Dwaalspoor

Het huwelijk van Rob en Lilian Dijkman lijkt stabiel. Toch is er iets mis. Grandioos mis. Lilian staat op het punt om haar geluk in een andere richting te zoeken, als Rob wordt vermoord. Ze zoekt steun bij de mensen die dicht bij haar staan en die ze kan vertrouwen. Maar is dat wel zo?

Loes den Hollander

Dwaalspoor

2015 © Loes den Hollander

Eerste uitgave 2008 Karakter

Omslagontwerp Studio 100%

Omslagillustratie Istock

ISBN 9789461092465

NUR 305

Op de hoogte blijven? Schrijf je in voor onze nieuwsbrief op www.crimecompagnie.nl 

1

Ik vind lijken al mijn hele leven interessant. Boeiend.

Intrigerend.

Als je ze eenmaal hebt schoongemaakt, worden ze niet meer vuil.

Ik hou niet van vuil. Ik verafschuw viezigheid. Ik word onpasselijk van vette vingerafdrukken op deuren, spinrag aan een lamp, stofsporen op de televisie.

Maar ik ben niet vies van lijken. Een lijk is een omhulsel. Als de geest het lichaam heeft verlaten, reduceert een mens tot dat omhulsel.

Een dood lijf is minder dan niets. Het heeft geen enkele waarde meer en tegelijk heeft niets nog waarde voor een lijk. Wat moet een dode met rijkdom? Met talent? Met toekomst? De stem verstomt. De warmte vloeit weg. De eigen lichaamsgeur verandert in de geur van de dood.

Ik werk altijd heel secuur, als ik een lijk moet wassen en aankleden. Ik neem de tijd. Ik praat, ik kijk, ik ruik.

Ook als ik lijken aan het wassen ben, voel ik de drang. Het is een verraderlijke drang. Een dwangmatige lust, waaraan niet te ontkomen valt. Vroeg of laat dwingt die lust me tot daden waar ik later niet meer aan wil denken.

Mijn nieuwe slachtoffer is een Boogschutter. Dit jaar stond de maan van Boogschutter tot en met oktober in Jupiter en dat betekende voorspoed, succes en erkenning. En als klap op de vuurpijl zou de financiële positie van Boogschutter in de tweede helft van het jaar aanzienlijk verbeteren.

Ik heb niet zo’n mazzel als die Boogschutters. Voor hen is het succes of kans op succes wat de klok slaat. Ze gaan als een speer; er kan hen niets gebeuren.

Ik zou het lef willen hebben van die Boogschutters. Het leve-de-loltalent. Ik zou hun onoverwinnelijke uitstraling willen overnemen, hun optimistische kijk op het leven en hun irritante zelfvertrouwen willen bezitten.

Ze handelen direct als het nodig is. Ze zien hun doel, spannen de boog en schieten de pijl er recht op af.

Raak! Altijd raak. Klaar. Volgende zaak.

Ik haat Boogschutters.

Deze week gaat het gebeuren. Ik heb al talloze scenario’s bedacht en ze stuk voor stuk afgekeurd vanwege onhaalbaarheid, te veel risico’s, verkeerde tijdstip en domme angst.

Ik durfde niet. Ik wilde niet. Ik was tot nu toe niet in de juiste stemming. En het kon niet schoon genoeg gaan. Het moet schoon, er mag geen druppel bloed vloeien.

Dinsdag gebeurt het. Dinsdag pak ik een Boogschutter.

Ze hebben hun maan in Jupiter. Het is hun geluksjaar. Het jaar is bijna voorbij.

Het geluk is op.

Ik wil weer rust in mijn hoofd.

2

Op het moment dat Lilian door de draaideur de hal van het ziekenhuis binnenkomt, slaat de warmte boven op haar. Ze deinst er een kort moment van terug. Ze doet direct haar wollen sjaal af, maakt haar jas open en kijkt om zich heen. Het is hier spitsuur. Alle stoelen in het restaurant dat vlak achter de supermarktachtige ziekenhuiswinkel ligt zijn bezet, ziet ze. De stemmen uit die ruimte gonzen de hal in en ze worden vergezeld door vette etensgeuren. Lilian ruikt het direct: frituurvet. Oud vet. Het stinkt. Ze heeft een paar dagen geleden al gezien dat er hier heel ongezonde happen te koop zijn. Toen ze daar iets over opmerkte tegen Rob zei hij dat het ziekenhuis op die manier de hart- en vaatziekten stimuleert, zodat de productie op peil blijft. Hij noemde het restaurant een patiëntenkwekerij.

Rob doet niets anders dan flauwe grapjes maken sinds hij hier is opgenomen. Ivo zegt dat hij op die manier de angst bedwingt. De angst voor een slechte uitslag na de operatie. De chirurg heeft duidelijk gezegd dat hij pas kan zien wat er in de buik aan de hand is, als die openligt. Pas op dat moment weet hij of de tumor wérkelijk alleen in een deel van de darmen zit en dat er verder nergens een spoor van een andere maligniteit te ontdekken valt. Hij heeft goede hoop maar sluit niet uit dat hij meer vindt dan op de röntgenfoto’s te zien is. Het is dus afwachten. Rob praat hier alleen met Ivo over. Lilian staat aan de zijlijn. Rob sluit haar buiten. Ze weet het. Hij heeft meer vertrouwen in zijn zoon dan in zijn vrouw.

Tegenwoordig raakt haar dat niet meer.

Toch had ze de dag voor de operatie de indruk dat Rob iets tegen haar wilde zeggen. Hij zei een paar keer dat hij haar wat wilde vertellen. Maar er kwam steeds iemand binnen en ten slotte gaf hij het op. Ze had hem vragen moeten stellen. Ergens in haar achterhoofd zit een spijtig gevoel. Het heeft iets te maken met een gemiste kans.

Er staat iemand op tussen de etende mensenmassa en ze ziet dat het Ivo is. Hij zwaait naar haar en komt snel op haar toelopen. Zijn lange armen smoren haar bijna. ‘Dag, mam, goed nieuws, hè? Ben je niet opgelucht?’

Ze knikt en nestelt zich nog even extra tegen hem aan. Ik hoor me opgelucht te gedragen, denkt ze. Ze huivert.

‘Je gaat me toch niet vertellen dat je het koud hebt? Het is hier om te stikken,’ zegt Ivo.

Ze maakt zich van hem los. ‘Het zal wel met emoties te maken hebben, denk je niet?’

Haar zoon kijkt haar peinzend aan. ‘Zie ik het goed? Komen jullie door deze ellende weer wat dichter bij elkaar te staan?’

Dat hoopt hij, flitst het door haar hoofd. Het maakt niet uit hoe oud kinderen zijn, zelfs niet dat ze een eigen leven leiden en al zelfstandig wonen. Kinderen blijven wensen dat hun ouders samen gelukkig zijn. Ze glimlacht. ‘Zullen we maar snel naar boven gaan?’

Rob ligt op de zesde etage. De lift schiet als een speer omhoog. Je merkt niet dat hij beweegt. ‘Wat een techniek, hè?’ probeert Lilian zo normaal mogelijk te doen. Ivo kijkt haar vragend aan. ‘Ik bedoel die lift. Snel. Geluidloos.’ Dit gaat nergens over, denkt ze. Prietpraat. Ik kan tegenwoordig niets anders meer verzinnen dan loze tekst.

Ivo knikt. ‘Dat heb je met die techniek, hè?’ Het klinkt een beetje lacherig. Een beetje sussend. Mam heeft even niet meer in de gaten dat een lift een heel normaal verschijnsel is. Ze is natuurlijk een beetje de weg kwijt. Laten we maar lollig doen. Hij grijpt haar vast. ‘Nou zeg, ik vergeet je te feliciteren. Gefeliciteerd met je man. Je weet toch wel dat hij vandaag jarig is?’

Ze voelt dat ze geïrriteerd raakt, maar ze wil Ivo niet afsnauwen. Hij bedoelt het goed. Hij kan er niets aan doen dat zij zo overgevoelig reageert. Ze dwingt haar gezicht in een glimlach. ‘Natuurlijk weet ik dat. Dank je. En jij gefeliciteerd met je vader.’

‘Volgend jaar wordt hij zestig. Dan komt hij niet onder een stevig feest uit. En daarna gaan we iedere verjaardag van hem extra goed vieren. Dat worden weer gezonde verjaardagen, nu ze ontdekt hebben dat de hele buik schoon is, denk je ook niet?’

De lift stopt en de deur gaat geruisloos open. Lilian stapt als eerste naar buiten. ‘Ja, het is gelukkig schoon,’ beaamt ze. Ze gaat niet in op Ivo’s wens voor de verjaardagen van Rob. Wat haar betreft kan hij wensen wat hij wil, Rob mag van haar nog wel veertig keer gezond jarig worden. Als zij er maar niet meer bij aanwezig hoeft te zijn. Als hij voldoende is opgeknapt, ga ik stappen ondernemen om te scheiden, denkt ze. Eerst afwachten of hij toch niet moet worden bestraald. Ik ga hem niet in de steek laten als dat het geval is. Dan wacht ik tot dat achter de rug is.

‘Kijk,’ zegt Ivo. ‘Daar is Marjo ook al.’

Robs secretaresse zit met een grote bos bloemen in haar armen op een stoel in de gang. ‘Ik wilde niet als eerste naar binnen gaan,’ zegt ze. Ze kust eerst Lilian en daarna Ivo. ‘Proficiat. Hij is jarig en de buik is schoon. Dubbel feest.’

‘Je weet het al?’ Lilian kijkt haar verbaasd aan.

‘Hij heeft me een uur geleden zelf gebeld.’

3

Rob slaapt. Hij is na de operatie naar een eenpersoonskamer gebracht. Naast de deur zit al een naambordje, ziet Lilian vlak voordat ze naar binnen stapt.

DE HEER R.E.R.M. DIJKMAN.

‘Ik heb vier doopnamen,’ zei Rob bij hun eerste afspraak. ‘Roberto Eduard Reinier Maria. Echt katholiek.’

‘Ik ben van huis uit niks,’ antwoordde Lilian. ‘Ik heb ook maar één naam.’

‘Dat wordt knokken met mijn ouders,’ grinnikte Rob. ‘Die rekenen erop dat ik met een katholieke maagd thuiskom.’ Hij sprak bij hun eerste afspraakje al over kennismaken met zijn ouders. Ze bloosde ervan. Hij dacht dat ze van kleur verschoot omdat hij het over een maagd had.

Dat was de eerste keer dat ze elkaar verkeerd begrepen. De eerste van vele keren.

‘Waar denk je aan?’ vraagt Ivo. ‘Volgens mij zit je in gedachten op een andere planeet.’

In een ander leven, zou Lilian willen zeggen. In een leven toen ik nog in je vader geloofde. En in ons.

‘Hij slaapt diep, zeg,’ merkt Marjo op. ‘Zou dat van de narcose komen?’

De deur zwiept open en er komt een verpleegster binnen. ‘O, er is al bezoek. Ik kijk even en dan ben ik weer weg.’ Ze loopt op Rob af en controleert het infuus. ‘Gaat allemaal goed.’ Ze werpt een blik naast het bed. Lilian ziet dat daar een plastic zak hangt die gevuld is met geel vocht. De verpleegster volgt haar blik. ‘Hij heeft nog even een katheter maar ik denk dat die er snel uit mag. Hij slaapt diep, hè? Een uurtje geleden was hij wel wakker en toen zei ik al tegen hem dat hij zich rustig moest houden. Hij wilde direct mensen bellen. Is hij altijd zo druk?’ Ze wacht het antwoord niet af en haast zich weer naar de deur. ‘We hebben twee zieken op de afdeling en we kunnen geen uitzendkrachten inhuren. Bezuinigingen. We moeten roeien met de riemen die we hebben. Onverantwoord, als je het mij vraagt. Ik ga snel verder. We hebben over tien minuten een gesprek met het sectorhoofd. We gaan extra personeel eisen. Maar we houden meneer in de gaten, hoor.’

De deur valt achter haar dicht. Het is opeens doodstil in de kamer.

‘Wat een wervelwind,’ zegt Ivo. ‘Met zulke types om je heen lig je niet voor je rust in een ziekenhuis. Maar ik vind het geen prettig idee dat er zo weinig personeel is.’

Marjo is naast het bed gaan zitten. ‘Hij merkt niets van die drukte. Hij is ver weg, zeg. Ben je niet opgelucht, Lilian, dat het allemaal meevalt?’

Lilian trekt ook een stoel in de richting van het bed en gaat aan de andere kant zitten. ‘Ja, natuurlijk. Ik had er een hard hoofd in.’

Marjo kijkt haar indringend aan. ‘Nu kun je met een gerust hart je volgende huwelijksfeest gaan organiseren.’

‘Geven jullie dit keer een feest?’ Ivo veert verrast overeind. ‘Leuk. Ik ben beschikbaar als ceremoniemeester. Heb je al een locatie op het oog?’

Soms vindt ze haar zoon reageren als een kip zonder kop. Hij weet heel goed dat er weinig te feesten valt en dat ze nooit hun trouwdag vieren. Waarom stelt Marjo die vraag eigenlijk? Heeft Rob iets in die richting tegen haar gezegd? Ze weet niet wat Marjo over haar huwelijk weet. Marjo werkt al jaren voor Rob. Ze is zijn steun en toeverlaat in het bedrijf. Secretaresses weten vaak meer dan echtgenotes, heeft Lilian wel eens ergens gelezen. Maar Marjo kan nooit weten wat Rob zélf niet weet. ‘We hebben het nog niet over een feest gehad,’ zegt ze stroef. ‘Het is pas in augustus. Het duurt nog acht maanden.’

Er komt geen feest, denkt ze er achteraan. Er komt ook geen achtentwintigste huwelijksdag.

Er komt een scheiding. Ik kies voor Bram.

Een week geleden heeft hij het haar gevraagd. ‘Ik wil niet langer je stiekeme vriendje zijn,’ zei hij. ‘Daarvoor zit het écht te diep bij mij. Ik wil alles of niets. En jij? Wat wil jij? Wil je voor mij kiezen?’

‘Ik denk erover na,’ heeft ze beloofd.

Misschien gaat Rob gewoon dood door die kanker, heeft ze gedacht. Ze durft zich bijna niet te herinneren dat ze dit werkelijk dacht. Ze vindt het grof en laf van zichzelf. De dood moest haar probleem maar oplossen, leek het. Maar het zit anders. Een scheiding voelt aan als falen. Ze hebben het niet gered. Ondanks alle energie die ze in de relatie gestoken heeft, ondanks iedere keer na een afwijzing van zijn kant met frisse moed een nieuwe poging wagen, ondanks haar acceptatie dat het kind op de eerste tot en met de tiende plaats kwam en zij mogelijk ergens op de dertigste maar misschien ook op geen enkele plaats, ze hebben het niet gered. Nu is Bram er. Hij geeft alles wat ze mist bij Rob. Hij ziet haar. Hij erkent haar. Hij vertelt haar onomwonden dat hij van haar houdt. Hij vrijt met haar zoals Rob ooit deed in een ver verleden.

Wanneer zou haar verlangen naar dat verleden nu eindelijk eens ophouden te bestaan?

Ze verwacht niet eens tegenwerking van Rob als ze zegt dat ze wil scheiden. Hij gaat gewoon door met zijn leven, vermoedt ze. Hij zal een hulp in de huishouding zoeken die ook zijn overhemden strijkt. Hij eet vaker buiten de deur en het zal haar niet verbazen als hij binnen de kortste keren gaat daten met een van de beschikbare vrouwen op de zaak. Keuze genoeg. Marjo vertelt haar vaak dat die meiden om hem heen zwermen. Ze jaagt ze weg als ze te dichtbij komen. Rob is een aantrekkelijke man om te zien. Hij heeft een vlotte babbel en kan heel charmant zijn. Nee, Rob blijft niet lang alleen.

‘Dat is een goed plan, denk ik,’ zegt Ivo. Lilian schrikt op. Ze heeft geen idee waar ze het over hebben. ‘We gaan beneden iets drinken en ook iets eten,’ stelt Ivo voor. ‘Ik heb trek in een hartige hap. Laten we maar naar beneden gaan. Hij slaapt toch maar door.’

Ze staat op en ze ziet dat Marjo even teder over Robs wang strijkt. Ze denkt opeens iets vreemds. Zouden Rob en Marjo…? Welnee. Rob zegt altijd dat hij Marjo op het paard van de schillenboer vindt lijken. Ze is hem te grof gebouwd. Te groot. Ze heeft geen borsten. Rob is een liefhebber van borsten. Lilian weet nog dat hij niet van die van haar kon afblijven toen ze zwanger was. Haar grote borsten drongen zelfs zijn woede over die zwangerschap naar de achtergrond.

Marjo is zo plat als een dubbeltje, volgens Rob. Hoe weet hij dat eigenlijk? Ze draagt altijd mantelpakken met bloezen die ruim zitten vanboven. Ze heeft ook haren op haar kin en boven haar lippen die ze niet vaak genoeg weghaalt. Nee, Marjo…

Lilian glimlacht.

Ivo slaat een arm om haar schouders. ‘Zie je wel, het gaat weer goed met hem. Jij denkt het ook, hè?’

Er klinkt een geluid in haar tas.

‘Je wordt gebeld,’ meent Ivo.

Ze kijkt snel op de display. Het is Bram. Die spreekt wel iets in.

‘Niet interessant?’ informeert Ivo.