Loes den Hollander

Wisselgeld

2015 © Loes den Hollander

Eerste uitgave 2010 Karakter

Omslagontwerp Studio 100%

Omslagillustratie Shutterstock

ISBN 9789461092236

NUR 305

Op de hoogte blijven? Schrijf je in voor onze nieuwsbrief op www.crimecompagnie.nl

Wisselgeld

Het lijkt een redelijk gelukkig huwelijk. Maar als de jongste dochter van Lenie en Michael vermoord wordt aangetroffen in een hotel, lukt het hen niet om dit drama samen te verwerken. Hun relatie komt op scherp te staan en gebeurtenissen van jaren geleden eisen hun tol. Als blijkt dat Michael vreemd is gegaan wordt de grond onder Lenies voeten weggeslagen.

Voor Willy, die naar zee is.

Proloog

‘Ik moet je spreken.’ Ze trok hem bijna van de roltrap af.

Een verkoper keek verstoord op en vroeg of hij hulp nodig had.

Hij bleef koel. ‘Nee, ik regel dit zelf wel even.’ Met samengeknepen lippen duwde hij haar in de richting van de zijingang van het warenhuis. Ze probeerde tegen te stribbelen maar hij greep haar resoluut vast en dwong haar naar de deur. ‘Wat heeft dit nu weer te betekenen?’ snauwde hij.

‘Ik ben zwanger. Het is van jou.’

Hij zweeg. In een flits zag hij het gezicht van zijn vrouw voor zich. Hij probeerde zich voor te stellen hoe ze zou kijken als ze dit te weten kwam. Ze moest dit niet weten. Nooit.

Hij lachte schamper. ‘Van mij? Dat zeg jij.’

‘Ik heb geen enkel bezwaar tegen een test.’ Ze werd vinnig. ‘Als dat je zou moeten overtuigen.’

‘Ik heb er geen behoefte aan om ergens van overtuigd te worden. Ik ben getrouwd en ik heb bijna twee kinderen. Dat zegt al genoeg. Je weet heel goed dat het voor mij niets betekende. Dat ik absoluut niet meer wilde dan seks. Je hebt vast méér minnaars. Ga die anderen lastigvallen en laat mij met rust.’

‘Het is van jou. Ik heb geen andere minnaars. Ik wil van jou een kind. Jij bent de vader.’

Hij voelde dat hij het koud kreeg. Ze stond hem opeens ontzettend tegen met dat pafferige gezicht en die gezwollen oogleden. Ze stonk een beetje uit haar mond.

Hij deinsde voor haar terug.

‘Ik hou van je.’

Hij had zin om te kwetsen. ‘Hou alsjeblieft op met dat sentimentele gedoe. Wat weet jij van houden van? Jij houdt van seks, van de vamp uithangen, van de man van je vriendin afpikken. Je moet nog steeds bewijzen dat je vader, je broer en je echtgenoot je niet kapot hebben gekregen. Daarom neem je gewoon wat je kunt krijgen. Ik dien alleen maar jouw doel: afrekenen met het verleden en laten zien dat je zelf kunt kiezen met wie je seks hebt.’

Ze kromp in elkaar. ‘Dat is vals. Wat ik je over mezelf vertelde was vertrouwelijk. Waarom doe je zo kloterig? Ik heb je toch niets misdaan?’

‘Je komt me doodleuk in mijn lunchpauze opzoeken met de mededeling dat je zwanger van me bent, terwijl je weet dat mijn vrouw ieder moment kan bevallen van ons tweede kind. Noem dat maar eens niet misdadig. Laat het weghalen. Wat moet jij met een kind? Je hebt geen enkele opleiding afgemaakt. Je zit in de bijstand. Je hebt een kind niets te bieden. Zorg dat je ervan afkomt.’

Ze haalde diep adem. ‘Ik laat het niet weghalen.’ Ze legde haar handen op haar buik. ‘Ik wil dit kind.’

Hij keek weg.

Ze streelde haar buik. ‘Ik zal je er verder niet mee belasten.’ Ze draaide zich om en liep de deur uit.

Hij staarde haar na. ‘Als hier maar geen ellende van komt,’ mompelde hij.

1

Het was er al toen Lenie vanmorgen wakker werd.

Een voorgevoel.

Het veroorzaakte een benauwde pijn op haar borst en lood in haar benen. Ze wilde ergens wegkruipen. Onzichtbaar en vooral onvindbaar zijn. Maar Michael zat te wachten met het ontbijt.

‘Er is iets,’ zei ze toen ze een beschuit smeerde.

Hij bleef zijn blik op de krant gericht houden. ‘Wat is er dan?’

‘Ik heb het gevoel dat er iets gaat gebeuren.’

‘Als dat maar met het winnen van veel geld te maken heeft,’ grijnsde hij.

Ze zweeg.

Hij keek op. ‘Het zijn je hormonen. Wil je vandaag mijn regenjas even bij de stomerij ophalen?’

Dit is al de derde opeenvolgende donderdag dat het zulk miezerig weer is. Lenie staat met gebalde vuisten voor het raam van de woonkamer. Ze realiseert zich dat ze behoorlijk kwaad is en diep in haar hart vindt ze haar woede toch een beetje overdreven. Ze probeert haar gedachten te kalmeren. Wat is er nu precies aan de hand? De zon schijnt weer niet op haar vrije dag. Al voor de derde keer. So what? Moet ze ergens heen? Michael verwacht dat ze zijn regenjas gaat ophalen. Maar dat kan hij zelf ook. Ze is niet een van zijn ondergeschikten, die hij lukraak opdrachten kan geven. Ze moet vandaag niets, ze mag doen wat ze wil. Er ligt een enorme stapel nog te lezen boeken, ze zou rustig de hele dag onderuitgezakt op de bank kunnen doorbrengen.

Het komt door dat voorgevoel. Het is er nog steeds, ook al probeert ze het krampachtig van zich af te duwen. Ze heeft het hele huis al geïnspecteerd maar alles staat op zijn plaats en er is nergens iets verdachts te bespeuren. Ze heeft trek in een Mars of een Bounty. Als ze heel eerlijk is, in een Mars én een Bounty. En in een Nuts. En in een Snickers.

Michael had gelijk, ze heeft last van haar hormonen. Die idiote chocoladelust zegt genoeg. En anders is het wel duidelijk door die krampen in haar buik en doordat ze het koud heeft, terwijl de verwarming op achttien staat. Ze heeft ook zin om iemand op zijn gezicht te slaan. Dat kent ze, die drang verschijnt iedere maand opnieuw. Het kan niet missen. Maar toch…

Ze kan niet uitstaan dat hij het weer eerder in de gaten had dan zijzelf. En ze ergert zich aan de manier waarop hij dat losjes voor haar neerlegde. Aan de vanzelfsprekendheid van zijn conclusie. ‘Het zijn je hormonen.’

Ze háát die uitdrukking.

Zou dat voorgevoel daar ook mee te maken hebben?

2

Op dit soort dagen is het nodig een paar goede afspraken met zichzelf te maken. Ze moet niet de intentie hebben om een sluimerend conflict met iemand op haar werk of uit haar privéleven op te lossen, ze moet niet naar de supermarkt gaan en het is vooral onverstandig om nieuwe kleren te kopen. Als ze niet oplet, komt ze met een wollen jasje thuis terwijl ze al jaren weet dat ze allergisch is voor wol. Of met een felgekleurde rok waar je ogen pijn van doen.

De koelkast is voldoende bevoorraad. Hoe komt ze dan toch opeens in Albert Heijn terecht? En hoe is het mogelijk dat de Bounty’s, de Marsen en de Snickers in de bonus zijn? Drie halen, twee betalen.

Ze neemt van iedere soort één. Nee, twee. Twee van elk is beter. Anders gaat ze later toch weer terug. Het is een nóg beter idee om van allemaal drie te nemen. Michael lust ze ook graag. En zondag komt Roos eten. Ze vertrekt om een uur of elf uit Maastricht en ze is tussen drie en vier uur thuis. Lenie glimlacht bij die gedachte.

Roosje, haar jongste. De dochter die precies is zoals een dochter moet zijn. Als kind een eigenwijs minivrouwtje, als puber een dwars vat vol explosieven en nu, op haar eenentwintigste, een jonge volwassene in wie je iedere dag meer van jezelf begint terug te zien. ‘Wat lijkt ze op je,’ zei Bella, haar beste vriendin, een paar weken geleden nog tegen haar.‘Hoe is het toch mogelijk? Ze is gewoon een kopie van jou.’

Roos is dol op chocolade. Ze moet iets vertellen, schreef ze op de kaart die ze twee weken voordat ze met Myrthe naar Maastricht zou gaan stuurde. Roos stuurt vaak kaarten, zelfs als ze net uitgebreid heeft gemaild of gebeld. Het is iets belangrijks. Ze heeft iemand ontmoet. Maar het zit allemaal een beetje anders in elkaar dan waar haar ouders waarschijnlijk op gerekend hebben. Lenie denkt dat haar jongste dochter iets met een getrouwde man heeft. Roos weet dat haar moeder nogal afwijzend tegenover dergelijke relaties staat. Dat zal ze dus niet zomaar even uit de losse pols gaan vertellen. Die kaart is een soort inleiding, heeft Lenie tegen Michael gezegd. Hij lachte er hartelijk om. Volgens Michael zit ze er faliekant naast. Roos met een getrouwde man? Verstandige Roos? Die weet heel goed dat er bij een getrouwde man niets te halen valt. Dat heeft haar vader haar absoluut voldoende duidelijk gemaakt.

Ja, ja, dacht Lenie toen hij dit zei, vast wel.

Michael denkt dat Roos op vrouwen valt. Ze is al vanaf haar puberteit aarzelend ten opzichte van jongens. Van haar hoeft het niet: dat gezoen en dat geflikflooi. Voor Michael is het al heel lang duidelijk, Roos is een lesbo. Wat hem betreft is dat prima.

Lenie wil daar niet over nadenken. Toen Michael dit aan haar probeerde duidelijk te maken, kreeg ze oprispingen van het idee dat haar oogappel met een vrouw in bed zou liggen. Ze kan er niets aan doen, de gedachte staat haar tegen. Bella zegt dat ze in dit opzicht heel beperkt denkt. Vreemd beperkt. Dat ze achterloopt. ‘De generatie van onze ouders keek daar afwijzend tegenaan,’ zei ze vorige week nog. Haar woorden klonken beschuldigend. ‘Die wisten niet beter. Voor die generatie gaat seks nog steeds alleen maar over voortplanting. Maar daar zijn wij toch onderhand wel overheen gegroeid? Denk eens wat ruimer over die dingen. Het bestaat. Het is van alle tijden. Mannen met mannen, vrouwen met vrouwen. Ik kan me er eerlijk gezegd zelf weinig bij voorstellen, maar om nu te zeggen dat het me tegenstaat? Hoe komt het dat je daar zo negatief op reageert?’

‘Ik kan het niet helpen, maar ik word beroerd bij de gedachte dat… hoe doen die vrouwen het precies? Ik bedoel… het kan niet zoals het tussen mannen en vrouwen gaat. Gebruiken ze hulpstukken? Doen ze het bij elkaar? Het zal wel aan mij liggen, maar ik krijg er braakneigingen van.’

‘Je betrekt het te veel op jezelf. Waarom is dat? Jij bent toch niet lesbisch? Jij doet het gewoon met een man. Wat kan het jou schelen hoe vrouwen samen vrijen? Ik kan me overigens niet voorstellen dat je dit niet weet. Je leest toch boeken? En kranten? Je kijkt toch televisie?’

‘Ik let daar niet op. En jij mag dat rustig vreemd vinden. Dat maakt mij niet uit. Het gaat om mijn dochter. Ik wil jou nog wel eens horen als het je eigen dochter zou zijn. Maar die heeft een vriendje en wil trouwen en kinderen krijgen.’

‘Dat kan tegenwoordig ook in een lesbische relatie, schat.’

‘Ik wil het niet. Niet met Roos. Roos moet hetero zijn.’

‘Ik begrijp werkelijk niets van jou,’ zuchtte Bella.

Lenie graait nog een keer in de voorraad snoepgoed. Wat kan het haar schelen? Wie wil haar tegenhouden? Die kan een dreun op zijn smoel krijgen. Ze smijt de vierde portie Mars, Bounty en Snickers in het blauwe mandje.

Er staat een oude dikke vrouw naast haar. De vrouw glimlacht toegeeflijk. ‘Het is slecht en het is lekker. Ik weet er alles van. Maar wat stelt het leven voor als je nooit eens zondigt?’

Lenie heeft opeens zin om te huilen.

3

Ze zou die chocoladerotzooi gewoon ergens in een afvalbak moeten kieperen. Wég ermee! Als ze er één opeet, gaat ze door en dan heeft ze de hele avond en nacht last van oprispingen met een chocoladesmaak. En daarna wordt ze kwaad op de weegschaal. Ze moet het niet doen. Weggooien is de enige mogelijkheid. Ze scheurt de verpakking van de eerste Snickers af en zet haar tanden gretig in de chocolade.

Wat is dit goddelijk lekker.

Zou deze gekte overgaan als ze eenmaal in de overgang is geweest? Volgens Bella verdwijnen die hormonale aanvallen nooit helemaal maar worden ze wel minder. En draaglijker. Bella kan het weten, die heeft de opvliegers al achter de rug. Maar Lenie merkt nog nergens aan dat het zover is. Ze is bijna negenenveertig. Bella was zesenveertig toen ze onregelmatig begon te menstrueren. En twee jaar later was ze overal vanaf. Van Lenie mag er onderhand bij haar ook wel eens iets gaan gebeuren. Al was het alleen maar om van die afgrijselijke chocoladelust af te komen. En van die boze stemmingen. Die voelen niet prettig.

Er botst iemand tegen haar op. Een vrouw met een kind. De vrouw verontschuldigt zich uitgebreid. Ze heeft vet haar en ziet er slonzig uit. Lenie weert haar af met een nors gebaar. Ze heeft zin om dat onverzorgde monster eens onverbloemd de waarheid over haar uiterlijk te vertellen.

Ze loopt snel door en grist een Mars uit haar tas. Ze eet ook nog een Bounty op en dan stopt ze. Dat gaat lukken. Alleen die Bounty nog. De rest laat ze met rust.

Ze heeft zin om iets te kopen. Een nieuwe spijkerbroek met een mooi jasje. En nieuwe schoenen. Volgende week zaterdag viert Bella haar vijftigste verjaardag met een high tea voor al haar vriendinnen. Bella heeft zeven goede vriendinnen. Maar ze heeft geen zussen. Als je geen zussen hebt, zoek je vriendinnen.

Lenie moet haar zussen weer eens bellen. Het contact hoeft niet altijd alleen van hun kant te komen. Ze krijgt een warm gevoel als ze aan haar zussen denkt. Een veilig gevoel. Maar ook een schuldig gevoel. Ze doet veel te weinig moeite om hen te zien. Maar ze klagen nooit. Marcia haalt alles uit de kast om het haar naar de zin te maken en Irma moedert over haar. Ze bemoederen haar allebei, alsof ze hun kind is in plaats van een zusje dat zes jaar jonger is.

Ze staat in zichzelf te kletsen. Hardop, waarschijnlijk. De vrouw die haar net passeerde keek een beetje lacherig. Vanavond belt ze Marcia en Irma allebei. En dan nodigt ze de tweeling uit voor een lunch, volgende week donderdag als ze weer haar vrije dag heeft.

De Bounty is op. Er zit een hinderlijke korrel kokos tussen haar voortanden. Ze probeert hem met een nagel naar voren te peuteren. Lekker, die Bounty. Ze maakt haar tas open.

Niet doen.

Nog ééntje.

Ze heeft al drie spijkerbroeken gepast maar ze zitten geen van alle lekker. In de eerste heeft ze een hangkont, de tweede trekt in het kruis en de derde is ronduit shabby. Het ding ziet eruit alsof hij al dertig keer gewassen is. Lenie tuurt op het prijskaartje. Zonder leesbril wordt het tegenwoordig moeilijk om die kleine cijfertjes goed te lezen. Ze moet er nu echt ook eentje in haar tas gaan doen. Ze houdt het kaartje iets verder van zich af. Het staat er werkelijk: 109 euro. Wat een schandaal! Hoe halen ze het in hun hoofd om zo’n bedrag te vragen voor een vod? De broek is rijp om in de zak voor het Leger des Heils gestopt te worden. En dan rustig 109 euro vragen. Ze moet er iets van zeggen. Waar zijn die verkoopsters nu weer gebleven? Ze draaft door, ze heeft duidelijk haar dag niet. Dat wist ze al toen ze vanmorgen opstond.

Ze schiet overeind.

Er was een voorgevoel.

Het is er nog steeds. Michael constateerde dat het door de hormonen kwam. Maar het heeft er niets mee te maken.

Er is iets. Ergens om haar heen. Het is niet goed. Ze merkt dat ze weer wil huilen en spert haar ogen wijd open. Ze moet hier niet midden in de zaak gaan staan janken om iets wat ze aan niemand kan uitleggen en wat er misschien niet eens is.

Maar ze voelt zich weerloos. Ze wil vluchten. Dat voorgevoel moet weg.

‘Kunt u slagen?’ vraagt een vriendelijke stem achter haar. Maar ze is de zaak al uit.

Ze gaat Roos bellen.

Het voorgevoel heeft iets met Roos te maken.