GEVONDEN GELD

© 2020 Annemarie van Gaal

Alle rechten voorbehouden

DESIGN Rachel Ericson

COVERFOTOGRAFIE Esmee Franken

NUR 800 Non-fictie algemeen

ISBN 9789461563200

www.bertramendeleeuw.nl

De auteur heeft zoveel mogelijk de actuele cijfers en geldende wetten en regels in dit boek beschreven. Maar de wereld verandert snel en cijfers, wetten en regels ook, dus het is mogelijk dat bedragen, wetten of regels die hier genoemd worden, inmiddels iets afwijken.

INHOUD

VOORWOORD

EEN GOEDE START

1 | Een financieel gezond leven begint in je hoofd

2 | Weet wat je wilt

3 | Vijf goede voornemens

4 | Niet oordelen over andermans portemonnee

5 | Laat anderen niet oordelen over jouw portemonnee

6 | Wees open naar je naaste omgeving

7 | Pas op met geld lenen van familie of vrienden

8 | Werk aan slordigheid

9 | Geld is niet machtig

10 | Goed organiseren is het halve werk

11 | Zorg voor een buffer

12 | Twee bankrekeningen

13 | Weet wat er binnenkomt

14 | Maak de juiste keuzes qua uitgaven

15 | Bij een keuze hoort een timing

16 | Durf te kiezen

17 | Je hoeft niet altijd te kiezen

18 | Als je het gevoel hebt dat de keuze niet aan jou is

TROUWEN EN SCHEIDEN

19 | Hoe zijn we getrouwd

20 | Financiële intimiteit

21 | Financiële verdeelsleutel

22 | Vijf tips om ruzies over geld in goede banen te leiden

23 | De financiële startpagina als je relatie misgaat

24 | De kosten van een scheiding

25 | Scheiden voor ondernemers

26 | Partneralimentatie

27 | Kinderalimentatie

28 | De woning bij een scheiding

29 | Vier manieren om je pensioen te verdelen bij scheiding

SLIM BESPAREN

30 | Het geld ligt op straat

31 | Let op je abonnementen

32 | Blijf altijd een nieuwe abonnee

33 | Zeg onderhoudscontracten op

34 | Neem een goedkoper krantenabonnement

35 | Let op vaste donaties

36 | Check eerst Marktplaats

37 | Steek energie in je energiekosten

38 | Bespaar op je autokosten

39 | De leukste cadeaus

40 | Verzeker je slim

41 | Maak prijsafspraken

42 | Leer afdingen

43 | Bepaal je wegloopprijs

44 | Oefen openingszinnen

45 | Veins verbazing

46 | Ga voor extraatjes

47 | Zes tips om goed te klagen

48 | Als een klacht positief eindigt…

49 | Als een klacht negatief eindigt…

50 | Pak je voordeel

51 | Spaar voor (bijna) gratis producten

52 | Kortingscode.nl

53 | Pas op voor lokkertjes

54 | Het rendement van zegelboekjes

55 | Vergeet je cadeaubonnen niet

56 | Verzilver je cadeaubon

57 | Koop korting met cadeaubonnen

58 | Goed bezig

NAAR MEER INKOMSTEN

59 | Naar meer inkomsten

60 | Verkoop spullen

61 | Ruim je kledingkast op

62 | Vul online enquêtes in

63 | Online bijbaantje

64 | Sollicitatiebrief

65 | Sollicitatiegesprek

66 | Een nieuwe of betere baan

67 | Zzp’er is ook een vak

68 | Is sparen slim?

69 | Groen sparen

70 | Spaargeld verdubbelen

71 | Veranderen van bank

72 | Niet rood staan

73 | Veilig sparen

74 | Spaargeld op deposito?

75 | Of beleggen?

76 | Of toch laten rollen?

JE HUIS

77 | De voor- en nadelen van kopen versus huren

78 | Een eigen huis als extra pensioen

79 | Verhuur een kamer

80 | Hypotheekadvies

81 | Overwaarde/onderwaarde

82 | Welke hypotheek kies je?

83 | Kun je de woning betalen?

84 | Bespaar op je hypotheeklasten

85 | Boetevrij aflossen

86 | NHG

87 | De relatie-hypotheekcheck

88 | Andere financieringsmogelijkheden

89 | Hypotheek bij scheiding

90 | Overwaarde van woning bij scheiding

91 | Tips om je huis te verkopen

92 | Tips om een huis te kopen

93 | Groener wonen

94 | Verhuur je huis als locatie

95 | Leer zelf klussen

96 | Tweede huis

DE OVERHEID HELPT

97 | Profiteer van de belastingdienst

98 | Middeling

99 | Check je toeslagen

100 | Maak gebruik van aftrekposten

101 | Optimaliseer je belastingaangifte

102 | Kwijtschelding lokale belastingen

103 | Vooruitbetalen kan lonen

104 | Krijg waar je recht op hebt

105 | Juridische kosten

106 | Profiteer van subsidies

107 | Gemeentelijke voorzieningen

108 | Bijzondere bijstand

109 | De overheid helpt met studiekosten

OP REIS

110 | Boek een vlucht, zo goedkoop mogelijk

111 | Boek een hotelkamer, zo goedkoop mogelijk

112 | Klagen op reis

113 | Travel light

114 | Check het reisadvies

115 | Woningruil in het buitenland

116 | Vlucht vertraagd? Kassa!

117 | Treinreis vertraagd? Kassa!

118 | Verzeker je slim op reis

ALS HET MISGAAT

119 | Tegenslagen zijn te overwinnen

120 | Falen is niet erg

121 | Stel prioriteiten

122 | Structuur nodig?

123 | Leer ‘nee’ zeggen

124 | Laat je schulden niet uit de klauwen lopen

125 | Zet je schulden op een rijtje

126 | De verschillende rentes

127 | Pas op voor beslaglegging

128 | Loop niet achter met je zorgpremie

129 | Beslagvrije voet of vrij te laten bedrag

130 | Buddy-app

131 | Leen verstandig

132 | Schulden omzetten in een persoonlijke lening

LATER BEGINT VANDAAG

133 | Check je pensioen

134 | Zelf sparen voor je pensioen

135 | Hoe eerder hoe beter

136 | Wat wil je nalaten?

137 | Kind onterven

138 | Met warme hand schenken

139 | Erfenis aanvaarden of niet?

140 | Een woning erven

141 | De kosten van een uitvaart

142 | Dus wat is je plan?

143 | Geld alleen maakt niet gelukkig

VOORWOORD

Het geld ligt op straat

Geld alleen maakt niet gelukkig. Maar financiële problemen geven je wel zorgen en kunnen daarmee je geluk aardig in de weg staan.

Een periode van financiële krapte is niet prettig, maar de vraag is: hoe ga je er mee om? Ga je bij de pakken neerzitten en verzucht je: ‘Hier kom ik toch nooit meer uit’? Ga je mokkend terugkijken en geef je anderen de schuld van je financiële probleem? Of kijk je juist vooruit, vraag je je af wat je allemaal kunt doen om er weer bovenop te komen, en ga je aan de slag?

En misschien heb je helemaal geen financieel probleem, maar wel een doel voor ogen waar je meer geld voor nodig hebt dan waar je over beschikt. Hoe zet je dan toch voldoende geld opzij om dat doel te bereiken?

In de afgelopen jaren dat ik mensen adviseer over geldzaken en het oplossen van schulden, heb ik één ding geleerd: iedereen kan meer geld overhouden dan hij nu doet. Daarvoor hoef je niet eens veel in te leveren op comfort, want in veel gevallen ligt het geld gewoon letterlijk op straat. Ook jij kunt, ieder jaar weer, duizenden euro’s aan gevonden geld oppakken, vooral nadat je dit boek gelezen hebt.

Geld ligt soms letterlijk voor het grijpen, maar we laten het vaak liggen omdat we het niet doorhebben, niet durven of er simpelweg niet aan denken om het op te rapen.

In dit boek geef ik je ruim 140 tips die je kunt gebruiken om je financiële doel te bereiken. Het is deels gebaseerd op mijn eerdere boek ‘Financiële Workout’ uit 2013, dat ik helemaal geactualiseerd, verbeterd en vooral aangevuld heb met talloze tips en adviezen die ik in de loop der jaren ben tegengekomen.

Dit is niet het zoveelste boek met bespaartips, maar een boek boordevol adviezen om je geldzaken beter te regelen en om in financiële vrijheid te kunnen leven.

Met een beetje moeite en zonder veel in te leveren op comfort, kun je met de tips, handvatten en handige sites uit dit boek vele duizenden euro’s per jaar besparen.

Ieder jaar opnieuw.

Financiële vrijheid is fijn en het geeft je rust. Ik wil een financieel gezond leven voor iedereen bereikbaar wordt en wens je toe dat je je financiële vrijheid zult vinden en al je doelen kunt realiseren.

Annemarie van Gaal

Juni 2020

EEN GOEDE START

1

Een financieel gezond leven begint in je hoofd

Veel mensen hebben een hekel aan geldzaken. Ze zeggen bij de eerste zin van de uitleg over een financieel product of een offerte al ‘ik kan het niet’ of ‘ik begrijp er niets van’. Als je terugdenkt aan je jeugd, wat waren dan je eerste herinneringen aan geld? Spaarde je of joeg je je zakgeld, en later je salaris, er meteen doorheen? Hoe sta je nu tegenover geld? Heb je eigenlijk een hekel aan geld? Durf je er niet over na te denken? Of houd je juist van geld en geniet je ervan? Als je terugdenkt aan herinneringen die te maken hebben met geld, word je dan verdrietig of juist blij? Sta er eens bij stil: Wat betekent geld voor jou?

Een financieel gezond leven is niet afhankelijk van de hoeveelheid geld die je tot je beschikking hebt. Een financieel gezond leven begint namelijk niet bij je bankrekening of in je portemonnee. Het begint in je hoofd.

2

Weet wat je wilt

Een van mijn favoriete zinnen uit ‘Alice in Wonderland’ is, ‘If you don’t know where you’re going, any road will get you there’, vrij vertaald betekent het dat als je niet weet waar je heen wilt, het ook niet uitmaakt welke weg je kiest.

Weten wat je wilt is stap één op weg naar je uiteindelijke doel. Wat wil je bereiken op financieel gebied in je leven? Welk leven wil je leiden? Wil je schuldenvrij zijn, een nieuwe baan hebben waarin je meer verdient of meer carrièremogelijkheden hebt, een opleiding volgen, verhuizen, een betalingsachterstand van € 4.000 wegwerken of € 400 per maand kunnen sparen? Misschien word je blij van een koopwoning, een inloopkast vol merkkleding, een flitsende auto of een nieuwe keuken? Wat je materiële doel ook is, besef dat alleen jij weet wat het is. Wat zijn jouw doelen en wanneer wil je je doelen bereiken?

Schrijf je doelen voor jezelf op een kaartje en stop het in je tas of leg het op een plek waar je het regelmatig ziet. Dit is waarvoor je het doet!

3

Vijf goede voornemens

Bij ieder plan horen goede voornemens en de volgende vijf goede voornemens zijn cruciaal voor de start van een financieel gezonde toekomst.

TEN EERSTE: NIET OMKIJKEN

Iedere dag kun je opnieuw beginnen. Het verleden kun je niet veranderen, maar je kunt wel vandaag aan jouw nieuwe, financieel gezonde toekomst beginnen.

We hebben vaak de neiging om in het verleden te blijven hangen en te blijven praten over wat er fout is gegaan. Dat doen we niet alleen zelf, ook onze omgeving doet mee. De gemakkelijkste gespreksonderwerpen zijn namelijk vaak de gebeurtenissen van vroeger en dan het liefst de vervelende zaken die ons zijn overkomen. Herkenbaar? Over de toekomst praten is moeilijker, om de simpele reden dat we die nog niet kennen. Niet verwonderlijk, maar wel funest, want zo kom je nooit aan je nieuwe leven toe. Hoe fijn of hoe vervelend het ook was, wat je hebt meegemaakt is voorbij en jij bent er sterker en slimmer uitgekomen. Beschouw alles als een les. Verkeerde aankopen, geld dat je verloren hebt of misgelopen bent; alles is een les erbij. Je kunt het verleden niet veranderen. Wat gebeurd is, is gebeurd. Welke financiële fouten je ook gemaakt hebt, alle uitgaven waarvan je wilde dat je ze nooit had gedaan... Dat is nu allemaal niet meer belangrijk.

Er naar omkijken met weemoed of met boosheid heeft geen zin. Leer van wat je hebt meegemaakt en koester het als je levenservaring. Blijf ook in gesprekken niet hangen in treurigheid uit het verleden en buig de onderwerpen om naar leuke gebeurtenissen in het heden en plannen voor de toekomst. Vanaf nu is alleen jóuw toekomst belangrijk. Dáár ga je je op richten.

TEN TWEEDE: WERK AAN JE SLECHTE FINANCIËLE GEWOONTES

Iedereen heeft wel een paar vervelende gewoontes. Wat zijn jouw slechte gewoontes op financieel gebied? Kun je te vaak de verleiding niet weerstaan om als je van je werk thuiskomt, eerst een potje online poker te spelen? Vervelende gewoonte, want ieder online pokerspel kost geld. Een verkeerde gewoonte zoals roken, veel drank, obsessief gokken of excessief koopgedrag, levert vaak stress op en kost onnodig veel geld. Neem jezelf voor om aan je slechte gewoontes te werken en bepaal welke actie je gaat nemen. Bijvoorbeeld als je de slechte gewoonte hebt om te veel geld uit te geven aan kleding en schoenen, dan zou je actie kunnen zijn: ‘Een maximumbudget bepalen voor kleding en schoenen en daar niet overheen gaan’. Stoppen met een verkeerde gewoonte is lastig, maar het is de inspanning waard. Neem jezelf voor om een maand te stoppen. Een maand stoppen geeft namelijk een goede kans dat je je slechte gewoonte kwijtraakt, want volgens gedragswetenschappers duurt het gemiddeld dertig dagen voordat je een gewoonte hebt afgeleerd en gewend bent aan een leven zónder die gewoonte. Pak je slechte gewoontes één voor één aan. Stoppen met roken levert honderden euro’s op per maand. En als je het bedrag per jaar uitrekent kom je helemaal tot een duizelingwekkend hoog bedrag. Stoppen met roken is trouwens niet alleen goed uit financiële overwegingen, maar ook voor je gezondheid. Als je het gevoel hebt dat je de verleiding niet kunt weerstaan, kijk dan bij de drogist welke hulpmiddelen er zijn die je kunnen helpen bij stoppen met roken. Andere verslavingen zoals drank, gokken of excessief koopgedrag, kosten ook onnodig veel geld. Probeer ervan af te komen.

TEN DERDE: NIET WIJZEN

Misschien wel de moeilijkste stap die je moet maken, is jezelf én je eventuele partner bevrijden van het schuldgevoel over financiële missers. Soms bezoek ik mensen met geldproblemen thuis en dan voel ik, bij wijze van spreken, bij de voordeur al de spanning tussen de gezinsleden. Als ik een kwartier binnen ben worden over en weer de eerste verwijten al gemaakt.

“Mijn vrouw heeft een gat in haar hand.”

“Moet jij zeggen! Kijk jij eerst eens naar al dat ongebruikte gereedschap en die bouwmaterialen in de garage. Wanneer begin je aan de serre?”

“Dat is een investering. Jij geeft geld uit aan nutteloze dingen.”

“Zoals?”

“Zoals die laarzen die je laatst kocht.”

“Ik zou mijn mond maar houden als ik jou was, want per slot van rekening zitten we in deze ellende door jou.”

Zo, het hoge woord is eruit. Meestal hoor ik dat eerste kwartier al waar de oorzaak van hun financiële problemen ligt. Een beroerde financiële situatie komt nooit zomaar uit de lucht vallen, hij komt altijd ergens vandaan. Er is altijd een oorzaak. Een van beiden kan bijvoorbeeld een schuld hebben meegebracht uit een vorige relatie. Of de financiële problemen zijn ontstaan door een faillissement, een gokverslaving, een verkeerde investering. Er zijn honderden oorzaken voor een beroerde financiële situatie, maar er is maar één manier om eruit te komen en dat is door er samen, of als gezin, je schouders onder te zetten en elkaar nooit meer een verwijt te maken.

Er zullen honderden momenten komen, waarop een van beiden zich benadeeld zal voelen, bijvoorbeeld als je iets wat je graag wilt, niet kunt kopen, of als je niet op vakantie kunt, omdat je het vakantiegeld moet gebruiken om tekorten aan te vullen.

Als je op zulke momenten met een beschuldigende vinger blijft wijzen naar je partner, onderhuidse verwijten maakt en op alle momenten duidelijk maakt dat het zijn of haar schuld is, dan gaat dat ten koste van het bouwen aan een financieel gezonde toekomst. Dat wijzen slurpt alleen maar energie en die kun je wel beter gebruiken nu je gekozen hebt voor een financieel gezonde toekomst. Bewaar je energie om je betalingsachterstanden in te lopen en om je relatie goed te houden. Het maakt niet uit wat de oorzaak van de schuld was. Daar verander je nu toch niets meer aan. Waar je wel iets aan kunt doen, is zorgen uit deze wankele financiële situatie te komen en áls je besluit om dat samen te doen, elkaar dan niets meer te verwijten. Neem elkaar én jezelf niets meer kwalijk.

TEN VIERDE: GEEN ZELFMEDELIJDEN

Gebrek aan geld is geen reden om jezelf zielig te vinden. Dat kost alleen maar tijd en energie. Als je een vervelende tijd achter de rug hebt, mag je jezelf best een avond op de bank gunnen, kijkend naar zwijmelfilms op Netflix met een doos tissues ernaast. Prima om even alle tranen eruit te gooien. Maar pas op dat je jezelf niet wentelt in een slachtofferrol. Vaak zie je dat mensen graag met anderen praten over hun financiële problemen en waarom het fout ging. Zij proberen iedereen ervan te overtuigen, dat hun beroerde financiële situatie hen is overkomen of de fout van anderen is. Zelfmedelijden is emotioneel verslavend, want het is een lekker gevoel als iedereen om je heen met je meeleeft, je steunt en ‘oh’ en ‘ah’ roept. Het helpt alleen jou niet om aan je toekomst te beginnen. Wees eerlijk tegen jezelf. Kijk eens goed naar je eigen rol. Je hebt je leven in eigen hand en maakt je eigen keuzes. Zelfmedelijden is dus niet fair naar jezelf. Geef je fouten toe en leer van de fouten die je hebt gemaakt zonder te vervallen in spijt of in zelfmedelijden. Stel je niet op als slachtoffer en word een vechter.

TEN VIJFDE: POSITIEF ZIJN

Negatieve gedachten helpen je niet verder op weg. Een positieve instelling maakt een verschil van dag en nacht ten opzichte van een negatieve levenshouding. Door positieve gedachten zie je kansen en begin je vol goede moed aan een uitdaging. Positieve gedachten staan vaak aan het begin van succes. Negativiteit verlamt. Als je negatieve gedachten voelt opkomen, probeer ze dan om te draaien. Vervang negatieve gedachten consequent door positieve. Als je positief praat over dingen, mensen of situaties, verandert er ook écht iets ten positieve. Probeer het maar eens. Lach wat vaker en wees vriendelijk naar iedereen. Als je buren trots hun nieuwe auto showen, denk dan niet: ‘Waar doen ze het van?’ of: ‘Dit besparen ze zeker op de kinderen’, maar wees oprecht blij voor hen.

Als je vriendin een duur abonnement op de sportschool neemt, omdat ze af wil vallen, denk dan niet: ‘Zal mij benieuwen hoe lang ze het volhoudt’ of: ‘Weggegooid geld’, maar wees trots dat ze deze stap zet en stimuleer haar om haar nieuwe plan vol te houden. Zeg eens wat vaker: ‘Goedemorgen!’ als je een winkel binnenstapt. Je zult zien dat mensen blij verrast zijn en je teruggroeten. Train jezelf in positief zijn. Er zullen best nog wel eens momenten zijn dat negatieve gedachten de kop op steken, maar herken ze en draai ze om. Sta iedere dag op met de gedachte, dat je binnenkort een financieel fit leven leidt, schuldenvrij en met meer dan genoeg geld om al je uitgaven van te betalen. En dat je genoeg geld over-houdt om het leven te hebben dat je altijd had willen leiden.

4

Niet oordelen over andermans portemonnee

Als je luistert naar gesprekken tussen buren, kennissen of familie, dan hoor je vaak dat iedereen een uitgesproken mening heeft over hoe anderen aan hun geld komen en wat ze er mee doen. Vrijwel iedereen denkt, als het op geldzaken aankomt, de wijsheid in pacht te hebben. Gesprekken met je buren over een andere buurtgenoot die laatst een deurwaarder op bezoek kreeg: ‘Vervelend voor haar, maar ze stapt wel elke dag in haar cabrio om naar de sportschool te gaan’. Die collega die wéér vakantiedagen heeft opgenomen om op reis te gaan, terwijl hij altijd klaagt over zijn salaris en er vorige maand loonbeslag is gelegd. De oordelen zijn snel geveld, maar het is natuurlijk heel gemakkelijk om vanuit je eigen positie te oordelen over de financiële keuzes die een ander maakt. Vergeet niet dat je nooit bij anderen achter de voordeur kunt kijken, noch in het hoofd, noch in de portemonnee van een ander. Je mag ervan uitgaan dat iemand een keus maakt op basis van wat hij of zij op dat moment weet en kan overzien. Uiteraard kan die keuze verkeerd uitpakken, maar het spreekt voor zich dat niemand zich met opzet in de schulden steekt of financiële missers begaat. Heb respect voor de keuze en financiële beslissingen van een ander.

5

Laat anderen niet oordelen over jouw portemonnee

Zoals jij wellicht geneigd bent om over anderen te oordelen, zo oordeelt de omgeving ook over jou. Je omgeving probeert je met goedbedoelde adviezen vaak te beschermen voor financiële vergissingen of misstappen: ‘Nooit in aandelen handelen als je er geen verstand van hebt’ of: ‘Nu is de slechtste tijd om huizen te kopen’. Vrienden zullen reageren op plannen voor nieuwe aankopen met een voorzichtig: ‘Zou je dat nu wel doen?’, ‘Je weet niet waar je aan begint…’ Of: ‘Je beseft toch wel dat je ook de verantwoordelijkheid voor je gezin hebt hè?’

Misschien allemaal goed bedoeld, maar mensen uit je omgeving hebben vaak de neiging om jou bij zich te willen houden en zullen er alles aan doen om je niet uit de pas te laten lopen met grootse plannen of aankopen.

Als je niet sterk in je schoenen staat of je eigen argumenten niet goed hebt overdacht, dan ben je geneigd om de omgeving gelijk te geven en te luisteren naar hun adviezen en je plannen te laten varen. Anderen weten het waarschijnlijk beter, denken we dan. Dat is niet waar. Jij kunt namelijk het beste zelf over je eigen portemonnee beslissen, mits je je stappen goed hebt doordacht. Alleen jij weet wat je plannen zijn, niet alleen nu, maar ook in de toekomst.

Zie de remmende reacties van je omgeving niet als een aansporing om je plannen te laten varen, maar zie het als een hulpmiddel voor jezelf. Door deze reacties leer je duidelijk en hardop uit te leggen waarom je bijvoorbeeld nu wilt verhuizen, een andere baan wilt zoeken of anders met je geld om wilt gaan. Laat je niet van je pad brengen maar overdenk je eigen argumenten goed, en hou altijd je plan voor ogen. Realiseer je dat alleen jíj weet hoe je jouw financiële toekomst eruit wilt laten zien.

6

Wees open naar je naaste omgeving

Stel dat je betalingsproblemen hebt, dan moet je jouw financiële situatie zeker niet aan de grote klok hangen, maar voor je naaste omgeving zou je een uitzondering kunnen maken.