Over dit boek

Laat je niet vertellen wat je moet doen, maar ontdek zelf wat werkt. Aan de hand van de twaalf thema’s in DIY Goeroe leer je wat jou drijft, hoe je meer uit jezelf en je carrière haalt en hoe je jouw relaties met anderen versterkt.

Je kijkt met een bril, een microscoop en een satelliet. Van binnen naar buiten, en van buiten naar binnen. Naar jezelf, je interacties met anderen en naar je team. Met verrassende inzichten die je speels uitdagen en soms stevig confronteren. Met DIY Goeroe word je een kritische zelf-ontwikkelaar.

Raymond de Looze (1976) is bedrijfskundige en jurist, die zich na een internationale projectencarrière toelegde op zijn ware passie: de ontwikkeling van mensen. Maar dan anders. Geen theoretische modellen, geen pretenties, geen terminologie, geen quick fixes.

Raymond geeft geen standaard antwoorden of ‘doe wat ik zeg’ lijstjes, maar stelt vragen die je steeds een nieuw perspectief opleveren. In een stijl alsof je samen aan de koffie zit.

Wie dit boek koopt, krijgt twee exemplaren. De Homie edition en de Nomad edition. Homie houd je zelf, Nomad geef je door. Zo ontdekt Nomad elke maand een nieuwe lezer.

Inhoud

VOORWOORD

INLEIDING

DIY GOEROE-VERTREKPUNTEN

PLATTEGROND GANGPADEN

Gangpad 1 // ACCEPTATIE

Gangpad 2 // NIEUWSGIERIGHEID

Gangpad 3 // RUIMTE-LEEGTE

Gangpad 4 // PATRONEN

Gangpad 5 // DE GRENS TUSSEN TWEE MENSEN

Gangpad 6 // HOLLOW PHRASES

Gangpad 7 // BETEKENIS EN GELUK

Gangpad 8 // INVLOED

Gangpad 9 // BEWUSTZIJN

Gangpad 10 // PRETTIG CONFRONTEREN

Gangpad 11 // OVERDRACHT

Gangpad 12 // FOCUS

AFSLUITING

Raymond de Looze

DIY GOEROE

Hoe je meer uit je ontwikkeling haalt? Zoek het lekker zelf uit!

Uitgeverij Haystack

www.haystack.nl

needle@haystack.nl

Auteur: Raymond de Looze

Redacteur: Susan van Ass

Corrector: Carolien van der Ven

Foto auteur: Asha Gaalman Fotografie

Art director: Leontine Jacobs [Hello Mister Magpie]

Vormgeving figuren: Jessica Wieberdink [Focus Boekontwerp]

Opmaak binnenwerk en e-book: Debbie Brok [Focus Boekontwerp]

ISBN: 9789461264343

NUR 800

BISAC BUS000000, SEL027000

© 2020 Raymond de Looze

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt zonder schriftelijke toestemming van de uitgever.

Hoewel dit boek met veel zorg is samengesteld, aanvaardt schrijver noch uitgever enige aansprakelijkheid voor schade ontstaan door eventuele fouten en/of onvolkomenheden in dit boek.

VOORWOORD

Een romantisch beeld: tijdens de coronacrisis gebruik je de vrije avonduren om eindelijk dat boek te schrijven waar je nooit eerder aan toekwam. Omdat er altijd wel iets urgenter was, of omdat je zoveel sociale afspraken hebt. Misschien herken je dat beeld. En dan ineens…. blijkt het een vrij goede beschrijving van wat ik in het voorjaar van 2020 gedaan heb. Het resultaat ligt voor je.

Als ik regelmatig over eenzelfde onderwerp praat, dan merk ik dat ik steeds vaker dezelfde woorden kies. Met daarbij dezelfde intonatie, dezelfde voorbeelden. Vaak ook dezelfde grapjes. Waarom? Omdat ik dan gemerkt heb wat werkt en wat niet. Wat goed overkomt of ‘landt’ bij de ander. Zo vormt het verhaal zich en wordt het effectiever.

‘Dat wat je nu zegt herken ik wel ja. En dat zeg je wel mooi.’ Ik hoorde het half april 2020 drie keer in een week. In iets andere bewoordingen. Nadat mijn gestreelde ego gekalmeerd was, bedacht ik dat ik daar wel iets mee zou kunnen. Een blog schrijven bijvoorbeeld. Of beter nog: een serie blogs! Dan kan ik die maandelijks op LinkedIn gooien. Altijd goed voor de exposure, toch? Ik had toch zeker wel een flink aantal leuke onderwerpen om iets mee te doen. Acceptatie, nieuwsgierigheid, ruimte-leegte, patronen. Om kort te gaan: de intentie een serie blogs te schrijven eindigde in dit boek.

Ik vond het een supermooi traject. Het opschrijven van mijn gedachten over de verschillende onderwerpen dwingt me om heel precies te zijn. Dat maakt het anders dan ergens over praten. Dan kun je altijd nog een beetje bijsturen en aanvullen waar nodig. Zeker als je, net als ik, lekker kan lullen. ‘Nee, dat is natuurlijk wel zo, maar…’ Als je iets opschrijft dan staat het er. En dan moet het dus precies zoals het er staat duidelijk zijn voor wie het leest. En het moet kloppen, het liefst in zoveel mogelijk gevallen. Het is juist die uitdaging die me weer verder gebracht heeft. En naar nieuwe inzichten geleid heeft.

Wat me eindeloos intrigeert aan persoonlijke ontwikkeling is dat je steeds weer stappen kunt blijven zetten. Soms kleine, en soms ook grotere. Toen ik in de eerste jaren van mijn studietijd een aantal dingen voor mezelf had uitgevogeld, dacht ik dat ik er wel zo ongeveer was. Vanaf daar zou het een kwestie zijn van bijschaven, dacht ik. Toen ik eind twintig was, maakte ik na een groeisprint dezelfde denkfout. De afgelopen jaren (ik ben nu 44) heb ik weer heel veel geleerd over mezelf. Het voelt alsof ik echt weer naar een volgend niveau gegaan ben. Stapje, stapje, stapje, grote sprong. De grootste winst in mijn ontwikkeling boekte ik in turbulente tijden.

In mijn zakelijk leven heb ik twee keer een radicale ommezwaai gemaakt. De eerste keer van een veilige corporate omgeving naar het vrije ondernemerschap. De tweede keer van een inhoudelijk specialisme, de fiscaliteit van organisatieverandering (ja, echt), naar de menselijke ontwikkelkant. Beide keren was het heel erg spannend om de bekende en veilige omgeving te verlaten. Beide keren pakte het anders uit dan gedacht en bleek het ook lastiger dan verwacht. En beide keren heeft het me veel gebracht. Terugkijkend liepen deze wijzigingen vaak in de pas met ingrijpende verandering in mijn privéleven. Toeval? Wie het weet mag het zeggen.

Mijn dank gaat uit naar Bjorn, Ferdinand, Jos en Mariken voor het kritisch meedenken en tegenlezen. En mijn lief Merel, die steeds weer met waardevolle gedachten en vragen kwam. Waar ik dan bijvoorbeeld weer een ‘maar-wat-nou-als’ van kon maken of waarmee ik de tekst kon aanscherpen.

Ik hoop dat dit boek je inspireert in jouw ontwikkeling. Dat het je uitdaagt om soms anders naar jezelf en de wereld om je heen te kijken. Ook al is dat confronterend. En dat het je uitnodigt een beetje meer geduld, compassie of vriendelijkheid voor jezelf op te brengen. En dat het je misschien zelfs zo nu en dan een glimlach geeft. Want dat helpt altijd.

Raymond de Looze

September 2020

INLEIDING

Ontwikkelen doe je zelf. Je krijgt van alles aangereikt, van collega’s, vrienden of je partner. Of misschien via een vlog, blog, podcast of boek. Het kan allemaal interessant, leuk of waardevol zijn. Maar uiteindelijk gaat het erom wat jíj ermee doet. In hoeverre het jóú helpt om andere keuzes te maken, die beter aansluiten bij wat je wilt. Of een ander effect hebben op de mensen om je heen. Zo groei je, en krijg je toegang tot een steeds groter deel van je talenten, je drijfveren en je potentieel. En zoals we allemaal wel eens pijnlijk ervaren: de ene keer lukt dat beter dan de andere keer.

DIY Goeroe

Je stelt jezelf misschien allerlei vragen. Wie ben ik en wat wil ik nou eigenlijk echt? Waarom voel ik wat ik voel? Waarom heb ik last van dingen, en waarom vaak van dezelfde dingen? Waarom laat ik dingen gebeuren? En hoe komt het dat dat vooral bij bepaalde personen zo is? Wat zijn mijn waardes nou eigenlijk, hoe voer ik meer regie over mijn leven? Wie wil ik zijn en voor wie wil ik er zijn? Stuk voor stuk belangrijke en waardevolle vragen. Je kunt er een dagtaak aan hebben om over dit soort dingen na te denken. En dat kan heerlijk zijn om te doen. Soms ervaar je misschien dat het een beetje schuurt of frustreert, bijvoorbeeld als je het gevoel hebt dat je niet veel verder komt.

De kans is groot dat je al verschillende stappen in je ontwikkeling gezet hebt. Met vragen, antwoorden en probeersels. Met succesverhalen en situaties waarin je misschien wat minder tevreden was met de uitkomst. Soms zijn het grote stappen en inzichten en soms kleinere. Periodes waarin het allemaal niet lijkt op te kunnen, en tijden waarin het universum zich tegen je keert. Maar het heeft je gebracht waar je nu bent. Een Do It Yourself Goeroe begrijpt dat dit soort uitdagingen geen vraag-antwoordspel zijn. Dé antwoorden op jouw vragen vind je niet in dit boek. Wel materiaal, inzichten en gereedschap om er zelf mee aan de slag te gaan. Elke keer weer. Vanuit verschillende perspectieven en invalshoeken. Je doet het zelf.

Maak je eigen bankje

Stel, je wilt een bankje maken. Voor op het balkon van je nieuwe appartement. Want je hebt daar tot na de lunch zon. Het lijkt je geweldig om dan lekker buiten te kunnen zitten met een koffie en een boek of je telefoon. Hoe pak je het aan als je zelf een bankje wilt maken voor op je balkon?

Misschien maak je eerst een schets. Denk je na over de afmetingen. Wat past daar en hoeveel beenruimte heb ik dan nog over? Hoe diep zijn die dingen normaal gesproken? Even googelen. En dan bedenk je wat een toffe stijl zou zijn. Je pakt er een paar voorbeelden bij. ‘Dit lijkt me wel wat!’ Zo bouw je langzaamaan een beeld van hoe je wilt dat het eruit gaat zien, jouw ideale bankje voor op je balkon, waar je tot na de lunch zon hebt.

En dan de voorbereidingen. Heb je al eens eerder een bankje gemaakt of ben je handig? Je pakt er misschien wat YouTubefilmpjes bij. Er zijn vast wel Bob de Bouwers of Handige Harry’s die de tijd hebben genomen om uit te leggen hoe je een bankje maakt. Je bekijkt er een paar. Wat spreekt je aan en wat niet? Je pakt wat elementen uit het ene filmpje en misschien wat uit een ander filmpje.

Dan stel je een lijst op van wat je nodig hebt. Een deel gaat over materiaal, een ander deel over gereedschap. Je kijkt welke opties je hebt en wat je aanspreekt. Wat je al in de kast hebt liggen. Waar je het kunt halen en hoeveel dat je kost. Het kan ook zijn dat je alvast de handigste persoon uit je vriendenkring informeert en vraagt of je die kunt bellen als je vastloopt. Of misschien zelfs of hij een weekend tijd heeft om je te helpen. Je haalt de spullen die je nodig hebt in huis. En als je wat dingen over het hoofd ziet, dan moet je nog een keertje terug.

Het is jouw bankje

En dan rest alleen nog het feitelijke bouwen. De klus waar het je om te doen was: een bankje voor op je balkon fabriceren. Als je niet superhandig bent, of nog niet vaak iets gemaakt hebt, bestaat de kans dat het niet helemaal vlekkeloos verloopt. Misschien vloek je een paar keer. Of denk je: dit wordt echt nooit wat! Maar je houdt vol, en maakt een bankje. Jouw bankje. Is het perfect? Misschien niet. Is het helemaal precies geworden zoals je voor ogen had? Jij mag het zeggen. Maar één ding is zeker: dit is jóúw bankje! En dat heeft niemand anders.

"Je hoeft water niet uit te leggen
dat het naar beneden moet stromen.
Je hoeft er alleen maar voor te zorgen
dat niets het blokkeert.
Daarna vindt het zijn eigen weg."

Het maken van een stap in je ontwikkeling is niet wezenlijk anders dan het maken van een bankje. Je denkt na over wat je wilt, kijkt wat je kan helpen, zoekt misschien wat voorbeelden of ervaringen van anderen op, bereidt het voor. Je bedenkt wat je nodig hebt. Probeert wat dingen. Wat als ik dit doe, wat als ik dat doe? Je eindigt met iets waar je al dan niet blij mee bent. Maar jíj hebt het gedaan. En jij bent de enige die het kan doen. Want iemand anders kan goedbedoelde wijsheden naar je toe gooien, maar die helpen je niet tot jij besluit er wat mee te doen.

De paradox van leren

Ontwikkelen, als werkwoord, gaat over de wikkels die je uit elkaar haalt. Het gaat dus om het naast elkaar zetten van verschillende elementen. En om dat te kunnen doen moet je die verschillende elementen afzonderlijk kunnen zien, van elkaar kunnen onderscheiden. Laten we het tegenovergestelde ingewikkelen noemen: het door elkaar halen van elementen. Dat maakt het dus moeilijker, bijvoorbeeld omdat je onvoldoende kunt zien wat er gebeurt, of wat de losse elementen zijn. Misschien heb je ook wel eens het gevoel dat allerlei gedachten als een soort spaghetti door je hoofd lopen, met dwarsverbanden en overlappen. Om doodmoe van te worden.

Ontwikkeling verveelt nooit. Het brengt je verder en werpt je soms terug. De paradox van leren: hoe meer je weet, hoe meer je je realiseert hoe weinig je eigenlijk weet. En hoe meer er overblijft om te ontdekken. En dat is een mooie uitdaging.

Zes vertrekpunten

Jij kunt alleen zelf bepalen wat jou helpt en wat niet. En wat je fijn vindt en wat niet. Misschien moet je dat ontdekken, of herontdekken. En het kan ook zijn dat het door de tijd heen verandert. Helemaal goed. Als DIY Goeroe bepaal je het zelf.

Je hoeft water niet uit te leggen dat het naar beneden moet stromen. Je hoeft er alleen maar voor te zorgen dat niets het blokkeert. Daarna vindt het zijn eigen weg. DIY Goeroe duwt je niet een bepaalde kant op. Je volgt je eigen weg. Het geeft je inzichten en mogelijkheden om naar jezelf te kijken en naar de situatie waarin je je bevindt. Zodat je dat kunt meenemen. En dan probeer je wat je het best lijkt.

Een Do It Yourself Goeroe gaat uit van zes vertrekpunten. Deze zes punten vormen het fundament waarop DIY Goeroe gebouwd is. De thema’s en onderwerpen wisselen en veranderen soms van vorm, maar deze vertrekpunten blijven hetzelfde. Je kunt hier dus altijd op terugvallen. Zij helpen je zelf de regie te houden.

Hier volgt een overzicht van de vertrekpunten van een Do It Yourself Goeroe. In het volgende hoofdstuk vind je een uitwerking.

1. Je ziet ontwikkeling als continue flow.

Omdat je nooit ‘de’ beste versie van jezelf bent. Als er al zoiets zou bestaan.

2. Je stelt goede vragen.

Omdat een goede vraag je vaak meer helpt dan het geven van een antwoord op een minder goede.

3. Je reflecteert regelmatig.

Omdat je andere dingen ziet als je afstand neemt, en niet ‘in het moment’ zit.

4. Je kijkt steeds anders.

Omdat het juist wisselende perspectieven zijn die je verder kunnen helpen.

5. Je experimenteert.

Omdat je niks doorbreekt als je geen andere opties probeert.

6. Je vindt geven even belangrijk als krijgen.

Omdat samen ontwikkelen veel effectiever én toffer is.

Twaalf gangpaden

Je vindt in dit boek twaalf onderwerpen. Die kun je zien als de gangpaden van een ontwikkel-bouwmarkt waar je materiaal en gereedschap kunt vinden voor jouw DIY Goeroe-klussen. Ga eens kijken, loop langs de schappen en trek iets van de plank. Knijp er eens in, bekijk het van dichtbij of laat het een keer op de grond vallen. Gewoon om te kijken wat er gebeurt.

De twaalf gangpaden zijn:

Gangpad 1: acceptatie

Neem de situatie zoals die nu is als vertrekpunt.

Gangpad 2: nieuwsgierigheid

Benut je verlangen om te weten, om meer inzicht in anderen of jezelf te krijgen.

Gangpad 3: ruimte-leegte

Laat los hoe het was om verder te kunnen.

Gangpad 4: patronen

Onderken dat je vaste gedragspatronen je geholpen hebben en dat geen enkel patroon altijd effectief is.

Gangpad 5: de grens tussen twee mensen

Verdiep je relaties en kom samen verder door grenzen te zien en te respecteren.

Gangpad 6: hollow phrases

Geef invulling aan algemene waarheden om ze te vertalen naar concreet gedrag.

Gangpad 7: betekenis en geluk

Ontdek het verschil tussen doen wat nu fijn voelt en bijdragen aan iets wat groter is dan jezelf.

Gangpad 8: invloed

Kijk naar wat je zelf kunt doen en voorkom dat je oorzaken en dus oplossingen buiten jezelf zoekt.

Gangpad 9: bewustzijn

Realiseer je dat je niet je gedachten bent, en niet je gevoel, door jezelf van afstand te observeren.

Gangpad 10: prettig confronteren

Geef effectief en prettig invulling aan confrontaties.

Gangpad 11: overdracht

Leer inzien waarom je zo heftig reageert als iemand op je ‘rode knop’ drukt.

Gangpad 12: focus

Ontdek hoe je je aandacht kunt richten zonder daarbij te veel afgeleid te worden.

The magic number 12

Zijn dit dé twaalf onderwerpen voor ontwikkeling? Voor het wegnemen van persoonlijke barrières? Nee, zeker niet. Zou je er ook een paar af kunnen halen of misschien samen kunnen voegen? Vast wel. Kun je er nog belangrijke thema’s aan toevoegen? Ze zijn er zonder twijfel.

Het punt is dat ik twaalf echt een heel goed aantal vind. Het zijn er aardig wat, en toch voelt het niet als een overvloed aan perspectieven. Het getal twaalf heeft iets magisch. Zo is het bijvoorbeeld door heel veel andere getallen deelbaar: één, twee, drie, vier, zes en zichzelf. Het is ook niet voor niks dat het getal twaalf een eigen naam heeft gekregen: dozijn. Alle andere getallen moeten het doen met de nogal knullige toevoeging ‘tal’. Een dertiental. Een tiental. Nee, dat twaalf iets bijzonders is, lijkt me duidelijk.

Ik deelde mijn enthousiasme en motivatie voor dit getal met mijn lief. Zij trok haar schouders op, schudde haar hoofd en voegde eraan toe: ‘Nerd.’ Misschien deel je dat gevoel. Maar goed: het zijn er dus twaalf.

Indeling gangpaden

Elk van de twaalf gangpaden heeft eenzelfde indeling. Dat helpt je ook binnen een gangpad snel je weg te vinden. In deze tabel vind je een toelichting.

Minidialoog

Voorbeeld van een gesprek waarin dit thema een rol speelt.

Introductie

Wat is het speelveld? Het onderwerp van dit gangpad in perspectief.

Wat is het?

Definities van de belangrijkste begrippen en een toelichting daarop.

Waarom is het relevant?

Wat maakt het onderwerp in dit gangpad belangrijk voor jou?

Maar wat nou als…

Vraag en antwoord om het speelveld verder te verkennen en af te bakenen.

Wat kan ik ermee?

Concrete gedachten en uitdagingen over hoe je tegen het thema in dit gangpad aan kunt kijken.

Graag even concreet

Een specifieke oefening of vragen over het onderwerp.

Graag even concreet en kort

Een specifieke oefening of vragen over het onderwerp voor als je weinig tijd hebt.

Tabel 1: Indeling gangpaden

Je kunt de gangpaden allemaal los van elkaar lezen. Je hoeft dus geen voorafgaande stukken gelezen te hebben. Verwijzingen tussen de gangpaden heb ik zo veel mogelijk vermeden.

In de plattegrond gangpaden vind je 36 voorbeelden van dilemma’s waar je misschien wel eens tegen aanloopt. Bij de plattegrond vind je een tabel met suggesties voor de gangpaden waar je in kunt kijken. Net zoals je op de plattegrond van de doe-het-zelf bouwmarkt kunt zien in welk gangpad de verf staat, waar je kunt kijken voor dat ene schroefje dat je nodig hebt en waar je het sanitair vindt.

Achter in het boek vind je een tabel met een samenvatting van alle gangpaden. Zo kun je vrij door het boek navigeren op basis van wat jij op dat moment zoekt. En als je liever gewoon op pagina één begint met lezen, dan is dat natuurlijk ook prima.

Veel plezier, DIY Goeroe!

Dit is het einde van de preview. Ga voor meer informatie over dit boek naar de website van Uitgeverij Haystack of bestel het boek bij uw favoriete boekhandel