om te scoren, om te neuken.’ De laatste drie woorden sprak hij langzaam en los van elkaar uit. Frank trok een wenkbrauw op en liet de belediging over zich heen komen. Mannen met zo’n taalgebruik trok hij het liefst over tafel.

‘Wie zorgt er bij jullie voor de stash?’ vroeg Frank.

‘Ow, pfieeeuw,’ Sam floot tussen zijn tanden door, ‘dus meneer agent weet hoe het werkt.’

‘Kom op man, nu even normaal doen of ik laat je overnachten in de cel.’ Frank reageerde feller dan zijn bedoeling was, maar het kon hem weinig schelen. Het interesseerde hem ook niet dat je een getuige helemaal niet zomaar in de cel kon gooien. Maar dat wist Sam hopelijk niet.

‘Oké, oké. Marcel zorgde altijd voor de stash. Die wist hoe hij het moest maken. Dat had hij van een vriend van hem geleerd. Zo moeilijk is het niet hoor, je hebt het binnen tien minuten gedaan.’

‘Vertel me eens hoe.’

‘Plannen, ouwe?’ antwoordde Sam.

Frank zuchtte.

‘Vooruit, omdat je eruitziet alsof je wel een verzetje kunt gebruiken. Je pakt een steelpannetje uit je keukenkastje. Schrijf je wel mee?’ Sam keek hem uitdagend aan.

‘Ik heb een goed geheugen, ga door.’

‘Zo ziet het er niet uit, maar oké. In het steelpannetje meng je GBL, gam-ma-bu-ty-ro-lac-ton.’ Sam sprak het uit alsof hij tegen een kind praatte. ‘Dat is trouwens het moeilijkste te verkrijgen. Goed, je mengt dus de GBL met gedemineraliseerd water en gootsteenontstopper, een natrium. That’s it. Een paar minuten laten afkoelen en het is klaar voor gebruik.’

‘Voor iemand die zelf geen GHB maakt, weet je verdomd goed hoe het werkt.’

Sam zweeg en zei uiteindelijk: ‘Ik heb een paar keer meegekeken.’

‘Hoe kregen jullie dat spul in Madrid?’ vroeg Frank.

‘Ik heb je net uitgelegd hoe we het maken. De ingrediënten kun je in Madrid ook gewoon bij de drogist kopen. Het is in Spanje zelfs makkelijker om aan GBL te komen.’

‘Waarom maken jullie GHB? Als partydrug voor jezelf, voor de verkoop of om vrouwen mee te drogeren?’

‘Partydrug.’

‘Laat ik wat duidelijker zijn.’ Frank boog over de tafel. Zijn hoofd was een vuist verwijderd van dat van Sam. ‘Waarom drogeren en verkrachten jullie vrouwen?’

‘Ho eens even, nu ga je te ver.’ Sam deinsde achteruit. Zijn rug klapte tegen de stoel. ‘Ik heb nog nooit een vrouw verkracht.’

‘Dat staat anders wel in het verhoorrapport dat we van onze collega’s uit Madrid hebben gekregen.’ Frank keek hem doordringend aan.

‘Dat kan niet man, ik zweer het je, dat heb ik niet gedaan.’

‘Dan mag jij mij haarfijn uitleggen wat er dan wel is gebeurd.’

‘We gingen met de taxi naar ons hotel.’

‘Hoe laat?’ onderbrak Frank hem.

‘Weet ik veel, ik was dronken. Rond vijf uur ’s morgens of zo, toen die club sloot.’

Frank knikte.

‘We namen die vrouw mee, maar ik zweer je, ik heb haar alleen maar geholpen.’

‘O ja? En daarom deed ze meteen de volgende ochtend aangifte bij de politie. Als dank voor je hulp,’ zei Frank gekscherend.

‘Kijk dan in dat fucking rapport man, uit het medisch onderzoek zijn geen sporen van mij op haar aangetroffen.’

‘Waarom eigenlijk niet? Waarom verkrachten drie mannen een jonge vrouw? Vind jij het soms geil om toe te kijken?’ Frank vuurde de vragen op hem af.

‘Nee, ik vond het afschuwelijk om te zien.’ Sam sloeg zijn ogen neer en even geloofde Frank hem.

‘En waarom wees…’ Frank keek op zijn blaadje, ‘Elena, jou aan als een van de verkrachters?’

Sam bleef een paar seconden stil. ‘Omdat ze ’s morgens wakker werd toen ik bij haar ging kijken,’ zei hij uiteindelijk.

‘Ah, je ging bij haar kijken. Wat galant van je. En dat moet ik geloven?’

‘Luister vriend, wat moet ik dan? Mijn vrienden waren allemaal dronken en stonden strak van de coke. Het waren beesten, ik kon ze niet tegenhouden. Ik heb het geprobeerd, echt.’

Sam leunde achterover. Hij was even stil, voor hij vervolgde: ‘Elena leek op mijn zusje. Ze was dezelfde leeftijd en had hetzelfde sluike lange haar. Alleen mijn zusje heeft een melkwitte huid en lichtblond haar, maar de blik in haar ogen man, zo onschuldig. Ze lag hulpeloos op bed en kon zich niet verweren. Het ging de jongens om haar lichaam, het was hen puur om de seks te doen.’

‘En jij stond erbij en keek ernaar en naaide haar niet omdat ze op je zusje leek?’ Frank vouwde zijn armen over elkaar en keek Sam recht aan.

‘Dat ook.’

‘Dat ook?’ herhaalde Frank, ‘Is er nog meer dan?’

Sam sloot zijn ogen net iets langer dan wat voor knipperen kon doorgaan en schudde zachtjes zijn hoofd.

‘Wat schort eraan, Sam?’

‘Hoezo?’

‘Je kijkt me niet aan en zit te wiebelen op je stoel. Wat is er dat je me niet kan of durft te vertellen?’

Om het tegendeel te bewijzen keek hij Frank lang aan. Alsof het een spelletjes was wie het langst niet knipperde. Frank hield het langer vol, want Sam sloeg zijn ogen neer en keek weg.

‘Waar schaam jij je zo voor, Sam van der Meer?’ Frank probeerde het nog een keer.

‘Godver, ik ben impotent man!’ Hij sloeg met zijn vuist op tafel. ‘Ik kan helemaal niet naaien, hoe graag ik dat ook zou willen.’

Dit antwoord had Frank niet verwacht. ‘Dus daarom ben je na een paar dagen vrijgelaten uit de Spaanse cel?’

‘Ja.’

‘Waarom staat dat niet in het rapport?’ Frank bladerde door de papieren die voor hem op tafel lagen.

‘Dat wilde ik er niet in hebben. Het gaat niemand iets aan. Jou dus ook niet. Maar ja, die vier muren van die Spaanse cel kan ik inmiddels wel tot op de centimeter uittekenen, ik hoef dat project niet nog eens in Nederland over te doen.’

Frank wist niet wat hem meer shockeerde, dat Sam van der Meer net verslag van een drievoudige verkrachting in Madrid had gedaan, of dat deze grofgebekte man van vierendertig impotent was. Terwijl zijn vrienden menige stad onveilig maakten, kon hij alleen maar romantisch met een vrouw uit eten of een keer in haar borsten bijten en wat vingerwerk verrichten, daar bleef het bij. Hij vroeg zich af of zijn vrienden überhaupt wisten van zijn erectieproblemen.

‘Was je jaloers op Marcel?’

‘Waarom?’

‘Omdat hij een goede baan heeft, hij is een bekende fotograaf geworden. Hij nam alle vrouwen die hij wilde mee naar huis.’

Sam zuchtte en wendde zijn ogen af.

‘Omdat hij kon neuken. En jij niet.’ Frank gaf Sam de uitsmijter recht in zijn gezicht.

‘Je kunt provoceren wat je wilt, maar ik heb mijn beste vriend niet vermoord, echt niet.’

‘Daar wil ik inderdaad naartoe,’ zei Frank. ‘Maar eerst wil ik nog wat zaken op een rij krijgen.’ Hij pakte de vertaling van de Spaanse politie die voor hem lag. ‘Jij ging met drie vrienden een weekend stappen in Madrid. Jullie komen op vrijdagmiddag aan, gaan in de stad op een terras zitten en drinken die avond veel bier. Zaterdag worden jullie met een kater wakker en besluiten dat het geinig is om GHB te maken.’ Hij pakte het volgende blad, las het scannend en zei: ‘Jullie speuren die middag naar ingrediënten, maken op je hotelkamer GHB. Doen dat in kleine flesjes en gaan daarna weer doodleuk op een terras zitten. Jullie besluiten naar club Joy Eslava te gaan omdat daar “lekkere wijven” rondhangen. Heb ik het nog goed?’

Zonder een antwoord af te wachten, praatte hij verder. ‘Elena staat aan de bar en jullie pikken staan meteen stijf in jullie broek. Nou ja, die van je vrienden dan.’ Frank keek Sam even aan voor hij verderging. ‘Dan houden twee van jullie haar aan de praat, de andere twee halen een gin-tonic.’

Frank bladerde door de papieren die voor hem lagen en vervolgde: ‘Jullie doen daar een scheut GHB in en geven dat aan Elena en haar vriendin. Haar vriendin is al zover heen dat ze amper op haar benen kan staan en Elena voelt zich na een tijdje niet zo goed. Jullie zetten die vriendin in een taxi en nemen Elena in een andere taxi mee naar jullie hotelkamer. Waarom namen jullie die vriendin niet ook mee?’

‘Dat kan ik me niet herinneren. De avond liep gewoon zo,’ zei Sam mat.

Frank knikte en vervolgde: ‘In de taxi verliest ze haar bewustzijn. Jullie doen alsof ze slaapt en dragen haar de taxi uit, dan leggen jullie haar op bed en begint het feest pas echt.’ Frank keek even op van zijn papieren. Sam zat zonder iets te zeggen voor hem. Frank ging door: ‘Je vrienden trekken hun broeken naar beneden en verkrachten haar een voor een. Er lag bier in de kamer, er was nog coke. Eén groot feest. Wat een plezier jongens! En jij stond erbij en keek ernaar.’

Frank verzamelde de papieren uit het rapport die nu verspreid op de tafel lagen en stopte ze weer terug in het mapje.

‘Zoals ik al zei, ik probeerde ze tegen te houden. Het ging te ver. Ik wist dat Marcel in Nederland weleens wat in een drankje van een vrouw deed en haar daarna mee naar huis nam, maar ik probeerde zijn meisjes altijd te verleiden zodat ze met mij mee naar huis gingen in plaats van met Marcel.’

‘En wat deed jij dan met die vrouwen?’

‘Ik zette thee en we kletsten wat. Soms een paar minuten, als ik ze niet leuk vond, soms urenlang.’

‘Dat is het enige.’

‘Ja, soms kropen we samen in bed, maar je moet me geloven als ik zeg dat er niks kan zijn gebeurd.’

‘Waarom moet ik eigenlijk geloven dat je impotent bent?’ Frank keek Sam nieuwsgierig aan.

‘Ik slik al jaren af en aan antidepressiva. Na twee jaar verminderde mijn libido, na drie jaar kreeg ik ’m niet meer omhoog. Ik stopte met de antidepressiva, kreeg een terugval en begon weer.’

‘Dronk je alcohol en snoof je coke terwijl je aan de pillen zat?’ Frank keek hem vragend aan.

‘Af en toe ja, je went aan die pillen, alcohol kan geen kwaad, coke was inderdaad niet echt goed. Als ik aan de pillen zit, denk ik dat ik ze niet nodig heb omdat het goed gaat en ja, dan word ik soms overmoedig.’

‘Zat je dat weekend in Madrid aan de antidepressiva?’

‘Nee, ik was al drie maanden clean. Het gaat goed met me, ik heb die pillen niet meer nodig.’

‘Ken je deze vrouw?’ Frank schoof een foto van Sara naar voren. Hij peilde de reactie van Sam. Die was miniem. Hij zag zijn lippen iets samentrekken waardoor de rimpels om zijn mond aanspanden. Al snel had hij zijn gezicht weer in de plooi.

‘Ja, ze komt me bekend voor. Volgens mij werkt ze ook bij de krant.’

‘Klopt, dit is Sara Beekveld. Dit is een van de meisjes die wel bij Marcel in bed is beland.’ Hij zag dat Sam nu ongemakkelijk ging verzitten. ‘Heb je haar ook proberen te versieren?’

Sam maakte met zijn tong zijn lippen nat. Met zijn handen wreef hij over zijn gezicht en door zijn haren. ‘Ja, Sara,’ zei hij, ‘dat is oprecht een leuk meisje. Het is me niet gelukt haar van Marcel los te krijgen. Hij was bezeten van haar. Ze is mooi, weet je. De avond van de restyling droeg ze een adembenemende jurk. Ze heeft talent. De hoofdredactie spreekt vol lof over haar. Al moet ze nog wat werken aan haar houding. Sara is te aardig, snap je. De journalistiek is hard. Ellebogenwerk, haantje-de-voorste-gedrag. Maar ze redt het wel, ze is gewoon goed.’

‘Sara is die avond gedrogeerd en verkracht door Marcel,’ pareerde Frank zijn monoloog.

‘Shit, ja, daar was ik al bang voor. Vanaf het moment dat Sara kwam binnenlopen, hield hij haar in de gaten.’

‘Waarom heb je hem niet tegengehouden?’

‘Ja… ik probeerde het wel. Maar het was nogal een bizarre avond. We vierden de restyling van de krant. Niet iedereen was daar blij mee, de sfeer was gespannen. Sommige columnisten waren ontslagen, vervangen door nieuw bloed. Ik kreeg net te horen dat ze mijn buitenland- en economieverslagen niet meer konden gebruiken. Ik was pissig. Ik zag Marcel met Sara staan, heb haar een drankje aangeboden. Mijn drankje, zonder GHB. Ik wist niet wat Marcel die avond van plan was. Ik had hem die week nog niet gesproken. Hij deed het niet altijd, weet je. Het is ook gewoon een relaxte gast.’

‘Maar waarom ben je weggegaan bij Sara en Marcel?’

‘Ik raakte in een discussie met de chef buitenland. Hij vertelde me dat hij moest bezuinigen, de buitenlandreizen kon ik wel vergeten. Het nieuwe beleid is dat ze meer reportages gaan kopen van verslaggevers ter plaatse, van freelancers daar die voor verschillende kranten schrijven. Belachelijk. De hoofdredacteur bemoeide zich er na een halfuur ook mee. Ik denk dat we zeker een uur een verhit gesprek voerden. Toen ik wegliep, kon ik Marcel niet meer vinden. Ik ben niet verantwoordelijk voor die gast, ik probeer hem af en toe een beetje te temperen.’

‘Nou moet je me toch eens een paar dingen uitleggen. Waarom zijn Marcel en jij eigenlijk vrienden?’ vroeg Frank.

‘We zijn maten, snap je. Al op de middelbare school haalden we samen kattenkwaad uit. We voerden onze brommers op, gooiden stinkbommetjes naar de leraar wiskunde. Dat soort dingen. Nooit ernstig hoor. Gewoon geintjes. Na de havo gingen we allebei in Amsterdam studeren. Marcel ging naar de fotoacademie, ik deed een studie commerciële economie. Maar dat was niks voor mij, dus switchte ik naar geschiedenis. Na een jaar ruilde ik dat in voor politicologie. Ik kon het allemaal niet zo goed volhouden. Marcel werkte met zijn handen. Die was de hele dag in de studio of maakte reizen naar verre landen. Dat leven wilde ik ook. Een beetje reizen, lekker relaxed. Tijdens mijn studie stuurde ik een ingezonden brief naar de krant. Nadat die was geplaatst, vroegen ze me een achtergrondstuk te schrijven, over de nieuwe jonge honden in de politiek of zo. Dat deed ik. Ze namen het zo over. Toen ben ik daar mijn geld mee gaan verdienen. Mijn politieke opiniestukken werden goed gelezen.’

‘En Marcel?’

‘Zijn carrière ging ook goed. Na een paar maanden gingen we samen reizen. Hij fotografeerde, ik schreef. We trokken de hele wereld over. We gingen naar Uganda, maakten reportages in China, vertrokken naar Korea. We kenden elkaar van haver tot gort en wisten precies wat we aan elkaar hadden.’

‘Ik proef dat het ergens fout ging,’ zei Frank.

‘Klopt, Marcel veranderde. Hij wilde meer, grootser, hij ging aan de coke. We werkten steeds minder samen. Ik vond het wel lachen hoor, zo’n coke-experimentje tijdens het stappen. Dat zal ik niet ontkennen, maar ik kon zijn tempo niet meer bijhouden. Marcel kende inmiddels mensen over de hele wereld, ik was steeds meer aan Nederland gebonden.’

‘Hoezo?’

‘Ik kreeg hier een relatie en ging samenwonen. Mijn opdrachtgevers veranderden niet, ik bleef voor verschillende kranten schrijven, maar mijn leven was minder intens.’

‘Hoe vaak zag je Marcel nog?’ vroeg Frank.

‘Een keer in de maand ging ik met Marcel ergens stappen,’ antwoordde Sam. ‘Dat was mijn ontsnapping uit mijn burgerlijke bestaan, gewoon lekker een weekendje losgaan, snap je. We gingen naar Berlijn, Londen. Maar vlogen ook een lang weekend naar Hong Kong.’

‘Voor een weekendje?’ vroeg Frank verbaasd.

‘Marcel had genoeg geld. Als ik het ticket niet kon betalen, betaalde hij het voor me.’

‘Wat veranderde er in jullie vriendschap?’

‘Het laatste halfjaar gingen er regelmatig twee gasten mee, ook van die vrijbuiters. Eén Zuidas-advocaat die dagenlang strak stond van de coke, en een kunstenaar.’

‘En toen gingen jullie met z’n allen naar Madrid,’ zei Frank. ‘Hoe was de sfeer?’

‘Die zat er goed in, maar ik voelde dat ik de groep ontgroeid was. Ik ergerde me meer aan Marcel, hij was arrogant geworden. Maar wat wil je, hij kreeg de beste opdrachten. Ze stonden voor hem in de rij. Hij fotografeerde voor de Volkskrant, maar ook voor The New York Times.’

‘En toch ging je dat weekend mee naar Spanje.’ Frank probeerde het gesprek terug te voeren naar de avond in Madrid.

‘Ja, ik kende hem al jaren, weet je. Al zag ik Marcel niet meer zo regelmatig als vroeger. De zaterdagavonden ging ik minder vaak mee stappen, ik bleef meestal in Amsterdam. Ik wist dat Marcel af en toe GHB gebruikte, als partydrug. Gewoon, om wat meer te ontspannen, maar hij gebruikte het ook als hij een date had.’

‘Hij hielp zijn dates een handje om wat losser te worden, begrijp ik. Marcel was geen lelijke jongen, waarom moest hij vrouwen drogeren om ze mee naar bed te krijgen?’ vroeg Frank.

‘Dat hoefde hij niet. De mooiste vrouwen uit het café gingen vrijwillig met hem mee. Wat zeg ik? Ze hingen om zijn nek.’

‘Maar…’

‘Hij wilde die gewillige typjes niet. Hij wilde juist de verlegen meisjes. Of de vrouwen die niet in hem geïnteresseerd waren. Dat vond hij een uitdaging. Hij kon in een avond helemaal verliefd worden. Gewoon. Pats, boem. Dan had hij die gretige blik in zijn ogen en weerhield niks hem meer. Of die meisjes wilden of niet, ze gingen met hem mee naar huis.’

‘Of met jou.’

‘Ja, of met mij. Marcel wist dat de seks tussen mij en mijn vriendin niet heel lekker ging. Hij gunde me een verzetje. Ik was de enige die die meiden kon beschermen. Als ik ze meenam, kon hij ermee leven.’

‘Ging hij dan alleen naar huis?’

‘Ja, dan nam hij zelf wat van de GHB, keek porno en vermaakte zich op die manier.’

‘Als je weet dat een goede vriend vrouwen niet helemaal vrijwillig mee naar huis neemt, waarom deed je daar dan niks mee?’

‘Wat moest ik doen? Hem tegenspreken had geen zin. En zou jij aangifte doen tegen een goede vriend?’

Daar moest Frank over nadenken. De enige vriend die hij kon bedenken en met wie hij nu nog af en toe contact had, was Rogier. En ja, hij zou alles doen om hem te beschermen. Zoals hij hoopte dat Rogier het voor hem op zou nemen, mocht het zover komen. Frank liet het antwoord in het midden en ging er niet op door.

‘Waar was jij in de nacht tussen 8 en 9 mei?’

‘Waarom vraag je dat? Ben ik verdachte?’

‘Het is een normale vraag in een verhoor. Ik sluit graag alle mogelijkheden uit.’

Sam pakte zijn telefoon uit zijn broekzak en zocht het kalendericoontje op. ‘Ik had die dag een hockeytraining.’

‘En dat duurde tot ’s avonds laat?’

‘Nee man, die training was aan het begin van de avond. Maar we drinken daarna altijd een biertje op de club.’

‘Tot hoe laat was je daar?’

‘Ik heb geen idee. Die avonden kunnen lang doorgaan.’

‘Kan iemand bevestigen dat je daar was?’

‘Bel de gasten uit mijn hockeyteam maar op.’

‘Ben je daar trouwens geblesseerd geraakt?’ Frank had een klein hinkje opgemerkt toen Sam de kamer binnen kwam lopen.

‘Yep, ik kreeg een bal op mijn enkel. Ik stond niet op te letten.’

‘Dat lijkt me pijnlijk. Nog één vraag. Lag je ’s avonds naast je vriendin in bed? Kan die je alibi bevestigen?’

‘Ik woon niet meer met haar samen. Onze relatie ging al niet zo lekker. Door mijn verlaagde libido was zij niet altijd tevreden tussen de lakens. Ze heeft me het huis uitgetrapt toen ze erachter kwam dat ik na het stappen weleens met een andere vrouw mee naar huis ging. Ik probeerde haar uit te leggen waarom ik dat deed, maar ze begreep er niks van.’

‘Helder,’ zei Frank. ‘Ik weet genoeg. Je kunt gaan meneer Van der Meer, maar hou je beschikbaar voor het onderzoek.’ Frank sloeg de dossiermap dicht en stond op.

VIII

Eric was net ontploft aan de telefoon. Ik had hem direct na het verhoor gebeld omdat ik me gekrenkt voelde. In een opwelling had ik zijn nummer ingetoetst. Dat had ik nooit moeten doen, want nu liep ik onrustig door de woonkamer. Misschien kwam het door de paranoia die ik voelde sinds ik bij Marcel in bed wakker was geworden. Die me zo in mijn greep had dat ik me op niets meer kon concentreren.

Ik dacht echt dat Eric me begreep, die dag in het park toen ik hem had verteld dat ik was verkracht. Ik voelde me daarna enorm opgelucht, maar ook onder druk gezet omdat hij wilde dat ik naar de politie ging. Dat ik de zaak wilde laten rusten, frustreerde hem. Nu was ik naar de politie gegaan, en reageerde hij zo opgefokt. Ik begreep niet waarom hij zich zo druk maakte om mijn probleem. Toch kon ik wel mijn verhaal bij hem kwijt. En dat deed ik. Tot ik de verandering in zijn stem had opgemerkt. Ik weet niet wat daar de aanleiding van was, maar de gesprekken met Eric voelden niet meer zo fijn als eerst.

In het eerste telefoongesprek was hij vriendelijk. Hij zou naar mijn huis komen zodat we er over konden praten. Maar daarna belde hij terug en hoorde ik hoe kwaad hij was. Wat er in de tussentijd was gebeurd, weet ik niet. Maar hij stelde zulke rare vragen dat ik vroeg of híj Marcel misschien had vermoord. Hij werd zo boos, dat ik bang van hem werd. Eric is altijd vriendelijk en zou geen vlieg kwaad doen. Tot hij breekt. In één seconde kon zijn goedaardige gedrag omslaan in dat van een agressieve vechtersbaas. Dan verdween de vriendelijke oogopslag en wist ik dat ik moest oppassen. Exact dat was net aan de telefoon gebeurd.

Haastig liep ik naar mijn slaapkamer om het vest te pakken dat ik vanmorgen aan had. Ik was me dood geschrokken toen de politie bij me op de stoep stond. Ze namen me mee naar het bureau en zetten me in een verhoorkamer. De mannelijke rechercheur liet me foto’s zien van mijn eigen lichaam naakt op het bed van Marcel. Paniek, angst, woede. Nog nooit heb ik zo veel emoties tegelijkertijd gevoeld. Frank van Opdam, de rechercheur, haatte ik op dat moment, maar nu zocht ik zijn kaartje dat hij me na het verhoor had gegeven en dat ik zodra ik buiten stond woest doormidden had gescheurd. Ik had de twee helften in het zakje van mijn vest gestopt, dat wist ik zeker. Ik pakte het vest van de stoel en voelde in de zakken. Met het gescheurde visitekaartje in mijn hand ging ik op de bank zitten. Moest ik die Van Opdam bellen? Nog steeds begreep ik niet goed wat er net precies gebeurd was. En waarom? Waar maakte Eric zich zo druk om, hij kende Marcel toch niet?

Net toen ik opstond en naar de keuken wilde lopen om een kop thee te maken, ging de bel. Als verstijfd bleef ik in de kamer staan. De bel ging voor een tweede keer en dit keer hield hij zo lang aan dat ik toch maar naar de intercom liep.

‘Het spijt me dat ik door de telefoon zo grof was.’

Ik wist dat Eric voor de deur stond, en toch schrok ik van zijn stem. De stem was me jaren vertrouwd geweest, maar klonk nu dreigend. Ik kon nog steeds niet goed plaatsen hoe hij achter Marcels dood was gekomen. Ik wist wél dat hij nu enorm pissig was.

‘Laat me erin, Sara, dan kunnen we praten.’

Ik had de hoorn van de intercom nog in mijn hand. Ondertussen pakte ik mijn mobiel en toetste het telefoonnummer van Frank van Opdam in, voor de zekerheid. Want voor het eerst was ik bang voor mijn ex-vriend.

‘Sara, ik ben echt niet boos, doe nu gewoon open.’

Twijfelend hing mijn vinger voor de oranje knop die de deur beneden kon openen. Ik drukte erop, want ik wist dat Eric niet zou weggaan voor hij zijn zin had gekregen. Voetstappen klonken op de trap naar boven. Met de klink in mijn hand wachtte ik hem op bij de voordeur.

‘Hi stuk,’ zei hij terwijl hij me probeerde een kus op mijn wang te geven. Ik deinsde achteruit. Hij greep zijn kans en liep de gang in, de woonkamer binnen.

‘Sorry dat ik vanavond zo vervelend reageerde aan de telefoon, ik was gewoon erg geschrokken van je beschuldiging. Het is nogal wat, de afgelopen weken hoor ik niks van je en ineens schuif je de moord op mij af nadat je naar de politie bent geweest, gekkie!’

‘Ach, het geeft niet. Ik reageerde ook niet even aardig,’ ik deed er alles aan mijn stem niet te laten overslaan. ‘Het loopt allemaal niet zo lekker vandaag.’

‘Druk op je werk?’ vroeg hij.

Ik keek hem aan en zag dat hij geen grapje maakte, hij probeerde echt een gesprek aan te knopen.

‘Zoiets ja.’

‘Wilde je iemand bellen?’ Hij knikte naar de telefoon die in mijn hand brandde.

‘Nee, ik werd net gebeld,’ zei ik en ik stopte de telefoon in mijn broekzak.

‘Mooi, dan kunnen we even praten.’ Eric liet zich op de bank vallen.

Onze blikken ontmoetten elkaar. Ik keek in Erics ogen. De ogen die ik jarenlang zo goed kende en vertrouwde, maar die me nu vreemd zijn. Ik begreep zijn blik niet meer. Ik kon zijn lichaamstaal niet meer lezen.

‘Wat kom je eigenlijk doen?’

‘Praten.’

‘Waarover?’

‘Over ons. Over Marcel. Over het leven en de dood.’

‘Wil je wat drinken?’ vroeg ik met bevende stem.

‘Een biertje, lekker.’

Ik liep naar de keuken. Daar haalde ik mijn telefoon uit mijn broekzak en belde Frank van Opdam. Alsjeblieft Van Opdam, neem op. Ik hield de telefoon aan mijn oor terwijl ik een glas water onder de stromende kraan hield. Vanuit mijn ooghoek hield ik Eric in de gaten. Ik kreeg de voicemail en drukte het gesprek weg.

Terwijl ik een biertje uit de koelkast pakte, zag ik hoe Eric achteroverleunde op de bank en met een graai in zijn broek zijn ballen goed legde. Dit was niet meer de Eric die ik kende. Ik draaide de kraan dicht en liep met een glas water en het blikje bier terug naar de kamer.

‘Je ziet er leuk uit vandaag, Saar.’ Eric nam een slok van zijn bier en keek me onderzoekend aan.

‘Dank je, jij ziet er belabberd uit. Heb je het druk gehad?’ Ik ging aan de andere kant van de bank zitten, zo ver mogelijk bij hem vandaan.

‘Ik heb zo mijn bezigheden. Hoe gaat het de laatste tijd met je? Kun je al wat beter slapen nu Marcel er al even niet meer is?’ Hij vroeg het heel nonchalant, alsof we nog elke avond samen op de bank zaten en de dag doorspraken. Maar ik had voor hem verzwegen dat ik nog geen twee weken geleden voor Marcels huis had gestaan. Ik had hem niet verteld hoe lang ik door het raam heb staan kijken en hoe ik had gezien dat Marcel naakt op de grond lag in zijn douche. Het had geleken alsof hij sliep, zijn ogen waren gesloten en zijn mond halfopen. Even had ik getwijfeld of ik de politie of de ambulance moest bellen, maar ik had het niet gedaan.

De volgende ochtend was ik nog een keer langs de woning van Marcel gefietst. En weer stond ik in zijn tuin. Zijn badkamerlamp brandde nog steeds en hij lag nog altijd op dezelfde plaats in de douche. Al kon ik het dit keer minder goed zien, want de ramen in de hele bungalow waren beslagen omdat zijn douche nog aan stond. In paniek was ik naar huis gefietst en had ik twee uur als versteend op de bank gezeten. In bed had ik de hele nacht naar het plafond gestaard. De dagen daarna voelde ik me misselijk. Ik durfde niet meer in de buurt van Marcels huis te komen, de politie had zijn lichaam waarschijnlijk al gevonden. Twee weken was ik volledig in paniek, maar ik had Eric niet meer gesproken.

‘Hoe weet jij eigenlijk dat hij dood is?’

‘Ik ben naar zijn crematie geweest.’ Hij zette het blikje aan zijn lippen en nam een flinke slok.

Verschrikt keek ik zijn kant op.

23

Frank liep uitgeblust terug naar de kamer van de recherche. Hij was gesloopt na twee verhoren op één dag. Het verhoor van Sara Beekveld had ruim twee uur geduurd. ’s Middags was Sam van der Meer op het bureau geweest. Met hem had hij drieënhalf uur gepraat. Frank pakte de mapjes en liep naar het whiteboard. Daar hing hij de foto op van de club waarop Femke met een rode markeerstift Sara, Marcel en Emilia had omcirkeld. Femke had de profielfoto van Sara uitgeprint en in de map gestopt. Frank pakte een magneet en hing deze foto ernaast. De politiefoto van Sam van der Meer hing hij naast de foto van Marcel.

‘Pizza!’ Femke kwam met vijf geurende pizzadozen de ruimte binnen.

‘Precies op tijd, zie ik,’ zei Thomas toen ook hij de kamer binnenliep. ‘Ik weet dat het een lange dag is voor jullie, maar nu moeten we doorpakken.’ Hij nam een hap en zei met volle mond: ‘Frank en Femke, wat hebben jullie voor breaking news?’

‘We hebben vanmorgen met Sara Beekveld gesproken,’ zei Femke. ‘Ze beweert gedrogeerd en verkracht te zijn door ons slachtoffer Marcel Grotenbroek. Marcel blijkt niet echt een lieverdje. Sara verklaarde dat ze Emilia Akerlund vermoord bij hem op het bed heeft zien liggen.’

‘Wat zeg je?’ Thomas verslikte zich bijna in zijn pizzapunt.

Frank nam het gesprek van Femke over. ‘Sara is na die avond in de club naar het huis van Marcel gefietst, ze heeft door het raam gezien dat Emilia op het bed van Marcel lag.’

‘Geloven jullie haar?’ vroeg Thomas.

‘Ik vind het aannemelijk,’ zei Frank, ‘ze kwam geloofwaardig op mij over.’

‘En wat is haar rol in het geheel?’

‘Dat is me nog niet helemaal duidelijk,’ antwoordde Frank. ‘Die verkrachting kan een motief zijn, maar Sara is nog geen verdachte.’

‘Ze stond al een paar dagen onder de tap. Na het verhoor vanmorgen pleegde ze direct een telefoontje met iemand die we niet hebben kunnen traceren,’ ging Frank verder.

‘Klopt.’ Femke pakte de uitgewerkte tapgesprekken. ‘Het is een mannenstem, maar hij had een prepaidkaart, dus we weten niet van wie dat nummer is.’

‘En noemde de man geen naam bij het opnemen?’ vroeg Thomas terwijl hij nog een hap nam.

‘Het gesprek ging zo: “Moet je nou eens horen, de politie zit achter me aan. Ze denken dat ik Marcel heb vermoord. Vermoord?! Wat moet ik doen?’” Femke hield haar stuk pizza in de lucht terwijl ze dramatische armgebaren maakte. Ze liet haar pizzapunt zakken. ‘De mannenstem antwoordde: “Wat een stelletje klootzakken. Jij bent het slachtoffer in deze zaak. Dat moeten zij juist begrijpen. Je hebt toch aangifte gedaan?”’ Femke veranderde weer van toonhoogte. ‘“Ik heb twee uur bij de zedenpolitie gezeten, en kijk wat ik ervoor terugkrijg. Dit noemen ze nazorg. Jij hebt me overgehaald naar de politie te gaan. Je wordt bedankt. En nu, wat moet ik doen?”’ Femke leunde tegen het dichtstbijzijnde bureau. Dit keer speelde ze geen toneel, en zei met haar normale stem: ‘De man zei: “Ik kom wel even naar je toe, dan hebben we het erover. We bedenken wel iets.” Ze antwoordde met “oké” en hing op.’

Thomas wreef nadenkend met zijn duim en wijsvinger over zijn ringbaard. ‘Ik zou Sara in de gaten blijven houden, die vrouw kan weleens meer op haar kerfstok hebben.’ En hij vervolgde: ‘Timor, Erica, jullie zitten hier bovenop?’

Timor knikte en zei: ‘Femke heeft ons vanmiddag meteen ingelicht. Uit de sectie bleek al dat Emilia was overleden aan hersenletsel. Maar de sectiearts kon niet met zekerheid zeggen of ze was gevallen, of dat ze is geslagen. Omdat ze lang in het water heeft gelegen, was dit niet meer goed te zien. We hebben het DNA van Emilia meteen laten vergelijken met het bloed op de muur van Marcel. We wachten op de uitslag. En we zijn op zoek naar het statief van Marcel, dat hebben we nog niet gevonden.’

‘Hou me op de hoogte,’ zei Thomas. ‘Wie is die andere man op het bord?’ Thomas wees naar de foto van Sam.

‘Dat is Sam van der Meer,’ antwoordde Femke, ‘die kerel die in de Spaanse politiecel heeft gezeten met Marcel Grotenbroek. Hij was op dezelfde avond bij het feest waar Sara is gedrogeerd. Het is een journalist en een goede vriend van Marcel. We wilden hem spreken over die avond en over Marcel.’

‘En, kwam daar nog iets uit?’ vroeg Thomas.

Femke keek Frank aan.

‘Dat Marcel een feestende fotograaf is,’ zei Frank, ‘die graag de vrouwen versierde en daar desnoods wat hulpmiddelen bij gebruikte. Sam en Marcel zijn uit elkaar gegroeid en bij Sam zit wat frustratie omdat hij een laag libido heeft. Maar ik zie geen aanleiding waarom Sam zijn goede vriend zou hebben omgelegd.’

‘Blijf spitten,’ zei Thomas. ‘We zitten op een goed spoor.’

Het had nog twee uur geduurd voor Frank de dossiermap op orde had, maar nu zat hij eindelijk in de auto op weg naar huis. Hij had zijn raam opengedraaid en voelde hoe een warme bries naar binnen waaide. Hij hing zijn arm uit het raam en voelde de wind tussen zijn vingers.

Hij had totaal geen honger meer. Tijdens het opmaken van het dossier had hij ongemerkt alle overgebleven stukken pizza opgegeten. Madeleine was bij een vriendin blijven eten en had die avond zelf pizza gemaakt, sms’te ze. Ze had zelfs een foto gestuurd van een dik belegde homp deeg. Hij had er om moeten glimlachen. Om haar hoefde hij zich geen zorgen te maken. Frank reed meteen door naar de visvijver. Het heerlijke aan vissen was dat het dag en nacht kon. Het was een zware dag geweest en hij voelde zich leeg. Hij zette zijn telefoon uit en pakte zijn hengel. Genietend van de rust keek hij over het vennetje.

Vandaag had hij Sam uitgebreid verhoord. Hij had dubbele gevoelens over de jongen. Ergens begreep hij het wel. Een jarenlange vriendschap was niet in één klap over. En toch had Sam ook iets ongeloofwaardigs gehad.

Frank was er nog niet helemaal over uit en keek naar het kleine lichtpuntje van zijn dobber. De nacht was heerlijk stil en hij had nog geen zin om naar huis te gaan. Het was één uur geweest, zag hij op zijn horloge. Donkere wolken verduisterden het maanlicht dat nog geen uur geleden een gloed over het water had laten schijnen. Van de weerkaatsing van de bomen die aan de rand van het water stonden, was niks meer te zien. Het water was inktzwart geworden.

Frank genoot van de stilte die de nacht met zich meebracht. Nog even. En dan zou hij terugkeren naar huis. Hij staarde naar de dobber. De wereld in de stad druiste door, maar hier aan het vennetje leek het of alles stilstond. Zelfs de vissen leken te slapen.

Druppels spetterden zijn overhemd nat en de eerste neerslag maakte kringen in het water. Frank pakte de hengel van zijn standaard en draaide aan de beugel van de werpmolen. Met een krakend geluid haalde hij de vislijn binnen. Het aas zat niet meer aan de haak. Hij demonteerde de hengel, klapte zijn stoeltje in en legde alles achter in de auto.

Net toen hij achter het stuur zat, barstte de hemel open. Grote regendruppels kletterden op het dak van zijn auto. Frank haalde zijn hand van de sleutel en zat stil op zijn stoel. Hij luisterde. De regen gaf hem een veilig gevoel. Hij kon zijn gedachten even de vrije loop laten en overdacht het onderzoek. Hij had Sam verhoord en hem nog niet helemaal uitgesloten als verdachte. En Sara, wat was er toch met haar? Zijn onderbuikgevoel vertelde hem dat er meer achter haar verhaal zat, maar hij kon niet plaatsen wat. Ze had alle bewijzen tegen zich. Ze had een motief, ze was meerdere keren bij Marcels huis geweest. Wat deed ze daar?

Hij reed het zandpad af. Aan het einde van de weg draaide hij linksaf. Na de tweede straat rechts was zijn huis al zichtbaar. Er brandde licht in de woonkamer. Wat vreemd was op dit tijdstip, het was inmiddels halftwee ’s nachts. Hij parkeerde de auto op de oprit, achter een auto die hij niet herkende. Toen hij de sleutel in het slot wilde steken, vloog de deur open.

IX

‘Hoe wist je dat Marcel dood was?’ vroeg ik Eric terwijl ik hem indringend aankeek.

Hij lachte schaapachtig. ‘Ik lees de kranten,’ antwoordde hij.

‘Maar wat had jij op Marcels crematie te zoeken?’

Eric schoof op zodat hij dichter naast me op de bank kwam te zitten. ‘Ik wilde zien dat die klootzak die jou heeft verkracht echt dood was.’

‘Waarom?’ verbaasd keek ik hem aan.

‘Ik geef om je Sara. Ik kan je beschermen. Net als vroeger.’

‘Ik hoef je beschermende armen niet meer om me heen. Ik kan heel goed voor mezelf zorgen.’

‘Dat denk je. Maar stiekem ben je nog steeds dat kleine meisje dat haar moeder mist als ze het zwaar heeft. Je vader is er amper voor je, Sara. Je hebt me nodig.’ Hij legde zijn hand op mijn knie.

Ik liet hem liggen, maar verstijfde. ‘Je hebt het mis Eric, jou verlaten was het beste wat ik heb gedaan. Ik ben weer vrij.’

‘Je zit gevangen in je lichaam. Jij bent allesbehalve vrij, Sara. Ik wil jou beschermen, ik geef jou je vrijheid terug. Je hoeft niet meer bang te zijn.’

‘Ik ben nooit bang geweest.’

‘Dat maak je mij niet wijs,’ zei hij en hij meende het nog ook.

‘Toch is het zo.’

Zijn hand lag nog onveranderd op mijn knie en voelde steeds zwaarder.

We bleven een paar minuten stil zitten. Ik staarde voor me uit. Eric wreef met zijn vingers over mijn bovenbeen. Ik pakte zijn pols en legde zijn hand terug op zijn eigen been. Ik kon me bijna niet voorstellen dat deze handen misschien iemand hadden omgebracht. Deze handen, die alle plekken van mijn lichaam hebben verkend. Die zachtjes over mijn rug wreven toen mijn moeder was overleden. Die voor me kookten toen ik er in die periode daarna helemaal doorheen zat.

‘Ik moet even naar de wc,’ zei ik en ik stond op. Zodra ik de toiletdeur achter me op slot had gedraaid, pakte ik de telefoon uit mijn broekzak en drukte op het laatst gebelde nummer. Ik kreeg de voicemail, hing op en belde direct weer opnieuw. Terwijl ik de wc doorspoelde, zodat Eric me niet hoorde praten, fluisterde ik ‘Frank van Opdam, met Sara Beekveld, Eric zit nu in mijn woonkamer. Ik heb je hulp nodig.’ Ik stopte de telefoon weer in mijn broekzak en liep met een neutrale blik de kamer weer in. Dit keer bleef ik staan.

‘Wat heb je gedaan, Eric?’ vroeg ik.

‘Wat bedoel je, ga je me weer beschuldigen van moord? Ik heb Marcel echt niet om zeep geholpen. Ik heb er alleen voor gezorgd dat jij weer rustig kunt slapen. Jij bent alles voor me Saar.’

‘Maar je kennis van chemie en de pillen die je soms maakt,’ stamelde ik. ‘Het klopt gewoon. Het zou kunnen.’

‘Schatje toch, wat haal jij je allemaal in je hoofd. Je moet echt ophouden met die beschuldigingen.’

‘Hufter die je bent,’ mompelde ik zachtjes.

‘Wat zeg je?’

Ik schudde mijn hoofd. ‘Die goededoelenorganisatie waar jij voor werkt hè, weet die eigenlijk dat je in je vrije tijd knutselt in dat mobiele chemielab van je? Heb jij Marcels slaappillen toevallig net iets sterker gemaakt dan de normale dosering? Ben jij een moordenaar, Eric?’

Het was een gok en ik wist niet zeker hoe Eric hierop zou reageren, maar ik had de weken voor Marcels dood vaak genoeg op de uitkijk gestaan en gezien hoe Marcel de pil vlak voor het slapen naar binnen spoelde. Elke avond weer. Het zou kunnen.

‘Nou moet jij eens heel goed naar jezelf luisteren, Sara. Weet je wel waar je mij nu van beschuldigt? Hou jezelf eens een spiegel voor, want jíj bent de laatste tijd ook flink in andermans zaken aan het neuzen.’ Zijn ogen spuwden vuur.

‘Je moet naar de politie. Je moet jezelf aangeven,’ zei ik stellig.

‘Ben jij helemaal besodemieterd. Ik heb helemaal niks gedaan.’

‘Ik ben bloedserieus. En als jij het niet doet, doe ik het.’

‘Donder op, Sara.’ Hij priemde met zijn vinger in mijn gezicht. ‘Als je me dat flikt! Je biedt nú je excuses aan.’

Ik stond op, maar Eric was me voor.

Hij greep me bij mijn arm. ‘Je excuses, zei ik. Ik zal het makkelijker voor je maken. “Sorry Eric, dat ik je een moordenaar heb genoemd. Ik had je moeten bedanken voor je hulp. Het spijt me.” Zeg het me!’

‘Laat me los. Nu!’ gilde ik. De woorden die hij wilde horen, kreeg ik niet uit mijn strot. Ik trilde, maar bleef voor de stoel staan. ‘We komen hier wel uit Eric, maar laat me los.’

Eric haalde zijn hand van mijn arm. ‘Wat ben jij soms een dom wicht, Sara.’ Zijn blik drong mijn pupillen binnen, mijn hele lichaam. ‘Ik had je intelligenter ingeschat.’

Ik deinsde achteruit, tot ik de deurpost van de keuken in mijn rug voelde. Ik wierp een blik in de keuken, op zoek naar iets wat ik kon pakken om me te beschermen. Zodra ik mijn hoofd weer omdraaide, stond hij opeens recht voor me en kwam zijn vlakke hand met zoveel kracht op mijn wang dat mijn hoofd naar de zijkant schoot en keihard tegen de deurpost knalde. Ik stapte gehaast opzij, maar voordat ik kon bijkomen van de klap, greep hij me met twee handen bij mijn keel en drukte hij me tegen de muur aan.

‘Sara, doe geen gekke dingen. Ik waarschuw je.’ Hij snauwde het in mijn oor. Daar hoorde ik inmiddels een rare ruis in.

Ik pakte met mijn handen zijn polsen en probeerde ze los te rukken van mijn keel, maar kreeg er geen beweging in. Mijn armen tintelden.

‘Waarvoor?’ Mijn stem klonk onduidelijk doordat ik amper kon ademen.

Onverwacht liet hij me los. ‘Sara, ik zweer het je. Jij bent de enige die het weet van dat lab. Doe nou niet zo moeilijk en hou je stil. Bemoei je nergens meer mee.’

Eric deed een stap achteruit. Ik struikelde de keuken in, pakte het aanrecht met beide handen vast en hapte naar adem. Het messenblok stond rechts van me. Eric zag me kijken.

‘Wat was je van plan?’ vroeg hij.

‘Niks,’ zei ik.

Hij pakte het grootste vleesmes uit het blok en streek het langs zijn vingers om te kijken of het scherp was. Het mes had een lemmet van twintig centimeter. Ik had het niet meer gebruikt sinds ik voor de voordeur van Marcel had gestaan.

‘Doe geen gekke dingen, Sara.’ Eric stond met het mes in zijn hand tegenover me. Zijn arm hing naar beneden.

‘Dat kan ik beter tegen jou zeggen.’

‘Wat is er toch tussen ons gebeurd?’

‘Eric, doe verstandig, leg dat mes terug en ga naar huis.’

‘Daarvoor is het nu allang te laat.’

‘Wat was je van plan?’

Voor ik het wist, zwiepte het lemmet mijn kant op. Ik vloog een meter achteruit, tegen de balkondeur aan.

‘Eric, doe normaal.’ In zijn ogen zag ik een woeste blik.

‘Ik ben hevig teleurgesteld in je, Sara. Dit had anders kunnen aflopen.’ Hij deed een stap naar voren en richtte het mes mijn kant op. ‘Ik zeg het je nog één keer, bemoei je nergens meer mee, en niemand bemoeit zich met jou.’

Ik was zo geschrokken dat mijn hand naar de deurklink graaide en ik hem in paniek openduwde. Struikelend kwam ik op mijn balkon terecht. Ik had geen idee waar ik naartoe moest. Schichtig keek ik om me heen. Buiten stonden nog de lege wijnglazen die ik gisteren met Sigrid had gebruikt. Het was een mooie avond geweest. Vandaag was het warm, maar bewolkt. Er zat een regenbui aan te komen, iedereen had zijn balkondeur al gesloten en de gordijnen dichtgedaan.

‘En nu?’ vroeg hij. ‘Wat ga je doen?’

Mijn hand greep de reling. Zou ik het durven? Ik woonde één hoog. Mijn hart ging als een dolle tekeer. Ik realiseerde me dat ik geen keus had, kneep stevig de reling vast en gooide mijn benen eroverheen. De tuin was als een donker, zwart gat onder me. Mijn handen deden pijn. Ik keek naar beneden en zag het terras van Annie.

‘Sara, alsjeblieft! Doe geen gekke dingen!’ riep Eric.

Maar mijn benen zwiepten al heen en weer. Ik draaide me voorzichtig om, liet mijn handen los en donderde bij de onderbuurvrouw in haar achtertuin. Even bleef ik beduusd liggen. Maar al snel sprong ik op. Haar tuindeuren grensden aan de keuken en de slaapkamer. Ik ramde met mijn vuisten op Annies slaapkamerdeur. Het leek een eeuwigheid te duren voor de buurvrouw een stukje gordijn opzijschoof en me angstig door een kiertje aankeek.

‘Annie, doe open. Snel,’ beval ik haar.

Een donder klonk hard tussen de wolken door, de regen stortte naar beneden.

‘Buurvrouw, wat moet dat in mijn tuin?’

‘Annie, alsjeblieft, ik ben in gevaar.’

Ik zag haar twijfelen en ik wist niet of ze in een goede of een slechte bui was. Gelukkig draaide ze het slot om zodat de deur opensprong. Ik rukte aan de klink en staarde in de grote hertenogen van mijn onderbuurvrouw. Ze stond in een witte nachtjapon voor me.

‘Ik wil geen indringers in mijn huis, hoor. Ik bel de politie. Dan komen ze je halen!’

‘Annie, luister. Er zit een man in mijn huis en die wil me iets aandoen, ik blijf bij jou schuilen tot hij weg is. Oké?’

‘Geen denken aan, weet je wel hoe laat het is?’ Annie keek me verschrikt aan. Ze friemelde met haar vingers aan haar nachtjapon. Ze had krulspelden in haar witte haar en ze kneep met haar ogen.

‘Mag ik je telefoon even gebruiken?’ Ik liep langs haar over haar hoogpolige tapijt richting de woonkamer. Ze deed een stap naar voren en maaide met haar armen heen en weer.

‘Ik moet er niet aan denken. Vort, hupsakee, eruit! Of ik bel de politie.’ Toch had ik meer het idee dat ze bang voor me was dan dat ze me ging aanvallen en ik liep door naar haar woonkamer. Het was er donker, het gelige licht van de straatlantaarn scheen diffuus door de vitrage naar binnen. Op een houten krukje naast een fauteuil zag ik een vaste telefoon. De cijfers 112 brandden me tegemoet.

‘Sara!’

Eric riep mijn naam vanaf mijn balkon. Daarna hoorde ik voetstappen boven me door mijn appartement gaan, richting de voordeur. Met twee stappen was ik bij het houten krukje. Ik pakte de telefoon van de haak en drukte de één in. Voor ik het wist stond Annie achter me, haar donkere, dikke wenkbrauwen hingen als dreigende fronsen boven haar ogen.

‘Hoorde je me niet, mijn huis uit!’ Ze pakte een tinnen asbak van de massieve houten tafel en hield hem dreigend omhoog. Het schrok me niet echt af, want ik zag haar arm al langzaam zakken door het gewicht van de asbak. Kleine tabaksresten vielen op haar tapijt.

‘Annie, dat kun je niet maken. Het is niet veilig voor mij buiten.’ Mijn ogen schoten vol tranen en ik wenste dat ik de maanden daarvoor aardiger tegen haar was geweest. Buurvrouw Annie had soms een psychose en had rare trekken. Ze was altijd achterdochtig. Als ik mijn appartement verliet, voelde ik hoe haar ogen mij volgden. Als ik bezoek kreeg, ging ook haar deur op een kier. Ik meed haar als de pest. En dat kwam me nu duur te staan.

‘En nou als de sodemieter vertrekken!’ Ze tilde de asbak weer op en sloeg me tegen mijn arm.

‘Ik ga al, ik ga al. Het spijt me.’ Ik liet de hoorn gelaten uit mijn handen vallen en liep naar de voordeur. Maar ik hoorde Eric een trap boven me.

Ik rende de straat op en sprintte naar rechts. Terwijl ik liep, besefte ik dat ik de verkeerde keuze had gemaakt. Deze straat eindigde in het park. Nu moest ik beslissen: of heel snel het park doorsteken, of rechts langs het park. Dat was iets langer, maar het lag langs een verlaten weg met een paar woonhuizen. Ik schatte mijn kansen in. Het was nu één uur ’s nachts op een doordeweekse avond. Als ik een sprintje trok door het park, kwam ik op een grote weg uit. Daar was de kans op verkeer en op mensen groter.

Ik zette aan, mijn blote voeten kletsten op het natte wegdek. Ik vervloekte mezelf dat ik thuis altijd mijn schoenen uittrok. Die rechercheur bellen had geen zin meer, met 112 bereikte ik meer. Ik viste met rillende vingers de telefoon uit mijn kontzak en probeerde mijn pincode in te toetsen. In een flits zag ik ‘noodoproep’ staan. De telefoon ging drie keer over voor ik een rustige stem aan de andere kant van de lijn hoorde: ‘Alarmcentrale 112, wie wilt u spreken: politie, brandweer of ambulance?’

‘Politie.’

‘In welke gemeente?’

‘Amsterdam.’

‘Ik verbind u door, blijft u aan de lijn.’

Mijn god, wat duurde dit lang. Ik probeerde de telefoon aan mijn oor te houden tijdens het rennen. Eindelijk hoorde ik weer een stem aan de andere kant van de lijn: ‘Meldkamer politie-eenheid Amsterdam, wat is er aan de hand?’

‘Met Sara Beekveld. Ik ben in het Erasmuspark. Mijn ex zit me achterna met een mes.’ Op het moment dat ik dat zei, hoorde ik voetstappen snel dichterbij komen. Een zware hijgende ademhaling vlak achter me. Ik was op driekwart van het park en hoefde nog maar een klein stukje tot de weg. Ik probeerde mijn telefoon aan mijn oor te houden, maar terwijl ik een snelle blik achterom wierp, vloog hij uit mijn handen. Shit!

Ik draaide me om en rende nog harder, maar de voetstappen achter me waren sneller. Voor me zag ik een lichtbundel van een straatlantaarn. De straat was al in zicht. Even dacht ik dat ik het had gered, tot ik een keiharde beuk tegen mijn schouder voelde. Ik raakte uit balans en rolde over de grond. Het mes, dat ik zelf vlijmscherp had geslepen, werd razendsnel in mijn buik gestoken. Ik schreeuwde het uit van de pijn. Het gekerm dat uit mijn keel kwam, was een geluid waarvan ik niet wist dat ik het kon produceren. Wolvengejank. Mijn handen grepen naar het gapende gat waar nu een warme vloeistof uit stroomde. Met mijn vingers tastte ik de wond af. Ik moet het bloeden stelpen, is het enige wat ik dacht. Ik drukte de palm van mijn hand op de wond en rolde op mijn zij.

‘Lig stil,’ hijgde hij. ‘Lig verdomme eens stil.’

Ik hapte naar adem en proefde het vochtige zand dat mijn mond binnendrong. De regen spatte in mijn gezicht. Zand plakte tegen mijn wang en kwam in mijn ogen. Ik kneep ze samen, en voelde nog een messteek, recht door mijn rug. Ik sperde mijn ogen wijd open en schreeuwde het uit. Kermend van de pijn lag ik op de grond. Weer stak hij, dit keer in mijn been en nog geen seconde later prikte het lemmet in mijn zij. Daarna vloog het mes dwars door mijn keel. Ik kreeg geen lucht meer. Toen ik ademhaalde, produceerde ik met moeite wat gorgelende geluiden. Ik probeerde om me heen te kijken. Het licht van de lantaarnpaal verdween door een schaduw die boven me hing.

In paniek keek ik omhoog. ‘Waarom?’ gorgelde ik.

Hij staarde me aan. Zijn mondhoeken stonden in een grimas. ‘Het spijt me Sara,’ zei hij terwijl hij zich omdraaide en wegliep.

24

‘Verdomme Frank, ben jij echt nooit bereikbaar als we je nodig hebben?’

Femke beende zijn hal door naar de woonkamer. Naar zíjn woonkamer. Daphne zat in haar pyjama op de bank en staarde naar de muur. Ze bibberde. Frank pakte een fleecedeken van de poef en legde die over zijn vrouw heen. Ze keek hem dankbaar aan. Hij voelde zijn spieren van woede samentrekken.

‘Wat kom je doen?’ vroeg hij kwaad.

‘Waarom neem jij je telefoon niet op?’ antwoordde ze verwijtend.

Frank pakte de telefoon uit zijn broekzak. ‘Omdat die uit stond,’ zei hij.

‘En waarom beantwoord jij je diensttelefoon niet?’

Frank graaide in zijn jaszak en pakte de smartphone eruit. Zeven gemiste oproepen.

‘Hoe kan dat nou?’ Hij bladerde door de gemiste oproepen: vijf van Femke en drie van Sara. ‘Shit.’

‘Zeg dat wel ja, dikke shit, Frank. Je zit in hele dikke shit. Weet je verdomme nou nog niet hoe je die mute-knop aan en uit moet zetten?’ Femke liep driftig heen en weer door de kamer.

Hij zette zijn eigen telefoon aan. ‘Wat is er aan de hand?’

‘Ik was thuis en kreeg de meldkamer aan de lijn. Er is een noodoproep van Sara Beekveld binnengekomen. Ze is achtervolgd in het park en is neergestoken. Terwijl haar telefoon nog in verbinding stond met de meldkamer. De centralist heeft alles gehoord. Hard gegil en gekrijs en daarna een paar zich verwijderende voetstappen. Dit is foute boel, Frank.’

Frank wist zich geen houding te geven. ‘Hoe komen ze bij jou uit?’ stamelde hij.

‘De onderbuurvrouw van Sara had ook 112 gebeld. Toen de centralist de naam en het adres van Sara intoetste, kwam ze bij onze afdeling uit. Daar was de link snel gelegd.’

Er klonk een piepje dat zijn telefoon weer aan stond en Frank drukte zijn code in. Meteen zag hij dat hij twaalf oproepen had gemist.

‘Kom, we gaan naar haar toe.’ Femke liep richting de deur.

‘In welk ziekenhuis ligt ze?’

‘Ze ligt nog in het park. Ze heeft het niet gehaald.’

Terwijl Frank onder het rood-witte politielint door liep, overviel hem een schaamte die hij maar zelden eerder had gevoeld. Hij had gefaald. Waarom had hij niet zien aankomen dat Sara in gevaar was?

De regen was inmiddels opgehouden en de wolken waren weggetrokken. Een helder maanlicht verlichtte het park. Van een afstandje zag hij de medewerkers van Forensische Opsporing aan het werk. Hij herkende Will aan zijn soepele houding in het witte pak. Hij stond onder de grote witte tent die verlicht was met bouwlampen.

Frank liep naar hem toe en zag dat hij het lichaam van Sara bekeek. Ze lag op haar zij. Haar rechterbeen was gestrekt, haar linkerbeen lag er gebogen naast. Ze had haar armen beschermend over haar buik gevouwen. Sara’s hoofd was als een kapotte lappenpop opzijgeknakt en haar keel was doorgesneden. Frank zag dat het strottenhoofd door het grote gat zichtbaar was toen hij onder de witte tent de zee van licht binnenstapte.

Frank boog over het lichaam van Sara heen. Meisje toch, wat is er met jou gebeurd?

‘Hoe vaak is ze gestoken?’ vroeg hij.

‘Vijf keer,’ zei de schouwarts. ‘Haar luchtpijp is doorboord. Maar waarschijnlijk is ze doodgebloed, haar aorta is geraakt.’

Frank knikte, maar zei niets. Hij had gedacht dat de donkere plas die om Sara heen lag water was van de enorme regenbui die ’s avonds was gevallen. Nu zag hij dat het bloed was, al was het meeste door de zompige grond opgenomen. Frank kon zijn ogen niet van het lichaam af houden.

‘De klootzak die dit heeft gedaan is van mij,’ fluisterde hij zachtjes tegen zichzelf.

25

Frank luisterde de volgende ochtend nog een keer zijn voicemail af.

‘Frank van Opdam, met Sara Beekveld. Eric zit nu in mijn woonkamer. Ik heb je hulp nodig. Neem alsjeblieft je telefoon op.’ Op dit moment had hij naar zijn dobber in een inktzwarte vijver gestaard. Daarna had hij nog twee gemiste oproepen van Sara’s nummer. Hij had zijn telefoon niet opgenomen. Toen hij zijn kaartje gaf had hij gezegd dat ze hem kon bellen, maar hij had niet het idee gehad dat ze dat daadwerkelijk zou doen. En het enige moment waarop hij bereikbaar had moeten zijn, zat hij te vissen aan de rand van een vijver.

‘De media zitten hier bovenop,’ zei Thomas toen hij de recherchekamer kwam binnenlopen. ‘Moet je de ochtendkranten zien: Vrouwen onveilig in park. Hij gooide de eerste krant op tafel. Politie tast in het duister na moord. De tweede krant belandde boven op de andere. En hier: Amsterdam opgeschrikt door seriemoordenaar? Twee jonge vrouwen vermoord. Volgt een derde?

‘Dit is te gek voor woorden,’ brieste Thomas. ‘Maar laat je vooral niet afleiden door de berichten in de media. Blijf objectief.’

Frank knikte en vouwde zijn armen voor zijn lichaam. De media waren wel het laatste waar hij zich druk om maakte.

‘Had je de naam Eric al eerder gehoord?’ vroeg Thomas.

‘Hij is niet eerder in het onderzoek naar voren gekomen,’ zei Frank en hij tikte gefrustreerd met zijn pen op zijn bureau.’

‘Wat voor relatie heeft deze jongen met Sara?’

‘Zoals ik al zei, ik heb geen idee.’

‘Pak meteen de juiste dader, Frank. Sluit alles uit. De tape van de 112-lijn komt zo binnen. Heb je nog extra mensen nodig? Waarin kan je ondersteuning gebruiken?’

‘Ik laat het je weten.’

‘Doe dat.’ Thomas nam een slok van zijn koffie en liep terug naar zijn bureau.

Frank ging achter de computer zitten waarop hij de tape kon beluisteren. ‘Alarmcentrale 112, wie wilt u spreken: politie, brandweer of ambulance?’ hoorde hij de vrouw van het centrale meldpunt zeggen. Sara vroeg om de politie in Amsterdam. Ze werd meteen doorverbonden met de meldkamer. ‘Met Sara Beekveld. Ik ben in het Erasmuspark. Mijn ex zit me achterna met een mes.’ Sara hijgde door de hoorn. Haar ademhaling was onregelmatig, schokkerig. Dus Eric is een ex?

‘Femke!’ riep Frank. ‘Zoek naar een ex van Sara die Eric heet. Bel haar vader, bel die vriendin voor mijn part. Ik wil zo snel mogelijk een volledige naam.’

‘Aye, aye, captain,’ reageerde Femke met een matrozengroet.

Frank zette zonder te reageren de koptelefoon weer op zijn hoofd. Hij hoorde hoe Sara’s telefoon viel en met een smak op de grond terechtkwam. Voetstappen kwamen dichterbij en stierven weer weg in de verte. ‘Mevrouw?’ De stem van de centralist verbrak de stilte. ‘Bent u er nog?’

‘Mevrouw?’ Deze keer klonk de stem iets harder. Op de achtergrond was het even stil. Tot Frank een kreet hoorde en een bonk op de grond. Sara was waarschijnlijk gevallen. Niet veel later schreeuwde ze het uit.

Hoe kon hij naar een dobber hebben gestaard terwijl dit aan de gang was? Het geschreeuw ging over in gejammer. Tot Sara weer begon te krijsen van de pijn. Haar schreeuw ging hem door merg en been. Hij had het geluid van de koptelefoon hard gezet zodat collega’s verbaasd naar hem omkeken. Tot het gekrijs ophield en overging in een soort gegorgel. Waarschijnlijk had hij nu haar keel doorgesneden en spoot het bloed op het ritme van haar hartslag naar buiten. Het zou twee, drie minuten duren voor ze zo veel bloed had verloren dat ze buiten bewustzijn raakte. En aan haar verwondingen was te zien geweest dat het niet lang had geduurd voordat ze was overleden. Sara was geen prettige dood gestorven.

Frank hoorde nog een zacht gefluister, het was duidelijk een mannenstem, maar wat hij precies zei, kon Frank niet verstaan. Daarna stierf het geluid van de voetstappen langzaam weg. De vrouw van de meldkamer had de verbinding open laten staan, maar zei niks meer. Frank bleef luisteren naar de stille parkgeluiden. Hij hoorde de wind langs het microfoontje van de telefoon ruisen.

Nogmaals speelde hij de tape af om zich ervan te verzekeren dat hij niks over het hoofd had gezien.

‘Femke, heb je al iets?’ Frank keek achterom en zag dat Femke druk aan het bellen was.

‘Dank je wel Sigrid, je hulp wordt zeer gewaardeerd,’ zei Femke toen ze ophing. ‘Die was er aardig kapot van. Ze was nog niet op de hoogte gesteld.’

‘Ja zeg, we gaan even al haar vriendinnen bellen,’ zei Thomas. ‘Als het goed is, is er een team van Brabant-Zuidoost bij haar vader op bezoek. Hij wordt nu geïnformeerd.’

‘Hier Frank, een lijstje exen.’ Femke gaf hem de blocnote en zei: ‘Die Brabanders van vroeger slaan we over, toen was Sara nog veel te jong.’

Eric Langedoorn. Femke had de naam met dikke pennenstrepen onderstreept.

‘Ze hebben vijf jaar een relatie gehad en woonden drie jaar samen in een huis in Noord,’ zei ze.

‘Waarom is het uitgegaan?’ vroeg Frank.

‘Haar vriendin Sigrid zei dat ze te verschillend waren. Ze hadden allebei een andere verwachting van de toekomst gehad.’

‘Wie heeft het uitgemaakt. Zij of hij?’

‘Samen.’

‘Maar hij hield nog wel van haar?’

‘Ja zeg, Frank. Als ik had geweten dat jij je zo met hun diepere relatieperikelen bezighield, had ik het gevraagd, maar die chit-chat heb ik overgeslagen als je het niet erg vindt.’

‘Wat dacht je van een ouderwetse crime passionnel?’ Frank ging achter zijn computer zitten en opende verschillende programma’s. ‘Hij staat ingeschreven in Noord en heeft geen strafbare feiten gepleegd,’ zei hij terwijl zijn ogen over het beeldscherm gleden. ‘Hij staat niet in het opsporingsregister. Deze jongen is helemaal schoon,’ vervolgde Frank, terwijl hij zich naar Femke toe draaide.

‘Toch noemde Sara zijn naam vlak voor haar dood. Reden om Eric te verblijden met een bezoek,’ zei Femke.

‘Precies.’ Frank knikte instemmend.

‘Thomas, we gaan Eric Langedoorn aanhouden.’

‘Wat zei ik over alles uitsluiten, Frank?’ Thomas keek hem over zijn leesbril aan. ‘Let op je tunnelvisie. Ik wil eerst drie mogelijke scenario’s hebben of meer bewijs.’

Prima, dacht Frank. Hij liep naar de kast met bewijsmaterialen en pakte de telefoon van Sara van de plank. ‘Ik ben even bij Dennis,’ zei hij terwijl hij de plastic zak openscheurde.

‘Wacht, ik ga met je mee.’ Femke sprong op uit haar stoel, die twee meter naar achteren schoot, tegen het bureau van Erica aan. ‘Sorry schat,’ zei ze terwijl ze haar bureaustoel bij de rug vastpakte en weer naar haar eigen plek duwde.

Zonder te kloppen denderde Frank de kamer van de digitale recherche binnen. ‘Dennis, ik wil dat je de telefoon van Sara meteen bekijkt. Wat is de laatste oproep? Mijn nummer kun je eruit filteren.’

Dennis pakte de telefoon van Frank aan, zocht het juiste kabeltje en hing het aan de computer. ‘Eens kijken,’ zei hij terwijl hij na een paar sneltoetsen op de computer een lijst met nummers tevoorschijn haalde. Hij krabbelde een 06-nummer op een post-it en plakte het op Franks borstzak.

‘Ja euh, dank je,’ zei Frank. Hij wilde een opmerking maken, maar was te opgewonden over de uitkomst. Hij wist zo goed als zeker wat die zou zijn.

Femke liep zonder iets te zeggen achter hem aan terug naar hun kamer. Frank pakte de dossiermap uit de kast en zocht de lijst met telefoonnummers die tijdens het onderzoek van de moord op Marcel naar voren waren gekomen. De post-it hield hij ernaast. Zijn wijsvinger gleed langs alle nummers. Hij zocht naar de telefoonnummers die overeenkwamen uit de tap.

Busted.

Femke sloeg hem hard op zijn schouder. ‘Hebbes.’

‘Vertel.’ Thomas legde zijn pen neer. Ook Timor en Erica draaiden hun bureaustoel om terwijl Frank samenvatte: ‘Eric Langedoorn is de ex-vriend van Sara. Ze hebben vijf jaar een relatie gehad, waarvan ze drie jaar samenwoonden in Amsterdam-Noord, daar bij de NDSM-werf. Acht maanden geleden is hun relatie uitgegaan. Sara’s vriendin Sigrid vertelde dat ze af en toe nog contact hadden. Femke heeft haar naar het nummer van Eric gevraagd. Dat had zij ook in haar telefoon staan. Dit is het nummer van de onbekende man waarmee Sara belt vlak na het verhoor. Sara zegt op de voicemail dat Eric bij haar thuis is, vlak voor ze wordt neergestoken. Het kan niet anders of hij is de moordenaar.’

‘Laten we allemaal even bij elkaar komen. Ik wil eerst de mogelijkheden doorlopen,’ zei Thomas.

Alle vijf liepen ze naar het whiteboard.

‘Sara is met vijf messteken omgekomen in het Erasmuspark. Welke scenario’s hebben we? Het is geen ongeval, geen zelfdoding. Het kan alleen een misdrijf zijn. Mogelijk een geschil in de zakelijke sfeer, criminele sfeer, privésfeer?’

‘De criminele sfeer lijkt me onlogisch,’ zei Femke terwijl ze haar pen als ronddraaiende wieken langs haar vingers liet gaan. ‘Ze heeft geen strafblad. Eric trouwens ook niet. Dat scenario kunnen we zo goed als uitsluiten.’

‘Zakelijk dan?’

‘Sara en Marcel zijn zakelijk gelinkt. Allebei freelance fotografen met dezelfde opdrachtgevers. Daar zou iets kunnen zitten.’

‘We weten nog niet wat Eric voor de kost doet, dus dat moeten we openlaten,’ vulde Frank haar aan.

‘Scenario drie: een geschil in de privésfeer. Misschien hadden ze geldproblemen. Eric kan de huur niet meer betalen en verwacht dat Sara nog een deel meebetaalt. Ze krijgen ruzie, hij steekt haar neer. Er zijn moorden voor minder gepleegd.’

‘En Marcel dan?’ vroeg Frank. ‘Wie heeft hem vermoord? Daar staan nog verschillende opties open.’

Timor mengde zich in het gesprek. ‘Scenario drie kan ook zijn dat Eric, uit wraak voor Sara, Marcel heeft vermoord, omdat hij weet dat Marcel haar heeft verkracht. Daar kwam Sara achter en ze wilde naar de politie stappen. Het gesprek is uitgelopen op een ruzie en Eric heeft Sara na een achtervolging neergestoken.’

‘Dat kan,’ zei Thomas, ‘Bekijk alle mogelijkheden en hou het dossier op orde. Ik wil dat er later op een eventuele zitting niets aan bewijs ontbreekt.’

‘Doen we,’ zei Frank.

‘Ik bel de officier van justitie voor een spoedtap op de telefoon van Eric en wil morgenvroeg met Femke naar zijn woning gaan om de aanhouding voor te bereiden,’ zei Frank. ‘We willen hem ’s middags met een team gaan aanhouden.’

Thomas knikte instemmend.

‘Negen uur bij hem voor de deur, Femke?’

26

De zon schijnt fel en ik zie nu pas hoeveel takken en stenen op het pad in het park liggen. Toch rende Sara op haar blote voeten over dit steengruis, dat moet pijn hebben gedaan. Maar niet zoveel pijn als het mes dat ik even later in haar lichaam had gestoken. Het was niet moeilijk geweest haar te achtervolgen, in twee stappen was ik bij haar. In een opwelling had ik haar neergestoken. Het was echt niet de bedoeling geweest. Maar ze had me zo kwaad gemaakt.

Ik loop over het pad en blijf staan op de plek waar het was gebeurd. De witte tent van de politie is inmiddels verdwenen. Ik kijk naar de grond. Naar de plek waar Sara lag te kermen van de pijn. Ik wist niet wat ik aan zou treffen, maar er was weinig meer te zien van de steekpartij. Niks herinnert eraan dat hier een vrouw is overleden. Er liggen geen bloemen of kaarten en er branden geen kaarsen. Even wil ik het zand aanraken, maar ik doe het niet.

Het is druk in het park, het is een mooie lentedag, en ik slof verder. Wat studenten zitten omringd door boeken in het gras, maar ze hebben het te druk met wijn drinken om er daadwerkelijk in te kijken. Een moeder is met haar dochter de eendjes aan het voeren in de vijver. Een paar kinderen voetballen op een klein stukje vrij gras. Een man en een vrouw kijken toe. Het is duidelijk geen stel, toch ligt de hand van de man op het been van de vrouw. De spanning die er vanaf straalt, is overduidelijk.

Ik laat mijn gedachten de vrije loop. Die pillen bij Marcel deed ik uit volle overgave. Ik geloofde erin dat Marcel dood moest. Ik wilde ook zien dat Marcel dood was. Daarom was ik naar zijn begrafenis gegaan. Maar Sara… Dat was echt niet de bedoeling. Wat was er nou precies gebeurd die avond? Ik flipte gewoon. Ze wist te veel en ik zag geen uitweg meer.

‘Waarom?’ had ze met een raspende stem gevraagd. Het was haar laatste woord geweest. Ik zag het ongeloof in haar ogen toen ik boven haar hing. Ze lag verstijfd op de grond en lispelde nog wat, maar al snel vloeide het leven uit haar.

‘Het was niet mijn bedoeling, Sara, het spijt me,’ zei ik hardop tegen mezelf.

Het enige wat ik op dit moment wil, is de tijd terugdraaien. Of alles vergeten.

Ik was haar in een roes achterna gerend en voor ik het wist stak ik in haar rug. Alsof ik een drug had genomen waardoor ik compleet mezelf niet meer was. Een camera die boven me hing en die meekeek met iemand, niet beseffend dat ik diegene was die daar stond. Zodra de roes was uitgewerkt, kwam de kater. Ik was verbijsterd geweest, geschokt om wat ik had gedaan. Ik was op onvaste benen naar de kade gerend. Daar kotste ik alle walging uit in een bootje in de gracht. Daarna had ik barstende koppijn gekregen.

Ik sta op en loop naar huis. Het heeft geen zin meer om te mijmeren. Het was nu eenmaal zo gebeurd.

Ik sta in mijn boxer voor de spiegel met mijn handen leunend op de wastafel. Ik kan mezelf niet meer aankijken. Ik bijt zo hard op mijn onderlip dat er een druppel bloed uit komt. In de spiegel aanschouw ik de vermoeidheid die mijn ogen uitstralen. Mijn blik valt op mijn hangende oogleden, een grauwe gloed verspreidt zich over mijn gezicht. Zelfs mijn wenkbrauwen voelen zwaar. Zweetdruppels glanzen op mijn voorhoofd. Met mijn arm wrijf ik ze eraf. Ik voel me doodmoe. Uitgeput. Vannacht heb ik dan ook geen oog dicht kunnen doen. Ik doe de kraan open en hou mijn hoofd eronder. Het water verkoelt mijn polsen en gezicht. Ik spuug nog keer in de wasbak en kijk weer in de spiegel.

Walging. Dat woord omschrijft het beste hoe ik me nu voel. Ik laat me langs de koude badkamermuur naar beneden zakken en blijf twee minuten op de grond zitten. Mijn hoofd tolt. Van kwaadheid, onzekerheid en angst. Met een zucht kijk ik op mijn horloge: halfnegen. Wat moet ik nu? Ik sta op en loop naar de keuken. Daar zie ik het mes liggen. Gisteren had ik de teil uit het keukenkastje gepakt en volgegooid met pure chloor. Voorzichtig had ik de gele handschoenen uit het plastic gehaald, het mes ermee opgepakt en in de teil laten zakken. Met een nieuw schuursponsje wreef ik vervolgens zachtjes over het lemmet zodat het brandschoon werd. Daarna had ik het nog een halfuur in de teil laten liggen. Geen idee waarom, misschien omdat ik dacht dat het chloor langer de tijd nodig had om elke bacterie te wissen. Nu lag het mes als een stilleven in de gootsteen. Ik wist even niet goed waar ik het moest laten.

27

Frank klemde zijn vingers om de greep van zijn dienstwapen, een Walther P99QNL. Hij zat voorovergebogen aan de houten keukentafel, trok de slede naar achteren en liet hem los. Met een knal schoot die naar voren. Als het wapen geladen zou zijn, zou er nu een huls uit de kamer worden geworpen. Maar op de tafel voor hem lagen de losse onderdelen als een puzzel die nog gemaakt moest worden. Hij had net de patronen een voor een tussen zijn duim en wijsvinger uit de patroonhouder laten ontsnappen. Met een oude lap, een stuk stof dat vroeger dienst had gedaan als uniformblouse, wreef hij beheerst over de slede. Hij maakte de kast schoon en oliede het wapen.

Frank was met zijn gedachten bij het onderzoek, het toxicologisch onderzoek had uitgewezen dat Marcel Grotenbroek was overleden aan een overdosis nitrazepam, een stof in zijn bloedbaan die benzodiazepines bevatte, dezelfde grondstof als in temazepam. Maar de twee slaappillen hadden wel degelijk een andere samenstelling. Marcels huisarts schreef alleen temazepam voor. Hoe die andere stof in zijn bloed kwam, was hem niet duidelijk. Wat wel met zekerheid kon worden vastgesteld, is dat Marcel was vermoord. De vraag was alleen: wie heeft hem de nitrazepam toegediend en waarom?

Hij dacht aan de huiszoeking waarbij Forensische Opsporing de enorme bloedvlek op de muur had gevonden en waarvan ze nog steeds niet wisten of dat het bloed van Emilia Akerlund was. Het statief waarvan Sara beweerde dat daar de hoofdwond mee was toegebracht, hadden ze ook nog niet gevonden. En dan Sara, de jonge vrouw die beweerde gedrogeerd en verkracht te zijn door Marcel. Hij dacht aan haar met modder en bloed doorweekte lichaam dat op het pad in een park was gevonden. Hij herinnerde zich haar kleine handen die beschermend over haar buik hadden gelegen. Ze was in angst gestorven, met haar ogen paniekerig wijd opengesperd.

Een zonnestraal scheen door het keukenraam. De patronen die op tafel lagen, glansden in het ochtendlicht. Het oranje dopje van het patroon staarde hem aan als een oog. Als de kogel werd gevonden, dan zou door het DNA, dat verstopt zat in dat oranje dopje, meteen duidelijk zijn dat het om een politiekogel ging.

Frank pakte een patroon tussen duim en wijsvinger en hield hem tegen het zonlicht. Dat zo’n klein metalen staafje zoveel schade kon aanrichten; gewapende overvallen, moorden, drugsdealers die elkaar op klaarlichte dag een kogel door het lichaam jassen alsof ze op de kermis een balletje gooien voor een grote pluche olifant. Of zelfmoorden, hoe zou het zijn om de loop in je mond te duwen en de loden kogel zich dwars door je hersenen een weg naar buiten te laten zoeken. Zou het pijn doen? Hij had het zich talloze keren afgevraagd als hij flarden van hersenen op de muren gespat zag zitten of als er weer een schedel uit elkaar was gesprongen door een kogel.

Als hij de trekker nu overhaalde, zou hij dan zijn hele verleden aan zich voorbij zien schieten? Dit was een snelle dood. Een voor een stopte hij de 9mm-patronen terug in de houder. Met kracht duwde hij de houder in het magazijn.

Op welk moment zou Sara hebben beseft dat ze het niet zou halen? Misschien toen ze voelde dat haar keel werd doorgesneden? Wist ze dat ze op een vies bospad haar laatste adem uitblies?

Hij moest er niet aan denken dat zijn dochter ooit iets soortgelijks zou kunnen overkomen. Het was zijn plicht het recht te doen zegevieren, om vrouwen zoals Sara te beschermen.

Frank stond op, pakte de doeken en de olie van tafel en stopte ze weer in een plastic zak. Hij schoof het vuurwapen in de leren holster aan zijn broek. Daarna pakte hij zijn autosleutels van tafel en liep naar de voordeur. Vandaag ging hij bij Eric langs. Even maar. Om te kijken of deze jongen zo dapper was geweest om zijn ex-vriendin vijf keer met een vleesmes te doorboren.

28

Tegen negenen stond Frank met zijn auto in een kleine straat in Amsterdam-Noord. Het was stil. De meeste mensen waren al naar hun werk, moeders en een enkele vader fietsten met lege kinderzitjes terug van school of de kinderdagopvang. Een klein zuchtje wind liet de boomtoppen zachtjes heen en weer zwiepen. De zon won al aan kracht en verwarmde het dashboard van zijn auto waar hij met zijn vingers ongeduldig op trommelde. De huiselijkheid die de kleine woningen in het rijtje uitstraalden, ging aan Frank voorbij. Eric woonde op nummer 15.

Een architect had de hele straat als een kleurenpalet geschilderd: alle voordeuren waren helderrood met een ronde, glazen ruit op gezichtshoogte. De raamkozijnen waren geel met wit. Onder elk dak had de architect een helderblauwe band geschilderd. Het enige dat Erics woning onderscheidde van de rest, was zijn verwilderde voortuin en een paarse Gilera Citta achter een kapot houten hek.

De eerste keer was Frank rustig door de straat gereden en had bij de woning naar binnen gekeken. Die zag er anders uit dan hij verwachtte. Gezellig, met een vrouwelijke touch. Misschien was dat nog Sara’s inbreng geweest. Ze hadden drie jaar in dit huis samengewoond. Hier hadden ze hun levens gedeeld. Frank drukte de zonnebril wat strakker op zijn neus en keek op zijn horloge. Femke was al meer dan een kwartier te laat. Hij had een hekel aan laatkomers. Naast een gebrek aan respect voor diegene met wie je een afspraak had, was het ook een planningsprobleem.

Hij toetste haar nummer in op zijn mobiele telefoon en wachtte tot hij overging. Ze nam niet op. Zijn ongeduld nam met de minuut toe. Femke gedroeg zich de hele week al raar, maar ze was steeds bereikbaar geweest.

Frank was niet van plan de hele ochtend zijn tijd te verdoen. Hij wachtte nog tien minuten, stapte uit zijn auto en slenterde door de straat.

Het huis van Eric zag er leeg uit. Er was weinig beweging in te ontdekken. Boven waren de gordijnen dicht. Misschien sliep hij nog. Al leek dat hem raar, op een dinsdagochtend om halftien. Aan het einde van de straat sloeg hij af en liep hij om het huizenblok heen. Aan de achterkant was een steegje met poorten die leidden naar de achtertuinen. Nummer 15 was het huis in het midden. Hij liep door de steeg en keek links en rechts over zijn schouder. Er was niemand die hem hier zag staan. Hij probeerde de hendel van de poort en tot zijn verbazing ging die met een krakend geluid open. Even gluurde hij om de hoek. Links stond een klein schuurtje. Door het raam zag hij een fiets en wat tuinrommel. Voor de schuur lag een kleine verwilderde achtertuin. Wat ooit een terras was geweest, stond nu vol onkruid. Het gras kwam tot zijn kuiten. Frank moest zijn eigen gras elke week maaien en wist dat dit een achterstallig onderhoud van enkele maanden was. Bloemen hingen verwelkt in hun potten. Hij liep over het tuinpad naar het raam. Het zonlicht stroomde via de voorkant de huiskamer binnen. Hij legde een hand boven zijn ogen tegen de ruit en zag een paar bladen op tafel liggen, een lege zak chips en een paar kopjes.

De inrichting was haast smaakvol te noemen, als het er niet zo verstoft uit had gezien. In de hoek stond een grijze bank met gekleurde kussens. Recht daartegenover hing een grote tv aan de muur. Het huis had geen planten, maar er hing wel een kleurrijk schilderij boven de bank.

Frank liep naar de keukendeur en keek ook daar door het raam. In de gootsteen lag een groot mes. Op zich niet vreemd in een keuken, maar de fles bleekmiddel die ernaast stond, wekte Franks belangstelling. Hij duwde zachtjes de klink naar beneden. De deur zat niet op slot. Dit kon twee dingen betekenen: of Eric was thuis, of hij was even weg en zou binnen enkele minuten weer op de stoep staan.

Frank stak zijn hoofd naar binnen en keek naar de houten vloer die doorliep in de kamer. Naar de witte keukenkastjes en een aanrecht vol kopjes en borden. Hij trok de deur helemaal open en liep naar binnen.

‘Hallo, politie, is daar iemand?’ riep hij. Het bleef stil in het huis.

Hij liep door de keuken naar het aanrecht. In de gootsteen lag het mes dat ontbrak bij Sara’s messenblok. Voordat Frank naar Eric was gereden, was hij naar Sara’s appartement gegaan. Sara was met messteken om het leven gekomen en een paar collega’s van Forensische Opsporing hadden ook in haar keuken sporen verzameld. Het was vrij duidelijk wat ze daar aantroffen: een halfleeg flesje bier, een glas water, en een gapend gat in het messenblok. Een openstaande deur naar het balkon en een openstaande voordeur. Het verhaal klopte exact met wat haar onderbuurvrouw had verteld.

Frank bekeek het mes. Het was een vleesmes van roestvrij staal en het bestond uit één deel. Het lemmet was groot, zo’n twintig centimeter. Het zou Sara’s lijf dwars kunnen doorboren. De dop van de fles bleekmiddel die naast het mes stond, was eraf geschroefd en lag op het aanrecht. Hij keek ernaar. Terwijl hij zich inbeeldde hoe dit mes Sara doorboorde, werd hij opgeschrikt door voetstappen op de trap.

Even bedacht hij dat het beter was om weer door de keukendeur naar de tuin te lopen, maar tegelijkertijd besefte hij dat het weinig zin had. Hij hoorde de doffe dreunen op de trap, bleef staan en zette zich schrap voor de confrontatie. Hij zag de klink van de tussendeur tussen de gang en de keuken naar beneden gaan. Frank draaide zijn lichaam naar de deur, spreidde zijn benen iets en legde zijn hand op zijn wapen.

29

Femke werd kreunend wakker van een schelle toon die ze niet direct kon plaatsen. Op de tast zocht ze waar het geluid vandaan kwam. Toen het geluid ophield, besefte ze dat het haar telefoon was. Ze haalde het apparaat onder haar bed vandaan en keek op het scherm. Ze zag dat Frank haar gebeld had en schrok ervan hoe laat het was. Haastig gooide ze haar benen over de rand van haar bed en stond op. Het werd direct zwart voor haar ogen en ze liet zich weer vallen. Met haar handen greep ze naar haar hoofd in een poging het bonken te stoppen. Ze draaide haar hoofd naar rechts, Timor keek haar slaperig aan.

‘Timor, we hebben een probleem.’

Hij keek verdwaasd om zich heen. ‘Hoe laat is het?’

‘Kwart over negen.’

‘Dat meen je niet! Waar is mijn telefoon?’

‘Geen idee, maar ik moet opschieten,’ zei Femke en ze stond weer op. Dit keer bleef ze staan. Ze trok haar kledingkast open en haalde ondergoed uit een la.

Timor liep naar de spijkerbroek die naast het bed lag en trok hem aan. Hij zocht in zijn zakken en vond zijn telefoon. ‘Chantal heeft me drieëntwintig keer gebeld,’ zei hij.

‘Bedenk jij maar een goed excuus voor die meid van je, bedenk ik er een voor Frank,’ zei Femke terwijl ze haar shirt onhandig over haar hoofd trok. ‘Of ben je creatief vandaag en weet je er twee?’ Ze keek Timor plagend aan voor ze naar haar woonkamer liep.

In de gang vond ze haar slip en bh. Op de bank lagen haar broek en haar shirt. Er stonden twee lege wijnflessen op de tafel. De kringen van de rode wijn hadden vlekken achtergelaten op het hout. Naast de bank lag een fles Limoncello.

Langzaam kwam de avond terug. Timor was na zijn dienst naar haar huis gekomen. Hij had nog een keer het excuus ‘overwerken’ gebruikt voor Chantal. Timor en zij hadden samen gegeten. Daarna waren ze op de bank beland en was het met één glaasje Limocello begonnen. Maar ze zag nu dat de fles halfleeg was. Dat verklaarde meteen waarom ze zo kotsmisselijk was.

Femke graaide in haar EHBO-doos en vond de pillen die ze ooit in België had gekocht en die magisch waren tegen dit gevoel. Ze had expres nooit op het etiket gekeken omdat ze bang was dat er dezelfde extracten in zaten als in xtc en dat ze daarom in Nederland niet te koop waren. Ze goot eerst een glas water naar binnen en legde daarna een pilletje op haar tong. Ze graaide een banaan van de fruitschaal en zocht haar autosleutels.

‘Timor?’ riep ze richting de slaapkamer. Hij stak zijn hoofd om de hoek van de deur en keek haar aan.

‘Weet jij waar mijn shirt is?’ vroeg hij.

‘Hier, gek,’ zei Femke terwijl ze het van de grond raapte en naar hem toe gooide.

Haar telefoon ging nog een keer over, maar ze nam niet op. ‘Ja, Frank. Ik kom eraan,’ prevelde Femke hardop. Ze pakte haar sleutels en deed haar pistool om. Ze trok een dunne trui over haar shirt zodat het wapen niet direct opviel.

‘Ik ga naar het huis van die Eric Langedoorn. Frank wacht al een kwartier op me. Je laat jezelf wel uit hè. Er ligt vast nog wat te eten in de keukenkasten, trek ze maar open,’ zei Femke.

‘Ik ga meteen door naar het bureau. Zie ik je vanmiddag?’ vroeg Timor.

‘Vast wel,’ zei Femke. ‘Later, lekker ding!’ riep ze terwijl ze de voordeur achter zich dichttrok en de trap afliep naar haar auto. Een prima bak, als je het gerammel niet meetelde zodra de teller hoger kwam dan 120. Haar lichaam rook nog naar alcohol en naar seks en ze hoopte vurig dat Frank dat niet zou opmerken.

Terwijl ze de sleutel omdraaide, vroeg ze zich af of ze wel mocht rijden. Ze voelde zich niet helemaal nuchter. Toch reed ze de straat uit.

Eric woonde in Noord en om daar te komen moest ze eerst de binnenstad door om de IJ-tunnel te bereiken. Een verkeerslicht sprong op rood en ze ging langzamer rijden. Femke keek naar het pleintje bij een basisschool bij haar op de hoek van de straat en zag kinderen spelend en krijsend in de zandbak zitten.

Voor het verkeerslicht stopte ze de auto en klapte haar zonneklep open. Ze keek in het spiegeltje. ‘Jezus Fem, wat zie je eruit,’ zei ze tegen zichzelf. Uit het dashboardkastje pakte ze een rol mascara en kleurde haar wimpers. Ze kneep in haar wangen en sloeg zichzelf in het gezicht om wakker te worden.

Ze trapte het gaspedaal in toen ze het licht op groen zag springen en remde meteen weer af omdat ze bijna op de auto voor haar knalde. De vrouw keek Femke over haar schouder een moment in paniek aan. Femke stak haar hand op als verontschuldiging en wachtte tot de auto optrok.

‘Nu doe je weer normaal De Vries,’ Femke sprak zichzelf vermanend toe. Ze draaide haar raampje open en liet de frisse lucht haar auto binnenstromen. Ze zette de radio aan en neuriede mee met de muziek om zich wat meer te ontspannen.

Vijftien minuten later parkeerde ze haar auto in de straat, een paar plaatsen achter Frank. Bij het uitstappen trok ze haar truitje recht. Frank had zijn telefoon niet meer opgenomen toen ze hem in de auto had teruggebeld. Maar de laatste keer dat ze hem niet had kunnen bereiken had hij zijn telefoon uitgezet, dus echt zorgen maakte ze zich niet. Vanaf een afstandje zag ze dat hij niet meer in zijn auto zat. Haastig liep ze ernaartoe en keek naar de lege bestuurdersstoel. Op het briefje waar ze het adres op had gekrabbeld zag ze dat Eric op nummer 15 woonde. Haar ogen scanden de deuren. De rijtjeshuizen waren vrij klein, fantasieloos en met beton afgewerkt.

Bij nummer 15 bleven haar ogen hangen. Zag ze het nou goed? De voordeur stond op een kier. Ze stopte haar sleutels in haar broekzak terwijl ze over de stoep naar het huis liep. Met steeds fermere passen kwam ze dichterbij. Door het raam aan de voorkant van het huis zag ze niemand. Femke duwde de deur verder open en kwam in een gang met een witte muur vol gaatjes. De afdrukken van verwijderde fotolijstjes waren duidelijk zichtbaar.

‘Hallo? Politie, is daar iemand?’

Er kwam geen respons. Femke liep de gang in en legde haar hand op de kolf van haar pistool. Ze liep de deur naar de woonkamer door. Zoals verwacht was er niemand. Tegen de muur stond een bank, er lag een grijs pluche vloerkleed op de grond en er lagen een paar vakbladen op tafel, zag ze terwijl ze met haar pen de bovenste van de stapel duwde. Het waren een paar edities van het laboratoriummagazine C2W en van een blad dat Life Sciences heette. Een pientere jongen die Eric, dacht ze. Op het tafeltje lag een dun laagje stof en er mocht weleens een raam opengezet worden. Ook in de keuken was het stil, op het aanrecht stond een stilleven van vuile vaat.

Femke liep de keuken in en zag in de gootsteen een groot mes liggen. Ze keek naar het messenblok, dat was compleet.

‘Hallo?’ Ze probeerde het nogmaals. Om zeker te weten dat er niemand thuis was, liep ze terug naar het halletje en ging ze de trap op. Boven waren twee kleine kamers. Eén werd gebruikt als slaapkamer. Het bed was niet opgemaakt, kleren lagen verspreid op de grond. De wasmand die in de badkamer stond was overstroomd met kleren. In een andere kamer zag ze dozen staan. Deze kamer werd duidelijk niet vaak gebruikt.

Femke liep weer terug naar beneden en vroeg zich af waar Frank was. Ze pakte haar telefoon uit haar broekzak en probeerde hem opnieuw te bellen. Toen ze weer zijn voicemail kreeg, begon ze zich zorgen te maken.

Buiten in de voortuin keek ze om zich heen. Wat nu? Ze liep de straat uit en zag aan het einde een klein stukje groen, waar een verloren schommel en een wipkip stonden. Het deed wat troosteloos aan. Alsof dit het beste was dat de buurt te bieden had. Op het bankje aan de rand van de zandbak zat een moeder met een kinderwagen. Ze boog zich over de wagen en stopte stukjes brood in de mond van haar kleintje. Femke liep op de vrouw af.

‘Sorry dat ik u stoor, maar heeft u net twee mannen voorbij zien komen?’

De vrouw keek op van haar kinderwagen. Ze had haar bos krullen naar achteren gebonden met een elastiekje.

‘Nog geen vijf minuten geleden liepen twee mannen door de straat,’ zei ze terwijl ze Femke aankeek.

‘Kunt u ze voor me beschrijven?’ vroeg Femke.

De vrouw sloeg haar armen over elkaar. ‘Ze liepen gejaagd. Een jonge man voorop. Hij had blond halflang haar en woont hier in de wijk. Ik zie hem wel vaker op zijn brommer door de buurt rijden. Hij is veel weg. Maar af en toe hoor je dat kreng ’s nachts door de straat scheuren. Vooral als we in de zomer de ramen open hebben is dat irritant. En kleine Iza hier,’ ze aaide liefkozend de peuter met bruine krullen die in de kinderwagen voor haar zat, ‘slaapt nogal licht en wordt wakker van die herrie. Dan zet ze het op een gillen.’ Ze duwde zuchtend een krul onder het elastiekje.

Femke knikte ongeduldig. ‘En wie was er bij hem?’

‘En man van eind veertig met grijzend haar en een bierbuikje. Hij droeg een spijkerbroek die een maat te groot voor hem was en een geruit overhemd.’

Dat klonk als Frank, dacht Femke.

‘Ze keken naar elkaar. Nu ik erover nadenk was het best een raar tafereel. De jongen uit de straat, ik weet even niet meer hoe hij heet, liep voorop,’ ging de vrouw verder, ‘hij liep achteruit met zijn handen beschermend voor zich. Maar ja, ik heb niet erg goed op ze gelet, moet ik je bekennen.’

‘Maakt niet uit. In welke richting liepen ze?’ Het kwam er gejaagder uit dan Femke wilde, maar ze besefte heel goed dat een van de twee goed in de problemen zat. En ze wist nog niet of het Eric was of Frank. Nog voor ze verder iets kon zeggen, hoorde ze een luide knal. Het was overduidelijk een pistoolschot.

‘Wat was dat?’ De jonge vrouw begon spontaan te trillen. Ze wierp zich als een leeuwin voor haar welp.

‘Mevrouw, ik raad u aan direct naar huis te gaan en uw deuren te sluiten. Op welk nummer woont u?’

‘28,’ antwoordde de vrouw stotterend. ‘Ik… Was dat wat ik denk dat het was?’

‘Ga nu naar huis,’ zei Femke terwijl ze al in de richting sprintte waar het schot vandaan was gekomen.

Ze rende de straat uit en kwam uit op de NDSM-werf, een industrieterrein met grote open ruimtes en verschillende loodsen. Plotseling hoorde ze een schreeuw die overging in een wanhopige gil. Ze rende naar de eerste loods en stak haar hoofd naar binnen. Afgezien van een oude hijskraan was deze helemaal leeg. Ze hoefde niet lang na te denken waar het geluid vandaan was gekomen, een tweede schot klonk ditmaal akelig dichtbij. Hijgend zoog ze een teug frisse lucht naar binnen, draaide zich pijlsnel om en rende zo hard ze kon naar de tweede loods. Ze greep naar haar vuurwapen en richtte naar binnen. Met één oog dichtgeknepen keek ze over de loop, recht in de ogen van Frank. Ze zag geen angst in zijn ogen, maar woede. Toen hoorde ze nog een schot.

30

Frank had de trekker overgehaald. Hij keek Femke aan met een gespannen, ontwijkende blik. Zijn pistool zat nog vastgeklemd in zijn hand. Met gestrekte armen richtte hij op Eric. Die lag op de grond. Hij huilde. Zijn adem kwam in snelle, onregelmatige schokken uit zijn keel.

Femkes pistool was op Frank gericht. Langzaam liep ze naar hem toe. Frank knipperde met zijn ogen. Het zweet gutste van zijn voorhoofd.

Het was warm in de loods. Het zonlicht scheen diffuus door de met vuil bedekte ramen. De lucht was bedompt. In een hoek stond een klein hokje, dat waarschijnlijk vroeger de controlekamer was geweest. Alle ramen waren kapotgeslagen en de muren zaten vol met graffiti.

Eric Langedoorn lag recht onder een grote haak die aan het plafond hing. Op het oog zag ze bij hem geen wapen. Al wist ze dat je daar nooit van uit kon gaan.

‘Frank, wat is er gebeurd?’ Femke keek hem indringend aan, maar Frank stond nog als versteend op twee meter afstand van Eric.

‘Frank, laat je wapen zakken.’

Langzaam gingen Franks armen naar beneden. Hij schudde iets met zijn benen om ze uit de verstijfde houding te krijgen. Daarna stopte hij zijn pistool terug in de holster. Hij wreef ongemakkelijk in zijn handen. Het zweet van zijn hals had een donkere streep achtergelaten op de boord van zijn blouse.

Femke stopte haar wapen met trillende handen terug in haar holster.

‘Hij kneep mijn keel dicht, ik kreeg geen lucht meer. Ik dacht echt dat ik er was geweest. Ik moest wel schieten. Ik…’ Hij begon te stamelen. Femke wist even niet waar ze haar aandacht op moest vestigen. Op Frank, haar collega met wie ze meer dan een jaar samenwerkte bij de recherche, met wie ze tientallen zaken had gedraaid en die hevig in shock voor haar stond of op Eric Langedoorn, die kermend tussen de scherven op de grond lag. Frank keek haar aan met ogen vol ongeloof. Ze besloot dat het met hem wel goed was en liep naar Eric.

Rondslingerende glasscherven knerpten onder haar schoenzolen. Ze boog zich over Erics lichaam. Het huilen was overgegaan in zacht gejammer. Ze zag een spier bewegen in zijn mondhoek. Zijn ogen draaiden weg. Zijn ademhaling was schokkerig. Femke bukte, legde haar vingers in zijn hals en voelde een zwakke hartslag.

Reanimeren had geen zin, ze moest druk op de wonden uitoefenen. Ze keek waar Frank hem had geraakt. Erics ene been lag bewegingloos op de grond. Een diep gat was zichtbaar in zijn bovenbeen. Ze wist niet of de kogel er helemaal doorheen was gegaan, maar het was overduidelijk dat zijn spier geraakt was waardoor hij zijn been niet meer kon bewegen. Een andere kogel was in zijn buik terechtgekomen. Het was de vraag welke organen waren beschadigd en hoeveel inwendige bloedingen hij had.

Ze zag maar twee kogelgaten, terwijl ze duidelijk drie schoten had gehoord. Dat kon betekenen dat Frank een keer had gemist, of dat Eric gewond was op een plek die Femke op dit moment niet kon zien.

Femke ging naast het lichaam van Eric zitten, trok haar trui uit en drukte die op de wond op zijn buik. Uit haar broekzak pakte ze haar diensttelefoon, belde de meldkamer en vroeg om een ambulance. Meteen daarna belde ze Thomas en legde de situatie uit. Aan de andere kant van de lijn klonk een vloek. Thomas kwam er direct aan, waarschijnlijk met de jongens van de Rijksrecherche op zijn hielen.

Eric ademde zwaar, hij zoog de bedompte lucht in de loods naar binnen en liet het tussen zijn lippen ontsnappen. Femke keek naar zijn gezicht, zijn armen en benen. Zijn helderblauwe ogen waren omringd door lange, donkere wimpers. Het leek bijna of hij mascara op had. De blik in zijn ogen was levenloos naar het plafond gericht.

Ze zocht oogcontact met Frank. Hij stond als verankerd op dezelfde plek. Femke wist niet wat ze van de situatie moest denken. Wat was er precies gebeurd? Was dit noodweer? Ze kon gewoon niet geloven dat Frank bewust iemand zou neerschieten als hij zelf niet in gevaar was geweest. Maar Eric had geen wapen bij zich.

In de verte hoorde ze de sirenes naderen. Ze werden steeds luider tot ze voor de deur stopten.

‘Twee schoten, mogelijk drie. Eén in zijn bovenbeen, één in zijn buik,’ zei Femke toen de ambulancebroeder en de chauffeur naar haar kwamen toegesneld.

‘En hij?’ De ambulancebroeder knikte in de richting van Frank.

‘Mijn collega. Hij heeft geschoten. Ik denk dat hij in shock is.’

‘Wij redden ons wel, ga jij maar naar hem toe. Een tweede ambulance is onderweg.’

Femke liep naar Frank. ‘Frank, wat is er gebeurd?’

Frank reageerde niet en ontweek haar blik.

Femke ging recht voor hem staan. ‘Frank, praat met me. De Rijksrecherche komt zo binnendraven, vertel me wat er is gebeurd.’

‘Ik zeg niks. Als ik het vertel, ben jij medeplichtig. Ik wil je niet in moeilijkheden brengen.’ Hij zei het terwijl hij haar blik ontweek en naar de deur van de loods staarde.

‘Verdomme Frank, ik ben sowieso medeplichtig. We zouden Eric samen aanhouden. Waarom ben je alleen naar binnen gegaan?’

Langzaam begon hij te praten en gaf antwoord op haar vragen. ‘Ik stond in de keuken toen Eric binnenkwam,’ fluisterde Frank.

‘Wat deed je daar?’

‘De deur was niet op slot,’ zei hij, om er meteen achteraan te zeggen: ‘Ja, het was onrechtmatig binnentreden van een woning.’

‘Waarom ben je naar binnen gegaan?’

‘Ik zag dat keukenmes liggen en werd de woning binnengezogen. En toen stond Eric daar.’ Hortend en stotend vertelde Frank zijn verhaal. ‘We kregen ruzie en liepen de gang in, de straat op. We liepen, we renden en ineens stonden we in de loods.’

Voor Frank zijn verhaal kon afmaken, stormde Thomas binnen. Hij keek om zich heen en nam de situatie in zich op. De ambulanceverpleegkundigen tilden Eric op een brancard. Thomas liep op Frank en Femke af.

‘Femke, ik wil dat je nu naar buiten loopt. Je wisselt geen woord meer met Frank. Frank, jij blijft even staan.’

Femke wist dat ze Frank voorlopig niet meer zou spreken. Ze gaf hem een klein kneepje in zijn schouder en liep naar de uitgang van de loods, achter de ambulancebroeders aan.

‘Gaat hij het halen?’ vroeg ze.

‘Misschien, maar het ziet er niet goed uit.’ Ze tilden de brancard behendig de auto in. Eric was aangesloten op een infuus met vocht. Ze hadden hem stevig vastgebonden. Hij had zijn ogen gesloten. Zijn gezicht zag lijkbleek. Voor Femke nog iets kon zeggen, sloot de ambulancebroeder de deur.

‘Naar welk ziekenhuis brengen jullie hem?’

‘BovenIJ, dat is het dichtstbij.’

De tweede deur klapte dicht en de ambulance draaide langzaam de weg op en zette daar het zwaailicht en de sirene aan.

Op het moment dat Femke alleen voor de loods stond, werd ze bevangen door een onzeker gevoel, alsof ze even niets meer van deze dag begreep. Ze zag dat twee auto’s het industrieterrein in een noodvaart op kwamen rijden. De Rijksrecherche, dacht ze. Ze staarde even voor zich uit.

Toen liep ze terug naar de deur waar ze wachtte tot Thomas klaar was met Frank. Ze waren in een hevig gesprek verwikkeld. Frank had zijn spraakvermogen weer teruggevonden. Femke bekeek het tafereel van een afstandje. Tot ze een stap opzij moest zetten voor de vrouw van de Rijksrecherche. Die liep langs haar heen de loods in. Ze was mollig. Haar haar zat vastgebonden in een slordig staartje achter op haar hoofd. Ze liep op Frank en Thomas af. Alles wat Frank daarna zei schreef ze druk pennend op. Dit was nog maar het begin van het gesprek. Een eerste kennismaking. Daarna zou Frank nog zeker vijf keer doorgezaagd worden over dezelfde gebeurtenis. Met telkens een andere invalshoek zouden ze vragen naar het moment dat hij had besloten naar binnen te gaan. Hij zou alles van seconde tot seconde moeten omschrijven. Hoe de gang eruitzag, hoe het rook, wat hij dacht. Elke stap die hij had gezet zou worden geanalyseerd. Er zou een sporenonderzoek komen. Hij zou zijn dienstwapen moeten inleveren en zou met niemand van zijn collega’s mogen praten. Hij moest zijn verhaal op orde krijgen.

Het was duidelijk dat Frank de trekker had overgehaald. Een politiekogel was in het lichaam van Eric verdwenen, de andere lag op de plek waar de ambulancebroeders hem hadden opgetild. Forensische Opsporing zou zo wel komen om de sporen veilig te stellen. Ook hier zou een analyse worden gemaakt. Alles zou naar het NFI worden gebracht.

Als Frank schuldig werd bevonden van onrechtmatig handelen, mocht hij zijn wapen inleveren en zijn penning zou hij voorlopig kunnen opbergen in zijn nachtkastje.

En zij. Wat zou er met haar gebeuren? Ze was niet op de afgesproken tijd bij Erics huis geweest. Als Franks partner had ze er moeten zijn. Ook daar zouden vragen over komen.

‘Femke, loop je met me mee?’

Femke schrok van de plotselinge aanraking op haar schouder.

De vrouw van de Rijksrecherche keek haar vriendelijk aan. ‘We gaan terug naar het bureau, dan wil ik daar graag jouw verhaal horen.’

‘Ja, is goed. Mijn auto staat verderop in de wijk.’

‘Die komt later wel, ik wil graag dat je met mij meerijdt.’

Femke knikte. Ze liep gedwee achter de vrouw aan en stapte naast haar in de auto.

31

‘Erica, alsjeblieft,’ smeekte Femke. ‘Eén blik in het rapport.’

Even aarzelde Erica, maar toen zei ze: ‘Fem, dat kan ik echt niet doen. Niet na alles wat er is gebeurd.’

‘Ik beloof het, ik hou de informatie voor mezelf.’

Erica schudde haar hoofd. ‘Dan nog, ik doe het liever niet.’

‘Femke.’ Thomas stak zijn hoofd om de hoek van de deur. Ze had een afspraak met hem en ze verheugde zich er niet op. ‘Loop je met me mee?’

Er waren vijf dagen verstreken sinds Frank Eric had neergeschoten. Forensische Opsporing had de loods uitgekamd. Eric was meteen naar het ziekenhuis gebracht. De artsen hadden de politiekogel uit zijn lichaam gehaald. Een DNA-onderzoek volgde, maar het was helder wat er was gebeurd en de persconferentie was inmiddels ook al geweest.

Omdat Femke Franks partner was, werd ook zij vijf dagen gehoord door de Rijksrecherche. Ze hadden haar compleet doorgezaagd en ze voelde zich helemaal gesloopt. Toch bleef iets knagen, want voor Femkes gevoel waren er nog eindeloos veel onbeantwoorde vragen.

‘Hoe is het met Eric?’ vroeg ze aan Thomas toen ze ging zitten.

‘Die ligt nog steeds in een coma in het ziekenhuis. Hij is niet opgegeven, maar hij is zwaar gewond geraakt. We wachten af hoe en wanneer hij uit het coma ontwaakt.’

Femke knikte. Ze was van het onderzoek afgehaald en moest het doen met de informatie uit de pers. De media waren er razendsnel achtergekomen dat Sara en Eric een stel waren geweest. Nog voordat de persvoorlichters van de politie een persbericht hadden opgesteld over het schietincident van een agent, hadden de journalisten als een roedel hongerige wolven aangebeld bij de buren van Eric. Twee cameraploegen hadden drie dagen voor de deur van Sara’s vader gepost tot hij naar buiten was gekomen en met tranen in zijn ogen had gevraagd of ze alsjeblieft wilden weggaan. Dat beeld was door verschillende kanalen op tv uitgezonden. En Femke had alle informatie opgezogen.

‘Hoe gaat het met je?’ vroeg Thomas. ‘Heb je de verhoren overleefd?’

‘Die waren heftig, ja. Ik ben blij dat ze voorbij zijn,’ antwoordde ze.

‘Laten we snel ter zake komen,’ zei Thomas. ‘Je weet waar dit gesprek over gaat?’ Femke knikte en keek hem aan zonder iets te zeggen.

‘Femke, hoe kon je dit doen, een affaire met Timor? Je weet dat ik een relatie op de werkvloer niet kan accepteren.’

‘Ik weet het,’ zei Femke. ‘Maar het gevoel is gewoon te sterk. Ik kon er niks aan doen.’

‘Ik heb jullie allebei graag in mijn team, maar je snapt dat dit geen werkbare situatie is. Het is hij eruit of jij eruit,’ verduidelijkte hij.

Femke veegde haar tranen uit haar ogen. ‘Ik zal het team verlaten,’ fluisterde ze.

‘Heb je dat met Timor overlegd?’ Thomas boog over de tafel naar voren.

‘Nee, maar het is beter zo.’

‘Heb je hier heel goed over nagedacht?’

‘Ja.’ Ze keek hem met betraande ogen aan. ‘Ik ga.’

‘We vinden wel een passende overplaatsing voor je,’ zei Thomas. ‘Je beschikt over goede kwaliteiten, Femke. Binnenkort komt er een vacature vrij bij de recherche in Oost, ik kan iets voor je regelen.’

Femke knikte.

‘Tot die tijd blijf je gewoon hier zitten.’ Hij gaf haar een klopje op haar schouder en stond op.

‘Thomas,’ zei Femke, ‘kan ik niet wat nuttigere dingen doen dan dossierkasten opruimen en mappen nummeren?’

‘Voorlopig niet,’ antwoordde hij. ‘Sorry, ik kan je nu niet op een zaak zetten. Wacht eerst het rapport van de Rijksrecherche even af.’ Thomas liep de kamer uit en liet de deur open staan.

Femke liep naar het toilet. Daar maakte ze een kommetje van haar handen en verfriste met het koude water haar gezicht. Het enige voordeel was dat ze voorlopig op het bureau kon rondlopen en dat ze in ieder geval in dezelfde ruimte was als Erica, dacht ze.

Femke had al het papierwerk voor de moorden op Marcel en Sara bijgehouden en had samen met Frank het dossier gemaakt. Toen Femke van het onderzoek was gehaald had Erica haar taken overgenomen. Zij moest alle nog ontbrekende informatie verzamelen voor de Rijksrecherche. Die onderzocht het schietincident van Frank.

Erica was bij de sectie op Sara geweest. Femke was nieuwsgierig, maar de details werden niet meer met haar besproken. Dat kon nu veranderen. Erica ging even naar buiten om sigaretten te halen, zei ze. Thomas had Frank meegenomen voor een gesprek en Timor en Rachid waren weg naar een nieuwe zaak. Femke wist niet of Erica het volledige dossier per ongeluk of expres op haar bureau had laten liggen, maar dit was waarschijnlijk haar enige kans om meer informatie te krijgen over de zaak. Omdat het onderzoek inmiddels een driedubbele moord betrof, waren alle dossiers samengevoegd. Het was een enorme stapel papier. Femke pakte nonchalant het hele dossier van Erica’s bureau en liep terug naar haar eigen plek.

Ze bladerde snel door de informatie. Omdat ze zelf het dossier van Marcel Grotenbroek had samengesteld wist ze precies tot hoever ze was gekomen. Ze las vluchtig de eerste papieren en zag dat het DNA-onderzoek binnen was. Dat wees uit dat het bloed op de muur van Marcels slaapkamer inderdaad van Emilia Akerlund was. Tijdens de sectie was gebleken dat een stomp voorwerp haar hoofd zo hard had geraakt, dat ze eraan was overleden. Sara had beweerd dat het statief van Marcel de dodelijke klap moest hebben veroorzaakt, maar dat statief hadden ze nooit kunnen vinden. Wat ze inmiddels wel wisten, is hoe Emilia in de gracht terecht was gekomen. Timor en Erica hadden uitgebreid met Marcels buurman gesproken. Hij had weliswaar een biertje te veel op gehad, maar hij had verklaard dat hij Marcel in de nacht van 13 april iets haastig achter in zijn auto had zien leggen, las Femke in de getuigenverklaring. Snel las ze verder: ‘Marcel maakte een verwarde indruk en scheurde weg.’ Haar ogen vlogen over de regels toen ze las dat parkeerbeheer Marcels auto had weggesleept omdat hij onder een viaduct geparkeerd stond op een industrieterrein en de parkeerwachters niet nog meer parkeerbonnen onder zijn ruitenwisser wilden leggen. Forensische Opsporing had de auto opgehaald bij het depot en onderzocht. In de kofferbak vonden ze haren van Emilia. De grote onbeantwoorde vraag was het waarom. Waarom had Marcel Emilia vermoord? Was het omdat Sara hem ’s nachts had laten schrikken? Of was ze eerder wakker geworden dan gepland en was Marcel daarvan geschrokken? Misschien had ze wel ineens achter hem gestaan. Femke wist het niet. En het maakte in principe ook weinig meer uit, want voor ze het eerste dossier dichtsloeg zag ze een kopie van artikel 69 uit het Wetboek van Strafrecht. Ze had nog net kunnen lezen: ‘Het recht tot strafvordering vervalt door de dood van de verdachte.’

Femke liep naar de deur en keek de gang in. Alle deuren van de andere kamers waren gesloten. Ze deed de deur van hun kamer op een kier en bladerde door het dossier van Sara. Ze stopte bij het rapport van Forensische Opsporing. Erica had het conceptverslag vervangen door een uiteindelijk rapport. Met een marker had ze enkele zinnen in het verslag opgelicht. Femkes ogen schoten over de regels. De schoenafdruk die FO had gemaakt in de tuin van Marcel was een maat 38 geweest en was smal. Erica was erachter gekomen dat Sara maat 38 had, maar na een onderzoek van haar schoenen konden ze geen match maken met de afdruk die de FO in Marcels tuin had gemaakt.

Femke vroeg zich af wat er precies was gebeurd, die avond in de tuin bij Marcel. Maar tijd om na te denken had ze nu niet. Elk moment kon er iemand binnenlopen, dus bladerde ze snel door. Bij het sectieverslag stopte ze. Ze duwde de cd met de foto’s in de gleuf van de computer. Als je eenmaal in de koelcel ligt, gaat het niet meer om je voor- en achternaam, het gaat om je nummer en een stel streepjes die je nieuwe identiteit vormen. Daarachter ligt jouw lichaam, verstopt in een glanzend witte lijkzak. De rits vakkundig dichtgemaakt met een blauw geseald slot van de politie, zoals op de eerste foto goed te zien was. Op de volgende foto zag Femke Sara. Ze lag op haar rug op de tafel, haar rechterhand op haar buik, haar linker op haar heup. Haar gezicht was naar rechts gevallen. Haar linkeroog was nog open en staarde de ruimte in. Ze hadden haar zwart kanten bh losgeknipt, die lag met de bandjes over haar schouders nog achter haar rug. Ze had een soort legging aan en om haar enkel zat een wit bandje, met weer dat nummer. Het leek alsof ze in een opengeritste slaapzak lag. Op de volgende foto was op het witte bandje ingezoomd; het nummer was er met pen opgeschreven. De snijder was een man met een tatoeage op zijn arm en een gouden ketting om zijn nek. Hij trok aan Sara’s arm om haar op haar zijkant te leggen. Haar ene voet was licht over haar andere gevouwen. Als je de omgeving wegdenkt, zou het zo kunnen zijn alsof ze op haar zij ligt te slapen. Maar Sara’s hoofd bleef door de lijkstijfheid rechtop staan, dat maakte dat ze een onnatuurlijke houding had. Lijkvlekken waren zichtbaar op haar rug.

Bij de sectie van Marcel had ze zonder veel emotie naar het schouwspel kunnen kijken, maar dit was anders. Ze had Sara ontmoet, in haar ogen gekeken en de foto’s op haar Facebookprofiel gezien. Ze had haar zien bewegen, ze wist hoe haar stem iets was overgeslagen tijdens het verhoor en hoe ze langzaam bezweet raakte tijdens de ondervraging.

Op deze foto was Sara in haar onderbroek. Haar benen iets uit elkaar, haar puntige borsten naar het plafond gericht en haar ene oog nog steeds open. In haar buik gaapten de wonden van de steekpartij. Neergesabeld als een dier, platgelegd, de mond gesnoerd.

Femke schrok van de foto die volgde. Het was een close-up van haar hoofd. Haar lippen weken iets van elkaar, het mondvocht was verhard, klonten snot kwamen uit haar neusgaten en dropen langs haar wang. Haar linkeroog staarde de ruimte in, haar rechteroog was dik en zat dicht. Dit was een gezicht van een jonge vrouw uit wie alle leven was verdwenen. Alsof de ziel in een paar ogen zit. Helemaal toen haar ooglid op de volgende foto met een tang omhoog werden gehouden en de pupil Femke recht aanstaarde. Het oogwit was doordrongen met rode aders.

‘Iew,’ Femke kon een kreet niet onderdrukken. Snel keek ze om zich heen. Ze was nog steeds alleen in de kamer. Als iemand haar nu zou betrappen, wist ze niet wat de gevolgen zouden zijn.

Ze scrolde vluchtig door de sectiefoto’s en bleef even hangen bij de afbeeldingen van Sara’s schedel en hersenen. De kleine hersenen lagen als een keurig breipatroon in elkaar geweven onder de grote hersenen. Op de volgende foto was haar hersenstam in stukken gesneden.

‘Dit ben jij, Sara,’ fluisterde Femke naar het beeldscherm. ‘Je hele zijn in zeven witte plakjes.’

Ook door de foto’s met de maaginhoud en de samples die op kweek gezet gingen worden bladerde ze snel heen. Ze was even stil toen ze een deur hoorde dichtslaan op de gang. Toen de stemmen steeds luider werden, haalde ze snel de cd uit de computer en stopte hem terug in de hoes. Ze las gehaast de bevindingen van de schouwarts.

Er stond geen nieuwe informatie in. Toch was het raar dat de feiten zo klinisch waren beschreven dat het amper overeenkwam met de Sara die Femke had ontmoet. Femke had een levendige, jonge vrouw gezien. Ze had een vriendelijke uitstraling gehad. Sara had lange wimpers en een onschuldige blik. Maar dat stond niet in het rapport. Voor haar stonden de feiten. Sara’s lichaamsgewicht: 61 kilo. Haar lichaamslengte: 1.71 meter. Sara’s hart woog 270 gram en haar rechterlong was 80 gram zwaarder dan die aan de linkerkant. Haar nieren wogen samen 310 gram en haar hersenen 1490 gram.

Femke moest denken aan de argeloze wijze waarop Sara een pluk haar achter haar oor had gestoken. Ze had de afschuw in haar ogen gezien toen ze de naaktfoto van zichzelf bekeek. Sara had gelogen over de laatste keer dat ze Marcel Grotenbroek had gezien, maar Femke kon het haar niet kwalijk nemen. Ze wist niet hoe zij zou reageren als ze verkracht zou worden. Het enige wat ze niet begreep is waarom Sara niet had gehandeld toen ze getuige was van de moord op Emilia. Ondanks dat ze misschien bedreigd werd door Marcel of zelf wraakgevoelens had, dit had ze moeten melden.

Het gesprek op de gang werd steeds beter verstaanbaar. Ze had niet veel tijd meer. Femke vermande zich en keek nog één keer in de map voor ze hem dichtsloeg. Bij de woorden ‘transport’ en ‘plaatsing van het stoffelijk overschot’ stokte haar adem. Sara en Femke scheelden maar een paar jaar en misschien kwam het daardoor dat het stuk tekst in het rapport zo ijzig op haar overkwam. Haar ogen vulde zich met tranen en ze slikte er één weg toen ze las: het stoffelijk overschot arriveerde om 02.15 uur en werd geplaatst in koelcel 6, waarna deze werd verzegeld met nummer 30589. Het stond er zo koel, zo objectief. Femke huiverde bij het idee dat ze nu bij een temperatuur van vijf graden in een koelcel van het mortuarium lag.

De voetstappen waren nu bij de deur en ze herkende de stemmen. Razendsnel klapte ze het dossier dicht en legde het terug op Erica’s bureau. Femke zat net weer achter haar computer toen Frank en Thomas binnenkwamen. Koelcel 6, het woord spookte door haar hoofd terwijl ze naar haar scherm staarde waar geen enkel document op geopend stond.

‘Heb je nog genoeg werk, Femke?’ vroeg Thomas.

‘Ja hoor,’ ze probeerde haar stem zo gewoon mogelijk te laten klinken en rommelde wat in haar tas zodat het leek alsof ze ergens naar op zoek was.

De aandacht werd afgeleid door Erica, die met de vrouw van de Rijksrecherche binnenkwam. ‘Ik heb alles voor je klaargelegd,’ zei ze.

De mollige vrouw keek Frank en Femke aan. Ze had een okerkleurig mantelpakje aan en pumps met een lage, vierkante hak.

‘Dag meneer Van Opdam, mevrouw De Vries.’ Ze knikte hen toe en pakte het dossier van Erica aan. Femke reageerde niet, maar draaide haar bureaustoel en volgde met een koude blik de vrouw naar buiten.

32

Frank haalde zijn netste zwarte spijkerbroek uit de kast en trok een donkerblauw overhemd aan. Hij sloeg zijn stropdas om zijn nek en knoopte hem behoedzaam. Vandaag werd Sara begraven. Haar vader had besloten haar terug te halen naar haar geboortestad. Frank moest honderdtwintig kilometer rijden om bij de begrafenis aanwezig te zijn. Maar dat had hij er graag voor over.

Hij kon het onderzoek niet loslaten nadat hij Sara’s ex-vriend had neergeschoten. De Rijksrecherche had daarna als een ware troepenmacht de schietpartij onderzocht. Hij was tijdelijk buiten functie gesteld tot er meer bekend was. Thuis op de bank had hij alle tijd gehad om na te denken.

Voor het eerst in zijn carrière had Frank iemand neergeschoten. Elke nacht beleefde hij het incident opnieuw en werd hij badend in het zweet wakker. Vervolgens staarde hij urenlang naar de klok, maar het eentonige tikken van de secondewijzer kon zijn gedachten niet stilzetten.

Frank had gedacht dat hij moordenaars nooit zou kunnen begrijpen, dat hij ze eeuwig zou najagen, het onrecht zou bestrijden, maar uiteindelijk had hij zonder al te veel moeite de trekker overgehaald. Hij vond het moeilijk om de opluchting die hij voelde toe te laten. Eric had tegen hem gegild in de loods, maar het was onzin wat hij had uitgekraamd. Hij had gezegd dat hij de liefde van zijn leven in een vlaag van woede had bedreigd. Het was nooit zijn bedoeling geweest dat ze over het balkon zou springen en al helemaal niet dat ze zou overlijden. Hij voelde pijn in zijn hart, zei hij toen ze tegenover elkaar in de loods stonden. Frank had zijn wapen al in zijn hand toen Eric hem opeens bij de keel greep.

Ja, hij had het mooi verwoord, dacht Frank. Toen hij Sara’s overlijdensbericht had gelezen was hij een lang stuk gaan wandelen. Haar naam stond met dikke, zwarte inkt in alle kranten waarvoor ze had gewerkt. Hij had twee uur langs het water gelopen. Het was al lang na zonsondergang voor hij terugkeerde naar zijn huis.

Voor het eerst sinds maanden was hij blij geweest dat hij een huis binnenliep waar niemand op hem lette. Daphne lag nog steeds op bed met de gordijnen dicht en Madeleine was de hort op. Frank had een fles jenever uit de kast getrokken en had het kleine glas tot de rand toe volgeschonken. In één teug had hij het glas leeggedronken. Hij negeerde het branderige gevoel in zijn keel en schonk het glas nog een keer vol. Daarna had hij het in de gootsteen gezet en was hij op de bank gaan liggen.

Urenlang staarde hij naar het plafond. Hij kon niks meer. In zijn nek, waar Eric hem had gegrepen, zaten nu rode striemen. Hij wist niet meer op welk moment hij de controle verloren had. De worsteling was razendsnel gegaan. Ze hadden beiden gevochten voor hun levens. Woedend was hij, en teleurgesteld. Vooral in zichzelf. Hij had het bij het goede eind gehad, wat Eric betrof. Dat wist hij zeker. En toch bleef die jongen volhouden dat Frank het verkeerd had begrepen, dat er meer was. Maar wat precies zei hij niet en Frank was pissig geworden van ongeduld. Daarnaast was zijn intuïtie beschaamd. Hij had Sara verkeerd ingeschat. Dat hij haar niet goed had kunnen peilen, had uiteindelijk tot haar dood geleid.

Uit de kast haalde hij het enige colbertjasje dat hij bezat. Hij had het jaren geleden speciaal voor rouw en trouw aangeschaft. Maar als hij het twee keer per jaar aan had, was het veel.

Beneden draaide Daphne de keukenkraan open. De waterleidingen in de muren tikten en kreunden. Uit de keuken kwam het geluid van open- en dichtslaande keukenkastjes. Sinds lange tijd was Daphne uit bed gekomen en had zich aangekleed. Ze was aan het rommelen in de keuken, wat betekende dat er misschien eindelijk betere tijden aan zouden komen.

Frank keek in de spiegel en zag er precies uit zoals hij zich voelde: oud en moe. Terwijl hij de vijftig niet eens was gepasseerd. De man in de spiegel was de afgelopen jaren minstens vijf kilo aangekomen. Zijn buik hing lichtjes over zijn broek. De afdruk op zijn riem van drie gaatjes strakker was duidelijk zichtbaar. Vijf jaar geleden had hij maar een paar grijze haren, nu waren er in zijn haardos bijna geen donkere plukken meer te vinden.

‘Je ziet er goed uit.’

Frank schrok op uit zijn gedachte.

Daphne stond met een mok thee in haar hand in de deuropening. ‘Doet me denken aan vroeger. Weet je nog, dat we dit jasje voor je kochten?’

Dat wist hij maar al te goed. Het was in een winkel in de buurt, waar de pakken in de aanbieding waren. Ze waren ernaartoe gereden omdat Daphnes vriendin ging trouwen en een pak gewenst was. Daphne was toen zwanger van Madeleine. De bruiloft was fantastisch geweest, een herinnering aan goede tijden. Toen hadden ze nog echt lol met elkaar. Daarna was hij alleen naar bruiloften en begrafenissen gegaan.

Daphne liep naar hem toe en sloeg haar armen om hem heen. Door dit kleine gebaar van affectie kreeg hij tranen in zijn ogen. Het was zo lang geleden dat ze echt contact hadden. En juist op het moment dat hij dit het hardst nodig had, gaf ze even het begrip waar hij zo naar verlangde. Daphne wist niet eens dat zijn baan op het spel stond. Dat hij misschien wel naast haar op de bank kwam te zitten zolang het interne onderzoek liep. Of nog erger, dat hij de bak in zou draaien. Hij pakte haar stevig vast en begroef zijn kin in haar hals. Minutenlang bleven ze zo staan. Wat had hij dit gemist.

Om niet te laat te komen op de begrafenis, maakte hij zich los uit haar greep en gaf haar een kus op haar voorhoofd. ‘Ik ben rond vijf uur weer terug, schat. Ik hou van je.’

33

Ik kijk naar de deur: nummer 15. Ik ben nog nooit bij hem thuis geweest en wist niet dat hij in zo’n huis woonde. Zijn rijtjeshuis in Noord ziet er burgerlijk uit. Veel minder uitdagend dan de plannen die ik met hem had besproken.

Ik loop de voortuin in en kijk door het raam. Het ziet er verlaten uit. Toch bel ik aan. Nadat ik drie keer de bel in het huis heb horen weergalmen, geef ik het op. Waar is die jongen? Hij was mijn maatje, mijn handlanger. Ik had het plan met hem gesmeed. Hij weet alles. Van de pillen, van het plan. Maar na de moord op Sara was hij ineens verdwenen. Waarom flikt hij me dat? Waarschijnlijk is het een kwestie van tijd voor de politie de link tussen ons heeft gelegd en dat maakt me ongerust. Waar is die jongen en wat heeft hij aan wie verteld? Ik weet niet of ik hem nog wel kan vertrouwen. Vrienden zijn we nooit geweest, maar het was een fijne samenloop van omstandigheden. En nu heb ik geen idee waar ik aan toe ben. Dat haat ik.

Het is nu de derde keer dat ik bij hem voor zijn huis sta. Misschien heeft de politie hem wel opgepakt. Zouden Femke de Vries en haar collega het ontdekt hebben? Van Sara? Zou Eric nu in een cel zitten, en reageert hij daarom niet? Hebben ze zijn telefoon in beslag genomen en gezien dat ik hem meerdere keren heb gebeld? Eric is een zachtgekookt ei. Daar zullen ze zo doorheen prikken. Wat zal hij hen vertellen, de waarheid? Zal hij me erbij lappen?

Ik kijk nog eens naar de dichte deur en besluit achterom te lopen. Ik trek aan de klink van de poort. Die is gewoon open en ik loop de achtertuin in. Helaas heb ik niet hetzelfde geluk met de keukendeur. Door het raam zie ik dat de sleutel aan de binnenkant in het slot zit. Ik pak het vlindermes uit mijn jaszak en tik met de achterkant het raampje van de keuken in. Ik tik er wat glas mee uit en steek mijn arm naar binnen. Dan draai ik de sleutel om en open de deur. In minder dan een minuut sta ik binnen. Via de keuken loop ik door de woonkamer en naar de gang. De post ligt op de mat. Het is een bescheiden stapel. Ik blader door de enveloppen en zie er een tussen zitten met een rouwrand. Meteen weet ik van wie deze kaart is en ik open de enveloppe. Daar staat haar naam, in sierlijke letters: Sara Beekveld.

Wat zonde, dat zij moest sterven. Ik heb Eric niet meer gesproken na dit voorval en dat zit me helemaal niet lekker. Wat is er daarna gebeurd en waar is Eric?

Misschien is hij wel gevlucht. Ik móet die jongen vinden. Ik staar naar de kaart in mijn hand. De enige plek die ik kan bedenken waar hij is, is duidelijk: Sara’s begrafenis. Hij hield van haar. Hij kon niet ophouden met mekkeren over haar. Ik kijk op de kaart naar de datum. De begrafenis is vanmiddag al! Zal ik er heen gaan? Het is een risico. Misschien wemelt het er wel van de politie. Maar als Eric echt zoveel om Sara gaf, is hij er.

Het is een stralende dag en ik moet mijn zonneklep naar beneden doen, zo schittert de zon op het wegdek. Ik weet nog steeds niet of ik hier goed aan doe, maar de nood om Eric te spreken is hoger dan het risico dat er politie is. Wat zal ik doen als die twee smerissen in de zaal zitten? Ik blijf op de linkerbaan rijden en druk de radio aan.

Ik ben vroeg en het is nog rustig in de kleine kapel. Voorzichtig loop ik het terrein op. Er staan nog maar een paar mensen. Eric staat er niet bij. Ik ga in de hoek staan, achter een pilaar in de kerk. Langzaam druppelt de zaal vol. Ik kijk naar de vele jonge vrouwen en mannen. Er is duidelijk ook veel familie. De kerk barst bijna uit zijn voegen. Alleen de laatste twee rijen zijn nog leeg. Ik scan de rijen af, maar ik herken niemand. Geen Eric. De kerkdeur gaat open en ik kijk weer om. Daar staat hij: in een donkere spijkerbroek en een colbertjasje: de mannelijke rechercheur. Hij gaat zitten op de laatste bank. Hij legt zijn handen in zijn schoot en kijkt recht voor zich uit. Voor de dienst begint, komt Femke binnen. Ze ploft naast haar collega neer op de kerkbank. Uit voorzorg blijf ik de hele dienst achter de paal staan.

Als de dienst is afgelopen zie ik dat Femke en haar collega al zijn verdwenen. Even haal ik opgelucht adem. Ik meng me in de stoet die achter Sara’s kist naar buiten loopt. Eric heb ik niet kunnen ontdekken tijdens de dienst, daarom wil ik zo snel mogelijk weg van hier. De stoet loopt niet richting de parkeerplaats, maar naar de begraafplaats. Dan zie ik Femke en haar collega op een bankje bij het pad naar de uitgang zitten en word ik gedwongen met de stoet mee te lopen. Iedereen gaat in een hoefijzer om een gat in de grond staan. De kist wordt erboven gezet en langzaam naar beneden gehesen. Ik kijk naar de snotterende mensen, naar de kleurrijke bloemen die op het graf en in de grond verdwijnen, naar de twee rechercheurs. Ik dwaal met mijn ogen langs de grafzerken en zie een stukje verderop een gat in de omheining van de heg. Nog even kijk ik naar de kist van Sara en dan weet ik wat me te doen staat: ik moet ’m taaien. Voorgoed.

34

Het was druk in de kapel in Eindhoven. Bijna alle banken zaten vol en er stonden zelfs mensen aan de zijkant. De dienst vond plaats in een lichte, hoge kerk. Maar het was niet zo dat het licht de emotie minder zwaar maakte. Integendeel. Jonge mensen stonden met hun armen om elkaar heen en troostten elkaar. Vrouwen hielden elkaars hand vast. Mannen sloegen hun arm liefdevol om de vrouw heen die naast hen zat.

Frank zat op de achterste rij aan het gangpad. Hij was alleen gekomen om zijn steun te betuigen. Het stoorde hem dat de deur openging net toen de vriendin van Sara begon met haar speech. Hij keek om. Femke sloop naar binnen en kwam naast hem zitten. Ze gaf hem een klopje op zijn knie.

‘Namens de vader van Sara heet ik jullie van harte welkom.’ De jonge vrouw die zich had voorgesteld als Sigrid stond achter een licht houten spreekgestoelte, met aan beide kanten een grote bos witte bloemen. De kist stond rechts van haar en lag ook vol met bloemen. Sigrid ging door met haar speech, maar Frank luisterde amper. Hij keek naar Sara’s vader, die zag eruit als een hoopje ellende. Hij zat op de eerste rij aan het gangpad. Hij huilde niet, maar zat verkrampt in elkaar gedoken. Frank had van Thomas gehoord dat hij zijn vrouw aan kanker had verloren en nu ook zijn dochter moest begraven. Hij kon zich amper voorstellen hoe moeilijk dat moest zijn. Sara’s vader stond op en liep naar voren.

Frank trok het niet meer en liep de kerk uit. Femke volgde hem. Buiten ging hij op het bankje zitten. Het was warm, hij trok zijn colbertjas uit en legde het op zijn schoot.

‘Gaat ie Frank?’

‘Nee, niet zo lekker. Ik voel me schuldig,’ zei hij.

‘Snap ik, maar hier kun jij niks aan doen. Het is gewoon klote dat je telefoon uitstond.’

‘Ik had die telefoon expres uitgezet, Femke. Ik vond het wel prima zo.’

‘Hoe bedoel je dat?’ Femke keek hem verontwaardigd aan.

‘Je weet dat ik getrouwd ben, toch?’

‘Ja, met Daphne,’ antwoordde ze.

‘Daphne is al jaren depressief. Madeleine is niet onze enige dochter. Alette werd twee jaar later geboren, maar stierf na een paar weken aan wiegendood. We zijn er nooit achter gekomen waarom. Daphnes moeder overleed in hetzelfde jaar. Depressie zit in haar familie en zij kreeg een zware periode te verduren. Daarna heeft ze meerdere depressies gehad. Het is lastig.’

‘Dat snap ik.’

Frank betwijfelde het, hij vond het zelf al lastig te begrijpen. ‘Door te vissen kom ik tot rust. Het maakt mijn hoofd leeg.’

‘Neem het jezelf niet kwalijk, Frank. Soms lopen dingen gewoon zo. Je kon niet weten dat Sara neergestoken zou worden. Ze had ruzie met Eric, hij is de controle verloren. Dit had iedereen kunnen overkomen.’

‘Wat gaat er nu met mij gebeuren? Als ik thuis kom te zitten, kunnen we onze hypotheek niet meer betalen. Daphne krijgt alleen een uitkering en Madeleine gaat volgend jaar studeren. Ik heb mijn baan nodig.’

‘Loop nou niet op de zaken vooruit, Frank. Ook dat komt wel goed. Als de Rijksrecherche dit als noodweer ziet, is er niks aan de hand.’ Femke bleef even stil. ‘Was het noodweer?’ vroeg ze.

‘Het was…’ Frank zweeg.

Eigenlijk wist Femke genoeg. Ze had de woede in zijn ogen gezien, het laatste schot was absoluut geen noodweer. Het laatste schot was een afrekening. Eric lag nog steeds in het ziekenhuis. Zijn ingewanden waren flink beschadigd.

Zwijgend zat Frank naast Femke op het bankje. De bloesem stond in bloei en witte bloemetjes dwarrelden over het pad. Ze spraken niet meer tot de kerkklok begon te luiden en de houten deuren opengingen. De kist van Sara werd door zes vermoedelijk vrienden en vriendinnen naar buiten gedragen. Achter de kist liep haar vader. Hij had zijn handen gekruist voor zich en zijn hoofd was gebogen. Achter haar vader kwam een stoet van familie, vrienden, collega’s en kennissen. Iedereen hield een bloem in zijn hand. Langzaam verdween de kist richting het kerkhof.

Frank stond op. ‘Kom, we gaan haar vader condoleren en dan rijden we terug naar Amsterdam. Hier kunnen we niks meer doen.’ Hij legde zijn handen op zijn knieën en duwde zichzelf omhoog.

‘Frank, ik moet je iets bekennen,’ zei Femke toen hij stond. ‘Ik heb het dossier gelezen. Sommige dingen kloppen gewoon niet.’

Frank ging weer zitten en keek haar vragend aan. Zijn blik was een mengeling van verbazing en nieuwsgierigheid.

‘Ik heb het van Erica’s bureau gepakt en gelezen. Het zit me gewoon niet lekker. Die onderbuurvrouw hè, Annie heet ze, Erica heeft uitgebreid met haar gepraat.’

‘Ja, en?’

‘Nou, Sara stond ineens bij haar in de tuin. Ze is via haar woning naar buiten gelopen. Die Annie keek uit haar raam en zag Sara wegrennen. Een man die wat hinkte zat haar op de hielen, maar daarna pas hoorde ze iemand uit Sara’s appartement de trap af stormen.’ Femke keek Frank aan en peilde zijn reactie.

‘Waren er twee mannen?’ vroeg hij.

‘Daar lijkt het wel op. Ze had het over een mank loopje, maar had Eric dat?’ Ze zag dat Frank schrok.

‘Hoe bedoel je dat, een mank loopje?’

‘Annie zag dat er een man achter Sara aan zat die mank liep, vlak daarna hoorde ze iemand de trap af komen.’

‘Maar dat mes dan?’ vroeg Frank. ‘Ik heb het zien liggen in de keuken van Eric.’

‘Dat weet ik. Ik heb dat stuk niet goed kunnen lezen, toen kwamen jij en Thomas eraan. Maar die 112-melding van Sara, hè? Weet jij honderd procent zeker dat de stem die jij zo zacht hoorde, dat gefluister tegen Sara vlak voor ze overlijdt, dat het Eric is? Het was een mannenstem, maar misschien wel van iemand anders.’

Frank staarde voor zich uit en verwerkte deze nieuwe informatie. Hij zag dat de vrienden en familie van Sara een voor een hun bloem op de kist legden, voor ze er in een hoefijzer omheen gingen staan. Op de kist ontstond een zee van gekleurde bloemen. Van paarse magnolia’s, tot rode rozen en witte lelies. De pastoor hield een laatste toespraak. Franks aandacht werd getrokken door een persoon die net buiten de groep stond. Het leek alsof hij erbij hoorde, maar er was net iets meer ruimte tussen hem en de mensen naast hem. Zijn onderbuikgevoel zei hem dat het niet klopte. Hij probeerde het gezicht te zien, maar de man had een zwart baseballpetje op. Hij droeg een zwarte spijkerbroek een zwarte leren jas. Maar de meeste rouwenden droegen donkere kleuren, qua kleding viel hij niet uit de toon. Wel door zijn houding, die was anders.

‘Femke, zie je hem?’

‘Wat zeg je?’ Femke keek op. ‘Hij daar, met die zwarte leren jas aan. Op elf uur in het publiek.’

Femkes ogen scanden de groep.

Frank voelde zijn mobiel trillen in zijn broekzak. Hij pakte hem en liep een stukje verderop. ‘Frank.’ Hij zei zijn naam zachtjes in de telefoon.

‘Frank, met Timor.’

‘Timor, kan het wachten, ik sta op de begrafenis van Sara.’

‘Ik ben bang van niet, Frank. Ik zit aan het bed van Eric. Hij is wakker geworden uit zijn coma.’

‘Hoe is hij eraan toe?’

‘Niet goed. Een kogel heeft zijn ruggenwervel geraakt, hij is vanaf zijn vijftiende ruggenwervel blijvend verlamd.’

Frank nam het nieuws in zich op. Toen hij de trekker overhaalde, wilde hij uit alle macht dat Eric het leven zou laten. Nog nooit had hij zo sterk een gevoel van rechtvaardigheid gehad. Maar daarna was hij gaan twijfelen. Over wat Eric tegen hem had gezegd, dat er meer was. Dat het hele verhaal nog niet was verteld. En toch was de bom ontploft. Ze hadden ruzie gekregen. Over wat er was gebeurd, dat Sara zich te vaak ergens mee bemoeid had. Maar waarmee dan? En dat verhaal nu van Femke zat hem ook niet helemaal lekker.

‘Het is anders dan we dachten, Frank. Ik moet je wat vertellen.’

Ineens wist Frank wat het was. Hij keek snel naar de mensen die nog steeds om de kist van Sara stonden. Die zwarte leren jas, dat manke loopje.

Sam.

Epiloog

Femke liep het revalidatiecentrum binnen. Eric had een maand in het ziekenhuis gelegen, toen konden ze niks meer voor hem doen en was hij verplaatst naar dit gebouw met een grote glazen entreehal, aan de Overtoom in Amsterdam.

Eric was woest geworden toen Femke hem had gebeld met de vraag of zij en Frank hem mochten bezoeken. Het was Frank die zijn leven naar de klote had geholpen en hij was dan ook niet welkom. Femke had lang op hem ingepraat en uiteindelijk was hij gezwicht. Zij mocht met hem praten.

Ze meldde zich bij de balie. De verpleegster keek haar vriendelijk aan en zei: ‘Hou je het kort? Eric mag nog niet zo lang bezoek ontvangen.’ Waarschijnlijk had Eric dat aan haar gevraagd, dacht Femke.

In de hal nam ze plaats aan een van de ronde tafels en keek om zich heen. Het was warm in het revalidatiecentrum. Een wat oudere man reed in een rolstoel voorbij. Zijn ene onderbeen was geamputeerd en zijn andere been zat in het gips. Hij duwde zichzelf met zijn armen voort. Verschillende mensen liepen in sportkleding. Vaak met daaroverheen een witte jas en in hun handen een dossiermap geklemd. Veel mensen kenden elkaar en zeiden elkaar gedag.

Een man met een bekend gezicht kwam in een rolstoel op haar af gereden. Ze keek naar hem. De man had ingevallen wangen en een mager lichaam. De schaduwen op zijn gezicht gaven hem een sombere uitstraling. Zijn haar was een stuk langer dan Femke zich kon herinneren.

‘Eric,’ zei ze. Ze wist niet goed wat ze moest zeggen. Een ‘hoe gaat het?’ vond ze ongepast, dus zei ze: ‘Fijn dat je me wilt zien.’

‘Ja, is al goed,’ antwoordde hij. Er was weinig meer over van de woeste man die ze eerder die week aan de telefoon had gehad.

‘Wil je koffie?’ vroeg hij. Ze knikte. ‘Er is een koffieruimte om de hoek, volg me maar.’

Hij zette zijn rolstoel in beweging. Femke stond op en liep wat onwennig achter hem aan. Eric reed zijn rolstoel naar een lege tafel. Femke pakte een van de felgekleurde stoelen in de ruimte en ging naast hem zitten. Een vrouw met donkerbruin haar in een hoge paardenstaart duwde een kar waarop bekers en kannen stonden. ‘Koffie?’ vroeg ze vriendelijk. Eric knikte.

‘Frank wil graag zijn excuses aanbieden,’ begon Femke het gesprek.

‘Daar zit ik niet op te wachten,’ zei Eric stellig. Hij zette de mok aan zijn mond waardoor zijn gezicht half werd bedekt.

‘Eric, ik heb nog wat vragen,’ Femke zei het voorzichtig. ‘Ik krijg gewoon niet alles rond in mijn hoofd. Er is zo veel gebeurd de afgelopen tijd. Ik hoop dat jij me wat dingen kunt uitleggen.’

‘Zoals wat?’ Hij keek haar aan.

‘Hoe ken jij Sam?’ vroeg ze. ‘Alles wat je tegen me zegt is trouwens off the record, ik ben hier niet als rechercheur vandaag.’

‘Hoe weet ik zeker dat wat ik nu zeg later niet tegen me wordt gebruikt?’

‘Je hebt mijn woord, Eric, en ik mag je niet eens alleen horen en al helemaal niet buiten een verhoorkamer. Je verhaal is veilig bij mij.’

De eerste zinnen kwamen aarzelend uit zijn mond. ‘Ik ken Sam van de hockeyvereniging. We spelen niet in hetzelfde team, maar zitten bij dezelfde club.’

‘Zijn jullie goed bevriend?’

‘Helemaal niet. Ik spreek Sam alleen op hockeyfeesten. Sara belde me op een zaterdag op en was nogal overstuur. Ik zag haar in het Vondelpark. De volgende dag had ik een hockeywedstrijd. Dus na de wedstrijd, toen we op de club een biertje dronken, zei ik tegen Sam dat Sara gedrogeerd en verkracht was. Ik had in een vakblad gelezen hoe makkelijk je GHB en Rohypnol kan maken en weet dat het een populaire drug is in het uitgaanscircuit. Ik vond dat hij er een artikel over moest schrijven.’

‘Hoe reageerde Sam?’

‘Nogal opgefokt. Maar ik dacht dat het kwam omdat hij net een wedstrijd had verloren.’

‘Er was een andere reden?’

‘Hij vertelde me dat hij Sara kende. Hij had de link nog niet gelegd dat mijn ex Sara dezelfde was als zijn freelance collega. Ze werkten allebei in de journalistiek en hadden elkaar ontmoet op het restylingsfeest van de krant.’ Eric liet zich achterover vallen in zijn rolstoel. ‘Die Marcel was een vriend van hem! Geloof jij het? Maar Sam wilde er wel wat aan doen. Hij was er klaar mee, met Marcels gedrag.’

Femke zei niets en staarde de ruimte in. Toen vroeg ze: ‘Heb jij Sam geholpen om Marcel te drogeren met slaappillen?’ Ze keek hem strak aan.

‘Nee.’ Eric had zijn handen krampachtig om zijn beker gevouwen. ‘Nou ja… Off the record zei je?’

‘Zeker.’

‘Sam vertelde me over Marcel. Hoeveel vrouwen hij al had gedrogeerd en mee naar huis had genomen. Hij wist alles over de avond waarop dat met Sara was gebeurd. Mijn bloed kookte. Sam zei dat de vriendschap met Marcel niks meer voorstelde en dat hij meer wilde dan een artikel in de krant. Hij vond dat Marcel moest stoppen.’

‘Wat hebben jullie besproken?’

‘Sam had al gepraat met Marcel, dat had geen zin. Hij wilde Marcel tegenhouden en praatte weken op me in. Uiteindelijk besloot ik hem te helpen. Maar ik ben geen moordenaar, dat moet je geloven.’

‘Ik geloof je,’ zei Femke en ze legde haar hand op zijn arm.

‘Ik vroeg Sam naar Marcels medische gegevens. Hij vertelde dat hij wist dat Marcels vader was overleden aan hartfalen. En hij wist dat Marcel slaappillen gebruikte. Toen waren we er snel uit.’

‘Heb je met jouw opleiding genoeg medicijnkennis?’

‘Ik weet dat je met zestig milligram nitrazepam al een overdosis kunt krijgen. Helemaal als je daar wat alcohol bij drinkt.’

‘Had jij de pillen gemaakt?’

‘Nee, ik heb alleen het advies gegeven. Sam had een doosje nitrazepam op de kop getikt en twee pillen fijngemalen en in zo’n gelatinecapsule gestopt. Hij liet de pil nog aan me zien.’

‘Ik snap het nog steeds niet helemaal. Waarom heb jij Sara bedreigd?’ vroeg Femke.

‘Ik zocht regelmatig contact met Sara om meer over Marcel te weten te komen. Maar zij was zo kwaad op hem en werkte haar eigen plan uit. Die avond na de club, toen Sara zag dat Marcel met Emilia naar huis ging, stond ze bij hem voor de deur. Als ik Sam mag geloven had ze zoveel kabaal gemaakt dat Marcel naar zijn voordeur was gelopen. Ineens had Emilia achter hem gestaan. De drogering had bij haar niet gewerkt, of was uitgewerkt. Ik weet het niet precies, maar ze heeft hem aangevallen. Er ontstond een worsteling en Marcel heeft haar met zijn statief neergeslagen. Daarna zag hij Sara in de tuin staan en raakte hij in paniek.’

‘Waar komt Sam in dit verhaal voor?’

‘Marcel had Emilia achter in zijn auto gelegd en is in paniek naar Sam gereden. Samen hebben ze haar in de gracht gegooid.’

‘Hoe weet jij dit allemaal?’ Femke keek hem aan.

‘Sam flipte nadat Marcel hem weer thuis had afgezet. Sam en ik hadden al dingen besproken die volgens de wet niet acceptabel waren, dus hij heeft me alles verteld. Het was voor hem de druppel om het plan om Marcel om te leggen door te zetten. We hadden er daarvoor alleen over gepraat en de voorbereidingen getroffen. Sam had de pil al even in zijn zak zitten en genoeg mogelijkheden gehad, maar hij had het niet gedaan.’

‘Hoe heeft hij het uiteindelijk wel gedaan?’

‘Sam ging op een avond bij Marcel bier drinken. Het was helemaal geen speciale avond, gewoon een woensdag, geloof ik. Toen Marcel naar de wc ging, leegde Sam die capsule met nitrazepam in zijn flesje bier. Het was al laat, Marcel kwam terug en zei dat hij moe was. Hij sloeg het biertje in een keer achterover en zette Sam zijn huis uit. Sam zei nog: “Je bent zo druk geweest, zorg dat je goede nachtrust pakt.” En Marcel antwoordde: “Dat komt wel goed, maak je om mij maar geen zorgen.” Sam bleef rondhangen om de bungalow en zag dat Marcel nog een slaappil innam met een glas whisky en ging douchen.’

‘Maar jij was niet bij het huis van Marcel toen hij overleed.’

‘Nee. Sam heeft me de volgende dag alles verteld.’

‘Het is me nog niet helemaal duidelijk wat jij bij Sara in haar appartement deed,’ zei Femke.

‘Nadat Marcel Emilia in een opwelling had vermoord, werd hij pislink op Sara. Als zij niet voor zijn deur had gestaan, was alles anders geweest. Dan was Emilia waarschijnlijk alsnog wakker geworden, maar dat zou hij eerder hebben opgemerkt en dan had hij anders gereageerd. Nu was hij in paniek geraakt en had hij Emilia met zijn statief geslagen. Sara had alles gezien.

Daarom hebben Sam en Marcel daarna Sara gewaarschuwd. Ze bevolen haar niet naar de politie te gaan. Maar zelfs toen Marcel dood was, kon Sara zijn én Emilia’s dood niet loslaten. Ze beet zich soms zo vast in een project en nu had ze haar zinnen gezet op de waarheid. We wisten niet wat Sara precies van plan was, maar ik wilde niet dat zij voor de moord op Marcel zou opdraaien. Niet veel later zat ze bij jullie op het bureau. Sam werd woest toen hij daar achter kwam. Hij wilde weten wat Sara aan jullie had verteld.’

‘Wie heeft Sara uiteindelijk neergestoken?’ Femke zag dat zijn ogen volschoten met tranen.

‘Ik zei tegen Sam dat ik wel met haar ging praten. Die avond ging het finaal mis. Ik wilde Sara duidelijk maken dat ze moest stoppen met haar privéonderzoek. Maar ineens verdacht ze mij van de moord. Ze was bang en sprong over de leuning van haar balkon in de tuin van haar onderbuurvrouw en rende naar buiten. Ik riep haar nog achterna: “Vlucht niet!” want ik wist dat Sam in de auto beneden zat te wachten. Ik moest van hem mijn telefoon aanzetten en in mijn zak houden zodat hij kon meeluisteren, hij bedreigde me. En hij vertrouwde me niet meer. Toen Sara van het balkon sprong, stond ik zeker een minuut beduusd in haar appartement. Sam rende haar achterna op straat en stak haar in het park neer.’

‘Hoe weet je dat zo zeker?’

‘Omdat ik het zag gebeuren. Ik was het appartement uitgerend en ging op het geschreeuw af. In het park zag ik Sam op Sara insteken. Toen ik bij haar aankwam, was ze al dood.’

Eric zag er verslagen uit in zijn rolstoel. Hij knipperde een paar keer om zijn tranen tegen te houden. Het lukte hem niet. ‘Naar de politie gaan durfde ik niet, want ik was bij al die shit betrokken.’

‘Met welk mes heeft Sam haar neergestoken?’ vroeg Femke.

‘Met zijn vlindermes, dat heeft hij altijd op zak. Ik had Sara’s mes nog in mijn hand. In paniek ben ik naar huis gegaan. De volgende dag stond Frank in mijn keuken. Hij zag dat mes en dacht dat ik Sara had vermoord. Dat zou ik nooit doen, ik hield van haar. De rest van het verhaal ken je.’

Femke knikte. Ze wist niks meer te zeggen en staarde voor zich uit.

‘Hebben jullie hem?’

Femke keek verstoord op uit haar gedachten. ‘Wie bedoel je?’

‘Hebben jullie Sam opgepakt?’

Ze wist niet goed waar ze moest kijken, dus tuurde ze naar de vrouw met de koffiekan die nu bij een andere tafel stond. ‘Nee. Hij is spoorloos,’ mompelde ze.

‘Wat!’ Eric keek geschrokken op. ‘Ik weet niet eens of ík mijn leven nu nog zeker ben. Weten jullie waartoe Sam in staat is?’

‘Dat weet ik, Eric. Het spijt me. We hadden hem in het vizier op de begrafenis van Sara, maar hij was ons te slim af. Hij is ontkomen en we kunnen hem nergens meer vinden.’

‘Beloof me dat je hem voor me vindt.’ Eric keek haar wanhopig aan.

‘Ik zal er alles aan doen, dat beloof ik.’ Femke pakte haar tas van de grond en legde haar hand op Erics schouder. Even bleef ze zo staan. Toen liep ze terug naar de hal, naar buiten. Ze keek nog één keer om en zag dat Eric nog op dezelfde plek zat in de kantine. Met een woeste zwaai sloeg hij de mokken van tafel, ze vielen in scherven op de grond.

Dankwoord

Een boek schrijf je alleen, maar zonder hulp was Koelcel er nooit gekomen. Daarom ben ik een aantal mensen veel dank verschuldigd. Te beginnen bij Ilse, mijn uitgeefster, zij heeft vanaf het begin in dit project geloofd en samen met Sanneke, Manon en Lydia heeft ze mij door het boekproces geloodst. Dank hiervoor. En sorry dat ik de deadlines altijd minstens een weekend heb gerekt...

Alle personages en gebeurtenissen in dit boek zijn fictie. Toch liggen sommige situaties dicht bij waargebeurde verhalen. Zoals die van Sara – tot ze besluit Marcel te vermoorden, dat is nooit gebeurd. Om Sara’s verhaal geloofwaardig neer te zetten, heb ik gepraat met slachtoffers van GHB- of Rohypnol-drogering en verkrachting. We praatten urenlang en we dronken koffie. En later wijn, als ze het weer aandurfden om alcohol te drinken. Ik ben hen dankbaar voor hun vertrouwen en hun openheid.

Ook de politiehoofdstukken zijn aardig waarheidsgetrouw. Doordat ik samenwoon met Ben, die bij de recherche werkt, heb ik de afgelopen jaren heel wat verhalen gehoord en zie ik wat het effect van een zaak op de thuissituatie kan zijn. Tijdens alle fases van het boek heb ik Ben bestookt met vragen om hem vervolgens de kamer uit te werken zodat ik in alle rust verder kon schrijven. En als ik vastliep in mijn web van tijdslijnen en gebeurtenissen, riep ik een vraag door ons appartement of sms’te ik hem een probleem waarop hij vaak antwoordde: dan los je het toch zo op? Lieve Ben, dank voor je inspiratie, je hulp en je onvoorwaardelijke steun om dit project goed af te ronden.

We blijven nog even in de politiesfeer, want ook mijn moeder liet me foto’s zien van de politieschool in de jaren zeventig en vertelde me verhalen hoe het er vroeger bij de Rijkspolitie aan toeging. En als zij geen antwoord wist op mijn vragen, kon ik haar oud-collega’s bellen. Dank je mam, Bert, Twan en Rob voor het beantwoorden van al mijn vragen en de rondleiding bij Forensische Opsporing.

Ik ben ook Lieneke heel dankbaar, mijn meelezer vanaf dag één. Haar kon ik op elk moment mijn ideeën voorleggen en sparren over een verhaallijn of personage. Lieneke stelde me kritische vragen die Koelcel zeker naar een hoger niveau hebben getild.

Daarnaast wil ik graag mijn proeflezers bedanken voor hun feedback: Ilse, Kristie, Mandy, Marjolein en Bianca. Fijn dat jullie Koelcel in een vroeg stadium hebben gelezen en hebben voorzien van de nodige notities.

Tijdens het schrijven van dit boek ben ik erachter gekomen dat ik een fijne groep mensen om me heen heb die me om verschillende redenen hebben geholpen. Zij hebben – vaak last minute – een belangrijke bijdrage geleverd aan dit boek. Marjolijne, Mascha, Charley, Maaike, Soeraya, Jonne, Sunna en Laura: dank!

Ik werkte thuis en op kantoor aan het manuscript van Koelcel, maar ook in vakantiehuisjes van Friesland tot Frankrijk. Soms alleen, vaker omringd door Jasmine en mijn collega’s van Bureau Wibaut. Lieve vrienden en collega’s, jullie zijn fantastisch schrijfgezelschap.

Dan wil ik graag nog Audrey, Ellen en Marcella noemen vanwege hun support en geduld als ik weer eens een afspraak afzegde voor dit boek. Meiden, Koelcel is af, ik ben weer bereikbaar voor hapjes en drankjes. Let’s celebrate!

..

Amsterdam, april 2014