Uitglijder

Gustaaf Jelle de Volte is ervan overtuigd dat hij meer kan dan goed recenseren. Hij wil de wereld versteld laten staan van zijn eerste literaire thriller, maar zijn reputatie staat hem in de weg. Dan krijgt hij een lumineus idee. Dat idee heet Annabel Schot, een succesvolle auteur die hij al ettelijke keren afgekraakt heeft. Annabel heeft een writersblock en Gustaaf heeft een voortreffelijk manuscript. Hij zoekt contact met haar. En daar krijgt hij spijt van…

Loes den Hollander

Uitglijder

2015 © Loes den Hollander

Eerste uitgave 2011 Karakter

Omslagontwerp Studio 100%

Omslagillustratie Shutterstock

ISBN 9789461092205

NUR 305

Op de hoogte blijven? Schrijf je in voor onze nieuwsbrief op www.crimecompagnie.nl

Zondag 27 maart

Zijn maag maakt onbehoorlijke geluiden. Hij moet wat eten, maar zijn keel zit dicht. Op de televisie is de ster-reclame begonnen, nog een paar minuten en dan volgt het achtuurjournaal. Hij zit op de bank en beweegt zijn hoofd een paar keer van links naar rechts om de pijnlijke stijfheid te verdrijven.

De beelden van het journaal dringen nauwelijks tot hem door. Natuurlijk liggen er weer ergens doden op straat, uiteraard is er weer iets vunzigs aan de hand met een regeringsleider. Waar het zich allemaal afspeelt en om wie het gaat, interesseert hem niet. Hij probeert het lamme gevoel in zijn lijf kwijt te raken en iets te verzinnen wat hem oppept. Hij wil de woede terug die zo lekker aanvoelde. De woede om de kuren van zijn vrouw, om de diefstal die zij pleegde, om het kat-en-muisspel waar ze opeens zo’n zin in had. Maar alles is verdwenen. Er is alleen een verlammende leegte die zich halsstarrig overeind houdt in zijn hele lijf. Die zelfs zijn geest in beslag heeft genomen.

En zijn ziel.

Zijn ogen ontdekken de grote blauwe letters. Politiebericht. Zijn hand zet het geluid harder.

‘De politie vraagt uw aandacht voor het volgende. De beelden die getoond gaan worden kunnen schokkend zijn.’

Hij luistert en kijkt. Het gaat om een onbekende vrouw die gisteravond dood is aangetroffen. Hij gaat snel rechtop zitten en tuurt naar het beeld.

Een gezicht.

Een gezicht waar de dood op zegeviert.

Hij tuurt naar het beeld en probeert te beseffen dat hij weet wie dit is.

Gustaaf Jelle

1

Donderdag 17 maart

Het gaat eindelijk gebeuren.

Hij heeft zijn eerste literaire thriller in een moordend tempo geschreven. Toen hij halverwege was, stuurde hij een mailbericht naar Anthos, De Arbeiderspers, Karakter, De Vliegende Hollander en A.W. Bruna en bood een aantal hoofdstukken ter beoordeling aan. Maar niemand had belangstelling. Als ik maar blond was, eind dertig, er lekker uitzag en tieten had, dacht hij.

Het was natuurlijk niet handig dat hij zijn eigen naam gebruikte en hij vroeg zich af of een anagram de oplossing zou zijn. Maar wat valt er te maken van Gustaaf Jelle de Volte? Het moest in ieder geval de naam van een vrouw worden. Een literaire thriller heeft alleen kans van slagen als ze denken dat het boek door een vrouw geschreven is. Gruwelijk, maar het is niet anders.

Het beste plan, het plan dat alle uitgevers zou misleiden, kwam in hem op toen hij ontdekte dat Annabel Schot problemen had. Zijn recensie over haar laatste boek, dat tenenkrommende jankverhaal over een vrouwelijke inspecteur die in elk jong slachtoffer haar overleden kindje herkende, viel nogal verkeerd. Annabel twitterde zich suf en produceerde tweets die al even snotterig waren als haar literaire gedrochten. Ze maakte zelfs een apart topic aan op een boekensite en liet zich daar door collega’s troosten. Maar tussen het gekakel door ontdekte hij iets opmerkelijks. Die Schot zat in een dip. Alles wees erop dat ze zich van ellende geen raad wist. De wanhoop droop van haar reacties af. Allemachtig, wat was dat mens in de bonen. Dat kwam niet alleen door zijn recensie. Hij kickte op zijn eigen scherpe blik en toen zijn vrouw ook nog eens begon te oreren over de hopeloze positie waarin haar favoriete auteur was terechtgekomen en hem bijna kwijlend van wanhoop het journalistieke gedrocht over Annabel in een Story onder zijn neus schoof, sloeg zijn fantasie op hol.

Er moest een andere koers gekozen worden. Een totaal andere koers, de aanval moest wijken voor de deemoed. Hij kon veinzen dat hij iets met haar had goed te maken.

Hij ritselde haar telefoonnummer en belde haar om zijn plan voor te leggen. Het was de eerste keer dat hij haar persoonlijk sprak en het viel hem direct op dat haar stem op die van zijn vrouw leek. Maar voordat hij daar iets over kon zeggen, verbrak ze de verbinding. Hij belde opnieuw. Ze blafte bijna van irritatie en dreigde aangifte te doen van stalking als hij nog één keer de gore moed had om te bellen. Er zat maar één ding op: contact. Direct contact, face to face, haar overvallen op een plaats waar ze geen kant op kon. Waar zou hij haar kunnen tegenkomen? Hij hoefde niet lang na te denken. De jaarvergadering van het Genootschap voor Nederlandse Misdaadauteurs! De club die niet alleen toegankelijk is voor auteurs, maar ook voor recensenten. Daar komen die schrijvers allemaal op af. Lekker interessant doen en de diva uithangen. Kijk mij eens succesvol zijn. Ik kan zonder problemen van de royalty’s leven. Ach, heb jij er nog steeds een baan naast?

Ze ontliep hem en deed of ze hem niet opmerkte, maar hij zag haar loeren. Haar begroetingen van andere auteurs waren al even nep als haar boeken. Gekus in de lucht, ze raakte niemand aan.

Er werd over haar gefluisterd. ‘Helemaal op slot gedraaid, leeg geschreven. Grote problemen met inspiratie. En met haar relatie. Haar man schijnt er genoeg van te krijgen dat ze ook met vrouwen vrijt en haar uitgever begint aan te dringen op een nieuw boek.’ Bingo! Huwelijksellende en een writer’s block. Hij vroeg zich af met welk type vrouw ze het deed, maar verwierp de fantasie die tevoorschijn kwam onmiddellijk. Er moest gewerkt worden.

Ze stond bij het buffet en schepte ruim op van de warme kant. Hij dook op haar af. ‘Gewoon voor je uit blijven kijken,’ adviseerde hij. ‘Niet reageren. Ik heb een voorstel. Jij moet iets nieuws produceren maar het lukt niet zo best. Mond dicht, laat me in ieder geval uitspreken.’ Er drong zich een man tussen hen in, die hij vakkundig opzij beukte. ‘Achter aansluiten, vriend. Het is niet beleefd om voor te kruipen.’

De man sputterde tegen. ‘Ik wil Annabel alleen maar een vraag stellen over haar andere talent.’

‘Achter aansluiten.’

De man droop af.

‘Ik heb een manuscript,’ fluisterde Gustaaf Jelle. ‘Helemaal jouw stijl. Een gefrustreerde recensent. Nooddruft, overspel en geile gekte. Een ontvoering waar ieder spoor doodloopt en een bloedstollende finale. Daar wil jij vast je naam op zetten. En ik wil daar megarecensies over schrijven, voor de helft van de royalty’s. Sans rancune.’

Ze liep weg. Maar hij voelde de hele avond haar blikken op zich gericht. Hij keek naar iedereen, behalve naar haar. Drie dagen later belde ze. ‘Ik wil het wel lezen,’ zei ze.

2

Zijn zolderkamer is met de gure oostenwind die er waait en die pal op het raam van de dakkapel staat, onmogelijk warm te krijgen. Waar blijft de lente toch? Het dak is niet goed geïsoleerd. Hij had niet zo stoer moeten doen en het aanbod van Ellis moeten accepteren om dat dak eens opnieuw te laten isoleren. Ze heeft daarna niet meer aangedrongen. Zij hoeft niet in de kou te zitten, ze komt hier nooit. Het is zijn domein.

Zijn jongenskamer.

Hij grijnst naar de schuine dakwand, die in zijn geheel is behangen met recensies die hij zelf geschreven heeft. Mooi werk. Vileine teksten, waar de dames en heren auteurs van in de gordijnen vliegen. De dames vooral. De recensies waarin hij zich het meest heeft laten gaan, hebben een rode stip in de rechterbovenhoek.

Hij grinnikt vet.

Het uitgeprinte document is anderhalve centimeter dik. Hij heeft het zorgvuldig gemeten. Ruim tweehonderdvijftig pagina’s dubbelzijdig geprinte spanning, geweld en seks. In totaal 75.155 woorden. Een literair hoogstandje. Hij bladert door de tekst. Het is goed. Het is gruwelijk goed. Het is perfect.

Hij leest een paar passages hardop aan zichzelf voor. Hierdoor zullen de dames bestsellerauteurs van hun stoel glijden. Dit gaat zeker een nominatie voor de Gouden Strop opleveren. Hij krijgt het warm van zijn eigen gedachten.

Het is kwart voor acht. Ze komt om acht uur. Hij heeft haar dringend verzocht om de bovenste belknop te gebruiken, omdat die rechtstreeks met de zolderetage in verbinding staat. Ellis moet niets in de gaten krijgen en voor alle zekerheid heeft hij haar geld gegeven om nieuwe laarzen te kopen. Ze informeerde nieuwsgierig waar ze zijn gulheid aan te danken had en of er vanavond soms iets tegenover moest staan. Het is hem gelukt zijn walging bij die gedachte om te zetten in een grappige opmerking. Ze lachte schel. Veel te schel. Een kwartier geleden hoorde hij de voordeur dichtslaan. Ze riep nog iets en hij heeft ‘Oké’ geroepen, maar hij heeft geen idee met welk dom voorstel van haar hij nu weer heeft ingestemd. De winkels zijn tot negen uur open. Maar tegen die tijd is Annabel wel vertrokken.

Vijf voor acht. Ze is vast zo’n type dat een kwartier te laat komt. Die heeft natuurlijk uren voor de kast gestaan om te kijken wat ze zal aantrekken. Alsof hem het ook maar iets interesseert wat ze draagt. Hij heeft zelf zijn oudste spijkerbroek aan en een dikke coltrui. Ze moet niet denken dat hij zich voor haar opdoft. Hij laat zijn buik lekker in de trui hangen. Why not? Zij heeft hem meer nodig dan hij haar. Daar zal hij duidelijk over zijn. Voor haar tien anderen. Die lui raken stuk voor stuk na een paar boeken uitgeput. En dan begint de ellende. De herhalingen van eerder gedane zetten. De aftakelende en bijna beschamende plots. Pagina’s vol overbodige prietpraat.

Acht uur. De bel gaat. Hij loopt rustig naar beneden. Het tocht in de gang. De wind staat pal op de voordeur.

Hij rilt.

Met een groots gebaar gooit hij de deur open. De brede grijns op zijn gezicht verkrampt als hij de twee mannen ziet staan.

‘Politie,’ zegt de grootste. ‘Wij kregen een melding van een echtelijke ruzie die uit de hand zou lopen. Zijn er problemen, meneer?’

‘Ze is laarzen gaan kopen. Ik verwacht haar na negen uur terug. Het is koopavond.’ Gustaaf Jelle hoort hoe stupide zijn woorden klinken. Verdedigend, terwijl er niets te verdedigen valt.

‘U blijft dus bij uw verklaring dat er niets aan de hand is en u drie kwartier geleden geen heftige ruzie had met uw vrouw met zoveel verbaal geweld dat de buren dachten dat er slachtoffers zouden vallen?’

Het lukt hem om achteloos te antwoorden dat iemand waarschijnlijk een geintje heeft willen uithalen.

‘Wat je maar een geintje noemt,’ zegt de agent die het meest aan het woord is. Hij loenst. Vroeger kon je niet eens bij de politie werken als je een bril droeg. De knaap loenst niet alleen, hij ziet er ook niet bepaald snugger uit. Zou hij echt een agent zijn?

Gustaaf Jelle gaat het niet vragen. Het zal hem aan zijn reet roesten of ze nu wel of niet echt zijn in hun apenpakken. Hij wil dat ze opkrassen en snel een beetje. Hij moet er niet aan denken dat Ellis plotseling opduikt, omdat ze weer eens iets vergeten is. Die zal dan precies willen weten wie er gebeld heeft en waarom. Hij wordt al onpasselijk bij alleen de gedachte aan de mogelijke conclusies die ze zal trekken. Domme conclusies. Ellis is dom, maar ook vermogend en daar profiteert hij van. Het is geen slecht mens, ze zou alleen iets snuggerder moeten zijn. Hoewel… als ze snugger was, zou ze merken dat er tussen hem en Minoes meer is dan collegiale vriendschap.

‘We houden het maar op een misverstand,’ zegt de loenserd. De mannen groeten. Gustaaf Jelle sluit de deur.

Annabel Schot lijkt zich bedacht te hebben. Misschien heeft ze zich door iemand laten omlullen. Het is dus een wijf zonder ruggengraat. Laat ze het lekker bekijken.

Hij heeft zin in een glas whisky. Op het moment dat hij aan whisky denkt, huivert hij. ‘Wel bij de les blijven,’ mompelt hij. Toch kan hij het niet laten om door het manuscript te bladeren. Waar staat het?

Op pagina 15.

Pagina 15 leest vlot. Gustaaf Jelle volgt de hoofdpersoon, die wordt geconfronteerd met de plotselinge afwezigheid van zijn vrouw. Hij raakt niet ernstig in paniek, wel enigszins verontrust. Hij giet whisky naar binnen, wordt dronken en valt in een diepe slaap.

Whisky is op dit moment een goed idee, hoewel hij van mening is dat hij zich niet ongerust voelt. Wel geïrriteerd en in de maling genomen. Hij leest de bewuste pagina nog een keer door en probeert de figuren die voor zijn ogen opdoemen te negeren. Dat lukt niet. Hij klapt het manuscript dicht.

Het is al halftien en Ellis is nog steeds niet terug. De whisky heeft niet het beoogde effect, hij wordt juist onrustig door de alcohol. Hij wil hier weg, hij moet met iemand praten. Met Minoes.

3

Minoes is kribbig. ‘Wat moet ik hiermee? O nee, je denkt dat ik iets te maken heb met dat idiote telefoontje…’ Ze lacht hard. ‘Denk je dat echt?’

Het is niet in hem opgekomen, maar nu ze het zegt klinkt de mogelijkheid hem opeens niet vreemd in de oren. Hij kent Minoes. Ze heeft niet alleen een kattennaam, ze kan zich ook gedragen als een kat. Uithalen op onverwachte momenten en rake klappen uitdelen, krolse streken vertonen, blazen als iets haar niet zint. Ze raakt snel geïrriteerd als hij zijn hart lucht over de domme uitspraken van Ellis. Maar waarom zou Minoes een valse aangifte doen? Hij kan zich beter niet zo door haar laten opjutten. ‘Nee, natuurlijk denk ik dat niet.’

‘Vast niet.’

Hij probeert zo rustig mogelijk adem te halen. ‘Maar intussen weet ik niet waarom mijn buren zoiets zouden doen en waarom Ellis nog niet thuis was toen ik wegging.’

‘Zeg eens eerlijk, lekkertje, zou het jou niet heel goed uitkomen als Ellis voor altijd verdween? Of schiet jij daar financieel niets mee op?’

Dit is niet leuk meer. Hij wil weg. Minoes grijpt hem vast. ‘Sorry, ik gedraag me als een draak. Je bent ongerust. Logisch. Wat wil je gaan doen? Je buren vragen of ze gek geworden zijn?’

‘Dat weet ik niet.’

‘Ik zou in ieder geval even bij ze aanbellen.’

‘Ze zien me aankomen.’

‘Wat kun jij eraan doen dat een of andere grapjas probeerde je voor schut te zetten? Dan is het toch logisch dat je wil weten wie dat is geweest? Wacht eens even, zou de gek die gebeld heeft weten waar Ellis uithangt?’

Hij probeert te vermijden om aan zijn manuscript te denken, maar juist dat verhaal neemt zijn hele gedachtegang in beslag. Hij wil dat het zijn hoofd verlaat, hij wil met geen enkel woord, geen enkele zin geconfronteerd worden. Niet met het verloop, niet met de afloop.

Vooral niet met de afloop.

Het is te dwaas voor woorden. Wat hij heeft bedacht kan hier niets mee te maken hebben. Niemand heeft tot nu toe iets gelezen, bijna niemand weet iets van de inhoud. Alleen Minoes weet dat hij een thriller heeft geschreven, maar ze heeft beloofd er met niemand over te praten.

‘Je bent bang,’ stelt Minoes vast. ‘Ga je me nog vertellen wat er precies aan de hand is?’

Gustaaf Jelle haalt zijn handen door zijn haar. ‘Ik ben niet bang en er valt niets te vertellen. Ellis is gaan shoppen en niet direct thuisgekomen. Ze riep nog iets toen ze de deur uit ging, misschien dat ze bij iemand langs zou gaan. Ik geloof dat er iets aan de hand is bij haar nieuwe vriendin, die volgens mij Edith heet. Ze hangen de laatste tijd uren aan de telefoon.’

‘Of ze heeft een vriend. Wat grijns je? Is dat zo’n vreemde gedachte?’

‘Dat is een volslagen bezopen gedachte. Ik denk dat ik beter naar huis kan gaan, misschien is ze inmiddels terug.’

‘Maar misschien ook niet. Je moet nu niet alleen zijn. Ik ga met je mee.’

Hij weet dat het geen enkele zin zal hebben om Minoes tegen te spreken.

Hij ziet het direct als ze zijn huis naderen. Ellis is nog niet terug. Hij speurt met zijn ogen de ramen van de buren rechts en links af. Geen bewegingen.

Hij aarzelt. ‘Hoe verklaar ik jouw aanwezigheid als ze thuiskomt?’ Minoes moet hier weg.

‘Dat is toch niet zo moeilijk? Jij weet niet waar je het moet zoeken van ongerustheid en een ex-collega heeft aangeboden je te steunen. Daar heb je collega’s voor, schat.’ Ze gebaart dat hij de deur moet openen. ‘Ik hoop dat je iets te eten hebt, ik val bijna flauw van de honger.’

Hij volgt haar.

Misschien had hij de fles wijn beter niet tevoorschijn kunnen halen. Misschien had hij ook beter geen brood uit de vriezer kunnen pakken en geen eieren moeten bakken. Maar dat heeft hij wel gedaan en nu is het zomaar gezellig geworden. De alcohol verdrijft zijn unheimische gevoel. Minoes heeft gelijk: vrouwen zijn ondoorgrondelijke wezens die het van het ene op het andere moment stevig op hun heupen kunnen krijgen. Als hij goed nadenkt weet hij dat Ellis al een tijdje signalen van verveling afgeeft. En van ontevredenheid. Zei ze een paar weken geleden niet opeens dat ze fantaseerde over een make-over? Toen dacht hij nog grimmig dat het een totale verbouwing zou moeten worden om een enigszins aanvaardbaar resultaat te krijgen.

Hij hikt.

‘Ben je dronken, jochie?’

Zijn mobiel geeft het signaal af van een sms’je. Hij opent het bericht.

Zak door met Edith. Blijf hier slapen. Ellis

Ze is dus bij Edith. Daar zit ze de laatste tijd regelmatig. ‘Ze is bij haar vriendin en blijft daar slapen.’ Hij hikt opnieuw.

Hij is geil. Bloedgeil. In zijn eigen huis. Dat is lang geleden.

Minoes raakt hem aan. Haar vingers bereiken de rits van zijn broek. Ergens in zijn achterhoofd zijn signalen die te maken hebben met burgerlijke gedachten over normen en waarden. Balkenendegedachten.

Lazer op, denkt hij.

Minoes begint hem te pijpen.

4

Dit zijn van die taferelen die je overkomen als je je eerste love story beleeft. Een spoor van kledingstukken die in het rond gesmeten zijn en achteraf een woeste opwinding liggen te bewijzen.

Lege flessen ergens tussen de chaos.

Ze hebben drie flessen wijn soldaat gemaakt en hij heeft geen hoofdpijn. Ellis koopt altijd goede wijn.

Ellis!

Gustaaf Jelle zet de lege flessen in het daarvoor bestemde rek en gaat aan de keukentafel zitten. Hij luistert ingespannen en realiseert zich dat hij een geluid bij de voordeur verwacht. Maar de diepe stilte die zich toegang heeft verschaft tot het huis, blijkt zelfs het geluid van zijn eigen ademhaling te kunnen beheersen. De klok in de woonkamer slaat negen keer. Vandaag is er geen nagalm te horen, de nadrukkelijke stilte overstemt alles wat op geluid lijkt. Hij grijpt de blocnote die op de keukentafel ligt en zoekt de balpen die erbij hoort. Geen pen. Hij onderdrukt een vloek. Er ligt een rode pen in een van de keukenladen. Hij begint te schrijven.

E is gisteren ’s avonds gaan winkelen en nog steeds niet thuisgekomen.

Hij leest wat hij geschreven heeft. En nog eens. De zin komt hem bekend voor.

Boven is gestommel. Het geluid komt zijn richting uit. ‘Ik kan maar beter maken dat ik wegkom,’ zegt Minoes. ‘Ze zal toch niet de hele dag bij die vriendin blijven?’

Hij haalt diep adem en voelt zich opgelucht. Hoe is het mogelijk dat hij totaal vergeten is dat Ellis een sms’je heeft gestuurd? De rode letters op het papier dat voor hem ligt lijken hem uit te lachen. Hij sust zijn onrust en probeert zichzelf wijs te maken dat het van de drank komt. De wijn is verkeerd gevallen en heeft zijn geheugen een oplazer gegeven. Toch blijven de letters hem lastigvallen. Hij hoeft de tekst niet voor zijn neus te hebben om te weten dat dit de eerste zin is van hoofdstuk 6.

In zijn boek gaat de vrouwelijke hoofdpersoon winkelen op de koopavond en komt niet thuis. De schrijver slaat niet direct alarm, omdat zijn vrouw dit wel vaker doet. Ze wordt beschreven als een nogal ongeleid projectiel, dat voor verrassingen kan zorgen. Dat karakter heeft hij bewust zo gevormd, om de overeenkomst met zijn eigen vrouw te vermijden.

De schrijver in het boek gaat dus rustig zijn gang, maar in zijn achterhoofd zit een ongerust gevoel. Daar weet hij geen raad mee en daar piekert hij over.

Gustaaf Jelle weet nog goed dat hij in dit deel veel geschrapt en herschreven heeft. Hij kon zich niet goed identificeren met de onrust van zijn hoofdpersoon, hij wist niet welke angst er zat en waar die vandaan kon komen. Het was een zoektocht naar de emotie van deze man en het lukte hem pas daar de juiste woorden voor te vinden toen hij fantaseerde dat Minoes opeens van de aardbodem verdwenen leek te zijn. Die gedachte veroorzaakte schrik en onbehaaglijke ongerustheid.

Is hij nu ongerust? Wat voelt hij eigenlijk? De vraag is hinderlijk, hij ergert zich eraan. Hij ergert zich ook aan de aanwezigheid van Minoes en dat is een lastig gevoel. Tot nu toe heeft hij ergernis aan Ellis gekoppeld, dat is bekend en vertrouwd. Het hoort bij haar, bij hen.

Waar is ze mee bezig? Wie is die Edith? Misschien is die vraag wel de grootste ergernis van dit moment.