Nils Roemen & Fanny Koerts

Durftevragen

De kracht van sociale overwaarde

Durftevragen

==’

Digitale editie november 2011

==

Uitgeverij Haystack

Postbus 308

5300 AH Zaltbommel

0418-680180

==

needle@haystack.nl

www.haystack.nl

==

Auteur: Nils Roemen en Fanny Koerts

Corrector: Carolien van der Ven

Vormgeving en opmaak: Foxy Design

==

ISBN: 9789461260222

NUR 600, 740, 770, 780, 800

==

© 2011 Haystack

==

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm, geluidsband, elektronisch of op welke wijze ook en evenmin in een retrieval system worden opgeslagen zonder schriftelijke toestemming van de uitgever.

Hoewel dit boek met veel zorg is samengesteld, aanvaardt schrijver noch uitgever enige aansprakelijkheid voor schade ontstaan door eventuele fouten en/of onvolkomenheden in dit boek.

OVER DIT BOEK

Ongebruikte kantoorgebouwen, laptops, ideeën en contacten: samen hebben we meer welvaart en creativiteit dan we nodig hebben. In dit boek kun je lezen hoe je deze overwaarde kunt benutten, gewoon door te vragen!

==’

Nils Roemen en Fanny Koerts beschrijven hoe durftevragen Nederland heeft veroverd. Mede dankzij sociale media als Twitter en de hashtag #durftevragen groeide het uit van een sympathiek idee tot een fenomeen, een nieuwe manier van denken.

==

Lees praktische tips en inspirerende ervaringen van mensen die erin slaagden voor elkaar te krijgen wat ze wilden. Ontdek hoe ook jij slim kunt samenwerken met mensen binnen en buiten je netwerk.

==

Durftevragen, en help mee om het gat tussen vraag en aanbod te dichten – er is genoeg voor iedereen.

‘Onze grootste armoede is wellicht dat we onze rijkdom niet eerlijk kunnen verdelen’

==’

Nils Roemen

Moet dat niet met een hoofdletter?

==’

Nils: ‘Durftevragen, moet dat niet in het hele boek met een hoofdletter?’

==

Uitgever: ‘Nou, durftevragen is zo populair geworden dat het inmiddels een soortnaam is, en die schrijf je met een kleine letter.’

==

Nils: ‘Maar het is ook een netwerk waar mensen werken die er hun brood mee verdienen!’

==

Uitgever: ‘Maar met een hoofdletter lijkt het net alsof het iets van jullie is, en durftevragen, dat is toch van ons allemaal?’

==

Nils: ‘Mmm, dat is ook waar. Misschien kunnen we dit dilemma ergens in het boek beschrijven?’

INHOUD

Inleiding | overvloed, waar vind je dat?

Helpen helpt

Sociale overwaarde

Wegwerpcultuur

Aan de slag

==’

1 | Wat is er eigenlijk aan de hand?

De wereld verandert razendsnel

Delen met TED

Delen was nog nooit zo eenvoudig

What you give is what you get

Meer ideeën dan tijd

Je netwerk uitbreiden met nieuwe media

Schiet met hagel

De strategie van de marktkoopman

Van kennis is macht naar reputatie is kracht

Iedereen kan expert worden

==

2 | Wat wil je nou eigenlijk?

Wie wil er nou eigenlijk wat?

Van waarheen naar waarom

Schaam je niet

Het durftevragenvenster

==

3 | Hoe formuleer je een goede vraag?

Vertel een verhaal

Hoe stel je de juiste vraag?

De kunst van het waffel houden

Antwoorden is vrijwillig

==

4 | Wie wil mij helpen?

Trek eens een blik onbekenden open

Vind duurzame mensen

Vind toverballenmensen

Trek niet aan dode paarden

Zoek helden

==

5 | En nu aan de slag

Het gaat om lukken

Creëer je eigen toekomst

Houd niks geheim

Niet denken maar doen

Ga eens op je bek

==

6 | Stel dat iedereen durft te vragen!

Stel dat iedereen zijn eigen toekomst vormgeeft

Stel dat alle ideeën op straat liggen

Stel dat iedereen zich bewust wordt van de kracht van netwerken

Stel dat alle kennis vrij toegankelijk en makkelijk vindbaar is

Stel dat alle sociale overwaarde in kaart wordt gebracht

Stel dat we onze economie van geld zouden veranderen in eentje van waarde

Waardebepaling achteraf

==

7 | De durftevragengereedschapskist

Denken

Doen

Lifehackingtips

==

8 | Onze verlanglijst

==

Leestips

Boeken

Websites en blogs

Online netwerken

Plaatsen

Video

Tot slot

INLEIDING - OVERVLOED, WAAR VIND JE DAT?

==’

Durftevragen werd enkele jaren geleden bedacht door Herman Dummer en Nils Roemen. Al vlug werden er durftevragen-bijeenkomsten georganiseerd, waar mensen elkaar in levenden lijve gingen ontmoeten om elkaar te helpen. Inmiddels zijn er al veertien durftevragenbegeleiders en worden er door het hele land durftevragenworkshops verzorgd, en daar zijn we best trots op.

Inmiddels is durftevragen echter vooral bekend van de hashtag op Twitter. Vele duizenden mensen gebruiken #durftevragen elke dag om een computerprobleem op te lossen, een studentenkamer te vinden of hulp te zoeken bij het organiseren van een bijeenkomst.

==

Of het nou op internet gebeurt of in levenden lijve: we zijn telkens weer verrast als we zien wat er gebeurt wanneer mensen elkaar ontmoeten en hulp vragen. Het werkt, elke keer weer! Mensen ontdekken wat ze willen vragen en gaan elkaar helpen.

==

We hebben inmiddels talloze durftevragenbijeenkomsten begeleid, soms in zalen met honderden mensen en soms in kamers met een klein groepje mensen. Elke keer weer merken we dat mensen graag iemand anders willen helpen. Het mooie daarbij is dat tijdens een durftevragenbijeenkomst zelden tot nooit wordt gevraagd: ‘Wat krijg ik daarvoor terug?’ Mensen vinden het kennelijk gewoon leuk om iemand die duidelijk aangeeft wat hij wil een stapje verder te helpen.

Wat ons fascineert, is dit: als we inderdaad zoveel hulpkracht hebben in de wereld, hoe kunnen we die hulp dan zo organiseren dat ook grote vraagstukken worden opgelost? En als je denkt dat dit te veel gevraagd is: in 2008 heeft een groep van vijftigduizend vrijwilligers in vijf uur tijd héél Estland opgeruimd en ontdaan van al het zwerfvuil.

==

Als je een heel land in een dag kunt opruimen, wat kan er dan nog meer als je hulp mondiaal en professioneel zou inrichten?

==

We denken wel eens dat wij Nederlanders collectief hebben afgeleerd om anderen om hulp te vragen. Hoe dat komt, weten wij ook niet precies. Bij navraag horen we vaak dat mensen met zichzelf hebben afgesproken dat ze ‘het zelf maar moeten oplossen’. En dat kan natuurlijk ook. Er is niks op tegen om veel alleen te doen.

Maar als wij moeten kiezen tussen alleen een event organiseren – met alle tijdsinvesteringen, regelwerk en drukte die daarbij komen kijken – of aan mensen vragen wat zij kunnen bijdragen, waardoor het makkelijker te regelen is, dan weten we het wel! We merken keer op keer dat de tweede manier leuker is, sneller gaat en meer energie oplevert.

==

Als je hulp mobiliseert, krijg je (zeker tegenwoordig, met internet en andere hulpmiddelen) meer voor elkaar, tegen lagere kosten dan ooit tevoren. Je bespaart alleen al enorm op postzegels, papier en dure advertenties als je tegenwoordig iets ‘wereldkundig’ wilt maken of aandacht wilt krijgen voor een idee of een evenement dat jou na aan het hart ligt.

Helpen helpt

Een andere vaak gehoorde reden om geen hulp te vragen is dat mensen denken een ander tot last te zijn als ze om hulp vragen. Maar ga voor de grap eens bij jezelf na hoe het voelt als je een ander verder kunt helpen met advies of iets wat je kunt missen. Goed, toch? Echt, mensen blijken zich over het algemeen beter te voelen wanneer ze een ander kunnen helpen.

Dat is ook wetenschappelijk bewezen. Enkele wetenschappers gaven twee groepen mensen aan het begin van de dag een geldbedrag. De eerste groep kreeg de opdracht dit geld gedurende de dag aan zichzelf te besteden. De tweede groep kreeg de opdracht het geld die dag zo uit te geven dat anderen er blijer van zouden worden. Aan het eind van de dag werd gemeten welke van de twee groepen zich gelukkiger voelde. Je raadt het al: de groep die de opdracht had gekregen om het geld weg te geven bleek zich aan het eind van de dag een stuk gelukkiger te voelen dan de groep die het geld aan zichzelf mocht besteden. Een goede reden dus om bij je volgende aanval van shopverslaving cadeautjes voor anderen te kopen in plaats van voor jezelf!

==

Mensen vinden het leuk om je te helpen. Door hen niet ‘lastig te vallen’ ontneem je hun feitelijk een kans om jou te helpen én om zich beter te voelen. Dus wat houd je nog tegen om een ander zich beter te laten voelen? Durftevragen!

==

Moeilijk is het niet, maar het is ook niet per se makkelijk. Een reden om geen hulp te vragen zou zijn dat mensen pas om hulp willen vragen als ze helemaal helder hebben wat ze willen vragen. Wij merken in de praktijk dat dit klopt, maar het is onze ervaring dat je de hulpvraag makkelijk kunt verbeteren.

==

Bovendien: zelfs een vage vraag stellen is goed, want daarmee daag je mensen uit om mee te denken. Hierdoor wordt een vraag, droom of ambitie gedurende een gesprek steeds helderder. In je eentje broeden op je vraag, plan of ambitie is meestal niet de meest effectieve route naar een doel.

Sociale overwaarde

Iedereen, écht iedereen in Nederland heeft toegang tot een netwerk, tot middelen, ideeën, talenten en andere waarden. Kijk maar eens rond in je eigen omgeving. Welke mensen ken jij die ergens vreselijk goed in zijn? Wat heb jij zoal rondslingeren dat je al jaren niet meer gebruikt maar waar een ander iets aan kan hebben? Kortom, hoeveel heb jij te geef of te leen?

Wat zou er gebeuren als iedereen op de wereld zijn verlanglijst zichtbaar zou maken? Niet alleen op een verjaardag of tijdens Sinterklaas, maar continu. Stel dat je ergens online inzichtelijk zou maken waar jij anderen met plezier bij zou kunnen helpen, welke spullen je te leen hebt of wilt weggeven en wat jouw eigen wensen zijn. De kans is groot dat bekenden en onbekenden bij je aankloppen om je te helpen met de dingen die op jouw verlanglijstje staan. En de kans is even groot dat bekenden en onbekenden op zoek zijn naar datgene wat jij over hebt – of het nu gaat om een paar planken of om een oude computer op zolder die je niet meer gebruikt omdat je inmiddels een laptop hebt aangeschaft.

En wie twijfelt aan het aanbieden van een paar planken: van honderd rondslingerende stukjes hout kun je nog een knappe tafel maken, zoals wij met de overwaardetafel hebben bewezen. Het verhaal hierover lees je verderop in dit boek. En al die ongebruikte computers kunnen van waarde zijn om mensen computercursussen te geven. De tafel en de cursussen hebben we gerealiseerd in de Waarmakerij in Nijmegen, een van de voorbeelden waaruit blijkt dat je de overvloed in onze maatschappij kunt benutten. Wij noemen dit ‘het benutten van sociale overwaarde’. Volgens Van Dale:

==

so·ci·aal bn, bw betrekking hebbend op de maatschappij, op het welzijn daarvan

over·waar·de (de. v) hogere waarde dan nodig of dan normaal

==

Uitgaande van deze twee definities is sociale overwaarde dus datgene wat over is of gemist kan worden op de plek waar het nu niet van waarde is. Terwijl het door het op een andere plaats in te zetten of op een andere manier te verbinden, weer van nut kan zijn. Het gaat hierbij niet om geld (dat is zelden ‘over’), maar om materiële zaken, ideeën, toegang of vormen van hulp.

Wegwerpcultuur

Er is gelukkig veel op deze wereld, maar helaas ligt het vaak onbenut op de verkeerde plek. Als we al deze sociale overwaarde nieuw leven inblazen, dragen we bij aan een afnemende wegwerpcultuur en daarmee aan een waardevollere, duurzamere wereld.

Misschien is de grootste armoede in het Westen wel dat we onze kennis en materiële rijkdom niet eerlijk verdelen. Met durftevragen proberen we mensen die nog niet om hulp durven te vragen te prikkelen om hun gedrag te veranderen. Voor de mensen die nog niet weten hóé ze hulp kunnen vragen, willen we werkwijzen aanreiken om anderen makkelijker te helpen. Het oplossen van schaarste is nu eenmaal ook een logistiek vraagstuk.

==

Durftevragen helpt je om slimmer in te spelen op sociale overwaarde waardoor ook jij kunt bijdragen aan het oplossen van schaarste in de wereld. Onder het motto: verbeter de wereld, begin bij jezelf.

Aan de slag

Inmiddels wordt er in heel Nederland geëxperimenteerd met het oplossen van grote vraagstukken door sociale overwaarde te benutten. Wij vinden het geweldig om te zien dat de principes van durftevragen hiervoor door steeds meer mensen worden gebruikt.

Het begon met durftevragenbijeenkomsten: mensen bezochten workshops en lezingen, luisterden naar de tips van durftevragenbegeleiders en enthousiasmeerden elkaar. Het fenomeen durftevragen nam pas echt een grote vlucht toen we de hashtag #durftevragen lanceerden op Twitter. Dit is inmiddels de meest gebruikte hashtag in Nederland. Het is een effectieve manier om hulp te vragen bij grote en kleine vragen aan mensen die je wel of juist niet kent. Met een dagelijks bereik dat schommelt rond de tweehonderdduizend, is het een bijzonder krachtige vraag- en hulpbron op internet geworden.

==

Als jij ook van plan bent om grootste plannen en ambities te realiseren en eindelijk datgene te gaan doen waar je hart salto’s van maakt, en als je daarvoor de kracht wilt gebruiken van een netwerk met mensen die graag met je meebouwen, dan helpt dit boek je op weg.

Welke vragen kun je stellen? Aan wie stel je die vragen? Hoe zet je de antwoorden op die vragen om in concrete acties? Hoe realiseer je je plannen? Hoe kun je de achterliggende gedachten van durftevragen inzetten voor de rest van je leven en welke rol kun jij hierin spelen voor de rest van de samenleving? Deze vragen en meer van onze ideeën en ambities komen in dit boek aan de orde.

==

Als je direct aan de slag wilt, kun je naar het eind van dit boek bladeren. In de gereedschapskist vind je veel krachtige tips, die in elk geval voor ons goed hebben gewerkt, en die ervoor zorgen dat wij zo in het leven staan dat wij er daadwerkelijk van overtuigd zijn dat we bijna alles kunnen bereiken wat we willen.

Als je wilt, kun je ook naar een van de durftevragenworkshops komen, die door heel Nederland worden georganiseerd.

Onze droom: mensen over de hele wereld elkaar laten helpen met het realiseren van hun plannen door gebruik te maken van durftevragen en het slim benutten van sociale overwaarde. We hopen dat dit boek hier een beetje aan bijdraagt – en dat jíj eraan bijdraagt. Daarom: doe je mee?

==

We willen graag alle, maar dan ook echt álle mensen bedanken die hebben bijgedragen aan de totstandkoming van dit boek. En dat zijn er nogal wat: alle mensen die op welke manier dan ook hebben bijgedragen aan het succes van durftevragen, alle mensen die hun verhaal met ons deelden, iedere vragensteller die het lef had om een vraag te stellen tijdens een bijeenkomst, iedere kritische denker die met zijn scherpe blik ons gedachtegoed aanscherpte, alle begeleiders en andere meebouwers die binnen en buiten de organisatie hun steentje hebben bijgedragen aan het verspreiden van het gedachtegoed. En natuurlijk alle twitteraars die vragen hebben gesteld en beantwoord. Onze dank is groot!

==

Er zijn twaalf mensen die we speciaal willen bedanken. Zonder hen zouden veel mensen niet eens van durftevragen hebben gehoord. Zij zorgden ervoor dat duizenden mensen door heel Nederland durftevragen hebben ervaren. We hebben het natuurlijk over het team durftevragenbegeleiders. Daarom: dankjewel Herman Dummer, Lisa Portengen, Sander Datema, Juul Martin, Jan Peter Bogers, Walter Brand, Ingeborg van Meggelen, Piet Hurkmans, Marrije Prins, Josien Pennings, Remco Langeler en Yvonne Beckers. Het is heerlijk om dit avontuur met jullie mee te maken.

==

Fanny en Nils

==

Hoe ontstond durftevragen?

==

==’

In 2005 ontmoette ik Nils Roemen op een beurs. We kwamen erachter dat we allebei netwerkers pur sang zijn, met een passie voor eenvoud en projecten die ertoe doen. Vele mooie ontmoetingen volgden.

We wisten dat mensen graag in contact komen met anderen en ook dat pogingen voor het opzetten van netwerken vaak strandden. We hadden ideeën over hoe mensen elkaar zouden kunnen versterken en inspireren, maar plannen kwamen niet verder dan de tekentafel.

==

In het najaar van 2006 werd ik benaderd door de organisator van de beurs waar ik Nils had ontmoet. Hij vroeg of ik een creatief idee had voor een standruimte van 150 vierkante meter. Deze ruimte was op het laatste moment vrijgekomen, dus de organisator had ‘iets over’. Voor een vraag om creativiteit ben je bij mij aan het goede adres, daar maakt mijn hart een salto van. Ik beloofde binnen één dag met een plan te komen en belde intuïtief direct met Nils. De gesprekken en ideeën die ik eerder met Nils deelde, kwamen in één keer samen. Een aantal telefoontjes later was durftevragen geboren. Samen met goede verbinders uit onze netwerken was de eerste durftevragensessie een feit, twee dagen lang. De beurs was enkele jaren de vaste ‘ont-moetingsplaats’ van durftevragen. Elke keer werden we weer blij en enthousiast van de grote hoeveelheid energie die vrijkwam. Gelukkig bleef het niet bij de sessies tijdens de beurs en werden al vlug overal in het land wekelijks durftevragensessies georganiseerd, waar tot op de dag van vandaag elke keer ‘een waanzinnige bak energie’ vrijkomt.

==

Herman Dummer

==

Durftekoken

==’

==

Op Twitter vraagt @MrsCKT op 14 oktober 2010 of iemand een lekker recept voor een wildstoofpotje heeft. Het bericht belandt in de keuken van restaurant Romanoff, het luxe restaurant van Hotels van Oranje in Noordwijk. Chef-kok Maurice Hoegee mailt vervolgens een leuk recept. Het recept bevalt en een tijdje later twittert @MrsCKT het volgende bericht:

==

@hotelsvoranje of iemand anders met liefde voor koken: ik zoek een recept voor visvoorgerecht voor 4 personen (en een iPhone) #durftevragen

==

Chef-kok Maurice Hoegee mailt opnieuw een recept, maar @MrsCKT vindt het recept voor kreeft erg lastig. Ze vraagt via Twitter of ze een kijkje in de keuken mag nemen. Maurice nodigt haar uit en op 26 november ontmoeten @MrsCKT en @hotelsvoranje elkaar in levenden lijve en krijgt de hobbykok een heuse workshop kreeft bereiden van een echte chef-kok.

==

Tientje gevonden

==’

==

Caroline zat een paar jaar geleden op een middag uitgeblust en gedeprimeerd thuis. Ze was net ontslagen, maar ze was wel verantwoordelijk voor vier kinderen. Ze zag het even niet zitten, tot ze met haar vriendin Erna bedacht dat ze mensen in dezelfde situatie zou kunnen helpen. Niet tegen hoge tarieven, maar voor een tientje, het bedrag dat ze zelf als uitkeringsgerechtigden (ze waren beiden net ontslagen) ook nog zouden kunnen missen.

Ze namen deel aan een durftevragenworkshop en presenteerde het plan van Tientjes tijdens Stand Up Inspiration, waar enthousiaste mensen de kans krijgen om hun ideeën uit te leggen. Binnen korte tijd was er een bedrijfsplan en groeide er landelijk belangstelling voor het initiatief. Op 10 oktober 2010 organiseerden ze zelfs een symposium voor driehonderd mensen, zonder dat het hun een cent kostte. Nationale grootheden zoals Huub van Zwieten en Marinus Knoope kwamen langs, en zelfs Carolines held Thomas Crum kwam over uit Amerika, voor een tientje.

Overal in Nederland zijn inmiddels lokale Tientjesafdelingen die promotie maken voor het concept en lokale activiteiten ontplooien. Overal worden mensen geholpen, voor een tientje.

==

1 - WAT IS ER EIGENLIJK AAN DE HAND?

==’

Voordat we begonnen met het schrijven van dit boek, hebben we heel wat uurtjes gefilosofeerd. Waarom werkt durftevragen eigenlijk? Wat zorgt ervoor dat het juist nu door zo veel mensen wordt opgepikt? In dit hoofdstuk beschrijven we wat ons heeft geïnspireerd en welke antwoorden wij de afgelopen jaren hebben gevonden.

De wereld verandert razendsnel

Het industriële tijdperk is definitief voorbij. Natuurlijk zien we her en der nog prikklokken en andere bureaucratische symptomen die mensen het gevoel geven dat ze werken om te kunnen leven, maar dat zijn slechts symptomen. Het is niet meer waar onze economie en samenleving om draaien.

Onze huidige samenleving draait om netwerken en informatietechnologie. De kosten om nieuwe dingen in beweging te zetten zijn nog nooit zo laag geweest als nu. Verandering grijpt razendsnel om ons heen omdat we leven in een wereld van interconnectiviteit, vol met vrij toegankelijke technologie. Communiceren met gelijkgestemden, of het bereiken van nieuwe mensen, markten of doelgroepen was nog nooit zo makkelijk en goedkoop als nu.

==

Lange tijd hebben we ons denken zo ingericht dat het verkrijgen, behouden en vergroten van bezit (en kennis) grotere drijfveren waren dan delen, het laten circuleren van kennis en waarde, en anderen verder helpen. Met het ontstaan van de netwerk- en informatiesamenleving is er echter een verandering gaande waarin andere motivatoren belangrijk worden. Internet en sociale media spelen daarbij een cruciale rol. Het vasthouden en afschermen van kennis wordt steeds moeilijker, terwijl tegelijkertijd de ontwikkeling en de collectieve groei steeds makkelijker worden.

==

Het delen van kennis en ideeën was nog nooit zo makkelijk en aantrekkelijk. Niet wat je hebt, maar wat je deelt is belangrijk. Het gaat niet meer om wat jij voor elkaar hebt gekregen voor je eigen gewin. Wat telt is wat jij voor de wereld om je heen, inclusief jezelf, voor elkaar hebt gekregen. Het doet er niet meer toe hoe je anderen kunt inzetten voor je eigen doeleinden, maar hoe je anderen kunt helpen met het bereiken van hun doelen door hen te koppelen aan die van jezelf. De kentering heeft al plaatsgevonden, de manier waarop we samenleven en samenwerken is al aan het veranderen. En het is deze nieuwe manier van samenwerken die durftevragen mogelijk maakt.

Delen met TED

Een mooi voorbeeld van netwerken, informatietechnologie, interconnectiviteit en belangeloos samenwerken is TED.com. Dat is een fysiek en online platform waarop originele denkers hun nieuwste ideeën en ervaringen delen met de wereld. Hun presentaties worden gratis gedeeld via de gelijknamige website, en als je enkele video’s hebt gezien, dan weet je hoe verslavend ze zijn.

En zoals vaak gebeurt met goede ideeën, op een gegeven moment ontstond op meerdere plekken op de wereld de behoefte om ook zoiets te doen, om ook TED-events te organiseren. Zo vond op 20 november 2011 in zestig steden wereldwijd de eerste TEDx-YouthDay plaats.

De organisatie zei niet: zeg, dit is ons idee, dat mag niemand nadoen; integendeel. De organisatie juichte het initiatief toe, hielp bij de uitvoering en zo kon het gebeuren dat in één klap vele duizenden jongeren op een inspirerende manier konden proeven van hun vermogen om zelf ideeën te bedenken en waar te maken.

Nieuwsgierig? Zoek (en luister) eens naar ‘We will change everything’, het lied dat ter ere van de TEDxYouthDay werd geschreven.

Delen was nog nooit zo eenvoudig

Zoals TED.com laat zien, zet internet ons leven aardig op z’n kop. Steeds meer kennis is (vrij) toegankelijk. Dat delen gaat heel ver. Universiteiten zetten een deel van hun curriculum, inclusief videoblogs van hoorcolleges, online. Wikipedia is net zo betrouwbaar als de Encyclopedia Britannica, hebben onderzoekers in het gerenommeerde tijdschrift Nature beschreven. Bovendien: wetenschappelijke ontwikkelingen zijn niet langer voorbehouden aan mensen die een wetenschappelijk tijdschrift als Nature kunnen betalen en begrijpen, nu de informatie ook voor iedereen in ‘Jip & Janneke-taal’ wordt besproken op websites als nu.nl.

Via websites als wordpress.com kan iedereen binnen tien minuten zijn eigen weblog inrichten en publiceren. Door gebruik te maken van sociale media als Twitter bouw je in no time aan een hoogwaardig, gezellig, divers, gespecialiseerd netwerk van mensen aan wie jij gelijkwaardig kennis, informatie, ideeën en contacten geeft en van wie je die ook ontvangt.

Kennis is niet makkelijker geworden, maar de toegankelijkheid van kennis is nog nooit zo eenvoudig geweest.

What you give is what you get

Het onbeschroomd delen van alles wat je óver hebt, heeft grote voordelen, want delen is vermenigvuldigen. Hoe meer kennis je deelt, hoe groter de kans dat mensen terugpraten en op die manier jouw kennis weer verrijken. Bovendien verlies je je eigen kennis niet door die te delen, de kans is juist groot dat je je die kennis meer eigen maakt, dat deze beter in je systeem komt te zitten en dat je steeds meer manieren vindt om je kennis in de praktijk toe te passen.

Hoe meer ideeën je deelt, hoe groter de kans dat andere mensen hier op gaan voortbouwen, waardoor jouw idee sterker wordt. Net als bij kennis geldt dat je je idee niet kwijtraakt als je het deelt. Je hebt het zelf ook nog steeds. Niet voor niets is veel software tegenwoordig opensourcesoftware: software die iedereen kan verbeteren. Nu is dit heel normaal, maar toen de Amerikaanse historicus en socioloog Eric Raymond voor het eerst over het delen van de broncode van een programma schreef in het boek De Kathedraal en de Bazaar, vond de gevestigde orde zijn ideeën knap revolutionair.

Veel mensen vrezen dat anderen misbruik maken van hun vrijgevigheid als ze kennis delen. Die kans bestaat inderdaad. Wij pleiten er dan ook niet voor om je hele hebben en houwen ongefilterd en ongecensureerd te delen met iedere willekeurige voorbijganger. Uiteraard is het belangrijk om na te gaan wat handige en betrouwbare plekken, mensen en situaties zijn om jezelf bloot te geven. Voor sommige ideeën is het bijvoorbeeld slim om het podium bij Stand Up Inspiration te bestijgen. Andere ideeën kun je beter bespreken in rokerige achterkamertjes, tijdens het sterrenkijken met je partner, tijdens een durftevragensessie of tijdens een cappuccino met een creatieve relatie of een übernetwerker.

Meer ideeën dan tijd

Bij het ontwikkelen van onze ideeën over durftevragen heeft het ons geholpen om te beseffen dat wij veel meer ideeën kunnen bedenken dan we ooit in een mensenleven kunnen realiseren; het weggeven van kennis en ideeën is dus erg goed voor ons erfgoed en onze focus op de dingen die we per se wel zelf willen laten lukken.

Ook helpt het volgens ons om te bedenken dat als iemand anders aan de haal gaat met een idee dat jij ooit hebt bedacht, hij waarschijnlijk betere talenten, resources en netwerken tot zijn beschikking had dan jij op dat moment. Wat fijn dat je idee dan niet verloren is gegaan, maar is opgepakt door zo’n succesvol en kansrijk persoon!

En ja, het zou best fijn zijn als jij waardering krijgt voor het bedenken of in gang zetten van het idee. Als je daar behoefte aan hebt, is het heus geen schande om bij de succesvolle ideeënpikker aan te geven dat je behoefte hebt aan erkenning (heel raar, maar lang niet iedereen is in staat om gedachten te lezen).

En als iemand miljonair wordt dankzij jouw geniale idee, en hij waardeert je niet om jouw aandeel in zijn succes, dan heb je in elk geval een heel waardevolle les geleerd. Een volgende keer kijk je wel drie keer uit voordat je een idee aan deze ideeënpikker vertelt. Mogelijk deel je deze ervaring ook nog eens met andere mensen binnen je netwerk, waardoor de stroom van ideeën naar deze ideeënpikker opdroogt.

Je netwerk uitbreiden met nieuwe media

Vijftig jaar geleden moest je een ontdekkingsreiziger zijn om je wereld te kunnen verbreden met nieuwe mensen en nieuwe kennis. Over de wereld reizen was een stuk minder gebruikelijk dan nu. De kennis die als eenvoudige thuisblijver tot je kwam, kreeg je via kranten, tijdschriften, radio en de paar beschikbare tv-zenders. Als je in die tijd iets voor elkaar wilde krijgen, dan was het veel ingewikkelder om alle talenten, mogelijkheden en middelen die je nodig had om je heen te verzamelen. Al was het alleen maar omdat de communicatie beperkter was en de afstanden groter leken.

Dit is nu nauwelijks nog voor te stellen. De gemiddelde Nederlander voelt zich al ongemakkelijk als hij tijdens het boodschappen doen vergeet om zijn mobiele telefoon mee te nemen. Door de komst van mobiele telefonie en internet kunnen we steeds sneller schakelen en dingen in beweging zetten. De dynamiek van projecten verandert en contact maken met onbekenden of vage bekenden wordt steeds makkelijker.

In het onderwijs hebben brugklassers gemiddeld meer dan honderd ‘vrienden’ bij diverse sociale media. Zij groeien op met het besef dat ze via Hyves en Facebook snel en succesvol dingen in beweging kunnen zetten. Ze kunnen moeiteloos uitzoeken waar het gaafste feest is komend weekend of hulp zoeken bij het beantwoorden van een lastige wiskundevraag. Voor hen is het vanzelfsprekend om snel tot gewenste resultaten te komen.

LinkedIn, blogs en Twitter bieden je de mogelijkheid om persoonlijke en professionele relaties op te bouwen met volslagen onbekenden. Je kunt mensen filteren op branche, interessegebied, karaktertrekjes, talenten, activiteiten en expertises. En als je zelf iemand over het hoofd ziet, is de kans groot dat hij je door iemand anders wordt aanbevolen. Als iemand die wij niet persoonlijk kennen, maar wel waarderen om zijn tweets, iets positiefs te melden heeft over een andere twitteraar, dan is de kans aanwezig dat we toch even een kijkje gaan nemen. Zo zorgt Twitter ervoor dat we met gemak in contact komen met honderden potentieel interessante, leuke mensen. Datzelfde geldt voor LinkedIn. Een eenvoudige search laat zien dat er al bijna 47.000 Nederlandse groepen zijn – onvoorstelbaar toch?!

==

Dus waar je ook mee bezig bent, de kans is groot dat je gelijkgestemden vindt via deze en andere sociale media. En het is natuurlijk een stuk gemakkelijker om te sparren en samen te werken met mensen die (deels) hetzelfde referentiekader hebben als jij. Maar daarin schuilt volgens ons niet het grootste voordeel. Dat voordeel komt juist voort uit het feit dat zij inspiratie, kennis, ideeën en contacten opdoen op andere plekken dan jij!

==

Een mooi voorbeeld van het slim inzetten van diverse sociale media is het initiatief van Annemarie Appelman. Zij startte de ‘60 Day Challenge’: een poging om in zestig dagen tijd haar droombaan te vinden in de goededoelenwereld door alleen gebruik te maken van online media.

Annemarie had al talloze keren op de traditionele manier met brieven en sollicitatiegesprekken geprobeerd om een baan te vinden, maar dat werkte voor geen meter. Uiteindelijk heeft ze door veel te bloggen, te Twitteren, LinkedIn in te zetten en veel koffie te drinken met onbekenden die haar via sociale media werden aangeraden, daadwerkelijk een baan gevonden: ze werkt nu bij Nudge, een consumentenplatform rondom duurzaamheid. Het lukte haar in precies 56 dagen.

==

Inmiddels zie je vaak dat mensen via sociale media op zoek gaan naar een nieuwe uitdaging. En het opvallende is dat het vaak lukt. Een bijkomend voordeel is dat deze zoekers zelf een knooppunt gaan vormen tussen diverse netwerken. Annemarie is nu bijvoorbeeld een goede bekende in de goededoelenwereld, maar ook een interessant contact voor carrièrecommunities, werkzoekenden, headhunters, online marketeers enzovoort.

==

Het wordt door sociale media niet alleen makkelijker om in contact te komen met mensen, het wordt ook steeds makkelijker om de diverse netwerken aan elkaar te koppelen. Met een klein beetje moeite vind je algauw welke netwerken in jouw stad of in jouw vakgebied actief zijn en welke mensen in diverse netwerken actief zijn. Deze mensen vormen de schakels of knooppunten tussen deze netwerken en maken het mogelijk om informatie te delen, gezamenlijke kansen te verkennen en gezamenlijke activiteiten te ontplooien – of om juist te voorkomen dat er wielen dubbel worden uitgevonden. Het koppelen van netwerken kan dus een sterke hefboom betekenen voor je mogelijkheden.

==

Er wordt vaak gezegd dat sociale media ons helemaal niet socialer maken. Of dit in wetenschappelijk opzicht klopt of niet, weten we nog niet, maar de praktijk laat in elk geval ook heel andere kanten zien.

Verlies echter bij het benutten van sociale media fysieke contacten niet uit het oog. Het is een menselijke behoefte om elkaar ook IRL (in real life) te ontmoeten, en het is bovendien effectief. Twiners (Twitter diners), open coffee clubs (mensen uit een stad die elkaar één keer per maand informeel ontmoeten) en co-werkplekken zoals Seat2Meet en The Hub zijn populair en laten een innige verstrengeling zien tussen de online wereld en de offline wereld.

Schiet met hagel

Kost dit allemaal niet veel tijd? Kun je niet beter scherp schieten dan met hagel? Op beide vragen is het antwoord tegelijkertijd ‘ja’ en ‘nee’.

‘Ja’, want nieuwe mensen leren kennen, leren werken met sociale media en de kansen daarvan leren benutten, zijn zaken die tijd kosten. Er gebeurt zo veel online en in al die interessante netwerkclubjes, dat je er met gemak 24/7 mee bezig kunt zijn. Discipline, focus en het maken van keuzes zijn dus, net als bij veel andere zaken in je leven, belangrijke kwaliteiten die je moet ontwikkelen en inzetten om effectief en plezierig gebruik te kunnen maken van deze sociale media.

==

Terwijl we dit boek aan het schrijven zijn, staan onze Twitter, mail en telefoon uit. We moeten ons nu concentreren op het vertellen van dit verhaal, het schrijven van dit boek. Maar zodra we wat feiten willen checken, vormen de sociale media weer een ontzettend waardevolle en snelle toevoeging aan onze manier van werken.

Tegelijkertijd is het antwoord ook ‘nee’. Het is bijvoorbeeld niet slim om pas een (online) netwerk te gaan bouwen op het moment dat je het nodig hebt. Als je bouwt aan je netwerk als een blijvende investering voor de toekomst, dan krijg je met de meeste mensen een goede en persoonlijke relatie die goed van pas komt zodra je hen nodig hebt. Het bouwen en onderhouden van netwerken kost dus veel tijd, maar het bespaart je op termijn ook een enorme hoeveelheid tijd. Bedenk hierbij dat nieuwe informatie, kennis en ideeën verzamelen via andere kanalen ook tijdrovend is, en misschien minder effectief.

De strategie van de marktkoopman

Hulp vragen lijkt op het aan de man brengen van een product of een dienst. Bij het verkopen van een product of dienst wordt je meestal aangeraden om eerst de doelgroep helder te definiëren. De belangrijkste vraag is dan: wie wil je precies bereiken?. Dat is natuurlijk een verstandige strategie als je een concreet product of een concrete dienst aanbiedt. Het is immers niet handig om gehakt te verkopen aan vegetariërs.

Durftevragen werkt echter op een andere manier. Hier ligt de nadruk namelijk niet op het verkopen van een dienst of product, maar op het realiseren van een doel. Dan is het helemaal niet slim om zelf te bedenken wie je daarbij zou kunnen helpen. Als je dat doet, houd je namelijk per definitie je eigen blinde vlekken in stand. De mensen die je wel willen helpen maar aan wie jij niet hebt gedacht, zúllen dan immers ook niet helpen.

Als je een vraag hebt, moet je de eeuwenoude maar beproefde strategie van de marktkoopman gebruiken: je moet zo hard mogelijk roepen wat jij wilt op zo veel mogelijk plekken.

==

Stel dat je een groot diner wilt geven, maar je hebt nog geen bestek en servies. Dan kun je via Twitter berichten volgen waarin het woord ‘samenwonen’ voorkomt. Je zult dan natuurlijk veel berichten zien van en over mensen die gaan samenwonen. Dat betekent vaak dat een van hen geen servies en bestek meer nodig heeft. Omdat mensen meestal een persoonlijk profiel op Twitter hebben, kun je hen direct benaderen en vragen of jij het overtollige bestek mag hebben.

==

De effectiviteit van de marktkoopmanstrategie wordt versterkt door de cold leads die sociale media als Twitter opleveren: je kunt mensen bereiken die niet per definitie in jou geïnteresseerd zijn.

Stel dat jij duizend volgers hebt, duizend mensen die geïnteresseerd zijn in jouw boodschap. Als zij gemiddeld vijfhonderd volgers hebben, kunnen zij dus over jou vertellen en kun je in theorie 1.000×500=500.000 mensen bereiken!

==

Juist dat doorvertellen over jou wordt door Twitter heel makkelijk gemaakt. Je kunt namelijk op Twitter ‘retweeten’. Dit houdt in dat iemand een door jou geplaatst bericht opnieuw op Twitter kan plaatsen en zo zichtbaar kan maken voor de mensen in zijn netwerk. Jouw bescheiden bericht kan dus een stroom waardevolle reacties opleveren doordat talloze onbekenden worden bereikt.

Van kennis is macht naar reputatie is kracht

Nu de toegankelijkheid van kennis en informatie is toegenomen, verschuift de waarde van het eeuwenoude adagium ‘kennis is macht’. Ook nu nog betekent het hebben van kennis dat je meer mogelijkheden hebt om dingen voor elkaar te krijgen, maar deze macht is nu voor veel meer mensen toegankelijk. In het kader over de ‘Tientjes’ kun je lezen dat het nu voor bijstandsmoeders misschien wel makkelijker is om veel te leren en om van waarde te zijn dan voor een drukbezette CEO die drie kwart van zijn tachtigurige werkweek in vergaderingen zit. Kennis is dus niet voorbehouden aan de elite, maar bereikbaar voor iedereen die bereid is kennis tot zich te nemen en te delen.

Kennis delen is echter niet genoeg: wie effectief kennis wil delen (en ontvangen!), moet betrouwbaar zijn en een goede reputatie hebben. Je hebt meer macht (of eh… invloed – wij Nederlanders vinden ‘macht’ maar een vies woord) als je een goede reputatie hebt. Dit was vroeger ook al zo, maar het wordt steeds belangrijker.

Ga maar na: er worden nu geen sollicitatiegesprekken meer gevoerd voordat alle kandidaten even zijn gegoogeld. Helemaal ideaal is het als een kandidaat ook nog een paar mooie recommendations (aanbevelingen) heeft op LinkedIn. En die aanbevelingen zijn des te waardevoller als de mensen die de aanbevelingen hebben gedaan een goede reputatie hebben. Een aanbeveling van econoom en hoogleraar duurzaamheid en maatschappelijke verandering Herman Wijffels wordt toch hoger gewaardeerd dan die van buurman Piet. Of dit nou terecht is of niet, het werkt wel zo.

==

Een tijdje geleden was een van ons aan het eten in een restaurant in Zwolle. Op de kaart stond met grote letters ‘Wij overtreffen graag al uw verwachtingen’. Toen bleek dat de bediening slecht was, dat bestellingen niet goed doorkwamen en dat hier niet helder over werd gecommuniceerd, hebben we op Twitter gevraagd welke ervaringen andere twitteraars met dit restaurant hadden. Binnen de kortste keren ontstond een levendige discussie op Twitter over de slechte service van het restaurant. Dat is niet zo goed voor de reputatie van het restaurant…

==

Reputaties worden gebroken op internet, maar natuurlijk ook gemaakt. Een populaire hashtag is #ff, oftewel Follow Friday: een populair fenomeen op Twitter waarbij je een paar van je ‘Twittervriendjes’ aanbeveelt aan andere Twitterfollowers. Als iemand uit onze inner circle iemand aanbeveelt op Twitter, is de kans groter dat wij het ook leuk vinden om diegene te volgen. En als mensen ons aanbevelen op Twitter, dan is dat toch betere reclame dan dat wij zelf roepen: volg ons, koop ons, werk met ons, geloof ons!

Iedereen kan expert worden

Oké, kennis en informatie zijn dus vrij toegankelijk. De enige beperking is de beperking die je jezelf oplegt. Wees eerlijk: je hoeft nou eenmaal niet alles te weten. En je wilt ook af en toe slapen, die leuke televisieserie zien, met vrienden afspreken en even het gevoel hebben dat je niet de hele wereld hoeft te bestormen.

Je kunt expert worden, maar dat wil nog niet zeggen dat het ook makkelijk is om expert te worden. Want als alles kan, wordt kiezen nodig en bovendien moeilijker. Over het maken van keuzes, het ontdekken van je passies en talenten, en het vinden van je missie zijn al aardig wat boekenkasten vol geschreven. Dat doen we dus in dit boek niet nog een keer. Wel hebben we een belangrijk advies: begin gewoon. Ook als je niet precies weet waar je wilt eindigen, kun je vast en zeker een eerste stap verzinnen, een eerste vraag formuleren. Je zult zien dat als je eenmaal een eerste stap hebt gezet, er vanzelf meer volgen.

Zoals de Amerikaanse schrijver Malcom Gladwell overtuigend laat zien in zijn boek Uitblinkers, blijkt dat je, ongeacht het supertalent waarover je beschikt, minimaal 10.000 uur hard moet werken voordat je kunt excelleren. Zelfs Mozart, The Beatles, Einstein en andere genieën hadden deze tijd nodig, dus helaas zal het voor jou en mij niet anders zijn.

==

Aan de slag dus!

==

Bedankt voor het lezen van deze preview. Bestel dit e-boek en lees snel verder!

==

Voor meer informatie over dit boek en andere boeken van Uitgeverij Haystack: www.haystack.nl