Over dit boek

Laat de kantoortijger in je los en ontdek hoe je kunt overleven in de kantoorjungle. Voor je het weet, zit je bovenop de apenrots.

Werken in een grote organisatie kan overweldigend zijn. Organisatiestructuren veranderen aan de lopende band, de hiërarchie tussen collega's is onbegrijpelijk en de afkortingen worden verzonnen waar je bijstaat. Hoe kun je hier overleven?

Na het lezen van deze gids spreek je het jargon van je soortgenoten, beheers je de kunst van het vergaderen en haal je meer uit de volgende salarisonderhandelingen. Maak je leven tussen negen en vijf leuker en makkelijker met deze onmisbare gids voor kantoortijgers.

Koen Durlinger werkt al zijn hele leven in kantoortuinen. Hij is een trotse projectmanager, gelegenheidscoach, procesverbeteraar, quasi-inspirerend spreker, vrijmibo-expert en kantoorjunglegids binnen een internationale financiële dienstverlener. Daarnaast maakt hij samen met twee lotgenoten 'De Stuurgroep Podcast' over het leven in de kantoorjungle.

'Deze input neem ik absoluut mee naar de volgende klankbordgroep'

- Lieke Noot, lid van de regiegroep

'Een must-read voor iedere go/no-go beslissing tijdens een steerco'

- Teun Lezer, kwartiermaker

Inhoud

Voorwoord

Inleiding

1. De basisregels in de kantoorjungle

2. Vreemde wezens in de kantoorjungle: collega's

De kantoorgeboden: collega’s

3. Kantoorjargon

De kantoorgeboden: kantoorjargon

4. Thuis, hybride of op kantoor werken

De kantoorgeboden: je werkomgeving

5. De kunst van het vergaderen

De kantoorgeboden: vergaderen

6. To mail or not to mail?

De kantoorgeboden: mailen

7. Kantoormode: van onderbroek tot gala-outfit

De kantoorgeboden: kantoormode

8. Het corporate doolhof

De kantoorgeboden: het corporate doolhof

9. Kantoorpolitiek

De kantoorgeboden: kantoorpolitiek

10. Salarisonderhandelingen

De kantoorgeboden: salarisonderhandelingen

11. Werk-privE (on)balans

De kantoorgeboden: werk-privébalans

12. Het kantoorleven is topsport

De kantoorgeboden: topsport

13. Plezier in werk

De kantoorgeboden: plezier in werk

14. Vriendschap en romantiek in de jungle

De kantoorgeboden: vriendschap en romantiek

15. De vrijdagmiddagborrel (vrijmibo)

De kantoorgeboden: de vrijmibo

16. Vergeet niet: je kunt het toch niet goed doen

Dankwoord

Meer weten?

Koen Durlinger

De survivalgids voor kantoortijgers

Succesvol alignen, connecten en levelen tussen negen en vijf

Digitale editie november 2022

Uitgeverij Haystack

www.haystack.nl

needle@haystack.nl

Auteur: Koen Durlinger

Redacteur: Susan van Ass

Corrector: Carolien van der Ven

Foto auteur: Ton van Til

Vormgeving omslag: Jessica Wieberdink | Focus Boekontwerp

Opmaak: Debbie Brok | Focus Boekontwerp

E-book: Debbie Brok | Focus Boekontwerp

ISBN 9789461265210

NUR 800

BISAC BUS000000

Thema KJB

© 2022 Koen Durlinger

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt zonder schriftelijke toestemming van de uitgever.

Hoewel dit boek met veel zorg is samengesteld, aanvaardt schrijver noch uitgever enige aansprakelijkheid voor schade ontstaan door eventuele fouten en/of onvolkomenheden in dit boek.

Voorwoord

Het is maart 2022. Voor het eerst in tijden spring ik op de fiets richting kantoor. Eindelijk ben ik weer op weg naar het grote, statige pand met verplichte planten in de lobby en een sfeervol systeemplafond. Dit was voor het eerst na bijna twee jaar thuiswerken tijdens de coronapandemie. En toen ik aankwam op kantoor, moest ik weer wennen.

Ik werkte inmiddels bijna vijf jaar bij een corporate. Om precies te zijn droeg ik een verengelste, niet zo heel veel zeggende titel binnen een grote financiële instelling. Dat maskeerde natuurlijk het feit dat ik eigenlijk een bullshitjob had, maar desalniettemin had ik het naar mijn zin en lag er thuis brood op de plank. Dus zag ik mezelf wel als ervaren kantoortijger.

Naast het leven als kantoortijger had ik ook nog eens een mening over alles in die kantoorjungle. Daarom besloot ik om samen met twee vrienden, Collin Janwarin en Melvin ter Heerdt, De Stuurgroep op te richten. Via een website en een podcast delen we onze wijsheiden en werpen we onszelf op als gidsen in de kantoorjungle. En hoe meer we vanuit ons comfortabele pluche van een afstand de perikelen in die jungle becommentarieerden en belachelijk maakten, hoe meer we het idee kregen dat er wat ontbrak. Want de kantoorjungle is continu in beweging. Dat houdt in dat er telkens nieuw jargon hip is, organisatiestructuren aan de lopende band veranderen en de etiketten nooit stilstaan (of soms wonderwel muurvast zitten).

Dat gevoel dat er iets ontbrak, in combinatie met het wennen op kantoor anno 2022, was de directe aanleiding voor dit boek. Want tijdens dat wennen schreef ik op wat ik zag en wat me verbaasde. Dit deed ik ook al tijdens het thuiswerken, omdat dat toen ook nieuw voor mij was. Toen ik deze notities naast elkaar bekeek, dacht ik: verrek, dit lijkt wel een gids voor mensen met een kantoorbaan.

Daarom besloot ik in de digitale pen te klimmen. Gewapend met mijn ervaringen in de kantoorjungle, alle informatie die wij via De Stuurgroep binnenkregen en mijn notitieblokje ben ik eens goed voor dit boek gaan zitten.

Hopelijk helpt het starters om sneller te wennen aan de corporate setting. Misschien is het een soort spiekbriefje. Of helpt het juist ervaren kantoortijgers om de ongeschreven regels beter te zien en begrijpen. Maar boven alles moet dit boek ervoor zorgen dat je er (weer) bij hoort op kantoor. Want op kantoor willen we eigenlijk allemaal onderdeel zijn van de groep. Lekker samenkomen bij het koffieapparaat en je verhalen nodeloos complex vertellen door er kantoorjargon in te verwerken.

Dit boek helpt mij om te overleven en soms zelfs te excelleren in de kantoorjungle. Wie weet is dit wat veel voor jou. Toch hoop ik minimaal dat iedere lezende kantoortijger zijn of haar plezier in de kantoorjungle (terug)vindt, de carrièreladder op stormt, of simpelweg weet hoe hij of zij zicht dient te gedragen tijdens de vrijmibo. En dat allemaal dankzij dit boek.

Inleiding

Welkom in De survivalgids voor kantoortijgers, je naslagwerk voor alles in en rondom de kantoorjungle, je geschreven weg naar succes in die jungle. Het werken in een corporate kan overweldigend zijn. De corporate processen en structuren kunnen complex overkomen (omdat ze dit vaak ook zijn) en de afkortingen worden verzonnen waar je bij staat. Ook zul je met veel mensen werken, afstemmen, brainstormen en klankborden. Maar hoe moet dat nou eigenlijk? Duidelijkheid over deze onderwerpen en antwoorden op deze vragen vind je in dit boek.

Het kantoorleven werd natuurlijk totaal overhoopgegooid door een pandemie. Het kantoorleven maakte daarmee een stevige ruk naar het digitale en het thuiswerken raakte verankerd in het kantoor-DNA. In die kantoorjungle anno 2022 is er geen spoedcursus gericht op hoe je nou je werk moet doen in een omgeving die tegelijkertijd ontzettend snel en intens stroperig is. Of hoe het hybride werken nou echt tot succes gebracht kan worden – hybride werken is helaas nooit succesvol. Dat legt dit boek graag uit.

In de komende zestien hoofdstukken passeren zestien onderwerpen de revue die centraal staan in de kantoorjungle. Allemaal onderwerpen die spelen bij grote bedrijven met veel kantoorpersoneel. Dit zijn dus onderwerpen die voor de bakker en slager op de hoek of de franchisenemer van Kruidvat of Mediamarkt totaal onherkenbaar zijn. De onderwerpen variëren van hoe je nou moet vergaderen tot kantoorpolitiek, en van kantoormode tot salarisonderhandelingen.

Ieder hoofdstuk bevat het meest kenmerkende kantoorjargon voor het specifieke onderwerp van dat hoofdstuk. Dan weet je wat het betekent én hoe je het kunt gebruiken of vermijden. Daarnaast bevat ook ieder hoofdstuk een aantal kantoorgeboden. Als jij je aan die geboden houdt, dan is overleven, en wie weet zelfs excelleren, in de kantoorjungle een eitje.

Voordat we in al die hoofdstukken de diepte in gaan, zul je de basisregels eerst geleerd moeten krijgen. Deze vind je in hoofdstuk 1. Deze regels vormen de basis voor alle kantoorgeboden die volgen en voor al het gedrag dat jij gaat vertonen in de kantoorjungle. Na dit eerste hoofdstuk raad ik aan om de volgorde van het boek aan te houden. Maar mocht het nou zo zijn dat je midden in de kantoorpolitiek zit of je allereerste hybride vergadering moet organiseren, blader dan snel naar het betreffende hoofdstuk.

Ik snap dat het werken in de kantoorjungle overweldigend kan zijn en dat het misschien wel wat veel is om in één keer tot je te nemen, zeker als dit niet via een deepdive, brainstorm of heidag gebeurt, maar gewoon via het geschreven woord. Gebruik deze survivalgids daarom regelmatig: als je naslagwerk als je een afkorting niet snapt of de weg kwijt bent in de jungle, als je inleiding voor het werken in een (grote) corporate setting, en als je handleiding met praktische tips om optimaal te genieten van je eerste (of laatste) borrel zonder uit de bocht te vliegen.

De survivalgids voor kantoortijgers is voor iedereen die een vliegende start wil in de kantoorjungle, voor iedereen die eens zelf wil evalueren hoe hij of zij het doet volgens de geboden en voor iedereen die gewoon goed wil lachen over het werken in de kantoorjungle. Laat de kantoortijger in je los en geniet van deze gids.

1. De basisregels in de kantoorjungle

In dit boek bespreek ik in ieder hoofdstuk een bepaald onderwerp. Ik geef tips, voorbeelden, uitleg en aan het einde altijd een set kantoorgeboden – een soort gedragsregels die jouw kans op succes vergroten. Maar voordat we in detail kunnen treden, is er een startpunt nodig. Als je een berg gaat beklimmen, kom je namelijk niet ver als je basecamp niet op orde is. Zo is het ook in dit boek en dus is dit hoofdstuk je basecamp. Dan kun je ook alvast aan dit soort bijzondere analogieën wennen, want die zijn eerder regel dan uitzondering in de kantoorjungle. Zet je schrap, de safari gaat beginnen met de basisregels van de kantoorjungle.

Basisregel 1: realiseer je dat het de kantoorjungle is

Klinkt dit als een open deur? Nou, slecht nieuws: dan heb je niet door dat je hier actief aan moet denken. Want hoe leuk het ook is op deze safari door de kantoorjungle, hij is eindig. Iedere dag weer. Want je komt de kantoorjungle in en je loopt de kantoorjungle uit, keer op keer. En dat moet je je realiseren. Waarom?

Jij bent een persoon, een mens van vlees en bloed. Jazeker, ook jouw innerlijke kantoortijger is een deel van je, maar er is nog zoveel meer van jou. Realiseer je dus dat jij je eigen voorkeuren hebt, je eigen hobby’s en je eigen smaken. Die hoeven niet afgestemd te zijn op de kantoorjungle en die jungle mag niet van dusdanig grote invloed worden dat je zaken in je leven gaat aanpassen. Natuurlijk zit er wel eens een avond overwerken in, dat kan gebeuren. In hoofdstuk 11 lees je hoe je hier op een gezonde manier mee om kunt gaan. Dat heeft natuurlijk te maken met wat ik een gezonde werk-privébalans noem. Maar het kantoorleven mag niet jouw leven overnemen. Realiseer je dus: jij bent in de kantoorjungle, de kantoorjungle zit niet in jou.

Als je dicht bij jezelf blijft, dicht bij wat jij belangrijk vindt, dan is dat een goede eerste stap. De noodzakelijke tweede stap is dat je ook beseft dat de kantoorjungle niet echt is. En dan bedoel ik niet in een Matrix-achtige stijl waarin je opeens in een levensgrote digitale wereld zit waar je misschien wel net als Keanu Reeves bent. Ik bedoel dat de kantoorjungle een soort parallel universum is. Dat parallelle universum heeft zijn eigen dialect, zijn eigen werkwijze en staat echt los van onze echte wereld. In dit universum wordt thuiswerken misschien ineens heel normaal gevonden, terwijl dat daarvoor niet het geval was. Soms vliegen willekeurige doelstellingen voorbij die wij kantoortijgers ogenschijnlijk samen hebben opgesteld, maar waar niemand zich echt meer in kan vinden. En om het universum enigszins te bevatten maken we allerlei organisatiestructuren en verzinnen we nieuwe werkwijzen – denk maar eens aan agile werken. Het kan zomaar zijn dat je vanaf morgen je stropdas alleen nog maar op je hoofd mag dragen en de wc’s in het hele pand Franse toiletten worden. Dat kan allemaal. Maar realiseer je: het is een parallel universum. Als je het pand uit loopt of de laptop dichtklapt en thuiskomt bij vrienden, partner, familie, kinderen, huisdieren, planten en torenhoge studieschulden of hypotheken, dan pas wordt het allemaal weer echt.

Met deze belangrijke realisering heb je regel 1 onder de knie en kun jij met een gerust hart de kantoorjungle in stappen.

Basisregel 2: fouten maken is oké

Het is zo cliché dat ik bijna over mijn nek ga terwijl ik het schrijf, maar fouten maken hoort er niet alleen bij, het is noodzakelijk. Denk niet dat er ook maar één kantoortijger, of één persoon überhaupt, bestaat die geen fouten nodig heeft gehad. Je leert van fouten. Je groeit door fouten. En waar beter fouten te maken dan in dat parallelle universum, die alternatieve realiteit van de kantoorjungle? Geloof me, het is beter een foutje te maken met de businesscase van project X dan je trouwdag te vergeten.

Basisregel 3: koffiedrinken hoort een nationale sport te zijn

In de kantoorjungle zijn er ontzettend veel redenen om koffie te drinken. Heb je slecht geslapen? Koffie. Ga je bijkletsen met een collega die je een tijdje niet hebt gesproken? Koffie. Sta je bij die iets te kleine kitchenette op de werkvloer te twijfelen wat je gaat drinken? Koffie. Of wie weet wil je gewoon echt lekker netwerken. Mits niet in de avonduren: koffie. Je snapt het punt wel. Wij kantoortijgers drinken behoorlijk wat koffie. Dus je moet een hoge cafeïnetolerantie ontwikkelen of het netwerken in de avond doen. Al moet ik toegeven dat je cafeïnetolerantie over het algemeen niet wordt uitgedaagd door de kwaliteit van de koffie die uit een gemiddelde automaat in de kantoorjungle komt stromen.

Basisregel 4: de tijden dat je digibeet kon zijn, zijn voorbij

Het excuus ‘ik kon de digitale meetingruimte niet vinden’ is mij helaas bekend. Ook mensen die hun wachtwoord vergeten, de befaamde mute-knop niet kunnen vinden en niet begrijpen hoe je samenwerkt aan een document op de SharePoint bestaan. Maar ze hebben geen enkel excuus meer.

Het is uiteraard een dooddoener dat de coronapandemie ervoor heeft gezorgd dat het digitale werken het laatste zetje heeft gekregen. Want door het geforceerd thuiswerken moesten zelfs de grootste digibeten onder ons leren omgaan met de meest basale technologie zoals het Microsoft Officepakket.

Mocht je er nou echt niet uitkomen, dan kun je nog altijd Google vragen om je te helpen of de lokale IT-servicedesk van je bedrijf benaderen. Wat je niet meer kunt doen, is claimen dat je digibeet bent of dat je niet lekker met bepaalde programma’s om kunt gaan. Mocht je hiervan schrikken, sla dit boek dan dicht en boek direct een internetcursus bij de Zonnebloem.

Basisregel 5: vraag het als je iets niet snapt, voor het te laat is

Als je zes maanden op project Finding Nemo werkt (zonder bij Pixar te werken) en je vervolgens aan de collega’s van de juridische afdeling moet gaan vragen waar dat nou eigenlijk voor staat, dan is dat niet zo handig. Als je al weken een drieletterige afkorting door de zaal slingert – want iedereen doet het, hè – en dan eigenlijk niet weet waar de afkorting voor staat, sta je wel redelijk in je hemd. Dus als je iets niet helemaal begrijpt of iets gewoon niet weet: zeg en vraag het direct.

Want hoewel een jungle gevaarlijk kan zijn, zijn er ook genoeg wezens die je willen helpen. In het parallelle universum van de kantoorjungle proberen we elkaar namelijk verder te helpen. We zitten er immers toch met z’n allen in. Over het algemeen doet iedereen dat met plezier.

Dus niet wachten, maar direct vragen als je iets niet snapt.

Basisregel 6: vermijd kantoorjargon

Hoewel er een apart hoofdstuk aan jargon besteed wordt, moet het ook bij de basisregels genoemd worden. Waarom? Omdat je het vanaf het begin moet weten. Ik wist dit niet en zo raakte mijn vocabulaire – zonder dat ik het doorhad – doordrenkt met al dat jargon. Het was een aanval op mijn onderbewustzijn en nu kan ik haast niet meer zonder. Als jij, beste kantoortijger, je ervan bewust bent dat het kantoorjargon altijd op de loer ligt en probeert je hersenpan te infiltreren, kun jij je beter weren. Een gewaarschuwd tijger telt immers voor twee.

De basisregel is duidelijk: vermijd het zo veel als mogelijk. Ik snap dat jargon soms niet te vermijden is, of zelfs nodig is. Jargon kan namelijk efficiënt zijn. Even die twee woorden uit je mouw schudden in plaats van een heel verhaal moeten ophangen om iets duidelijk te maken is natuurlijk lekker. Maar als je mensen hoort die ‘plasjes ergens overheen moeten doen’, dan verwijs je ze naar het toilet. Als mensen willen ‘sparren’, dan sla je ze knock-out in de ring. En als iemand zich ‘ergens tegenaan wil bemoeien’, verwijder deze persoon dan per direct uit het pand. Maar ook verengelsen zoals alignen of syncen is volledig onnodig. Al dit soort jargon wordt door mensen gebruikt die zich belangrijker proberen voor te doen dan ze eigenlijk zijn, of totaal geen verstand hebben van waar ze het over hebben, maar dat proberen te verbloemen. Zo ben jij niet. Jij bent die persoon niet.

Het is een kunst om geen kantoorjargon nodig te hebben om je te kunnen uitdrukken. Om normale Nederlandse volzinnen te gebruiken om je punt te maken. Een kunst die je als jongeling waarschijnlijk beheerst, maar die je snel kwijt kunt raken door de constante aanval van het kantoorjargon. Wees je hier dus van bewust en vermijd het zo veel als je kunt.

Basis op orde

Iedere grote, zichzelf respecterende corporate heeft wel een ‘basis op orde’-project, of -programma, of welk woord er ook op geplakt wordt. Sommige bedrijven hebben zoiets al jaren, omdat de basis maar niet op orde wil komen.

Met deze basisregels durf ik te stellen dat je basis op orde is om de rest van de safari te beginnen. Je basecamp staat er dankzij deze zes basisregels solide bij en je bent klaar voor de rest van deze tocht. Laten we dus snel beginnen.

Basecamp - het startpunt. Je basis waar je op terug kunt vallen als iets misgaat. Wordt erg vaak tijdens het begin van een project genoemd.

Dit is het einde van de preview. Ga voor meer informatie over dit boek naar de website van Uitgeverij Haystack of bestel het boek bij uw favoriete boekhandel