Troostkind

Hoever ga je als moeder om de daden van je kind goed te praten?

Voor de buitenwereld zijn ze een gewoon gezin, dat het verlies van het jongste kind heeft verwerkt. Maar het ligt anders. Een van hen heeft de kenmerken van een tijdbom. Astrid van Velzen ontdekt iets wat de voorbode blijkt te zijn van geweld en dreiging. Ze vermoedt dat haar zoon hier iets mee te maken heeft. Hoe lang lukt het haar de andere kant op te kijken? Wat moet er gebeuren om te zorgen dat ze ingrijpt? Het antwoord blijkt alle perken te buiten te gaan.

Loes den Hollander

Troostkind

2015 © Loes den Hollander

Eerste uitgave 2012 Karakter

Omslagontwerp Studio 100%

Omslagillustratie Shutterstock

ISBN 9789461092366

NUR 305

Op de hoogte blijven? Schrijf je in voor onze nieuwsbrief op www.crimecompagnie.nl

Mijn handen reiken naar

een lege wereld om me heen,

waar ben je toch?

Mijn oren zoeken naar

bekend geluid,

maar vinden diepe stilte.

Hoe zie je er nu uit,

heb je gevoel, bewustzijn,

zweef je rond,

verkeer je in het licht

of in de duisternis?

Net zag ik nog een zonnestraal

die op een tak viel van de perenboom,

de straal liet een klein blaadje glinsteren.

Was jij dat soms?

***

Toen ze die ochtend opstond, was ze het beslist niet van plan.

Er moest iets gebeuren, dat was duidelijk. Er moest een afdoende oplossing gezocht worden voor een precair probleem.

Een probleem te veel.

Soms is de maat vol, loopt de beker over. Soms kan één verkeerd woord of één verkeerde beweging een lawine aan ellende veroorzaken. Soms ga je daardoor één stap te ver.

Toch was ze het niet van plan.

De herfst was vroeg begonnen. Ze had altijd een hekel aan de herfst, maar dit jaar niet. Deze keer kon het niet vroeg genoeg gaan stormen, mochten de bomen sneller dan ooit hun bladeren verliezen en waren de regenbuien meer dan welkom. De slechtste zomer van haar leven moest bedolven worden onder natuurgeweld.

Die morgen scheen de zon. De uitbundige zonnestralen verblindden haar. De nieuwslezer op de radio meldde dat de opleving van korte duur zou zijn.

Toen ze op weg was naar haar bestemming, voelde ze niets. Ze vroeg zich af of ze eigenlijk nog leefde. Het idee dat ze dood kon zijn stond haar wel aan.

Ze reed de straat in en was kalm. De herinneringen vielen haar niet lastig; ze constateerde dat de aanblik van de bekende beelden zelfs geen pijn meer deed. Het verleden was blijkbaar voorbij.

Voorgoed voorbij.

Misschien dat de confrontatie daardoor zo hard aankwam, dat de gruwelijke waarheid haar daardoor zo bezeerde. Dat de woede die ze eindelijk in sluimertoestand had gekregen daardoor zo ruw werd gewekt.

Het kwam door die lach, de sluwe beweging van zijn lippen, de afstotelijke mond. Het kwam door de gewelddadige blik in zijn ogen. Het kwam door wat hij ooit met haar deed en met welke gevolgen.

Ze was het niet van plan, maar toch deed ze het.

1

Op de dag dat ik veertien werd, wist ik dat het tussen God en mij nooit meer goed kwam.

Het was middag, tien over vier, ik liep op het schoolplein. Niemand had in de gaten dat ik jarig was. De eenzaamheid vloog me naar de keel en dreigde me te verstikken. Ik kende dit gevoel en was er bang voor. Wanhopig probeerde ik te bedenken wat ik moest doen. Ik zocht in gedachten contact met iemand die me kon troosten en geruststellen. Iemand die me zou beschermen, die me nooit in de steek zou laten. De enige die daarvoor in aanmerking kwam was Jehova, zoals ik hem hoorde te noemen. Ik bad heftiger dan ooit en smeekte om een signaal. Iedereen in mijn omgeving kreeg regelmatig signalen die duidden op zijn aanwezigheid. Het waren bewijzen van zijn bestaan en tegelijk opdrachten om de rest van de wereld hiervan te overtuigen. Maar ik werd altijd overgeslagen, ik kreeg nooit enig gevoel of bewijs waar ik me aan kon vasthouden. Het was mijn grote geheim, ik durfde het aan niemand te vertellen. Ik vroeg me vaak af waarom ik voortdurend op de proef werd gesteld.

Het was 15 december. Ik had zin in slagroomtaart en ik verlangde naar een cadeautje. Ik hoopte dat iemand aan me kon zien dat ik veertien was geworden en me zou feliciteren. En aan alles wat ik wilde zat een heidens tintje.

Het begon te sneeuwen. Er vielen grote witte vlokken op mijn hoofd en binnen een paar minuten had ik kletsnatte haren. Ik gleed uit. Mijn poging om de val te breken met mijn handen had geen succes. Ik kwam met mijn voorhoofd op de harde stenen terecht en voelde direct het bloed over mijn gezicht stromen. Ik wilde opstaan, maar werd gehinderd door een overweldigende kramp in mijn maag. Mijn stem was nauwelijks te horen toen ik om hulp riep. Maar mijn gehoor werkte wél. Mijn oren vertelden me iets waar ik aan gewend had moeten zijn, omdat het me regelmatig overkwam. Ik wist dat mijn klasgenoten me vreemd vonden en dat ik nooit bij de groep zou horen. Ik haatte mijn verlangen om geaccepteerd te worden.

Ik bad vurig om doof te zijn, al was het maar voor vijf minuten. Ik smeekte Jehova ervoor te zorgen dat de meisjes die een paar meter verder stonden me zouden helpen in plaats van me uit te lachen.

Er gebeurde niets.

Toen kwam de gedachte tevoorschijn. Als hij zich eerder had gemanifesteerd zou ik waarschijnlijk in paniek zijn geraakt. Ik zou er direct met iemand over hebben willen praten. Maar hij kwam op het moment dat ik er rijp voor was. Ik dacht letterlijk: alles wat met een oppermacht te maken heeft bestaat alleen voor wie geloven, en ik geloof niet.

Ik krabbelde overeind en veegde met de mouw van mijn jas het bloed van mijn gezicht. Het lachen om me heen verstomde.

Vandaag heb ik besloten de stilte te doorbreken. De eerste dag van de maand waarin het zomer wordt, lijkt me daarvoor een geschikt moment. Ik heb de opnameknop van mijn nieuwe mobiele telefoon geactiveerd. Ik wil het een en ander kwijt, ik wil ergens van verlost worden. Alles wat ik opneem, kan met één druk op de knop weer worden gewist. Of ik dat doe en wanneer, weet ik nog niet. Voorlopig is hardop praten tegen een apparaat dat geen antwoord geeft genoeg. Ik praat in de beslotenheid van mijn zolder en richt me tot jou, omdat jij veilig ver van mij verwijderd bent.

Omdat je ondanks alles nog altijd mijn moeder bent.

2

Het kan niet waar zijn.

Astrid klemt haar vingers om de rand van de lade en tuurt naar de plek.

Het ligt hier niet echt.

Ze sluit haar ogen en probeert de roze waas kwijt te raken. Maar zelfs als ze haar oogleden zo stijf op elkaar drukt dat het pijn doet, blijft de kleur aanwezig. Haar vingertoppen beroeren het textiel en tasten het bijna eerbiedig af. Zachte stof, plooitjes, een strikje.

Er huppelt een meisje door haar hoofd. De wereld tilt haar op.

Ze opent snel haar ogen.

De kamer is tamelijk netjes. Ze kijkt om zich heen en ziet een lege chipszak onder het bed liggen. Bjorn is verslaafd aan chips. En aan kaaskoekjes. En aan melkchocolade. En aan bier. Hoe kan een kind van haar en Charles toch zo onmatig zijn? Zo gemakzuchtig? Zo egocentrisch? Ze wil ergens anders aan denken. Aan het roze jurkje. Ze zou aan Bjorn willen vragen waarom hij dat jurkje heeft gepakt, waarom het in zijn kast ligt. Wat het betekent dat hij opeens een kleine meisjesjurk in bezit wil hebben. Welke ellende hier nu weer uit gaat voortkomen. Ze zou het terug willen eisen.

Het behoort haar toe.

Maar waarschijnlijk kan ze beter wachten tot hij het terugbrengt naar de plek waar het thuishoort. Hij mag niet merken dat ze hier is geweest en wat ze heeft gezien. Opeens schaamt ze zich voor de nieuwsgierigheid die haar ertoe bracht om in de lade te kijken. Te snuffelen, want dat was het. Ze snuffelde en ze vindt het een walgelijke actie van zichzelf. Ze heeft zich al jaren kunnen beheersen en nu deed ze het toch. Als Bjorn het merkt… Hij zal niets merken. Ze heeft het jurkje nauwelijks aangeraakt, met haar neus bijna op de grond de vloerbedekking geïnspecteerd op sporen die haar bezoek zouden kunnen verraden en voordat ze de deur sloot nog een paar keer heel scherp om zich heen gekeken. Er is geen enkele aanwijzing dat ze in de kamer van haar zoon is geweest, de ruimte die door zijn vader Bjornvesting wordt genoemd.

Zijn vader. Als ze de vondst van dit jurkje aan hem zou voorleggen… Ze weet hoe hij zal kijken, wat hij zal zeggen. Ze kan de teksten die ze bij elkaar uitlokken woord voor woord bedenken.

Charles moet dit niet weten.

Als ze boven aan de trap staat, overvalt haar een duizeling. Ze grijpt zich vast aan de trapleuning en sluit haar ogen. Pas als ze zeker weet dat de duizeling verdwenen is, opent ze ze weer.

Er zit een zwarte plek op een van de onderste traptreden. Ze loopt voorzichtig naar beneden en houdt haar blik op de plek gericht.

Het is opgedroogde modder.

Ze haalt snel een vochtige lap uit de keuken en verwijdert het vuil. Daarna inspecteert ze de rest van de trap. Die is schoon. Ze zou nu het liefst terug willen lopen naar de kamer van Bjorn en het roze jurkje pakken. Ze moet hier met hem over praten.

Het beeld dat zich aan haar opdringt veroorzaakt opnieuw een duizeling. Het beeld van een meisje op een roze fiets dat zomaar de weg oversteekt.

Ze gaat op de onderste tree zitten en stopt haar hoofd tussen haar knieën.

3

Er komt vandaag een nieuwe klant en Astrid wil niet dat zij iets merkt van haar onzekere gevoel. Even overweegt ze de mogelijkheid om haar te bellen en de afspraak te verzetten. Ze kent haar, het is de dochter van een van de vrouwen van de wandelclub waar ze vroeger lid van was. Haar nummer zal wel in de telefoongids staan en anders kan ze de moeder bellen. Die komt natuurlijk mee; moeders komen vaak mee als hun dochters een bruidsjapon willen uitzoeken. De laatste maanden krijgt ze het steeds drukker, want sinds het artikel in de streekkrant weten meer mensen haar te vinden. Toen ze met haar zaakje in tweedehands bruidsjurken begon, had ze aanvankelijk weinig te doen. Haar oproep in verschillende bladen leverde al wel snel een behoorlijke collectie op, maar de kopers lieten zich de eerste maanden niet zien. En toen verscheen de eerste klant en begon haar bedrijfje zomaar te lopen.

Zal ze nu bellen of niet? Ze raakt geïrriteerd door haar eigen onzekerheid, haar weifelende vingers boven de telefoon, het beklemmende gevoel op haar borst. Bjorn zou haar nu een watje noemen.

Het is al te laat om af te bellen. Misschien is het ook beter om bezig te zijn met het geluk van een ander. Astrid houdt van de gulzige blik in de ogen van aanstaande bruiden als ze de collectie bekijken. Er hangen momenteel veertig japonnen op de tot bruidssalon omgebouwde zolderverdieping van haar huis. Vorige week heeft ze nog vier nieuwe aanmeldingen gekregen en de vrouwen die belden hebben inmiddels haar folder ontvangen. De japonnen moeten eerst gestoomd zijn voordat ze worden gebracht en de verkoop gaat op basis van consignatie. Het betekent dat de ex-bruiden nog iets terugkrijgen van de enorme investering die ze meestal hebben gedaan en dat de nieuwe bruiden veel minder geld hoeven uitgeven dan ze gepland hadden. Astrid zegt dit vaak tegen de verschillende partijen. Sommige vrouwen brengen hun gedragen trouwjurk met duidelijke twijfel en ze hebben vaak een duwtje in de rug nodig. Hetzelfde geldt voor de vrouwen die komen kijken naar een tweedehands jurk. Het maakt ze minder uniek, minder speciaal in hun ogen. Maar ze laten zich toch vaak ompraten en zijn dan tevreden met hun aankoop. Astrid zou haar eigen trouwjurk nooit hebben verkocht, als ze er een zou hebben gehad.

De stem bezorgt haar bijna een hartstilstand. Ze grijpt zich vast aan de stoel waar ze naast staat.

‘Is je klant er nog niet?’ Charles ziet dat ze schrikt en loopt snel naar haar toe. ‘Sorry, ik dacht dat je me hoorde aankomen.’ Hij geeft haar een kus. ‘Wat is er? Ben je ziek? Je ziet eruit als een geest.’

‘Ik schrok me suf, waar kom jij opeens vandaan?’

‘Het is rustig in de garage. Ik wil een paar uur aan de gang met de administratie. Nol kan het wel alleen af.’

‘Is Bjorn er niet?’

‘Jawel, natuurlijk. Hoezo?’

‘Waarom noem je hem dan niet?’

‘Nol heeft de leiding.’ De stem van Charles daalt.

Nu kan ze beter oppassen wat ze zegt. Er moet vandaag geen ruzie komen, dat trekt ze niet.

‘Ik voel me niet zo lekker,’ zegt ze.

‘Dat dacht ik al. Heb je nog meer afspraken, behalve die van vanmorgen?’

Ze zou hem nu over de vondst van het roze jurkje willen vertellen. Ze zou samen met hem naar Bjorns kamer willen gaan, het jurkje uit de la willen pakken en terughangen in de kast waar het hoort te zijn. De kast van Meike. De gedachte aan die naam veroorzaakt een pijnlijk trekkend gevoel ter hoogte van haar borsten.