OVER DIT BOEK

Lijkt je kostbare tijd soms in een zwart gat te verdwijnen? Ben je vaker moe dan je zou willen? Reken dan af met alle energievreters in je leven en geef je brein de aandacht die het nodig heeft om optimaal te kunnen presteren.

Je brein ontspant niet als je na een dag hard werken gaat gamen. Een goed gesprek wordt er niet beter op als je de hele tijd op je telefoon kijkt. Je levert geen topprestaties als je met tien dingen tegelijk bezig bent. Wil je meer energie? Ruil dan al die afleiding in voor toewijding, afwisseling en ontspanning.

Dit boek is een pleidooi voor breinhygiëne. Vergroot aan de hand van de schoenenmetafoor stap voor stap de kennis van je eigen brein. Je brein heeft eindeloze mogelijkheden, maar het kan die alleen benutten als jij goed voor je brein zorgt. Neem het heft in eigen handen en maak tijd vrij voor de dingen die er echt toe doen: je gezondheid, je relaties met dierbaren en je ambities.

Rick van Asperen is een veelgevraagd spreker en trainer. Eerder verschenen van hem Egostrippen en De groeten met moeten. Hij inspireert dagelijks mensen op het gebied van vitaliteit, persoonlijk leiderschap, samenwerken en vernieuwing.

Inhoud

VOORWOORD • ZIJN WE GEK GEWORDEN?

INLEIDING • OPZIJ, OPZIJ, OPZIJ!

1 • ONS BREIN, DE VERGETEN SCHAT

2 • DE PRIKKELLAWINE

3 • HET HARDLOOPSCHOENENBREIN

4 • HARDLOPERS ZIJN DOODLOPERS

5 • HET WANDELSCHOENENBREIN

6 • HET PANTOFFELBREIN

7 • DE STRIJD OM DE TIJD

8 • DE ZEVEN GROTE STENEN

TEN SLOTTE • BLIJF MAAR STAAN

LEESTIPS

Rick van Asperen

Ik laat me niet gek maken

Het rustgevende boek over het brein voor mensen die te druk zijn

Uitgeverij Haystack

www.haystack.nl

needle@haystack.nl

Auteur: Rick van Asperen (www.rickvanasperen.nl)

Corrector: Carolien van der Ven

Vormgeving omslag: Jessica Wieberdink

Opmaak: Debbie Brok

ISBN: 9789461264022

NUR 740, 770, 800

© 2020 Rick van Asperen

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt zonder schriftelijke toestemming van de uitgever.

Hoewel dit boek met veel zorg is samengesteld, aanvaarden schrijver noch uitgever enige aansprakelijkheid voor schade ontstaan door eventuele fouten en/of onvolkomenheden in dit boek.

VOORWOORD • ZIJN WE GEK GEWORDEN?

Het begon allemaal op een dag die eigenlijk niet zo bijzonder was. Ik reed naar mijn kantoor en was me plotseling bewust van alle drukte in het verkeer. Alsof ik buiten mezelf was getreden, zag ik automobilisten om me heen gestrest gas geven, remmen en van baan wisselen. Toen ik binnenkwam op kantoor, zaten mijn collega’s al te bellen alsof hun leven ervan afhing. Zelf ging ik reflexmatig mee in deze dynamiek. Zo ging ik maar door tot aan de pauze. Pfff, eindelijk rust, dacht ik bij mezelf. Helaas waren de tien minuten pauze zo weer voorbij. ‘Denk je hieraan’, ‘heb je dit al besproken’ riepen mijn collega’s me in het voorbijgaan toe. Alsof mijn agenda nog niet vol genoeg zat! Mijn beeldscherm stond bol van de e-mails en intussen lag mijn telefoon de hele tijd te trillen op mijn bureau. Dat mijn bureau daar geen schaafplekken aan heeft overgehouden, verbaast me nog steeds. En ikzelf? Ik stond erbij en ik keek ernaar. Mijn hoofd stond op ontploffen en schreeuwde het uit: kappen nou! Je maakt me gek!

Na die dag volgden nog vele dagen waarop ik me meer en meer bewust werd van de achtbaan waarin ik was beland. Ik probeerde met een duizelingwekkende snelheid het ene hoogtepunt na het andere te bereiken. Er leek geen einde aan te komen. Stond mijn achtbaan maar in een pretpark, dan duurde de rit maar een paar minuten. Die enkele keer dat ik er instap, verlaat ik meestal misselijk de attractie, waarbij ik me afvraag waarom ik me in vredesnaam weer heb laten overhalen. Herken je dat? Dezelfde gedachten gingen door mijn hoofd als ik aan mijn eigen carrière dacht. Waarom stap ik overal steeds weer in? Wat maakt dat ik ‘ja’ zeg op dingen waar ik veel liever ‘nee’ op wil zeggen? Moet ik echt nog vijfentwintig jaar lang mijn adem inhouden totdat ik van het leven mag gaan genieten? Toen ik uiteindelijk de rekensom voor mezelf had gemaakt, hakte ik een belangrijke knoop door. Ik besloot dat ik mijn levensgeluk en gezondheid niet langer bleef opofferen voor mijn carrière. Ik wilde me vanaf dat moment niet meer afhankelijk maken van schijnzekerheden en gedroomde vergezichten.

Ik hakte die knoop overigens niet alleen door, maar deed dat met mijn partner. We waren het al snel hartgrondig eens. We wilden onze opgebouwde ‘zekerheden’ graag inruilen voor meer welzijn. Is het niet schandalig, zeiden we tegen elkaar, dat we in een van de rijkste landen ter wereld wonen en toch de hele dag lopen te rennen en zoveel mensen horen klagen? Het was duidelijk dat wij later geen oude klagende mannetjes wilden worden. Maar als we dat niet wilden, was het belangrijk om daadwerkelijk andere stappen te gaan zetten. Gemakkelijker gezegd dan gedaan, merkten we al snel.

Een tijdlang veranderde ik nog niets wezenlijks in mijn leven. Ik was niet wispelturig genoeg en had waarschijnlijk nog onvoldoende pijn om alles zomaar op te geven. Ik hield bovendien te veel van mijn werk. Daarnaast gaf het me zekerheid, stabiliteit en voorspelbaarheid. Tijdens mijn jeugd kreeg ik van verschillende kanten te horen dat dit belangrijke waarden zijn om na te streven in het leven. Waarom zou ik zomaar opgeven wat mij jaren had gekost om op te bouwen? Ik was op zoek naar een manier om mijn levensstijl te verbeteren, niet om alles wat ik had opgebouwd bij het grofvuil te zetten.

Het antwoord op mijn vraag kwam in de vorm van een diner met vrienden. De tafel stond boordevol heerlijke gerechten, en toen ik ze zag, was ik me ineens bewust van het probleem en van de oplossing. Zoveel lekker eten, dat kan mijn lichaam niet verwerken. En direct daarop schoot het door mijn hoofd: zoveel informatie verwerken, dat kan mijn lichaam natuurlijk ook niet aan.

Neurologen en andere wetenschappers waarschuwen al jarenlang voor de fysieke en mentale gevolgen van het leven dat wij leiden. Zoals diëtisten waarschuwen voor de overdaad aan voedsel dat we eten, zo waarschuwen neurologen voor de overdaad aan informatie die we verwerken en de werkdruk waaraan we ons blootstellen. Ik besefte dat het voor meer levensgeluk belangrijk was om bewust meer aandacht te besteden aan het orgaan dat ik mijn hele leven waarschijnlijk te weinig aandacht had gegeven: mijn brein. Hierdoor leed ik inmiddels aan een soort mentale obesitas. Ik had mijn brein jarenlang volgestopt met brandstof en het toerental opgevoerd tot de meter in het rood stond. Het was nu hoog tijd om mijn brein de aandacht en de liefde te geven die het verdiende.

Wat ik eerst niet deed, lukte me nu wel. Omdat ik wist wat ik wilde en omdat ik inmiddels begreep hoe ik dit kon bereiken, nam ik de broodnodige beslissingen waardoor ik mijn leven een nieuwe wending kon geven. Tot voor kort was het sleutelwoord in mijn leven ‘meer’, maar nu werd het nieuwe adagium juist ‘minder’. Ont-gedoe-en noem ik dit. De sloep ging als eerste weg, gevolgd door de caravan. We hadden het soms gewoon te druk met leuke dingen doen. Daarnaast maakten we minder afspraken in het weekend, de televisie gaven we minder aandacht en ook de telefoon en andere mobiele apparaten kregen beduidend minder liefde. Ik ging voor steeds minder van meer. En naarmate ik mijn brein verwende met een gezond dieet van voedzame activiteit en rust, merkte ik hoe ik ontspande en mij steeds beter ging voelen.

Wij mensen hebben een bijzonder brein. Sommige vissen hebben mooiere kleuren, vogels kunnen beter vliegen en roofdieren kunnen harder lopen dan wij. Wij hebben echter een sterk ontwikkeld brein. Dankzij dit brein kunnen we briljante uitvindingen doen en hebben we bewustzijn. Maar pas wanneer we heel bewust met dit brein omgaan, kunnen we er optimaal van profiteren. Balans en echt geluk, heb ik ontdekt, beginnen met breinbewustzijn.

INLEIDING • OPZIJ, OPZIJ, OPZIJ!

Je hebt van die nummers die je maar niet loslaten. Als zo’n oorwurm zich eenmaal in je hoofd heeft genesteld, kom je er lange tijd niet meer vanaf. Voor mij is dat het nummer ‘Opzij’ van Herman van Veen:

Opzij, opzij, opzij,

maak plaats, maak plaats, maak plaats,

we hebben ongelofelijke haast.

Opzij, opzij, opzij,

want wij zijn haast te laat,

we hebben maar een paar minuten tijd.

We moeten rennen, springen, vliegen, duiken,

vallen, opstaan en weer doorgaan.

We kunnen nu niet blijven,

we kunnen nu niet langer blijven staan.

De aantrekkingskracht van dit nummer is voor mij niet alleen de melodie of de tekst, maar ook de boodschap van muzikant en cabaretier Herman van Veen. Het nummer verscheen al in 1979. Zo lang geleden, ik wist niet wat ik las! Inmiddels is zijn oproep om te onthaasten alleen maar belangrijker geworden. De actualiteit van het nummer zegt niet alleen veel over de voelsprieten van Herman van Veen, maar ook over de huidige hectiek in ons leven.

Van Veen raakte destijds al een gevoelige snaar met het nummer. Het stond zeven weken in de top veertig. Maar heeft zijn oproep tot onthaasting ons ook echt geholpen? Ik zie het eerlijk gezegd niet als ik om me heen kijk. Sterker nog, het tegendeel lijkt het geval. Ik ontmoet veel mensen die alleen maar meer zijn gaan rennen, springen, vliegen, duiken, vallen, opstaan en weer proberen door te gaan.

Hoe hectisch is jouw leven eigenlijk? Voel je je het grootste deel van de dag ontspannen en in balans? Sta je echt zelf aan het roer van je tijd? Neem je voldoende pauze? Proef je echt wat je eet en drinkt of doe je dat vaak snel tussen de bedrijven door? En lukt het jou om spontaan binnen te vallen bij familie en vrienden en qualitytime met hen door te brengen? Gaan jouw aandacht, tijd en energie voornamelijk naar de mensen en activiteiten die er voor jou echt toe doen?

De kans is groot dat je, net als de meeste Nederlanders, ‘nee’ antwoordt op een of meerdere van deze vragen. De gemiddelde Nederlander is welvarend en gelukkig, wijzen onderzoeken keer op keer uit. Ironisch genoeg heeft hij ook veel stress- en burn-outklachten. Zo vreemd is dat overigens niet, want de dynamiek in ons eigen leven en om ons heen is de afgelopen decennia drastisch veranderd.

Stress? Hoe is het mogelijk

Waarom ervaren we eigenlijk geen zeeën van tijd? Waarom gaan we niet veel ontspannener door het leven? Zoveel tijd zijn we namelijk niet kwijt aan werk. Zeker niet als je het vergelijkt met mensen in de eeuwen voor ons.

Onlangs kwam ik in mijn ouderlijk huis twee doosjes tegen met oude brieven van mijn oma. De meeste brieven dateerden uit de periode 1930 tot 1935. Al lezend brachten ze me naar de tijd van de jeugd van mijn oma. Maar wat schetste mijn verbazing? In veel van de brieven die mijn oma had ontvangen, stond dat men zo druk was. In de meeste brieven excuseerde de schrijver zich zelfs voor het feit dat hij zo lang niet had geschreven omdat hij het zo druk had gehad. Je leest het goed. En wij maar denken dat het echt iets is van onze tijd, dat juist onze generatie zoveel verplichtingen heeft. Niets is minder waar. Voor mijn oma en haar meeste tijdgenoten was vrije tijd pure luxe. Als kamermeisje werkte mijn oma minimaal zes dagen per week voor een loon waar de meesten van ons nu hun bed niet voor uit zouden komen. Als ze drie vrije dagen achter elkaar had gespaard, ging ze vanuit Zwolle op bezoek bij haar ouders in Groningen. Nee, niet met de auto en ook niet met de trein. Zij ging ‘gewoon’ op de fiets. En om bij mijn verstandelijk gehandicapte oom op de Grebbeberg in Rhenen te komen was ze een hele dag onderweg met de bus. Als ze niet bezig was met werken, was ze dus bezig met het onderhouden van relaties. Rust en even lekker ontspannen was een luxe die zij zich niet kon veroorloven.

Weet je dat het nog maar een eeuw geleden is dat de zondagsrust werd ingevoerd, gevolgd door de vrije zaterdag en een langzame maar zekere daling van het aantal verplichte arbeidsuren per week? Wie nu fulltime werkt, werkt meestal maximaal 36 uur per week. En de meeste mensen halen dat aantal uren niet eens omdat ze parttime werken.

Taken in de huishouding kosten ook steeds minder tijd. Deze tijdsafname komt niet alleen omdat het werk nu wordt verdeeld tussen partners. Apparaten hebben ook veel werk van ons overgenomen. Vroeger stond je na het eten nog minstens een halfuur achter de aanrecht om de vaat te doen. Weet je wel, datgene wat je in de zomer voor je plezier op de camping doet. Thuis stop je de vaat nu gewoon lekker in de vaatwasser, waardoor je meer tijd overhebt om bijvoorbeeld te gaan sporten. Bijna niemand hangt zijn wasgoed nog aan het wasrek in de tuin. De meeste mensen die ik ken, stoppen het direct in de wasdroger.

In theorie hebben we dus tijd genoeg, maar zo ervaren we dat lang niet altijd. We hebben namelijk al die uren die we minder werken niet ingeruild voor ontspannen wandelingen met de hond en gesprekken met vrienden. We zijn deze uren gaan vullen met bezigheden die mentaal veel van ons vergen. Op de industriële revolutie volgde geen ontspanningsrevolutie, maar een informatierevolutie die inmiddels ons leven beheerst.

Informatieverslaafd

Neurobioloog Dick Swaab rekende ooit uit dat de informatie die we elke dag binnenkrijgen, gelijkstaat aan de inhoud van 174 kranten. Dat is waarschijnlijk evenveel informatie als onze voorouders in hun hele leven binnenkregen. Veel van die informatie is voor ons helemaal niet van toegevoegde waarde. Het is bijvoorbeeld vaak informatie van mensen die iets van ons willen en daarom hun best doen om onze hersenen aan het werk te zetten. Zo krijgen we elke dag maar liefst drieduizend reclameboodschappen te verwerken. Zoveel? Ja, zoveel. Van de borden langs de weg tot de verpakkingen van producten in de schappen van de supermarkt.

Alleen al in de afgelopen veertig jaar is ons leven tussen negen en vijf drastisch veranderd. Onder het mom van Het Nieuwe Werken zijn de werkkamers waar je geconcentreerd kon werken, omgetoverd tot immense kantoortuinen. De scheidingswanden zijn verdwenen en hebben plaatsgemaakt voor nog wat extra bureaus. Anders dan het woord ‘kantoortuin’ misschien doet vermoeden, bloeit niet iedereen in deze tuinen op. Sommige mensen verpieteren er juist. Wil je net beginnen met het afronden van een belangrijk rapport, staat er weer een collega aan je bureau met een vraag, praten twee bureaus verderop collega’s harder dan je lief is en hoor je voor de zoveelste keer in tien minuten de koffieautomaat een dubbele espresso uitspugen. ‘Ik wil rust,’ schreeuw je inwendig. Je lijkt de enige te zijn, maar vergis je niet: je deelt dit verlangen waarschijnlijk met velen in de kantoortuin.

Alsof we het niet druk genoeg hebben, vechten ook nieuwe media continu om onze aandacht – onze mobiele telefoon, onze iPad en sociale media in het bijzonder. Met onze smartphone dragen we bijna vierentwintig uur per dag een jengelend kind met ons mee. Er zijn familie, vrienden, influencers en nieuwsbronnen die de hele dag via sociale media en andere apps aan onze jas trekken. En als zij even stil zijn, voelen we zelf opeens de onbedwingbare drang om op zoek te gaan naar grappige video’s en spannend nieuws. We worden niet alleen overspoeld door informatie, maar we zijn ook informatieverslaafd. De gevolgen hiervan zijn onvoorstelbaar groot.

De gevolgen van stress

De enorme dynamiek om ons heen en de informatiestroom die we elke dag te verwerken krijgen, hebben grote gevolgen voor ons dagelijkse leven. Elementaire bezigheden zoals veel bewegen, voldoende slapen en gezond eten staan hierdoor onder druk.

Een korte tijd kun je straffeloos onder spanning leven en je gezondheid verwaarlozen. De mens is erop gebouwd om dit wel even te overleven. We hebben de gevaren op de savannes en talloze oorlogen overleefd. Hoe moeilijk ons leven ook wordt, we gooien het bijltje er niet direct bij neer. Met een beetje extra stress zo af en toe is dan ook helemaal niets mis. Sterker nog, deze stress kan je zelfs helpen om je prestaties te verbeteren. Stress heeft bij de meeste mensen een negatief imago, maar zonder stress kunnen we niet eens leven. Gezonde stress zet je aan tot actie. Alles waar geen actie meer in zit, is dood.

Met onze smartphone dragen we
een jengelend kind met ons mee.

Stress is een vorm van spanning die in ons lichaam optreedt als reactie op prikkels van buitenaf. Deze reactie heeft invloed op onze stofwisseling en zet allerlei mechanismen in ons lichaam in beweging. Stress zorgde ervoor dat onze voorouders in actie kwamen als er een leeuw aan kwam wandelen. Ook in onze samenleving komt een bepaalde mate van stress goed van pas. Als je in een stiltecoupé zit waar een medepassagier zit te bellen, kan de stress die je op zo’n moment ervaart je aanzetten tot actie. Je vraagt of diegene zich bewust is van het feit dat er in een stiltecoupé niet gebeld mag worden. Ook kun je ervoor kiezen om op te staan en op zoek te gaan naar een andere stiltecoupé. Zonder gevoelens van stress zou je niet in beweging zijn gekomen.

Het gaat pas mis als stress je verlamt in plaats van dat het je aanzet tot actie en groei. Het gaat eveneens mis als de stress te lang aanhoudt. Stress helpt je om te pieken. Je kunt echter niet continu pieken. De energie die je dagelijks ter beschikking staat, is beperkt. Als je toch probeert te blijven pieken, dan loop je het risico in een diep dal te vallen. En dit is nu precies wat er momenteel bij steeds meer mensen gebeurt, getuige de schrikbarend toegenomen cijfers met betrekking tot het aantal burn-outs en depressies onder medelanders.

Stress kan tegenwoordig overal getriggerd worden. Op het werk, omdat er van je wordt verwacht dat je te veel doet in te weinig tijd. Op school, waar van kinderen wordt verwacht dat ze enorm goed presteren om zo de ideale CITO-score te behalen. Op Instagram, waar je eruit wilt zien als een fotomodel. Thuis, waar je denkt de ideale ouder, buurman, tuinman, sporter, familieman, vriend en kok te moeten zijn. Tom Cruise en Julia Roberts krijgen er miljoenen voor betaald om de hoofdrol te spelen in dergelijke thrillers. Wij betalen er, met onze afnemende gezondheid, echter zelf de rekening voor.

Depressie

De gevolgen van langdurig hoge stressniveaus voor ons hoofd en ons lijf zijn enorm, persoonlijk, relationeel, organisatorisch én maatschappelijk. Op persoonlijk niveau is natuurlijk de aantasting van je gezondheid het belangrijkst. Je verliest kostbare levenstijd omdat je denkt alles wel aan te kunnen als je de alarmsignalen van je lichaam en geest maar lang genoeg probeert te negeren. Welke alarmsignalen ik bedoel? Bijvoorbeeld je te hoge bloeddruk, de moeite die het je kost om zaken te onthouden, je vatbaarheid voor griep en verkoudheid omdat je immuunsysteem is verzwakt, je gewichtstoename terwijl het eten je steeds minder smaakt en het feit dat je zo weinig zin hebt in seks. Gaat er al een stresslichtje op je mentale dashboard branden?

Bij achthonderdduizend Nederlanders blijft het niet bij dit soort gezondheidsklachten. Ze komen terecht in een depressie – een persoonlijk drama voor de mensen die het overkomt en een grote kostenpost voor de samenleving. Wat zou er gebeuren als we geen depressies meer zouden krijgen? Wat zou er gebeuren als we die twee miljard zouden kunnen investeren in het bevorderen van een goede gezondheid in plaats van het plakken van pleisters op gezondheidsklachten?

Naast onze gezondheid krijgen ook onze relaties een behoorlijke knauw als we te lang op onze tenen blijven lopen. Door de stress die we ervaren, zijn we sneller geprikkeld en worden we minder begripvol en inlevend. We hebben namelijk al meer dan genoeg aan ons eigen gedoe. Voordat je het weet, schiet je je emotionele elastiek in het gezicht van een ander. En die zwaardere druk op je relaties heeft ook weer gevolgen voor je eigen gemoedstoestand. Je komt langzaam maar zeker in een negatieve vicieuze cirkel terecht. Hier krijg je vervolgens ook weer stress van. Snap je waar ik naartoe wil?

Living together apart

De enige manier om uit een dergelijke vicieuze cirkel te komen is door onszelf andere vaardigheden en gezondere routines eigen te maken. Veelal denken we dat het ons aan de tijd ontbreekt om aandacht aan dergelijke vaardigheden en het doorbreken van ongezonde ingesleten patronen te besteden. Vooral omdat we zoveel ballen in de lucht proberen te houden, met als gevolg dat ons lontje steeds korter wordt van de stress die dit veroorzaakt. Ook externe factoren spelen hierbij een belangrijke rol. Zo zijn we door het gebruik van sociale media kort door de bocht gaan formuleren. Het ontbreken van nuances kan stress bij ons veroorzaken, waardoor we geen schapruimte hebben voor andere dingen. Diezelfde sociale media kunnen het fysieke contact tussen mensen enorm verstoren. Ik zie steeds meer mensen die samen alleen leven. De trend is niet living apart together, maar living together apart. Mensen trekken samen op, maar onderbreken een goed gesprek achteloos voor het beantwoorden van een onbeduidend appje. Het gebeurt regelmatig dat iemand zich tijdens een vergadering of een feest plotseling omdraait en met een ander – online – begint te praten of te appen. De boodschap die je met dit soort gedrag uitstraalt, is: ik vind jou niet zo belangrijk. Wat jij vertelt, is niet zo interessant. Het is eigenlijk hetzelfde als wanneer je met iemand op een bijeenkomst staat te praten die de hele tijd over je schouder kijkt of er iemand binnenkomt die belangrijker is. Heb je dit wel eens meegemaakt? Dan weet je vast precies wat ik bedoel.

Eén ding is zeker: dergelijk gedrag draagt niet bij aan het creëren van een comfortabel gevoel en het vergroten van de veiligheid binnen relaties. Ook legt het de rode loper niet uit voor het delen van gevoelige zaken die je aan het hart gaan.

Niet alleen voor onze gezondheid en onze persoonlijke relaties heeft langdurige stress grote gevolgen. Ook organisatorisch en maatschappelijk trekt langdurige stress diepe sporen. De kosten van ziekteverzuim zijn astronomisch hoog. En wat denk je van de onzichtbare kosten doordat mensen van de stress hun creatieve vermogens niet kunnen benutten om oplossingen te vinden voor de nieuwe uitdagingen waar we nu voor staan? Je wilt niet weten wat dit bedrijven en organisaties kost. Als te veel stress ons brein bezighoudt, is er namelijk geen ruimte meer over voor creativiteit en vernieuwing. Laat staan voor het bedenken van oplossingen waarmee we onze eigen stress en die van anderen kunnen verminderen.

Ook voor de samenleving als geheel hebben onze stressvolle levens grote gevolgen. Relaties komen onder druk te staan door partners met een burn-out. Hele gezinnen worden ontwricht door ouders die ziek thuiszitten. Het verenigingsleven ziet zijn ledenaantal teruglopen, van de carnavalsvereniging in Limburg tot de voetbalclub in Groningen, omdat mensen liever lid zijn van Netflix en daarnaast hun welverdiende weekendje Boedapest niet willen missen. De gevolgen van alle maatschappelijke veranderingen zijn wetenschappelijk nog niet volledig aan te tonen. Ik kan me persoonlijk echter niet voorstellen dat wat we nu doen, bevorderlijk is voor ons eigen levensgeluk en de maatschappelijke cohesie.

Regie in handen

We hebben stress omdat we onder andere zo druk zijn met werk en het consumeren van digitale media. Maar vraag je eens af: wie of wat is nu echt je kostbare tijd hier op aarde waard? Als ik mensen op de man (of vrouw) af vraag wat ze écht belangrijk vinden in hun leven, noemen ze nooit het maximaliseren van de winst voor de aandeelhouders van hun bedrijf. Ze noemen dan bijvoorbeeld de relatie met hun partner of de gezondheid van hun kinderen. Maar leven zij hier ook daadwerkelijk naar? En jij? In de praktijk zeggen mensen gedachteloos ‘ja’ als hun manager vraagt of ze ’s avonds nog even dat belangrijke rapport af kunnen maken. ‘Ik ga dan volgende week wel weer kijken bij de voetbaltraining van mijn dochter.’ Waarom niet, ze traint toch elke week, houd je jezelf voor.

Het is makkelijk om je te laten leven door de wensen van je werkgever, de lokroep van je volgers op sociale media en de kijksuggesties van Netflix. Het is echter veel moeilijker om daadwerkelijk te doen wat er voor jou echt toe doet.

Had jij ook een lockdown nodig om de tijd te vinden om je huis en tuin op orde te krijgen? Dan hoop ik dat je inmiddels doorhebt dat het hoog tijd is om zelf de regie weer in handen te nemen. Doe je dat niet, dan is de kans groot dat je verandert in de hoofdpersoon uit het lied van Herman van Veen die geen tijd meer heeft voor zijn naasten:

Een andere keer misschien

dan blijven we wel slapen

en kunnen we misschien als het echt moet

over koetjes, voetbal en lotto praten.

Nou dag, tot zien, adieu, het gaat je goed.

Laat je niet gek maken. Stel niet uit wat belangrijk voor je is, maar begin er vandaag al mee. Hoe? Door je eigen brein bewust meer aandacht te geven. Wanneer? Vanaf nú!

Dit is het einde van de preview. Ga voor meer informatie over dit boek naar de website van Uitgeverij Haystack of bestel het boek bij uw favoriete boekhandel