OVER DIT BOEK

Auto’s roesten niet meer, maar automobilisten wel. We zitten allemaal vastgeroest in onze autokeuze. Braaf kiezen we dezelfde auto als onze buurman, partner, moeder, baas of collega. Stop ermee, en kies eindelijk voor je droomauto. Want daar word je gelukkig van.

Moeilijk is het niet: alles wat je hoeft te doen is die auto aan jezelf te verkopen. Daar is moed voor nodig en dit boek van autosociopsycholoog Erwin Wijman helpt je daarbij. Maak definitief een einde aan statusangst, kuddegeest en leukeautovrees en kies voor je eigen geluk.

Erwin Wijman is dé expert in autokeuze en personal branding. Hij geeft als autotherapeut presentaties en persoonlijke consulten. Hij schreef eerder de bestseller Wat je rijdt ben je zelf (2011) en Succes met je grote auto (2013).

Inhoud

OVER DIT BOEK

DE GELUKSMACHINE

Voorwoord

Inleiding

EEN: De auto is een dertiendubbele geluksmachine

Erwin Wijman

DE GELUKSMACHINE

Zo kies je de auto die je echt wilt

Uitgeverij Haystack

Postbus 308

5300 AH Zaltbommel

0418-680180

www.haystack.nl

needle@haystack.nl

Auteur: Erwin Wijman, erwinwijman.nl

Corrector: Carolien van der Ven

Vormgeving omslag: Akimoto, Gijsbert Raadgever

Foto auteur: Melinda-lou van der Linden

Opmaak: Debbie Brok

ISBN: 9789461262349

NUR 740, 770, 780, 800, 802

© 2017 Erwin Wijman

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt zonder schriftelijke toestemming van de uitgever.

Hoewel dit boek met veel zorg is samengesteld, aanvaardt schrijver noch uitgever enige aansprakelijkheid voor schade ontstaan door eventuele fouten en/of onvolkomenheden in dit boek.

‘Whoever said money can’t buy happiness
simply didn’t know where to go shopping.’

Bo Derek

‘Wat heeft geluk te maken met wat voor
auto je rijdt? Ik zie ’m even niet.’

Ria Bouritius, hypothekenspecialist bij Aegon,
en shiatsu- en massagetherapeut, in een reactie
op de titel van dit boek op LinkedIn

‘Waar is de plaats van de vrije wil, die het klaarspeelt
er tegelijk te zijn en niet te zijn.’

Wisława Szymborska, uit Lijst/Het moment (2003),
vertaald door Gerard Rasch

‘Ik ben benieuwd of ik de auto heb die ik echt wil :)’

Lars de Vroege, neuropsycholoog met Ford Focus,
in een reactie op de ondertitel van dit boek op LinkedIn

Voorwoord

Dit boek gaat evenveel over auto’s als de roman De onderwaterzwemmer van P.F. Thomése over zwemmen.

Niet of nauwelijks dus.

En tegelijkertijd ook weer wel.

Je kunt dit boek lezen als een autoboek. Het gaat over auto’s, maar het gaat vooral over mensen die een auto hebben – of nog beter: over mensen.

Dit boek is daarnaast een keuzegids. Het staat bol van de nogal uiteenlopende kenmerken van auto’s, maar niet de technische zoals koppel, vermogen, energielabels, park assist, videoschermen achterin of de inhoud van de kofferruimte.

In vriendschap en in liefde tussen mensen zijn lichaamsbouw, kort of lang haar, schoenmaat, borstomvang en vermogen ook niet bepalend. Zo is het ook met de relatie mens-auto. Daarin draait het net als bij mensen onderling om uitstraling, aantrekkingskracht en elkaar vaak zien. En ook om de onnavolgbare tango van bindingsangst en verlatingsangst (‘moet ik niet een andere auto?’ en ‘laat ie me niet in de steek?’ zijn onder autobezitters de meest uitgesproken zinnen).

Dit boek brengt de pikorde op straat in kaart en navigeert je via inzicht, moed en zelfstandige keuze naar vrijheid en geluk.

De titel De geluksmachine slaat op auto’s en ook op dit boek zelf en vooral op jouzelf. Jij bent machine en bedienaar van die machine tegelijk.

Het boek had als werktitel – een van de vele werktitels – Wijmans autobijbel. Mijn uitgever Geerhard Bolte verzon ’m. Was ook een goede titel geweest, in meer dan één opzicht.

De Bijbel is namelijk ook zo’n gelaagd boek. De boeken in de Bijbel, hoe uiteenlopend ook, hebben allereerst een letterlijke betekenis: als lezer lees je wat er is gebeurd. Maar die geschiedenis en verhalen hebben daarnaast een allegorische betekenis, die duidelijk maakt waar het gebeurde voor staat oftewel wat je moet geloven. Ten derde hebben ze een morele betekenis, samen te vatten in wat je moet doen. En tot slot is er de anagogische betekenis van de Bijbelverhalen: waar je je op moet toeleggen en waar je op mag hopen. Anagogie staat voor geestverheffing.

In de tijd van Genesis, Noach, Abraham en Sarah, Job, het Hooglied en de Evangeliën hadden ze wel schepen (een beroemd citaat van Noach, later nog beroemder geworden als citaat in de film Jaws, luidde: ‘We’re gonna need a bigger boat’), maar nog geen auto’s, maar de mensen kampten met precies dezelfde dingen als nu. Wie ben je, wat wil je en wie wil je zijn? Hoe zien anderen jou en hoe wil jij dat mensen jou zien?

Ben je authentiek? Ben je autonoom? Ben je automobiel – oftewel: beweeg je jezelf of laat je je bewegen? Ben je jezelf?

Soms wel, vaak ook niet waarschijnlijk.

Om mens te zijn kunnen we niet zonder andere mensen, maar soms lijkt je behoefte om te individualiseren haaks te staan op die om te socialiseren en andersom. Je ontkomt niet aan conformisme, maar de belangrijkste vraag is altijd: waar blijf jij dan zelf? Waar houd jij zelf op en waar begint de ander? Je doet na en je wijkt af, want, zo houden de Facebooktegeltjes ons voor, je moet gewoon jezelf zijn want er zijn al zoveel anderen.

Waar mensen zich duizenden jaren geleden tooiden met schoenen, sieraden, speren, spieren en slaven om zichzelf te manifesteren – en nog – zijn daar nu auto’s bij gekomen. En auto’s zijn nog gelaagder dan welke Bijbel ook. Ze brengen je droog waar je wilt zijn. Ze zijn een symbool of herkenningsteken van waar jij staat of graag wilt staan in de maatschappij. Je onderscheidt je ermee – of juist niet. Je wordt op je auto afgerekend door anderen – je vrienden, familie, collega’s, je sportmaatjes, klanten, opdrachtgevers en relaties, baas, medewerkers, moeders op het schoolplein (en ja, ook door de belastingdienst). En je auto geeft je – en daar zijn we bij de morele ins en outs en de geestverheffing – controle, vrijheid, blijheid, betekenis, bevestiging, ego-boost, identiteit, aandacht, geluk. Of althans het gevóél van controle, vrijheid en de rest. En zo zijn er nog wel acht of negen lagen, meer dan laklagen op je auto.

Ik heb die lagen langzaam maar zeker afgepeld en zichtbaar gemaakt.

Nu jij, lezer.

Erwin Wijman

Monnickendam, 5 mei 2017

PS Speciaal Bernard de Groot, Mark van der Zanden, Lucas Geusebroek, Michel Porro, Mariëtte Pol, Anja van Dijk, Jasper Verweij, Thomas Edens en Jeanine Blaauw dank ik van harte voor hun hulp, bijdragen, steun en inspiratie bij het schrijven van dit boek.

Inleiding

Iedereen in Nederland rijdt in een volkswagen. Vaak staat daar ook letterlijk Volkswagen op, maar bijna even vaak Opel, Renault, Peugeot, Ford, Kia.

Iedereen? In heel Nederland?

Nee, een kleine minderheid blijft moedig weerstand bieden aan de overweldigers. Zoals Charles Bloema.

Charles Bloema is een achtenswaardig man. De negenenvijftigjarige jurist adviseert raden van toezicht van non-profitinstellingen over strategie en financiën, en over governance en vastgoed. Hij was eerder corporate treasurer en chief investor relations bij Wereldhave en interim-CEO van The IBUS Company, waar hij 25 vastgoedbeleggingsfondsen managede.

Bloema rijdt in een grijze SsangYong Rodius uit 2008 en is daar zeer gelukkig mee. Pardon? Zeg dat nog eens? Een SsangYong Rodius? Je bedoelt die afzichtelijke grote auto met een buitenmaatse dakkapel achterop? Die auto die zich onttrekt aan elke klassieke typering: geen stationwagon, geen SUV, geen hatchback, geen liftback, geen sportback? Het is een hunchback. Met die bochel.

Volgens het Britse Top Gear is dat de ugliest car ever built. En ook nog de slechtste. Hij prijkte in 2013 in zijn Top 13 Worst Cars of the Last 20 Years, tussen andere misbaksels als de Chrysler PT Cruiser Cabrio en de Rover CityRover.

Gemis

Het eveneens Britse Car Magazine noemt de Koreaanse personenauto zo groot en lang en log en onoverzichtelijk dat je als berijder ‘voortdurend het gemis voelt dat je geen groot rijbewijs hebt’, en het Nederlandse Autoweek serveert de Rodius af met de omschrijving ‘Shrek op wielen’.

Kortom, de SsangYong Rodius is de meest beschimpte en belachelijk gemaakte auto na de Fiat Multipla. Voor zover dat kan.

Maar organisatieadviseur Charles Bloema is trots op zijn auto. En zeiden we al dat hij er heel blij mee is?

Hij leasete ’m al sinds 2008, toen hij topdog bij Wereldhave was, en in 2013, toen hij daar wegging, wilde hij hem nog steeds, dus kocht hij hem over van de leasemaatschappij. Hij rijdt er dus al negen jaar in. Vroeger 25.000 en tegenwoordig 15.000 km per jaar.

‘Ik koos ’m voor de ruimte,’ vertelt hij, ‘ik heb drie dochters. Het is de grootste personenauto die er bestaat, groter zelfs dan de Renault Grand Espace.’

Op vakantie kunnen zijn dochters plus aanhang mee en naast hun handbagage kunnen ook nog eens al hun koffers makkelijk mee in het ruim achterin (dat is echt ruim, denk Boeing 727).

De Rodius staat op het onderstel van de Mercedes S-Klasse, weet Bloema, en dat verklaart mede de omvang van de auto. In een Q-Park of andere parkeergarage zijn de parkeervakken te klein. Er moet bij het achteruit inparkeren geen Fiatje 500 achter staan, want dat wordt geheid verkreukeld.

Oké, en er is nog een downer: Bloema betaalt zich blauw aan motorrijtuigenbelasting, 620 euro per kwartaal.

Dakkapel

Maar goed, die dakkapel. De SsangYong Rodius is de eerste auto sinds zestig jaar die hiermee weer een algemeen gebruikte bijnaam kreeg, na de Snoek, Kever, Eend en Kattenrug: de Dakkapel. En echt iedereen valt over die dakkapel, weet Charles Bloema. ‘Mensen vinden hem lelijk, ze beginnen er altijd over. Of ze vragen: “Zal ik een regenpijpje voor je monteren?”’

In zijn branche, de financiële wereld, rijdt iedereen een BMW of Audi. ‘Je ziet relaties en collega’s dus vaak meesmuilend kijken,’ vertelt Bloema. ‘Wat moet hij met zo’n auto? Kan hij niet normaal doen en ook een Audi of BMW rijden?’

En natuurlijk, zijn non-conformistische keuze is stiekem een groot genoegen van Bloema. ‘Wie in pak en stropdas loopt, rijdt in een dure Duitse auto. Ik ben in hun ogen een afvallige in mijn SsangYong.’

Hij kan daar wel om lachen, zegt hij.

Het mooie van deze auto, vindt hij, is ook dat ie niet plaatsbaar is. ‘Het is bij een Rodius niet 3- of 5-serie, of A4 of A6; er is maar één serie Rodius.’

Zijn auto, zijn bewuste keuze voor zo’n auto, deze auto, daar kan hij heel blij van worden, zegt hij. Hij heeft hem in eerste instantie gekozen voor de ruimte. Maar hij is er nu om veel meer redenen heel gelukkig mee.

Bloema rijdt in de auto die hij wil, zonder zich iets gelegen te laten liggen aan wat anderen ervan denken en wat zijn omgeving van hem verwacht.

Dat is mooi. Sterker, het is prachtig. Ook al omdat het uitzonderlijk is. Want ga zelf na: rijd jij in de auto van je dromen? De auto die je echt wilt?

Nee. Dat doe je niet. Liefst zeven van de tien Nederlandse automobilisten rijden niet in de auto die ze graag zouden willen hebben.1

Socialepleinvrees

Ik weet dat je het niet snel zult toegeven, maar je hebt nu hoogstwaarschijnlijk niet de auto die je graag wilt.

Je kocht je auto met samengeknepen billen en socialepleinvrees terwijl je ook gewoon vrij zou kunnen zijn in de keuze van je auto. Sterker, je bént helemaal vrij om de auto te kiezen die jij wilt. Alleen heb je dat zelf niet of nog niet door.

Sommige mensen hebben dat wél door, zoals Charles Bloema.

Maar zoals gezegd, dat zijn uitzonderingen.

Je rijdt wat af met je auto, van A naar B via C en ook nog D en desgewenst 22 andere stops. En misschien kun je zelfs met de auto niet het begin van de regenboog vinden om die pot goud op te halen, maar de rit ernaartoe maakt je een stuk gelukkiger als je in je droomauto rijdt. De auto die je elke keer als je terugkomt op de parkeerplaats als een zonnetje toelacht.

Dan heb je die pot met goud helemaal niet nodig.

‘Elke rit, hoe alledaags ook, krijgt een sense of occasion,’ zo beschrijft schrijver/journalist Ebele Wybenga het genot dat hij ontleent aan zijn donkerblauwe Jaguar XJ met V8 uit 1999. ‘Een kilometer afgelegd in een Jaguar is iets heel anders dan dezelfde kilometer in een Volkswagen.’

Terwijl de meeste kilometers in Nederland wórden afgelegd in Volkswagens. En, ik zei het al, in andere volkswagens zoals Opels, Peugeots, Fords, Kia’s, Renaults.

Vrij van last en ruggenspraak

Jij hebt dus, net als de meeste Nederlandse automobilisten, een probleem. Je laat je door anderen voorschrijven welke auto je rijdt.

Nederlandse personenauto’s lijken wel standaard uitgerust met lane departure warning: als je het gebaande pad dreigt te verlaten, zijn oorverdovende waarschuwingspiepjes je deel. Je laat je dus leiden door een automaat die je in je eigen straatje houdt.

Terwijl je, als je onafhankelijk zou zijn, zelf je auto zou kiezen in plaats van dat anderen te laten doen.

En wie haar of zijn eigen auto zelfstandig en vrij van last en ruggenspraak kiest, kiest in ieder geval in dat opzicht echt voor zichzelf en zijn of haar eigen geluk.

Gelukkig is er nu mijn autobijbel. Want het geluk is met jou, lezer. Je hebt de geluksmachine in handen. Het stuur, de pedalen, de schakelpook van je eigen leven: het is aan jou.

Een auto is een geluksmachine – een dertiendubbele zelfs, zie hoofdstuk 1 – en dit boek is een geluksmachine, een die jou ervan doordringt dat je auto je verder kan brengen op je pad en in je streven naar levensgeluk.

Zo, poeh, poeh. Grote woorden, denk je misschien. Maar niet als je bedenkt dat ik je niet naar een mindful yogaworkshop dirigeer, niet naar dagjes op de hei, niet naar spirituele sessies in een buurtcentrum. Ik ronsel jou niet voor weekenden met dertien andere zoekende mannen of dolende vrouwen om de betere versie van jezelf te ontdekken.

Sabbatical

Het is aan jou. Je kunt een jaar een sabbatical nemen om jezelf opnieuw uit te vinden en om te ontdekken wat je wilt en niet wilt en hoe je verder kunt groeien als mens. Je kunt een jaar door Azië en Australië gaan reizen. Je kunt naar Managementboek.nl gaan en het boek Ontdek je sterke punten van Marcus Buckingham bestellen, of IK2 – De beste versie van jezelf van Margriet Sitskoorn. Je kunt de Celestijnse Belofte lezen, of The Secret of De alchemist van Paolo Coelho.

Je kunt vijf- of tienduizend euro uitgeven aan een businesscoach of aan therapeutische geluksessies, die je kostbare dagen kosten in zaaltjes ver van huis, of hele middagen in Hotel ’t Speulderbos of Congrescentrum De Aker.

Leg de Happinez en de Flow nu rustig weg.

Geluksbrenger

Hoeveel fijner is het niet om te beseffen dat je auto ook je geluksbrenger kan zijn?

Zeiden we kán zijn? Ís.

Voor zelfs minder dan vijf- of tienduizend euro heb je al een auto die jou gelukkig maakt. Of iets meer, maar daar kun je dan je uitgespaarde geld aan coaches en therapeuten in steken.

Want de auto van je dromen hoeft niet per se een grote of dure of excessieve of Italiaanse schone te zijn. De auto die jij graag wilt, hoeft ook niet per se groter of duurder te zijn dan die je nu hebt. Het kan ook een kleine/gedeukte/maffe/klassieke/buitenissige/oude/elektrische/stekkerhybride auto zijn. Het kan ook een SsangYong Rodius zijn (die van Charles Bloema kocht hij voor een luttele 7400 euro).

En voor de goede orde: die auto hoeft helemaal niet per se in te gaan tegen de verwachting van je omgeving zoals die vermaledijde Rodius van Charles Bloema doet. Geluk heeft niets te maken met omvang of prijs, maar alles met waarde.

De auto die Nederlandse automobilisten het liefst willen, ook dat blijkt uit heel veel onderzoeken, is haast nooit – nee, zeg maar gewoon nooit – een oneindig dure Aston Martin of exotische Lamborghini, een kostbare Tesla of onbereikbare Ferrari 812 Superfast, maar vaak gewoon een Audi, BMW of Volvo. Dat zijn de drie meest begeerde automerken onder Nederlandse automobilisten.

Die kun je gewoon kopen.

En van je droomauto heb je ook nog eens dagelijks plezier (van A naar B via C en ook nog D en desgewenst 22 andere stops).

Praatje met de buurvrouw

Begrijp me goed. En beschouw dit gerust als de disclaimer. Jij, lezer, wilt – zoals iedereen, daar ga ik van uit – gelukkig worden (of betekenis geven aan je leven, flow beleven, een staat van zijn, zen of gemoedsrust bereiken, en hoe je gelukkig worden ook maar kunt aanduiden). Ik kan en wil jou niet leren hoe je gelukkig wordt. Ik weet namelijk niet waar jij precies gelukkig van wordt en jij maakt zelf wel uit hoe en waarvan jij gelukkig wordt. Misschien is dat wel van een nieuwe iPhone, een praatje met je oude buurvrouw, een ongeopende Tony’s Chocolonely-reep in de smaak Wit Framboos Knettersuiker, een kek sprongetje van je vier weken oude kitten, vier afleveringen Miss Fisher’s Murder Mysteries achter elkaar kijken, het honderdveertiende lachje van je baby of gewoon je eigen aanblik in de spiegel.

Geluk is wat je bent

In essentie komt geluk ook helemaal niet neer op wat je hebt of wat je doet, maar op wie je bént. Als je echt gelukkig bent met wie je bent, sta je altijd sterk in het leven, ook in tijden dat je minder hebt of doet, zegt gelukscoach Anna Pauzenga van schoolvoorgeluk.nl. Als je namelijk gelukkig bent met wie je bent, haal je je geluk uit een interne bron en die is blijvend, legt zij uit. ‘Daardoor kun je met meer ontspanning in het leven staan.’

De essentie van gelukkig zijn zit dus niet in welke auto dan ook. Maar die zit wel in hóé jij je auto kiest: doe je het gedwongen (zonder dat je dat zelf expliciet doorhebt) of doe je het vrij en onafhankelijk?

Wat ik wil en kan, is jou laten zien dat en hoe je automobielonafhankelijk kunt worden.

Je kunt de auto aanschaffen die je het liefst zou willen aanschaffen. Je kunt met andere woorden zelf je eigen keuzes maken en daardoor gelukkiger zijn met wie je bent.

Doe je eigen zin.

Wijk af.

Rijd over de A2, of pak juist de A1 en dan de A27 naar Utrecht, maar ga je eigen weg.

Rijd niet wat anderen vinden dat je moet rijden.

Raam open

Het is niet moeilijk jezelf te bevrijden uit je zelf gecreëerde kooi; het deurtje van die kooi staat namelijk al open.

Het is een open deur, I know, maar het portier van je auto kan open. Elke dag, elk moment weer.

En je kent die mooie quote van die moeder-overste in The Sound of Music: ‘Als god een deur sluit zet hij ergens anders een raam open.’ Wees zelf je eigen god en druk op het knopje van je elektrische raampje of geef er een slinger aan.

Kortom, je kunt jezelf ontworstelen aan wat je omgeving…

… je vader

… je buren

… je echtgenoot

… je vriendinnen

… je baas

… de wagenparkbeheerder

… het milieu

… de bijtelling

… de straat

… de HR-manager

… je vrienden

… de economie

… je collega’s

… de googelisering en de verfacebooking en je daardoor steeds verder ingeperkte sociale netwerk (ik kom hier allemaal uitgebreider op terug in hoofdstuk 3)

… je voorschrijft en voorhoudt, althans wat jij denkt dat mensen om je heen je voorhouden en voorschrijven.

Want daar zit ’m de kneep – en de bevrijding uit die kneep. Jij dénkt alleen maar dat jou iets wordt opgelegd. Geloof niet alles wat je denkt. Het is niet de waarheid.

(Een kneep is ook een kunstgreep hè, hij is niet echt, het is kunst).

Ik wil graag dat jij zelf baas wordt over welke auto je wilt.

Je bent baas in eigen bolide – en niet knecht van je omgeving, afkomst en salaris.

Je had het al door, die auto is een metafoor. De auto is, als geluksmachine, een symbool van vrijheid, maar in veel meer en veel verderstrekkende opzichten dan je in eerste instantie beseft.

Deltaplan geluk

Ik sta een deltaplan voor welzijn en geluk voor.

Ik wil graag dat jij zelfbewuster wordt, zodat je meer plezier beleeft en dus ook meer succes hebt (in de liefde, in je levensgeluk, in je werk, je omzet, je inkomen), of je nu ondernemer, werknemer, huisvrouw (m/v) of zelfstandig professional bent.

Iedereen wordt blijer van de auto die hij of zij écht wil, ook als je dat nog niet weet of wel weet maar hem – nog – niet durft te kopen.

En als je echt nog niet weet welke auto je wilt, lees je in De geluksmachine hoe je erachter komt wat voor iemand jij bent en welke auto echt bij jou past. Je vindt uit waar jij staat in de pikorde en waar je wílt staan in de pikorde. Je auto kan je daarbij helpen, sterker, je auto bepaalt mede waar jij staat.

Gidsen

In de keuze voor je auto moet je je niet langer laten leiden, maar laten gidsen. En dat gidsen, dat doe ik.

Jij wílt toch helemaal niet die saaie vertegenwoordigersauto? Jij wílt toch helemaal niet nog twee jaar in die bonkige Mitsubishi Outlander PHEV rijden alleen maar om die stomme lage bijtelling? Jij wílt helemaal niet de knalrode Passat die nog over was uit de leasevloot. Jij wílt helemaal niet die Renault Mégane die je voor een prikkie van je vader kon overnemen, of de Toyota Corolla uit de erfenis van je moeder.

Welke auto jij wél wilt, dat weet je al. Dat weet je allang, diep of niet diep vanbinnen. Nu moet je hem alleen nog aan jezelf verkopen.

Dat is best moeilijk. Het ís ook lastig om een auto te kiezen, of te durven kiezen, maar dit boek gaat je daarbij helpen.

En als je dan eenmaal de auto hebt die je echt wilt, merk je dat je er veel meer van kunt genieten omdat je beseft dat je niet alleen meer van die auto houdt, maar ook meer van jezelf. Dat kom doordat je je eigen angst hebt doorbroken. Naast de liefde voor die ene auto heb je ook je eigen vrije keuze lief.

Stap uit je filterbubbel. Prik de informatieluchtballon lek.

Durf je auto te kiezen vóór je auto jou kiest.

EEN: De auto is een dertiendubbele geluksmachine

‘Het geluk is makkelijker te bereiken per auto dan op de fiets.’ Dat is een prachtige uitspraak van socioloog Joop Goudsblom, die zich specialiseerde in de ontwikkeling van de menselijke beschaving. Hij heeft gelijk. Ik ging op onderzoek uit en kwam op zeker dertien redenen waarom Goudsblom gelijk heeft. Je auto brengt je naar het geluk in veel meer opzichten dan je zelf beseft, weet of wilt toegeven.

Punt 1. Een auto is een onovertroffen, zelfs onmisbaar vervoermiddel om van A naar B via C en D, en soms E en F te komen

Zeggen dat we leven in een autoafhankelijke maatschappij is een understatement; zonder auto stort het kaartenhuis dat dagelijks leven heet in elkaar. Denk aan werk, gezin, mantelzorg, woon-werkverkeer, boodschappen, familiebezoek, clubjes en speeladressen van je kinderen, dagjes uit, strand, stomerij.

Niet voor niets groeide tussen 2005 en 2015 het aantal personenauto’s in Nederland met 14 procent naar ruim 8,2 miljoen in 2016 en maken automobilisten steeds meer kilometers. Het aantal jongeren met een rijbewijs groeit. Nederlanders verzekeren hun auto beter tegen ziektekosten dan zichzelf: miljoenen personenauto’s zijn bij wel twee of drie verschillende partijen verzekerd voor pechhulp (blijkt uit onderzoek van GfK).

Punt 2. Een auto is thuis, ov is werk

Je auto is een verlengstuk van je huis.

Wie met bus of trein naar het werk of naar school gaat, is onderweg ook op het werk of op school. Terwijl je in je auto onderweg nog thuis bent en na werktijd bij het wegrijden al thuis bent. Het portier van je auto is je voordeur. Je auto is een cocon. Daarin voel je je geborgen en thuis.

Vaak is ook echt alsof je thuis op de bank zit met de gordijnen dicht. In de trein of bus zie je zelden iemand gezellig in zijn (m/v) neus peuteren, maar wat zie je in de file of voor het stoplicht? In zijn auto waant een mens zich onbespied.

Het oost-west-auto-thuis-bestgevoel wordt treffend en inleefbaar onder woorden gebracht door ene GTWillem in zijn reactie onder een bericht (van 4 januari 2016) over de nieuwe Mercedes E-Klasse op Autoblog.nl: ‘Mijn favoriete auto om tegen de anti-peristaltiek te vechten van mijn shoarma/knoflooksaus/bier/whiskeymaag na een lange avond stappen! Je wordt altijd opgelicht, je hebt te veel rondjes gegeven aan vrouwen lelijker dan mijn zus, je schoenen gaan altijd naar de kleaute, er verschijnen weer gênante foto’s op FB, maar er is altijd een warme E-klasse om je thuis te brengen!’

Punt 3. Een auto geeft je een gevoel van controle

In jouw auto bepaal je alles zelf. Je bepaalt waar je instapt, je bepaalt waar je uitstapt, waar je langsrijdt, waar je onderweg stopt of niet.

Over het ov wordt wel eens snerend gezegd dat het je brengt van een punt waar je niet woont naar een punt waar je niet moet zijn. Met een auto is dat precies andersom.

De enige verplichte stop is het tankstation, niet voor niets een van de fijnste plekken op aarde, als ze tenminste kranten, goeie koffie, broodjes, gehaktballen met jus en Bounty’s verkopen en een schone, desnoods 50 cent kostende 2theloo-wc hebben. Als de Franse verlichtingsfilosoof Descartes een auto had gehad, hadden we zijn beroemde credo nu gekend als: ‘Ik tank dus ik ben.’

Maar liever geen stroom. Nederlanders willen geen elektrische auto. Dat komt naast de hoge aanschafkosten door de beperkte actieradius en de lange acculaadtijd.

Punt 4. Een auto geeft je een gevoel van vrijheid

Je kunt gaan en staan waar je wilt met een auto. Of je nu van A naar B moet of gewoon een stukje wilt rijden (zoals op zaterdag je auto laten wassen in een wasstraat en vervolgens een uurtje droogrijden): het kan wanneer jij dat wilt. Dit aspect ligt dicht bij punt 3, maar dit gaat echt om het vrijheidsgevoel.

Een auto is niet een gebruiksvoorwerp en ook niet zomaar een vervoermiddel, een auto is een way of life.

Uit onderzoek van Onderzoeksbureau Kien voor Marktplaats (in september 2016) blijkt dat 92 procent van de Nederlandse jongeren (18-29 jaar) zich vrijer voelt dankzij hun eerste auto. Vooral vrouwen – 97 procent – voelen zich minder afhankelijk van anderen dankzij hun eerste auto.

Punt 5. Je voelt je veiliger in je auto

Waarin is de kans groter dat je door een ongeluk overlijdt, in het vliegtuig of in de auto? Zelfs statistici kunnen het daar moeilijk over eens worden. Er zijn cijfers die aantonen dat per miljard gereisde kilometers door de lucht 0,04 mensen overlijden, en bij autorijden 4,5 mensen per miljard gereden kilometers. Het risico dat je omkomt door een auto-ongeluk is dan ruim honderd keer groter.

Maar een reis met een vliegtuig is doorgaans veel verder dan een autoritje, en dat maakt het verschil per rit aanzienlijk kleiner.

Toch is de perceptie van veiligheid in je eigen auto groter, en perceptie is nu eenmaal sterker dan de feitelijke werkelijkheid. In je auto waan jij je – en wanen je medepassagiers zich – in een veilige huls.

Punt 6. De auto is het grootste sociale medium

Dankzij je auto kun je makkelijker en sneller in real life contacten met andere mensen onderhouden, ook en juist als die verder weg wonen of op plekken die moeilijk met het ov te bereiken zijn.

De auto is in feite het grootste en belangrijkste sociale medium, belangrijker dan Facebook, Twitter, WhatsApp, Instagram, Google+, Snapchat en LinkedIn bij elkaar. Als mensen zouden moeten betalen voor Facebook, zouden ze er direct mee stoppen, blijkt uit onderzoek2, terwijl mensen graag heel veel geld voor hun auto betalen, wel duizend euro per maand3.

Dankzij je auto, ook onmisbaar in recreatief en vakantieverkeer, breid je je sociale kapitaal uit. ‘De omgeving van de mens is de medemens,’ dichtte Jules Deelder.

Er zijn weinig harde cijfers over te vinden, maar volgens sommigen vindt minstens 10 procent van het autoverkeer plaats doordat mensen hun eenzaamheid verdringen door in hun auto te stappen en gewoon een eind te gaan rijden. Ze nemen dan namelijk als verkeersdeelnemer ook deel aan het sociale verkeer. Om dezelfde reden gaan oudere en eenzame mensen niet overdag, in de daluren dus, naar de Jumbo of Albert Heijn, maar in het spitsuur, rond 17 of 18 uur. Juist omdat het dan druk is, en zij graag in die drukte willen verkeren.

Punt 7. Je auto maakt je blij

Je lacht ernaar op de parkeerplaats en je auto lacht jou toe – als je tenminste de auto hebt die je echt graag wilt, de auto van je dromen. Vergelijk het met een vriendin of man van wie je echt zielsveel houdt, met wie je wilt trouwen, je leven wilt delen – over haar of hem praat je heel anders dan over een scharrel of de m/v met wie je niet meer gelukkig bent.

Sowieso wil je graag vertellen over je auto. Waarom je hem hebt, hoe je hem kocht, hoe je hebt afgepingeld bij het kopen, wat je ermee hebt meegemaakt, waar je ermee geweest bent of waar je er nog mee naartoe wilt. De auto is een dankbaar onderwerp van verhalen, misschien alleen maar overtroffen door het weer, een aanslag van IS, de strapatsen van Trump en dat Drake nu alweer op het allerlaatste moment een concert afzei terwijl de hele Ziggo Dome al vol zat.

De auto waar jij blij van wordt, geeft je zelfvertrouwen. Net als met kleding of schoenen: op het moment dat jíj je er goed in voelt, maakt het totaal niets uit wat anderen ervan vinden.

Mode- en lifestyle-pr-adviseur Annet Goede voelt zich aantrekkelijker dankzij haar auto, een crèmekleurige Toyota Land Cruiser uit 1978. ‘Als ik in kokerrok en op hoge hakken uit die auto stap, is dat verrassend. Dat contrast maakt hem leuk. Hij heeft iets stoers, iets mannelijks vanuit een vrouwelijk perspectief. Ik word daar gelukkig van en dat maakt je aantrekkelijker.’

En over schoongewassen auto’s gesproken (punt 4): de vreugde die een blinkend schone auto oproept, is erg sprekend verbeeld in een advertentie van autowasstraat City Car Cleanic in Frankfurt. Je ziet een man met een goed zichtbare erectie in zijn broek naar zijn auto staan kijken met daaronder de kop Seriously clean cars. Het brengt die heerlijke oneliner van Mae West in herinnering: ‘Is that a gun in your pocket or are you just glad to see me?’

Punt 8. Je auto kan je carrière of business een boost geven

Je kunt er opdrachten mee binnenhalen, promotie door maken, een baan mee vinden en geld mee verdienen.

Welke architect, denk je, kiest de opdrachtgever voor een museumuitbreiding: de architect die met een Peugeot 307 SW voorrijdt of met een Volvo P1800?

Interieurontwerper Nina Graziosi van Graziosi Progetti in Den Haag kreeg akkoord op gedurfde voorstellen omdat haar gespierde Fisker Karma van 125.000 euro indruk maakte op klanten.

DJ La Fuente aka Job Smeltzer (32) heeft een rode Ferrari Spider 458, een zwarte BMW 650i xDrive Coupe en een witte BMW i8. ‘Terwijl de meeste ondernemers een rustige auto moeten hebben, kan ik flink uitpakken. Soms zeggen boekers wel dat ze me te veel betalen, maar iedereen vindt het geweldig als ik met die Ferrari of i8 kom aanrijden.’

Stel, je bent portretfotograaf en je gaat met Voetbal International of met Vogue Nederland praten over foto-opdrachten. De hoofdredacteur laat je na een fijn gesprek en een ‘we laten snel van ons horen’ uit en ziet je buiten in je auto stappen… Als dat een Renault Laguna is, denkt de hoofdredacteur ‘hmm’ en krabt hij achter zijn oren. Maar als dat een Land Rover Discovery is, mailt hij dezelfde middag nog om jou die opdracht te geven. Stel de omzet daarvan op duizend euro per maand of grof gezegd tienduizend per jaar, dan heb je daarmee binnen vijf jaar een nieuwe Discovery terugverdiend.

Autorijden is niet goedkoop, maar in de verkeerde auto rijden pakt pas echt duur uit.

Nederlandse jongeren (18 tot 29 jaar) denken makkelijker een baan te vinden wanneer zij over een auto beschikken. Dat blijkt uit onderzoek dat Onderzoeksbureau Kien/Marktplaats in september 2016 deed. En niet zo weinig: of jongeren nu op het platteland of in de stad wonen, bijna 70 procent van de respondenten geeft aan dat een auto helpt bij de jacht naar een baan.

Punt 9. Je auto kan je liefdesleven op gang helpen of in gang zetten

‘Mijn Audi A5 cabriolet roept meer op bij anderen dan mijn Mini Cooper,’ vertelt de zesenveertigjarige Esther van Heteren. ‘Ik stond laatst in de file op de A4, met het dakje open, en kreeg echt ongelooflijk veel aanspraak van mannen.’

Elke vrouw die een leuke vriend zoekt, zou haar auto moeten lenen, zegt ze. ‘Het is een echte magneet, een lad magnet. De combi vrouw en dikke Audi maakt iets wakker in mannen.’

En zeker een cabriolet: met een open auto stel je jezelf letterlijk open op.

Met je auto wil je aan potentiële partners laten zien welke karaktereigenschappen je bezit, stelt de Amerikaanse evolutiepsycholoog Geoffrey Miller in zijn boek Spent: Sex, Evolution, and Consumer Behavior4. Net als met je huis, schoenen, kapsel, bril, je universiteitsdiploma en de manier waarop je appt. Openheid, zorgvuldigheid, extraversie, vriendelijkheid, emotionele stabiliteit en IQ: al die zes belangrijkste persoonlijke eigenschappen die psychologen hanteren, komen terug in je auto.

Zo wordt de file op een warme lentedag een soort Lexa op wielen. Of een openbare Tinder on the road: een BMW swipe je naar links, een Audi naar rechts.

Of andersom.

Punt 10. Met je auto kun je lekker boven anderen uitsteken

Of in ieder geval het gevoel hebben dat je dat doet. Een auto is namelijk een perfect instrument voor wat in de sociale psychologie sociale vergelijking heet.

Bij het zelfbeeld dat jij hebt en in je denken en praten over jezelf neem je andere mensen – mensen die in ongeveer dezelfde positie zijn als jij – als referentiepunt. Dat kunnen neerwaartse en opwaartse vergelijkingen zijn, die overigens allebei zowel positief als negatief kunnen uitpakken voor jezelf (‘ben ik te min, ben ik te min omdat je pa in een grotere kar rijdt dan de mijne?’ zong Armand al).

Maar als het goed is, voel je je goed in jouw auto, en misschien zelfs wel beter dan anderen. Zo niet, dan heb je nu het goede boek in handen. Zo ja, dan ook. Niets is fijner dan de bevestiging dat je in de goede auto rijdt.

Punt 11. Een auto zorgt voor sociale verrijking

Je auto is de ideale gespreksplek en gespreksfacilitator met je man, vrouw, vriend/vriendin, kinderen, collega’s et cetera. Samen in de auto zitten schept de mogelijkheid om lichte maar ook zware gesprekken te voeren en dat gaat makkelijker omdat je een bezigheid hebt en elkaar niet hoeft aan te kijken.

Dat laatste heb je ook met wandelen of fietsen. Maar de auto heeft als groot voordeel dat er een noodzakelijke context is, namelijk de rit ergens naartoe, en vooral dat de positiedistributie in de cabine dwingender is en daarmee socialiserender: iedereen zit vast (ook letterlijk, namelijk ingesnoerd in de riemen) en heel dicht bij elkaar.

Een autorit is heel goed te vergelijken met samen de afwas doen, dat ouderwetse maar sociaal bindende en dus uiterst nuttige ritueel dat is verdrongen door de vaatwasmachine. Helaas, want het uitsterven van de handafwas is ronduit een sociale verarming. Gelukkig is er de auto nog.

Overigens zou dit aspect door de zelfrijdende auto grotendeels teniet worden gedaan. Misschien ligt daarin ook een onbewuste oorzaak van de algemene weerzin van mensen tegen de autonoom rijdende auto.

Punt 12. Met je auto krijg je je huilbaby in slaap

Iedere ouder herkent het: thuis in de wieg of het ledikantje wil je baby niet slapen, maar stop je hem in de Maxi-Cosi en ga je er een eindje mee rijden in de auto, dan is je kind binnen een minuut weg. Heel wat autoritten worden gemaakt door wanhopige ouders die daarmee hun kind eindelijk in slaap krijgen.

Deze wetenschap bracht autofabrikant Ford ertoe om een wieg voor thuis te ontwerpen die de typische rijbewegingen en -geluiden van een auto nabootst, de Max Motor Dreams. Het bedje is zelfs voorzien van ledverlichting die de straatverlichting simuleert. Via een app op je telefoon kun je de specifieke karakteristieken van jouw auto in de wieg programmeren. Voor je kind is het dan alsof het echt in jouw auto (mee)rijdt.

Niet onverstandig ook vanuit marketingoogpunt: kinderen die groot worden in zo’n autobed, bind je voor het leven aan een auto en misschien zelfs wel aan een Ford (check fordmaxmotordreams.com).

Nu nog een Prominent-sta-op-stoel waarin je de rijbewegingen van je Mercedes C-Klasse of Ford Fiesta kunt opslaan – inclusief hoe je het klaverblad bij Hoevelaken altijd placht te pakken met de cruisecontrol op 100 – en ook menig aan huis gebonden senior heeft een gelukkige oude dag.

Zeker nu een orwelliaans visioen opdoemt van een toekomst met louter autonoom rijdende en doodstille gedigitaliseerde elektrisch aangedreven robot-auto’s en -taxi’s, waarin je je voelt als je vijfjarige dochter die na een rondje in de draaimolen op de kermis uit het babyblauwe autootje met op elke zitplaats een stuurtje klimt en op jouw enthousiast-vragende ‘nog ‘n keer?’ een beetje kortaf nee knikt en vervolgens haar blik richt op de herrietent met de botsautootjes er pal naast.

Dit is het einde van de preview. Ga voor meer informatie over dit boek naar de website van Uitgeverij Haystack of bestel het boek bij uw favoriete boekhandel