Driftleven

Er is iets met Emma. Ze is anders dan andere mensen. Ze weet zelf heel goed hoe dat komt maar ontdekt al op jonge leeftijd dat ze daar beter niet te openhartig over kan zijn. Het noodlot lijkt een oogje op haar te hebben. De mannen van wie ze houdt, verliest ze keer op keer. En dat maakt haar…woedend.

Loes den Hollander

Driftleven

2015 © Loes den Hollander

Eerste uitgave 2009 Karakter

Omslagontwerp Studio 100%

Omslagillustratie Shutterstock

ISBN 9789461092298

NUR 305

Op de hoogte blijven? Schrijf je in voor onze nieuwsbrief op www.crimecompagnie.nl

Voor Michèl. Er zijn te weinig Michèls op de wereld.

DEEL 1

EMMA

DINSDAG

1

‘Dokter Van Heemskerk voor je aan de telefoon.’

Emma schrikt op. Ze controleert de receptendoosjes die door de andere apothekersassistenten zijn klaargemaakt en ze heeft niet gemerkt dat een van haar collega’s naast haar is komen staan. Ze zet nog een paraaf op het laatste doosje, loopt naar het kantoor achter in de apotheek en sluit de deur. ‘Met Emma.’ Ze probeert haar stem zo neutraal mogelijk te laten klinken.

‘Met Edo. Heb je het druk of kun je even praten?’

‘Ik kan wel even praten. Is er iets aan de hand?’

Het is een paar seconden stil aan de andere kant. Emma voelt haar hartslag versnellen. Hij gaat zeggen dat hij me niet meer wil ontmoeten, flitst het door haar heen.

‘Ik vraag me af of dit wel de goede manier is. Met Jannie van Hal, bedoel ik. Volgens mij kunnen we toch beter morgen samen bij haar blijven. Ik wil eigenlijk niet dat jij er alléén voor staat. En het is ook niet volgens de regels.’

Emma voelt de spanning uit haar lijf verdwijnen. ‘Je hoeft je niet ongerust te maken. Jannie wil nu eenmaal zelf het liefst dat alleen ík bij haar ben. We kennen elkaar al zó lang, ik wil het graag voor haar doen. En niemand zal ooit weten dat je het op deze manier hebt gedaan. Zelfs Meindert niet. Je hoeft je niet ongerust te maken,’ herhaalt ze.

Hij zucht diep. ‘Jij bent zo zelfverzekerd, daar kan ik nog wat van leren. Zullen we vanavond samen gaan eten in ’t Anker? Halfacht?’

‘Goed. Leuk. Ik ben er.’ Ze zou vanavond eigenlijk de vakantiefoto’s van haar ouders bekijken. Ze zijn twee weken geleden teruggekeerd van een grote rondreis door Zuid-Afrika. Ik ga ze bellen dat ik te moe ben om uit mijn ogen te kijken, neemt ze zich voor. Ze aarzelt. Ze kan natuurlijk ook gewoon zeggen dat Edo haar weer mee uit eten heeft gevraagd. Maar dan loopt ze grote kans dat haar moeder verder gaat vragen. Haar moeder weet dat ze twee keer met Edo heeft gegeten. Sinds de breuk met Cees is er geen man meer in haar leven geweest. Ze had een tijdje helemaal genoeg van dit inferieure soort levende wezens en sloot zich af voor elke vorm van contact. Totdat Edo in beeld kwam.

‘Als je zo doorgaat krijg je nooit een vriend,’ heeft haar moeder een paar maanden geleden nog gezegd. ‘Je gaat met de dag zuurder kijken. Kun je niet eens gewoon over je beledigde gevoel heen stappen?’

Op zulke momenten zou Emma het liefst de deur uit lopen en nooit meer terugkomen. Ze vindt haar moeder hard en respectloos. Op die manier zou ze nooit tegen Steffie praten. Ze zou uit zichzelf niets over Edo hebben verteld als haar moeder niet van een buurvrouw te weten was gekomen dat die haar samen met een man in dat nieuwe eetcafé in Kolhorn had zien eten. Dat is het nadeel van op het platteland wonen. Iedereen kent iedereen. Iedereen kletst over iedereen. Soms denkt ze dat het verstandig zou zijn om te verhuizen naar een grote stad. Alkmaar is een redelijke optie, het is maar een halfuur met de auto. Daar kun je anoniemer leven en houden de mensen je minder in de gaten. Maar dat vindt Edo misschien te ver weg. Als hij dienst heeft moet hij snel bij een patiënt kunnen zijn. Misschien gaat hij dan helemaal geen aanstalten maken om iets met haar te beginnen. Dat risico wil ze nog niet nemen. Ze wil eerst te weten komen hoe hij precies over haar denkt. Of er meer in zit dan uit eten gaan. Tot nu toe is hij niet erg mededeelzaam geweest over zijn intenties. Maar dat komt waarschijnlijk doordat hij pas acht maanden weduwnaar is.

Vandaag zit het opeens onverwachts mee. Een paar minuten voordat Emma de apotheek sluit, belt haar moeder op om te zeggen dat ze knallende hoofdpijn heeft. Ze wil vroeg naar bed en stelt voor om op een andere avond foto’s te gaan bekijken.

‘Maakt niet uit,’ zegt Emma hartelijk als haar moeder zich begint te verontschuldigen, ‘dat zijn vast nog een beetje de naweeën van die inspannende vakantie. Volgende keer beter, ik vermaak me wel.’

2

Ze besluit thuis uitgebreid te douchen en smeert zich daarna helemaal in met de dure bodylotion die ze zichzelf enkele weken geleden cadeau heeft gedaan. Soms koopt ze extravagant dure dingen, vooral na een woede-uitbarsting. Als ze tijdens zo’n uitbarsting haar vuisten bijna beurs heeft geslagen, kan ze de pijn die ze daarna voelt het beste verdragen als ze iets voor zichzelf koopt.

Iets wat belachelijk veel geld kost. Iets decadents.

Iets waar haar moeder afkeurend op zou reageren.

Ze beweegt haar polsen onder haar neusgaten en snuift de zachtzoete geur op. Ze ruikt heerlijk, zou hij dat in de gaten hebben?

‘Wat ruik je lekker,’ is het eerste wat Edo zegt als hij haar begroet. Ze glimlacht en zwijgt. Hij schuift galant haar stoel aan. ‘Drukke dag gehad of viel het mee?’

‘Het was hectisch. We hebben twee nieuwe stagiaires en ik ben bang dat die nooit apothekersassistente zullen worden.’

‘Te sloom? Onhandig? Dom?’

Emma denkt na. ‘Niet genoeg interesse in het vak misschien, of niet voldoende gemotiveerd. Ik denk dat ze nog heel erg bezig zijn met de vraag wat ze nu precies willen worden en dat iemand tegen ze gezegd heeft dat het heel leuk is om in een apotheek te werken. Of zoiets. En wij zitten er weer een paar maanden mee. Dubbel opletten, extra snel werken. Maar laat ik je daar niet mee lastigvallen. Hoe was jouw dag?’

‘Heftig. Er overleed een jonge patiënte van me, vierendertig jaar. Kanker. Moeder van drie kleine kinderen. Je staat erbij en kijkt toe. Ze wilde pas helemaal op het laatst morfine hebben. Gelukkig was het toen snel gebeurd.’

Het is even stil tussen hen.

‘Op zulke momenten komt je eigen verdriet ook weer heel dichtbij,’ gaat Edo verder. ‘Ik heb het middagspreekuur aan een van mijn collega’s overgelaten. Ik moest er even uit, heb een lange boswandeling gemaakt en ben daarna een café in gedoken. Toen ik jou belde zat ik aan de Irish coffee.’ Hij stelt voor om een voorgerecht te bestellen.

Edo maakt nu twee jaar deel uit van de huisartsengroep die nauw samenwerkt met de apotheek waar Emma werkt. De samenwerking tussen de huisartsen en de apotheek verloopt heel vriendschappelijk en één keer per jaar organiseert Meindert, Emma’s baas, een barbecue in de tuin achter de apotheek. Toen Lenneke, de vrouw van Edo, zelfmoord pleegde, is dat feest afgelast. En daarna is er nooit meer een nieuwe datum gepland. Emma heeft Meindert een paar weken geleden gevraagd of ze dat niet weer eens zouden moeten organiseren, maar hij vertelde dat Edo er volgens hem nog niet aan toe is. Ze heeft hem niet verteld dat ze al enkele keren met Edo uit eten is geweest. Ze heeft de indruk dat Meindert dat ook niet weet. Soms aarzelt ze of ze het hem moet vertellen. Misschien is hij verrast, maar wie weet keurt hij het af en vindt hij dat ze te snel iets samen beginnen. Want ze is ervan overtuigd dat hij ervan uit zal gaan dat ze meer doen dan eten. Ze zou dat zelf ook denken. En als ze heel eerlijk is zou ze het beslist niet erg vinden als Edo eens het initiatief nam om te vrijen. Maar tot nu toe blijft het bij een vluchtige kus op haar wang als ze afscheid nemen. Ze vervelen zich nooit als ze samen zijn. Ze hebben altijd voldoende gespreksstof en Emma is al behoorlijk veel te weten gekomen over Edo’s jeugd en zijn studiejaren. Hij is minder goed op de hoogte van háár verleden. Hij heeft ook niet veel gevraagd. Ze twijfelt of dat te maken heeft met verlegenheid of met te weinig interesse. Misschien is ze gewoon een tijdverdrijf voor hem. Een leuk contact om de leegte te vullen tussen zijn vorige en zijn toekomstige relatie. Diep in haar hart hoopt ze vurig op meer.

‘Ben je de afgelopen dagen nog bij Jannie geweest?’ vraagt Edo als ze wachten op het dessert.

Emma ziet dat de eigenaresse van ’t Anker hun tafeltje nadert. Ze informeert vriendelijk bij de gasten of alles naar wens is en maakt her en der een praatje. Maar Emma wil geen praatje. Ze wil van niemand aandacht in dit restaurant en ze buigt zich naar Edo om de indruk te wekken dat ze in een intiem tête-à-tête verzeild zijn geraakt. Het helpt. De eigenaresse loopt hun voorbij. Ze gaat weer rechtop zitten. ‘Gisteravond heb ik de avonddienst gedaan. Dat hadden we samen zo afgesproken. We hebben alles nog eens uitgebreid doorgepraat en ze heeft me nog een keer gewezen waar de lijsten liggen met namen van mensen die een rouwkaart zullen krijgen. Die moet ik aan de nicht geven die de uitvaart gaat regelen.’

‘Als ik er niet zo intens bij betrokken was, zou ik het macaber vinden,’ zegt Edo. ‘Het is ook zo tegenstrijdig. De vrouw is helder van geest, nog altijd op de hoogte van en buitengewoon geïnteresseerd in alles wat er om haar heen gebeurt en toch zal ze morgenavond niet meer leven.’

Het is een moment stil tussen hen. Emma voelt dat ze een dikke keel krijgt. Opeens beseft ze dat ze Jannie na morgen niet meer zal zien en vooral niet meer zal spreken. Jannie is een van de weinige mensen die ze vertrouwt. Ze had al veel contact met haar toen Jannie nog haar lerares Nederlands was. Het contact groeide na Emma’s middelbareschoolperiode uit tot een hechte vriendschap. Toen Jannie multiple sclerose bleek te hebben en binnen een paar jaar volledig invalide werd, was het voor Emma een vanzelfsprekende zaak dat ze participeerde in de zorg en haar vriendin hielp, zodat die in haar eigen huis kon blijven wonen. En Jannie was op haar beurt Emma’s steun en toeverlaat toen haar zusje er met haar vriend vandoor ging. Als Emma daaraan denkt wordt ze koud vanbinnen. Ze wil het liefst nooit meer herinnerd worden aan dat holle, lege en vooral pijnlijke gevoel in haar hele lijf. Het was een fysieke pijn, die haar ziek maakte.

3

Als ze op de koffie wachten, praten ze verder over Jannie.

Drie maanden geleden heeft ze te kennen gegeven dat ze wil stoppen met leven. Sinds zelfs het zitten in haar rolstoel haar te zwaar is geworden, ligt ze vrijwel de hele dag in bed. Ze kan niets meer zonder hulp, behalve met haar linkerhand een glaasje naar haar mond brengen. Maar ook de kracht in die linkerhand vermindert snel. Daarom wil ze sterven. Ze is van plan het glaasje met de medicijn die haar voor altijd laat slapen op eigen kracht leeg te drinken. Ze wenst het niemand aan te doen haar te moeten doden. Dat doet ze zelf.

Edo heeft de procedure die gevolgd moest worden om de euthanasie te kunnen laten plaatsvinden, zorgvuldig met haar doorgenomen. En na veel aandringen is hij akkoord gegaan met Jannies wens om alleen Emma in de buurt te hebben als ze het middel waardoor ze sterft zal drinken. Hierover heeft hij zowel van Jannie als van Emma strikte geheimhouding geëist. Hij benadrukt dat nu nog eens. ‘Ik kan hier grote problemen mee krijgen. Het is niet volgens de regels, ik hoor aanwezig te zijn als het middel wordt ingenomen. Maar ik vertrouw erop dat het onder ons blijft. Ik moet eerlijk toegeven dat ik dit soort handelingen het liefst zou vermijden,’ voegt hij eraan toe.

‘Sta je er dan niet achter?’

‘Toch wel. Ik zou in haar geval precies hetzelfde besluit genomen hebben. Ik vind zelfs dat ze het nog heel lang heeft volgehouden. Maar daar gaat het niet om. Ik ben arts geworden vanuit de overtuiging dat ik genezen wil. En als dat niet lukt, dan wil ik begeleiden en steunen tot het leven ophoudt. Maar zélf beëindigen… Ik vind dat ik niet kan weigeren om eraan mee te werken. Ik kan me er alles bij voorstellen dat iemand beslist: tot hier en niet verder. Maar toch…’ Hij zucht diep. Als hij Emma aankijkt ziet ze tranen in zijn ogen. Hij haalt even zijn schouders op. ‘Het is niet anders,’ zegt hij zacht, ‘waarom zou ze nog doorgaan? Ze wil rust en ze wil verlost worden van die verschrikkelijke ziekte. En dit deel hoort ook bij mijn vak. Ik kan daar niet omheen.’

Emma knikt. Nu voelt ze zelf de tranen achter haar ogen prikken. Edo pakt haar hand. ‘Weet je echt zeker dat je alleen bij haar wil zijn als ze het euthanaticum drinkt?’

‘Ze wil het zo, ik respecteer dat. Je hebt me precies verteld wat er gaat gebeuren. Ze drinkt het glaasje leeg, valt even later in een diepe slaap en glijdt vanzelf weg. Ik zit naast haar en wacht tot ze niet meer ademt en dan bel ik jou. Het is goed, je hoeft je geen zorgen te maken.’ Ze aarzelt. ‘Is het extra moeilijk voor je, omdat je vrouw…’ Ze bijt op haar lip. Waarom begint ze hier nu over? Hij kijkt een paar seconden langs haar heen en ze voelt dat hij haar hand weer loslaat. ‘Ik probeer het te scheiden. Het is anders. Mijn vrouw… Laat maar. Ik sta achter het besluit van Jannie. Als je maar belooft dat je eerder belt als het nodig is. Ze heeft toch wel de zetpillen gehad? Ik moet er niet aan denken dat ze gaat braken. En dat jij daar dan alleen bij zit. Dan bel je direct, hoor. Ga jezelf niet zitten forceren, alsjeblieft.’ Hij kijkt haar aan met een zachte blik in zijn ogen. Emma voelt dat ze een kleur krijgt maar gelukkig reageert hij daar niet op.

Ze is met de fiets naar het restaurant gekomen maar Edo staat erop haar thuis te brengen. ‘Ik had je gewoon moeten ophalen,’ moppert hij. ‘We wonen nota bene in dezelfde straat.’

‘Dat klinkt of we zoiets als buren zijn,’ grapt Emma. ‘Beetje overdreven als je bedenkt dat de huizen op de Westfriese Dijk nogal wat meters uit elkaar liggen. Het is minstens driehonderd meter lopen, van jouw huis naar dat van mij.’

‘Toch is het dezelfde straat,’ houdt hij vol.

‘Oké, buurman.’ Emma voelt een giechel opkomen. Misschien had ze dat laatste glas wijn niet moeten nemen.

Edo klapt de achterbank van zijn auto naar voren en laat haar zien dat de fiets er gemakkelijk in past. Ze zitten zwijgend naast elkaar. Emma vraagt zich af of ze hem zal durven uitnodigen voor een slaapmutsje. Als hij voor haar huis stopt, zet hij de motor af. ‘Ik realiseerde me net,’ zegt hij terwijl hij haar ernstig aankijkt, ‘dat ik hoopte dat je me zou vragen om mee naar binnen te gaan.’ Hij zucht diep. ‘Dat zou ik willen, weet je, met je mee gaan. Ik wil je vasthouden, ik wil met je vrijen.’ Emma staart hem onbeweeglijk aan.

‘Maar ik weet zeker dat ik mezelf dat achteraf heel kwalijk ga nemen. Ik zal me schuldig gaan voelen ten opzichte van Lenneke, ook al slaat dat misschien nergens op. Ze is dood, ze weet van niets meer.’ Hij zucht opnieuw. ‘Zullen we het te goed houden?’ Hij streelt met zijn wijsvinger over haar wang.

Emma knikt.

Het volgende moment trekt hij haar naar zich toe en kust haar op haar mond. Hij stopt direct weer en kijkt haar aan. Ze ziet dat hij onzeker is. Ze streelt bijna terloops met een vingertop zijn gezicht. De volgende kus is heftig en wordt steeds heftiger. Emma voelt zijn tanden tegen haar lippen, hij klemt zich aan haar vast. Zijn handen wrijven over haar rug en komen naar de voorkant van haar lichaam. Ze voelt dat hij haar borsten aanraakt. Dan stopt hij. ‘Zó,’ zegt hij en hij glimlacht, ‘dat was een begin. Een goed begin, wat mij betreft.’ Hij kijkt haar vragend aan.

‘Een goed begin,’ herhaalt ze. ‘Tot morgen.’

Hij drukt nog snel een kus op haar voorhoofd. ‘Welterusten.’