Zielsverwanten

John Koopman is kok en eigenaar van een eetcafé. Ageeth Vos is directeur van een zorginstelling. Als John veroordeeld wordt tot een taakstraf die hij moet uitvoeren in het verzorgingshuis waar Ageeth directeur is, ontmoeten ze elkaar. Maar ze weten niet dat ze nauwlettend worden gevolgd door iemand die heel geïnteresseerd is in Ageeth. Iemand die bereid is alles op alles te zetten om haar te krijgen en nergens voor terugdeinst.

Loes den Hollander

Zielsverwanten

2015 © Loes den Hollander

Eerste uitgave 2011 Karakter

Omslagontwerp Studio 100%

Omslagillustratie Shutterstock

ISBN 9789461092311

NUR 305

Op de hoogte blijven? Schrijf je in voor onze nieuwsbrief op www.crimecompagnie.nl

Ik ken jou.

Ik weet wat je denkt,

vang je emoties,

begrijp wat je zegt.

Ik ken je wensen en je dromen

en kan ze delen

als je je eenzaam voelt.

Jij kent mij.

Je hoort mijn gedachten,

ziet mijn vragen,

ontdekt wat ik wil.

Jij kent de route van mijn leven

en wijst me de weg

als ik de richting niet meer weet.

*

Lieve onbekende,

Je hebt nog geen naam, omdat ik niet weet wie ik ga kiezen. Je bent een schim, je hebt alleen contouren. Ze zijn aangenaam om naar te kijken, aantrekkelijk en zacht.

Verleidelijk.

Ik weet nu al hoe goed je voelt, hoe heerlijk je ruikt, hoe onweerstaanbaar je bent. Ik weet nu al hoe het zal zijn met jou. Ik voel je, proef je, zuig je op. Je geur zwermt om me heen, je huid schuurt langs de mijne. Ik weet exact wat er de eerste keer dat ik met jou samen ben zal gebeuren.

Ik weet nog meer. Ik weet wat ik ga doen als je me weigert.

Mijn leven moet veranderen. Het is al veranderd, zonder dat ik het in de gaten had. En ik ontdek in toenemende mate dat er geen weg terug meer is. Dat er iets tevoorschijn komt waar ik zelf tot nu toe geen zicht op had.

Mijn tweede ik. Mijn alter ego.

De duivel die in mij zit.

Ik heb niets met geweld. Toch betrap ik mezelf op gewelddadige gedachten. Op fantasieën over macht, onderdrukking, dwang. En ik verlang ernaar die op jou toe te passen. Ik reken erop dat je meewerkt. Dat is een voorwaarde. Verzet je niet, geef je over, verschaf me geen reden om je genadeloos te straffen.

Ik zoek je nog. Ik hoor op de autoradio steeds hetzelfde nummer: Haven’t met you yet, van Michael Bublé.

Dat kan toch geen toeval zijn?

Kus

1

De rechter lijkt op zijn moeder.

Ze heeft hetzelfde eigenwijze wipneusje, dat bijna krult. Dezelfde manier van kijken over het halve leesbrilletje heen: fronsend en een beetje streng.

‘Heb ik wat van je aan?’ vroeg hij altijd als zijn moeder zo naar hem keek.

Opeens mist John haar hevig. Zij zou het begrepen hebben. Ze zou eerst even mopperen en hem vermanend toespreken, zoals ze al deed toen hij nog een knulletje was. Maar hij weet zeker dat ze het ook met hem eens zou zijn geweest. ‘Je stond in je recht,’ kan hij haar horen zeggen. Ze zou eraan toevoegen dat je je dan niet alles hoeft aan te trekken van wat de wet-en-regelgeving je voorschrijft, tot een bepaalde grens uiteraard. Het betekent niet dat je aan het moorden kunt slaan of aan het stelen.

John heeft niet gemoord. Dat was hij ook niet van plan. Hij wilde die kerel alleen grijpen, het geld dat hij had weten te bemachtigen terugkrijgen en hem een stevige klap op zijn bek verkopen, om hem voor eens en voor altijd af te leren ergens een kas leeg te roven.

Meer niet. Een blauw oog was genoeg geweest, het was niet Johns bedoeling om de man zijn neus te breken. Het liep een beetje uit de hand. Maar hij was ook zo allemachtig woedend en als hij aan die avond terugdenkt, wordt hij opnieuw laaiend. Ze moeten met hun poten van zijn handel afblijven. Hij werkt zich een ongeluk, tien uur per dag, zes dagen per week. Hij betaalt zich scheel aan belasting, heeft geen cent schuld en hij heeft het eetcafé met zijn eigen handen opgebouwd.

Het stuk ongeluk dat die avond een greep in de kas deed, zat in de bijstand. De man was wanhopig. Ach god, de stakker, de zielenpiet. Helemaal de weg kwijt, doordat hij zijn baan kwijtraakte toen de verzekeringsmaatschappij waar hij al zijn hele leven werkte ging fuseren met een andere gigant. Tweeduizend man op straat en hij was er één van. Als je eenmaal vijftig bent, liggen de banen niet meer voor het oprapen, beweert de advocaat van de tegenpartij. Dan volgt na de ww onherroepelijk de bijstand.

John kan razend worden om dat soort teksten. Sla de krant open en de advertenties vliegen je om de oren. Er is werk genoeg, als je écht wilt werken. Maar daar zit hem juist de kneep. Deze bijstandtrekker wil helemaal niet werken. Die wil alleen maar uit de ruif vreten die door het werkende deel van de bevolking mogelijk wordt gemaakt. Consumeren alsof het de gewoonste zaak van de wereld is, dát wil dit stuk verdriet. Die teksten had John uit de mond van zijn advocaat willen horen. Die klojo had zich wat hem betreft wel wat krachtiger mogen uitdrukken. Man en paard mogen noemen, zonder dat bekakte accent. En John had ook wel wat meer de aanval op het zogenaamde slachtoffer verwacht.

De man was gefrustreerd, heeft de advocaat van de tegenpartij op een janktoon verteld. Ach, wat sneu toch. Hij denkt zeker dat hij de enige is die teleurgesteld op aarde rondwandelt. Nog even en iedereen is van mening dat je dan gerust de kas van een eetcafé mag leegroven. Maar niet de kas van Johns bedrijf. Daar blijf je met je tengels vanaf. Als je daaraan komt, vraag je erom. Die vent mag blij zijn dat hij slechts een gebroken neus heeft. John wordt weer giftig als hij eraan denkt.

‘Luistert u eigenlijk wel?’ vraagt de rechter met een lichte irritatie in haar stem.

Johns ogen zijn aan het dwalen geslagen. Het komt door die spaarlampen in de grote glazen bollen. Het zijn er veel te veel. De helft was ook genoeg geweest. De rechter spreekt hem aan op het moment dat zijn blik op het portret van Beatrix is gevallen dat recht boven haar hoofd hangt. Een jonge Beatrix. De lok die in haar gezicht valt geeft het portret een speels karakter. Een opmerkelijk schilderij. Je zou in een rechtszaal iets statigers verwachten.

‘Hoe zit het? Luistert u nu?’

John schiet overeind. ‘Eh, ja, mevrouw de edelachtbare.’ Hoe spreek je zo’n mens eigenlijk aan? Hij begint altijd te hakkelen als hij de situatie niet goed in de hand heeft.

‘Waar zit u met uw gedachten? Ik geloof niet dat u er helemaal bij bent.’ De rechter buigt zich voorover, het leesbrilletje schuift gevaarlijk ver naar voren. Ze zet het met een driftige beweging weer op zijn plaats. ‘Hebt u leukere dingen aan het hoofd dan terechtstaan voor mishandeling?’

‘Ik… eh, ik dacht aan mijn moeder.’

‘Die kan u hier niet helpen. Hebt u verder nog iets zinnigs te melden? Iets over bijvoorbeeld spijt hebben van uw daad? Iets in de richting van een belofte dat het nooit meer zal gebeuren?’

Waar de neiging om haar over die balie te trekken opeens vandaan komt, begrijpt John zelf nog het minst. De advocaat heeft hem op het hart gedrukt om zich in te houden en vooral geen olie op het vuur te gooien. Ook al vindt John het nog zo normaal dat hij achter die vent aan is gerend en hem op zijn neus heeft getimmerd, in dit land is het verboden om voor eigen rechter te spelen en als het slachtoffer aangifte doet, kom je zwaar in de problemen te zitten. Voilà. Ziehier het resultaat. Dat stuk ellende zit gniffelend toe te kijken hoe John geknipt en geschoren wordt. Het jankkereltje, de stakker die zijn baantje is kwijtgeraakt.

De ogen van de rechter dwalen een moment in de richting van het slachtoffer. John kan zich niet voorstellen dat ze werkelijk medelijden heeft met die steuntrekker. Ze richt zich weer tot John. ‘Ik vraag het voor de laatste keer: hebt u nog iets te melden?’ Er ligt een bijna tastbare weerstand in haar stem.

‘Ja, mevrouw de rechter,’ gooit John eruit. Hij negeert de bezwerende hand van zijn advocaat. ‘Ja, ik heb nog iets te zeggen. Of eigenlijk meer iets te waarschuwen.’ Hij draait zich om naar de man met de gebroken neus. ‘Laat ik niet merken dat jij ooit nog eens een stap in mijn zaak zet, want dan verbouw ik de rest van je porem zodanig dat je eigen wijf je niet meer herkent. Begrepen?’

De rechter timmert met een hamer op de tafel. ‘Uitspraak over twee weken,’ bijt ze de zaal toe.

2

De advocaat snatert al net zo hard als Kyra. ‘Hoe haal je het in je hoofd? Waar zit je verstand?’

Kyra kan het natuurlijk niet laten om er nog eens overheen te gaan. ‘Ik was er al bang voor. Je bent volgens mij vanaf het begin gewoon van plan geweest om de boel te laten escaleren. Waarom luister je niet naar wat iemand die ervoor heeft gestudeerd je adviseert? Heb je nu je zin?’

John zwijgt. Kyra heeft haar aandacht weer op de advocaat gericht. Wat heeft dit voor gevolgen? Moet John nu zitten?

Ziet hij het goed? Flirt ze met die vent?

De advocaat is afgemeten. ‘Deze rechter houdt niet van provocerend gedrag. Als John zo vriendelijk had willen zijn om iets te zeggen wat op een spijtbetuiging leek, zou hij hooguit honderdzestig uur taakstraf hebben gekregen.’

‘En nu?’ dreint Kyra. Dat zou John juist moeten interesseren. Het lijkt wel of ze zelf hout moet gaan hakken in het Amsterdamse bos.

‘Ik ben bang dat hij nu tweehonderd uur krijgt. Maar ik zou er ook niet van opkijken als ze hem het maximum geeft. Dat is tweehonderdveertig uur. Zes keer veertig, dus zes weken werken.’ De advocaat spreekt hen toe alsof hij verwacht dat de tafel van veertig te hoog gegrepen is.

‘Alleen taakstraf? Hoeft hij dan niet te zitten?’

‘Laten we het hopen.’

‘Het maximum lijkt me erg vergezocht,’ protesteert John. ‘Dat kreeg die zanger, die toen een vrouw doodreed met zijn dronken kop. Ik kan zo gauw even niet op zijn naam komen. Ik was niet dronken, ik heb niemand doodgereden, ik heb alleen iemand een gebroken neus geslagen.’

‘En daaraan toegevoegd dat je het zo nodig nog een keer doet,’ zegt de advocaat op een schoolmeesterstoontje. ‘Die zanger stierf bijna van schaamte en hij liep het risico dat het incident zijn carrière zou schaden. Daar heeft de rechter rekening mee gehouden en daarom werd het een taakstraf, uiteraard met het maximale aantal uren. Ik hoop dat het meevalt voor jou en dat je er met honderdzestig uur vanaf komt. We zullen het moeten afwachten. Keep your fingers crossed.’

‘Toch bedankt dat u zich zo hebt ingespannen,’ blèrt Kyra.

John staat nog na te denken over waar de rechter van die zanger blijkbaar rekening mee hield. Zijn carrière? Hij wil vragen wie er dan rekening hield met de vrouw die werd aangereden. Of met haar nabestaanden. Hij bekijkt zijn advocaat van top tot teen. Wat heeft die man eigenlijk gedaan, behalve adviezen geven die niet passen bij een kerel die het hart op de tong draagt en hen behandelen als een stelletje halve zolen? Het is hun eigen schuld dat hij zich gedraagt alsof hij ver boven hen verheven is. Ze hebben er zelf op aangedrongen dat hij hen bij de voornaam noemde en ze zijn zelf bijna eerbiedig ‘meester Lucassen’ blijven zeggen. Die kwallenbak loopt zijn eigen schoenen bijna voorbij, zoveel verbeelding heeft hij.

Maar misschien is het beter om vandaag niet meer hardop te zeggen wat hij denkt.

Ze schudden handen.

‘Ik ga nog langs mijn vader,’ kondigt Kyra aan.

‘Dan zie ik je straks wel,’ mompelt John.

‘Ga je direct naar huis?’ roept ze hem na.

Hij haalt zijn schouders op. Hij weet niet waar hij heen gaat. Wat hij wel zeker weet, is dat hij ergens wil zijn waar Kyra niet is. En waar vooral die pedante kwal in zijn te dure kostuum niet rondloopt.

Op de hoek van de Prinsengracht aarzelt hij.

3

Hij gaat naar het graf van zijn moeder. Het leek of een onzichtbare hand hem duwde toen hij over de Dam liep en opeens het snerpende geluid van de bel hoorde, die aankondigde dat er een tram in aantocht was. Het volgende ogenblik verscheen tram 25.

Hij duikt op de eerste de beste vrije stoel die hij ziet. Als de tram zich weer in beweging heeft gezet, ontdekt hij dat de plaats die hij heeft uitgekozen bestemd is voor een invalide.

In het voorste deel van de tram zit een groep giechelende jonge meiden. Ze wijzen opgewonden om zich heen en aan hun accent te horen komen ze uit het zuiden van het land. De trambestuurder voelt zich geroepen om de dames te vermaken. ‘Spui!’ dondert zijn stem de hele tram door en hij overstemt volledig de geprogrammeerde aankondigingen van de route. ‘Spui! Hé, wat zit er onder je trui?’

De meisjes gieren het uit. John probeert er niet naar te luisteren. Hij telt op het routeschema boven de deur hoeveel haltes hij nog moet tot de President Kennedylaan. Dertien.

Er komt een man op krukken binnen. John schiet overeind en wijst op zijn stoel. De man gaat zonder iets te zeggen zitten.

‘Niets te danken,’ mompelt John.

‘Ik heb er recht op,’ gromt de man.

John ploft neer naast een oude vrouw.

‘Manieren, meneer… Manieren hebben ze tegenwoordig niet meer. Ze hebben alleen maar rechten, denken ze. Vooral als ze iets mankeren. En als ze uit het buitenland komen,’ fluistert ze er achteraan.

‘Stadhouderskade. Wat is er van uw gading?’ bralt de trambestuurder.

‘Dat rijmt niet,’ gillen de meisjes.

John wil uitstappen. Hij vindt de act van de bestuurder niet om aan te horen. Ze naderen de Ferdinand Bolstraat en de dames rollen achter elkaar de tram uit.

John zet zich schrap. Als die mafketel bij de volgende halte opnieuw begint, stapt hij naar voren. Er zijn grenzen. Maar de bestuurder blijkt uitgerijmd te zijn. Hij roept alleen de haltes om.

‘Cornelis Troostplein!’

De tram begint weer te rijden.

‘Scheldestraat!’

John houdt opnieuw zijn adem in. Er gebeurt niets. Hij besluit niet meer te luisteren. Hij zit zichzelf veel te veel op te fokken. Zal dat stuk onbenul weer aan het rijmen slaan, hij heeft er mooi weer bij.

‘Maasstraat!’

‘Waalstraat!’

‘Victorieplein!’

‘Uiterwaardenstraat!’

‘Hunzestraat!’

‘Einde van de voorstelling! President Kennedylaan! Met die vogel is het niet goed gegaan!’ Enkele mensen steken grinnikend hun hand op.

Bij de ingang van de begraafplaats is een bloemenstal. De verkoper nodigt John met een weids gebaar uit om alles te bekijken.

‘De rozen zijn prachtig, meneer. En sterk, dat kan ik u verzekeren.’

Maar John wijst naar de witte chrysanten. Zijn moeder was dol op witte chrysanten. In de hoek van de bloemenkraam ontdekt hij langwerpige groene vazen met een lange stalen punt.

‘Dat zijn speciale grafvazen,’ verklaart de bloemenman. John koopt er een.

‘Zal ik de bloemen meteen op maat afsnijden?’ Zonder het antwoord van John af te wachten zet de man het mes in de stengels. ‘Bij de ingang van de rouwkamers is een buitenkraan.’