En toen vloog er een haai door het raam

Raynor Arkenbout

En toen vloog er een haai door het raam

UITGEVERIJ VILLAGE

En toen vloog er een haai door het raam

Raynor Arkenbout

isbn 978 94 61850 676 (paperback)

isbn 978 94 61851 277 (ebook)

1e druk december 2013 (paperback)

Redactie: Eric Jan van Dorp, Floris Pieterse

Foto’s: Rudy Hellewegen

Coverontwerp: Ruud Helleman

Uitgeverij Village

een imprint van VanDorp Uitgevers

Postbus 42

3956 ZR Leersum

www.vandorp.net / info@vandorp.net

Copyright © 2013/2015 Uitgeverij Village / VanDorp Uitgevers

Copyright © 2013/2015 Raynor Arkenbout

Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd in welke vorm dan ook zonder de uitdrukkelijke en schriftelijke toestemming van de uitgever.

Voorwoord

Het voorwoord. Dat is een goeie vraag; voor wie zijn deze korte verhalen? Natuurlijk kan ik dat niet zo beslissen als schrijver. Ik kan hooguit gissen wie tot de doelgroep behoort.

Voor iedereen die wel eens met zichzelf worstelt. Voor iedereen die zich zo af en toe afvraagt: ‘Wat behoor ik hier in godsnaam te doen?’ Voor iedereen die het gevoel kent van de meerdere persoonlijkheden in je hoofd die met elkaar ruziën over jouw algemene persoonlijkheid. Voor iedereen die soms niet weet hoe hij met zijn familiebanden moet omgaan of met het tegenovergestelde geslacht. Voor iedereen die gewoonweg – en af en toe lekker egocentrisch – over zichzelf nadenkt.

Ik denk dat we daarmee een grote groep aan mensen hebben afgebakend. Persoonlijk vind ik het namelijk een geweldige grap hoe het kan dat er zoveel eigenschappen en gedachtes zijn die wij als (opgroeiende) mensen hebben waarbij we denken dat wij de enige op de wereld zijn die dat gevoel hebben.

Dit zijn verhalen over zulke mensen. Mensen die worstelen met hun plekje in de wereld die ze voorgeschoteld krijgen, worstelen met de manier waarop zij zich moeten of willen gedragen en mensen die worstelen met zichzelf.

Stiekem vertellen deze verhalen ook een hoop over mijzelf. Want ik durf toch wel te erkennen dat ieder karakter in al mijn verhalen een stukje van mij is. Hoe gemeen of hoe lief ze ook zijn, ze zijn allemaal een gedeelte van een volledig mens, naar mijn mening.

Het zal je opvallen dat in veel van mijn verhalen er personages rondlopen die niet echt zijn of – zelfs nog veel vaker – een afscheiding zijn van het hoofdpersonage. Deze gedachte van meerdere persoonlijkheden in één persoon fascineren mij al jaren, aangezien ik denk dat velen van ons dat hun hele leven doen. Daarmee bedoel ik niet gelijk de extremiteit van schizofrenie. Ik bedoel daar vooral mee dat wij allemaal onszelf verschillende verschijningen aanmeten, verschillende gedachtepersonages als het ware. We wisselen ze af, we proberen nieuwe benaderingen voor dezelfde situaties en we creëren in onszelf nieuwe identiteiten. Oftewel, ik geloof dat we in ons hoofd al heel veel spelletjes met onszelf spelen nog voordat we zelfs de deur uit zijn gestapt, de wijde wereld in.

Maar boven dit alles wil ik dat je weet dat ik niks zeker weet. Deze verhalen zijn geschreven met een uitgeschakeld hoofd en met liefde voor het surrealistische, het magische, het dromerige en het beangstigende gedeelte van het leven. Want net als mijn karakters ben ik vaak bang, vaak blij, soms verward en vaak nieuwsgierig.

Dan rest ons alleen nog maar één vraag: is dit boek ook voor jou? Zo ja, dan neem ik je graag aan de hand en laat ik je deze vreemde werelden zien.

Bedankt voor je vertrouwen en veel leesplezier. Dit boek is voor jou… denk ik.

-Raynor

1
Aantrekkingskracht

Als u dit leest betekent het dat u de eerste stap heeft gezet naar genezing. Gefeliciteerd en welkom bij de Dr. Robertsen Psychokliniek! Aangezien u de moeilijkste stap al heeft gezet, zal de rest als eenvoudig overkomen. Tenminste, daar streven wij naar!

U heeft gekozen voor een techniek die door dokter Robertsen zelf is uitgevonden en nu wereldwijd steeds meer populariteit vergaart. U leest het goed: u zit bij het origineel!

Zelfanalyse© is een speciaal ontwikkelde techniek om u op een aantal vlakken te helpen:

- Geen lange termijnen van therapie meer!

- Honderden euro’s bespaard op dure eerstelijns psychologen!

- In één sessie van al uw problemen afkomen!

- Maar liefst 8 van de 10 mensen overleven de behandeling en zijn genezen!

Hier bij Dr. Robertsen zijn wij trots op onze procedure en de hulp die wij u daarmee kunnen bieden. U kunt vast niet meer wachten om ingeplugd te worden, maar graag nog even geduld! U heeft nog maar één gesprek te gaan met één van onze doktoren die u spoedig zal ophalen uit de wachtkamer. Bedankt dat u voor ons heeft gekozen en veel succes!

Dr. Robertsen Psychokliniek.

Waar U de psycholoog bent.

Het pamflet doet mij niet op m’n gemak voelen. Ik sla hem dicht en leg hem weer terug op het bijzettafeltje naast mij. De wachtkamer lijkt op geen enkele manier op de foto’s in het pamflet. Zijn vast gekochte stockfoto’s. Het is hier doodstil, ik ook.

Ik denk er nog even aan om te vertrekken. Om het gewoon niet te doen. Maar dat zou de kans alleen maar nog meer verkleinen dat het ooit goed zal komen tussen ons.

‘Meneer Haverman?’ De man in de witte jas kijkt op zijn clipboard terwijl hij mijn naam voorleest en zoekt vervolgens met zijn ogen iemand die reageert.

Het duurt even voordat ik mijn hand opsteek.

‘Loopt u maar mee,’ zegt hij. Ik volg hem door de deur naar een lange gang.

‘Mijn naam is dokter Wijnberg. Ik zal uw sessie overzien en u volledig wegwijs maken in onze faciliteit.’ Hij loopt steeds twee stappen voor mij uit maar geeft zo af en toe een knipoog en een lach naar achteren.

‘Dit zijn onze verschillende types behandelkamers. Wij hebben voor iedere manifestatie een eigen kamer, speciaal aangepast voor die specifieke symptonen,’ zegt hij en wijst met zijn pen naar de vele deuren waar wij langs lopen. Het zijn steeds twee deuren vrijwel direct naast elkaar en daarna een aantal meter muur zonder deuren. De eerste deur heeft altijd een klein raampje, waarschijnlijk de deur van de patiëntenkamer.

‘De muur tussen de twee aansluitende kamers heeft een groot raam waardoor de doktoren geen gevaar lopen, maar ze toch goed in de gaten kunnen houden of er niets mis gaat. Als u door het raampje aan uw rechterkant kijkt, ziet u bijvoorbeeld een kamer speciaal gericht op onze licht ontvlambare patiënten.’ Hij wijst met zijn pen naar het raampje dat hij bedoelt en loopt door terwijl ik even naar binnen gluur.

Het is een bizar groot apparaat waar de man op zit aangesloten. Met handen en voeten vastgebonden aan een stoel, schreeuwt hij het uit. Het lijkt de twee doktoren achter het glas onverschillig te laten, ook nu de man spontaan in de fik vliegt en als een levende toorts in zijn stoel vastzit. Rustig schrijven de twee mannen in wit hun bevindingen op hun clipboard.

‘Alle apparatuur in die kamer kan temperaturen tot 1400 °C aan, dankzij de kobalt in de legering.’ Dokter Wijnberg tikt op het raam en wenkt mij om hem weer te volgen.

‘Zoals ik al zei, voor alle gevaarlijke manifestaties hebben wij dit soort kamers ontwikkeld: extra hoge kamers voor de egocentrische mensen waarvan het hoofd opblaast, kamers met hittecamera’s zodat we de verlegen mensen kunnen blijven zien die onzichtbaar worden en ook kamers bestand tegen elektromagnetisme. Voor mensen zoals u.’

Onze wandeling eindigt bij een kleine spreekkamer.

‘Graag wil ik even het formulier met u doornemen en ondertekenen. Mocht het geval zich ooit voordoen dat u of één van uw naasten ons zou willen… U snapt het wel.’ Ik knik.

‘Even zien,’ vervolgt hij, ‘u bent hier om op zoek te gaan naar de oorzaak van uw aantrekkingskracht van metalen objecten, klopt dat?’

‘Dat klopt.’

‘Dit omdat, naar eigen zeggen, het uzelf en anderen om u heen in levensgevaar brengt. Klopt dat?’

‘Dat klopt.’

‘Als doorslaggevend incident geeft u aan dat de kracht van uw manifestatie sterk genoeg was om een satelliet op uzelf af te sturen. Klop dat?’

‘En op mijn vriendin.’

‘En op uw vriendin. Dat staat er inderdaad bij, mijn excuses.’ Ik knik.

‘Wilt u alstublieft aangeven of dat klopt?’ ‘Sorry. Dat klopt.’

‘Gaan we verder. U noemt hier uw vriendin-’ ‘Ex-vriendin,’ mompel ik.

‘Excuus, uw ex-vriendin. U noemt haar hier als specifieke reden om te genezen?’

‘Dat klopt.’

‘Wilt u alstublieft aangeven of dat klopt?’ vraagt hij geïrriteerd. ‘Dat deed ik toch net?’ antwoord ik.

‘Och ja, mijn excuses. Dan is het allemaal in orde.’ Mijn dossier wordt dichtgeslagen en we lopen naar de kamer waar ik behandeld zal worden.

Mijn handen worden vastgemaakt aan het apparaat, evenals mijn voeten. Ik voel mijn hart in mijn keel en dat is blijkbaar aan mij te zien.

‘Geen zorgen,’ zegt dokter Wijnberg, ‘deze machine is volledig gemaakt van aluminium. U bent dus in veilige handen.’

‘Hoe zit het dan met die 2 van de 10 die het niet overleven?’ ‘Bent u daar zenuwachtig over? Nogmaals, maakt u zich geen zorgen. Die 2 van de 10 overlijden nooit doordat de kamer het niet aankan. Zij sterven dankzij eigen fouten in hun hoofd. Dat kan soms overweldigend zijn, vooral als het trauma volledig is verdrongen. Maar dat gebeurt vast niet bij u.’

‘Hoe weet u dat zo zeker?’

‘Oké, voor de rest geen vragen meer? Dan gaan we beginnen!’ Hij verdwijnt uit de kamer en verschijnt weer in de aangrenzende kamer achter het glazen raam. Met een knopje op het paneel activeert hij de intercom.

‘Ik was nog iets vergeten te vragen. Zou je het erg vinden als wij twee elektrogeleiders tegen uw nek plaatsen? Het zou zonde zijn om alle vrijgekomen energie weg te gooien. Dat snapt u vast ook wel. We vragen het al onze elektropatiënten.’ Aarzelend antwoord ik:

‘Ja, hoor.’

Enthousiast drukt de dokter op een andere knop van het paneel, waarna ik twee botte punten in mijn nek voel duwen. Ze duwen diep genoeg om de hele tijd voelbaar te zijn maar net niet diep genoeg om mijn luchtpijp dicht te duwen.

‘Perfect!’ zoals de dokter het noemt, ‘Daar gaan we dan. Je voelt waarschijnlijk een korte pijnstoot, maar slaapt daarna als een baby.’

Mijn adem wordt onregelmatig en ik hyperventileer. De machine staat nog niet eens aan.

‘Ik wil eruit!’ schreeuw ik nog.

‘Welterusten!’ roept de dokter terug. Ik voel een vrij lange en pijnlijke stroomstoot door mijn lichaam schieten, net zo lang tot ik zwart voor mijn ogen zie. Dit is niet hoe baby’s slapen.

‘Weet je het nog? We lagen hier op de heuvel. Jij had het veel te warm in je witte overhemd en pantalon.’

‘En jij was slim genoeg om een luchtige bloemetjesjurk aan te trekken.’ Ik zeg het zonder dat ik er erg in heb. Langzaam doe ik mijn ogen open. Daar, voor mijn neus, zie ik de mooiste ogen ter wereld.

‘Hallo, slaapkop.’ Ze glimlacht naar mij.

‘Dana,’ fluister ik, ‘ben je hier echt?’ Ze kijkt bedenkelijk.

‘Ja en nee. Ik ben hier wel echt maar het is jouw hoofd. Ik denk dat ik ook een stukje van jou ben. Misschien wel meer van jou dan dat ik écht mezelf ben, snap je?’ Ik begrijp er niets van.

‘Ik denk dat ik het snap,’ lieg ik en dat ziet ze.

‘Jammer dat je zo een slechte leugenaar bent, Max.’

Ik ga rechtop zitten en kijk om mij heen. We zitten op een heuvel die om een of andere reden precies door de helft lijkt gesneden en daar dan ook steil naar beneden afloopt.

‘Waarschijnlijk lag je met je rug die kant op,’ verklaart Dana. ‘Deze plek herinner ik mij wel. Het uitzicht op het maïsveld en deze eenzame boom naast ons.’

‘Die functioneerde als een soort natuurlijke parasol.’ ‘Inderdaad,’ zeg ik, ‘alleen die horde buffels kan ik mij niet zo goed meer herinneren.’ Ik wijs naar een grote woeste kudde dieren die dwars door het maïsveld heen ploegt.

‘Ik ook niet. Zal wel niets betekenen. We zitten in je hoofd, dus alles kan. Simpel, toch?’

‘Zijn wij hier dan ook nog samen?’ vraag ik haar. Haar gezicht vertrekt.

‘Max, je moet aan de slag. Als je me terug wil, moet je gaan zoeken.’

‘Ik weet niet eens waar ik moet beginnen.’ Beteuterd kijk ik naar haar en hoop zo erg dat ze mij het antwoord zal geven. Dat het gewoon zo makkelijk zal zijn. Maar dat wordt het niet, dat weet ik ook wel.

‘Wacht nou maar eerst op wat er nu komen gaat.’ Ze kijkt me strak aan.

‘Wat bedoel je?’

‘Weet je het nog? We lagen hier op de heuvel. Jij had het veel te warm in je witte overhemd en pantalon. Ik was slim genoeg om een luchtige bloemetjesjurk aan te doen en toen we elkaar in de ogen aankeken gebeurde het.’

Meteen weet ik weer wat er nu zal komen. Angstig kijk ik naar de blauwe lucht boven mij. De zon wordt verduisterd door de satelliet die naar beneden komt vallen. Het gigantische gevaarte nadert ons snel met een hoog, suizend geluid en versnelt naarmate het dichterbij komt. Ik grijp Dana bij haar pols en ren zo snel ik kan.

Ze heeft moeite met bijhouden maar ik laat haar niet los. Ik ren tot ik niet meer kan. Mijn voeten doen al zeer van de harde afzetten die ik maak. Op mijn handen ontstaan kleine sneetjes van de maïsstengels die ik opzij sla en die op hun beurt op Dana’s gezicht inslaan. We rennen de benen uit ons lijf, maar de satelliet komt steeds dichterbij. Niet lang meer voordat hij inslaat. We blijven rennen en er blijven maïsstengels in haar gezicht slaan. De grote ruimtesonde slaat in de grond en schuift met ongelooflijk veel kracht door, onze kant op. Met ons laatste beetje energie springen we aan de kant en zien de satelliet doorschuiven over het maïsveld.

Met een rood en bekrast gezicht gaat ze rechtop zitten. ‘Ik werd toen boos op je,’ zegt ze lichtelijk geïrriteerd.

‘Dat weet ik nog. Je zei dat het mijn schuld was.’ Ik kijk naar de ravage die de satelliet had aangericht en klop de aarde van mijn zwarte pantalon.

‘Was het ook,’ zegt ze.

‘Weet ik nog net zo niet.’ Ze schudt haar hoofd en klopt haar jurk schoon.

‘Ik maakte het daar ter plekke uit en liep terug naar huis.’

Dat weet ik maar al te goed. Het is het enige waar ik deze afgelopen week aan kon denken.

‘En je deed exact wat je nu weer doet,’ ze wijst naar mij, ‘je bleef stil. Je hield me niet tegen. Je vocht er niet tegen. Je liet me gewoon gaan.’

‘Wat had ik dan moeten doen, Daan?’

‘Je had mij tegen kunnen houden. Je had kunnen zeggen dat je van mij hield.’

‘Kom op, Daan. Je weet dat-‘ Ze onderbreekt mij:

‘Ja, ik weet dat je dat moeilijk vindt. Misschien had het niets uitgemaakt. Er viel tenslotte bijna een satelliet op ons door jou.’

‘Niet door mij,’ fluister ik en draai naar haar toe, maar ze is weg. Geen spoor meer van haar te bekennen waarbij de ellenlange maïsstengels ook niet helpen met het vergroten van mijn blikveld.

‘Dana? Iemand? Waar moet ik nu heen?’ Het blijft stil. Ik voel een lichte paniek uitbreken.

‘Waar moet ik nu heen? Is daar iemand? Dokter Wijnberg?’ en alsof ik het sleutelwoord had geraden, begint de hele wereld te trillen en zie ik de blauwe lucht langzaam oplossen. Door de lucht heen zie ik de kamer waar de echte ik ligt.

‘U riep om hulp, meneer Haverman?’ De blauwe lucht lost vlekkerig op om daar dokter Wijnberg achter het raam te onthullen.

‘Ja, ik weet niet wat ik nu moet doen of waar ik naar op zoek ben. Kunt u mij alstublieft hier uit halen?’ Hij schudt driftig zijn hoofd.

‘Ik ben bang dat het niet zal gaan. U moet er uit eigen beweging uitkomen, anders is het overlevingspercentage zelfs 0 van de 10.’ Mijn hart klopt hoog in mijn keel.

‘Wat betekent dat? Zit ik hier vast?’

‘Niet als u de oplossing van uw zogeheten ‘kink’ kunt vinden, meneer Haverman. Maakt u zich geen zorgen, het brein heeft altijd een haast magische manier waardoor het zelf de oplossing presenteert. Ik ben ervan overtuigd dat hetzelfde voor u zal gebeuren.’

‘Kunt u dan niets voor mij doen?’ Nadat hij verontschuldigend zijn schouders ophaalt trekt de blauwe lucht weer dicht, vermoedelijk door zijn eigen toedoen. Ik zit hier vast.

‘Ik zal je niet alleen laten.’ Haar stem klinkt achter mij. Een glimlach verschijnt op mijn gezicht.

‘Laten we gewoon deze kant uit lopen,’ en ze wijst naar een willekeurige richting.

‘Waarom zit mijn hoofd overvol met maïsstengels?’ We lopen al een tijdje door het veld dat oneindig door lijkt te gaan. Dana trekt haar schouders op en lijkt net zo nieuw te zijn in deze wereld als ik.

‘Mis je mij in de echte wereld?’ vraagt ze.

‘Ik weet het niet,’ antwoord ik. Ontevreden met het antwoord doet ze twee stappen extra voor mij uit en blijft die afstand vasthouden.

Het is een vreemde gedachte om door mijn hoofd te lopen terwijl ik zelf ook nog kan nadenken. Terwijl ik hier nog even verder over peins en over hoe dit mogelijk is, voel ik een korte flits van pijn door mijn hoofd schieten. Zijn het dit soort paradoxen waar die 2 van de 10 aan overlijden?

Terwijl ik in gedachten was verzonken, is de afstand tussen mij en Dana groter geworden. Waar ze nu is kan ik niet meer zien.

‘Max, volgens mij is dit het.’ Haar stem komt van een hele andere kant dan de richting waar we heen lopen. Ik loop naar de plek waar ik denk dat haar stem vandaan komt. Langzaam zie ik tussen de stengels haar bloemetjesjurk verschijnen. Ze staat stil en ik zie waarom. Ik ga naast haar staan.

‘Ik ga hier niet naar binnen,’ zeg ik. Dit is namelijk de enige plek op aarde waar ik niet wil zijn. Voor mij staat, in een klein open veldje tussen de maïsstengels, mijn ouderlijk huis vol onkruid en opgeslokt door de natuur eromheen. De stenen gevel brokkelt aan alle kanten af en het puin op de grond eromheen bevestigt dat. Alles is vervallen. Alles, behalve de kersenhouten deur met het glas-in-lood raampje erin. De lak ziet er nog onbeschadigd uit en glimt nog als een zojuist gelakte deur. Dit is het huis dat ik haat.

‘En wie is dat?’ Dana wijst naar de man in het grijze uniform met het baseball petje die ik herken.

‘Dat is de man van de gasflessen. Hij kwam altijd één keer per week,’ en precies zoals hij altijd deed, legt hij een kratje met twee nieuwe gasflessen naast de deur. Bij het weglopen ziet hij mij.

‘Morgen, meneer Haverman.’ Ik knik naar hem. ‘Zo noemde hij mij al toen ik acht was.’

Hij vertrekt door het maïsveld.

‘Wij moesten altijd nog gasflessen gebruiken voor ons gasfornuis, omdat we zo ver van de stad woonden.’

‘Betekent het iets dat hij hier is, denk je?’ vraagt Dana. ‘Weet ik niet,’ antwoord ik.

‘Ik denk dat je hier naar binnen moet, Max.’

‘Geen denken aan. Ik hoef geen nachtmerrie te beleven.’ ‘Is het daar zo erg?’

‘Voor mij wel.’ Ik blijf stokstijf op mijn plaats staan. ‘Ik ga nergens heen.’

Op dat moment voel ik de grond onder mij beven. In de verte hoor ik zware en lage tonen opkomen. Het klinkt als tientallen hoeven.

‘Max, we moeten daar naar binnen.’ Ze kijkt angstig om zich heen. De maïsstengels zwaaien zachtjes heen en weer terwijl de aarde steeds heftiger beeft.

‘Max, hoor je mij? We kunnen hier niet blijven!’

‘Ik wil iedere kant oprennen, maar ik ga niet door die deur.’ Ze kijkt mij ongelovig aan en ik kijk om mij heen en moest zelf bekennen dat ik geen idee had waar de kudde vandaan zal komen. Alle maïsstengels wiegen nog sneller heen en weer en de hoeven lijken nu overal vandaan te komen. Dana rent naar de deur en duwt hem open.

‘Schiet op!’ Het geluid en de beving van de grond is ondertussen ondraaglijk geworden.

‘Max!’ Het horen van mijn naam brengt mijn lichaam automatisch in beweging. Ik ren op de deur af en spring naar binnen. Zo snel ze kan, slaat Dana de deur dicht en zien we nog net hoe een aantal buffels tegen de deur opbotsen maar er, wonder boven wonder, niet doorheen komen. Alsof ze tegen een betonnen muur rammen vallen ze naar achteren om daardoor hun achtervolgers te doen struikelen.

‘Hier heb jij gewoond?’ Ze kijkt om zich heen en ziet, net als ik, een huis in karige en vervallen staat. Ik had er nooit zo goed voor gezorgd toen ik er alleen woonde. Het behang aan de muren heeft op vele plekken al losgelaten en de ramen zijn zo vies dat er weinig zonlicht doorkomt. Het is grauw en het is grijs, exact zoals ik het mij herinner.

‘Tot mijn zestiende,’ antwoord ik.

‘Moest je toen al het huis uit van je ouders?’ De lampekap hangt scheef.

‘Mijn ouders waren al veel eerder vertrokken dan ik.’ Ik hang hem recht.

Ze lijkt geschokt door deze informatie. Ze volgt mij de woonkamer in die, tot mijn verbazing, volledig leeg is. Dat klopt niet.

‘Waarom waren je ouders vertrokken?’ ‘Weet ik niet meer.’

‘Hoe kan je dat niet meer weten?’ vraagt ze ontzet.

‘Ik was acht. Ik ben wel meer dingen vergeten van die tijd.’ ‘Misschien als jij je best doet om het te herinneren komt het weer terug.’

‘Ik weet het niet,’ antwoord ik. Ze zucht.

‘Hier werd ik altijd zo moe van. Dat je niets wist, zoals je zelf altijd zei.’

‘Ik weet ook niets.’ ‘Je bent koppig.’

‘Ik vind van niet,’ antwoord ik. Blijkbaar zorgt mijn antwoord er voor dat ze kookt van binnen. Aangezien hier niets te vinden is loop ik naar boven. De trap kraakt bij iedere stap, ik herken de melodie. De themamuziek van de eerste verdieping, zo noemde ik het. Als ik naar beneden loop is de melodie precies omgedraaid.

Ik kijk om mij heen op zoek naar aanwijzingen in de treurige gang maar ik vind niets.

‘Alle kamers zijn leeg,’ hoor ik Dana roepen van beneden.

‘Dat klopt niet,’ antwoord ik. De melodie van de eerste verdieping is hoorbaar. Het is Dana. Ik duw mijn kamerdeur open en zie dat deze kamer net zo leeg is als de rest, behalve één boek dat op de grond ligt. Met zijn vierkante formaat herken ik het meteen en kan dan ook mijn glimlach niet meer onderdrukken. Ik pak het op.

‘Wat is dat?’

‘Het is “Iedereen Poept.” Ik las dat vroeger bijna iedere dag.’ Dana giechelt zachtjes.

‘Het was het eerste en enige boek dat ik ooit van mijn ouders had gekregen. Daarna moest ik ze stelen uit de bibliotheek.’ Haar gezicht vertrekt.

‘Stal jij boeken?’

‘Ik mocht geen pasje aanvragen zonder voogd.’ ‘Dat heb je mij nooit verteld.’

‘Ik heb je wel meer niet verteld.’

‘Nee, dat weet ik maar al te goed,’ sneert ze. Ik besluit er niet op te reageren.

‘Waarom ligt alleen dit boek hier?’ Blijkbaar vraag ik het hardop.

‘Misschien is het een aanwijzing!’ antwoordt zij.

‘Misschien,’ herhaal ik. De kaft is nog prachtig met een glimmend laagje plastic erover, ik zorgde dan ook goed voor dit boek. Er is nog iets dat ik net zo goed bewaarde maar dat ding was stuk. Maar wat was het ook alweer?

‘Max, weet je nog die eerste keer dat er iets op mij afvloog?’ Onderbroken uit mijn concentratie zucht ik en kijk haar aan.

‘Een magnetron.’

‘Precies. Dat was de eerste keer dat het gebeurde. Ook in het algemeen, toch?’

‘Ja, voor zover ik weet wel.’

‘Het gebeurde toen ik je voor het eerst wilde zoenen,’ zegt ze zachtjes.

‘Toen konden we er naderhand nog om lachen.’ ‘Ik was stiekem doodsbang.’

‘Dat heb je mij later bekend,’ zeg ik met een klein glimlachje op mijn mond. Ik kijk naar Dana maar zij kijkt serieuzer dan ik haar ooit had zien kijken.

‘Waarom vertel je mij nooit iets?’ ‘Zoals wat?’

‘Gewoon. Hoe jij je voelt, wat je denkt, iets over je jeugd.’ ‘Mijn jeugd is wat je nu ziet. Mijn jeugd was alleen maar in dit huis zitten en boeken lezen die ik had gestolen. Meer dan dat had ik je er niet over kunnen vertellen. De man van de gasflessen was de enige mens die wist dat ik bestond en de enige reden dat ik mijn eigen naam nog onthield. Ik weet niet zo goed wat je van mij wilt weten, Dana.’

Gekwetst kijkt ze mij aan en loopt weg.

‘Dana, loop alsjeblieft niet weg!’ Maar het is al te laat. Ik hoor de themamuziek van de begane grond. Ik volg haar zo snel ik kan maar ze is in rook opgegaan, wat hier blijkbaar de normaalste zaak van de wereld is in mijn hoofd.

Er zijn al vele uren voorbijgegaan voor mijn gevoel. Ik zit nog steeds in mijn lege kamer en ben niet van plan weg te gaan. Ik voel mij als een muis in dit spelletje waarbij deze wereld de kat is en ik ben niet meer van plan om weer op het kaaslokkertje af te rennen.

Ik sukkel langzaam weg door alle energie dat dit bizarre avontuur van mij vergt en voel mijn hoofd zwaarder worden en mijn oogleden langzaam dichtzakken. Tot ik een schim voorbij zie flitsen door de gang. Ik hoor wederom de melodie van de begane grond waarbij iedere kraak dwars door mijn hart schiet van angst. Wie was dat? Wat doet diegene in mijn huis?

Met ‘Iedereen Poept’ als wapen in mijn hand loop ik langzaam de gang op en de trap af, waarbij mijn trage stappen de melodie extra langzaam hoorbaar maken in het hele huis.

‘Wie is daar?’ roep ik. Geen antwoord. Ik sluip door de gang op de begane grond en kijk voorzichtig de woonkamer in om deze vervolgens net zo leeg aan te treffen als eerst.

‘Is daar iemand?’ probeer ik nogmaals.

‘De keuken,’ fluistert een mannenstem terug. Ik voel een ijzige rilling door mijn ruggengraat schieten. De stem komt mij bekend voor. Met boek in de aanslag volg ik de instructies op van de stem. Voorzichtig kijk ik om de hoek de keuken in. Een vieze gouden gloed van licht komt door de gele rolgordijnen naar binnen, maar het is niet veel. Eenmaal aangepast aan de donkerte zie ik de keuken waar ik zo lang niet in durfde te lopen. In dit kale vertrek zie ik mijn vader staan.

Er ontstaat een gigantische brok in mijn keel en als bevroren sta ik in de deuropening van het vertrek en zie hoe de gedaante van mijn vader mij aankijkt.

‘Hier was het gebeurd, vriendje.’ Hij zegt het met veel liefde en ernst. Het boek dat ik als wapen scherp heb staan zakt langzaam naar beneden.

‘Weet je het nog?’ vraagt hij.

‘Nee, ik weet het niet meer. Wie ben jij?’ ‘Ik ben je vader, natuurlijk.’

‘Lieg niet, dit zit allemaal in mijn hoofd, dus je bent het niet echt! En wat voor een ziek spelletje wordt hier met mij gespeeld? Ben jij dat dokter Wijnberg? Is dit gewoon een gemanipuleerde droom waarin jullie alsnog gewoon lekker de psycholoog kunnen spelen? Laat mij hieruit!’

‘Ik ben bang dat je dit toch echt allemaal jezelf aandoet, vriendje.’

‘Noem mij niet zo!’ Met trillende hand wijs ik naar hem. ‘Weet je nog wat hier met mama is gebeurd, vriendje?’ ‘Noem mij alsjeblieft niet zo!’

‘Je hield van twee dingen, weet je nog? Van dat boek en van…?’ ‘Stop hiermee!’

‘En van?’

‘Ik weet het niet meer!’

‘Het ligt hier achter mij op de grond. Je zult het zeker herkennen, vriendje.’ Met een zachtaardige glimlach verdwijnt hij. Ben ik nou mijn verstand aan het verliezen? Het lijkt alsof ik in een heel ander persoon zijn verhaal aan het beleven ben. Mijn hoofd begint pijn te doen met flitsende hoofdpijnen. Pas nadat de pijnscheuten wegebben zie ik wat er op de grond midden in de keuken ligt.

Daar ligt een actiefiguurtje in tweeën. Ik was hem volledig vergeten. Ik was dol op hem met zijn stoere legerpakje en zijn drie spraakfuncties. Hoe kan ik hem nou zijn vergeten? Ik wil niets liever dan hem oppakken en samen met mijn boek meenemen maar ik kan geen stap zetten.

‘Mag ik hem nu alsjeblieft pakken? Ik wil mijn poppetje!’

‘Ik weet dat je dat wil.’ Mijn vader staat nu in de hoek van de keuken en kijkt mij aan.

‘Geef hem alsjeblieft aan mij, dat is wel het minste wat je kan doen!’

‘Is dat zo, vriendje?’

‘Waarom verlieten jullie mij, pap? Ik was pas acht. Jullie lieten mij alleen in dit enge huis en ik was pas acht. Ik had niets om mij aan vast te houden, pap, en ik was pas acht!’

Tranen lopen over mijn wangen en met rode ogen kijk ik naar mijn vader. Hij staart mij strak aan.

‘Max, je weet nog best wat hier gebeurd is. Probeer het je te herinneren.’

‘Ik weet het echt niet.’

‘Vertel me eens, vriendje. Waarom laat je dat knappe meisje niet toe? Waarom vertel je haar hier niets over? Waarom vertel je haar niet de waarheid?’

‘Heb je die satelliet net niet gezien? Je bent toch een gedeelte van mijn hoofd? Dan weet je dat antwoord toch al?’

‘Er zit niets anders op, vriendje. Je moet het maar eens zien.’ Hij staat op en verdwijnt door de muur. Mijn hele lichaam trilt en mijn spieren staan strak van de adrenaline.

Voor mijn neus zie ik de kale vervallen keuken transformeren naar de warme keuken die ik mij nog herinner van hoe de keuken er uitzag toen ik acht was. De gele rolgordijnen rollen op en laten zonlicht toe. Ik zie de eettafel staan met de stoelen eromheen, de koelkast en de goed gevulde provisiekast met alle eigen geoogste maïs. En bij de stukke actiepop… zie ik mijn achtjarige ik zitten. En daar staat mijn moeder naast het gasfornuis om de gasflessen te verwisselen. Ze is beeldschoon en ze lijkt gelukkig.

‘Mam?’ zeg ik zachtjes maar ze reageert niet. Kan ze mij wel horen? Het word mij in ieder geval niet makkelijk gemaakt door mijn achtjarige zelf.

Achtjarige ik krijste alsof de wereld vergaat. Achtjarige ik keek toe naar mijn kapotte actiepoppetje. Hij was stuk want ik had er te wild mee gespeeld. Hij moest weer gemaakt worden anders kon ik de wereld niet van de ondergang redden. Mama moest hem voor mij maken. Ik liet de pop aan haar zien met snotterige neus en huiloogjes.

‘Ik ben even bezig, liefje,’ zei ze. Ze zette de oude gasfles op de grond en tilde de nieuwe op het aanrecht. Maar ik wilde dat ze mijn poppetje ging maken. Ik vroeg het nog een keer.

‘Wacht even, liefje. Dat komt later wel.’

Ze luisterde maar niet. Waarom wilde ze mijn poppetje niet maken? Mama’s luisteren toch altijd? Waarom luisterde ze niet? Ik huilde zo hard ik kon en krijste zo hoog ik kon. Maar ze deed nog steeds niets. Waarom deed ze nou niets? Ik voelde dat ik mama minder aardig begon te vinden. Ik werd zelfs een beetje boos op haar. Welke mama luisterde nou niet naar haar kind als het echt nodig was? Waarom wilde ze mijn poppetje niet gewoon maken?

‘Als je zo doorgaat maak ik hem helemaal niet, vriendje.’

Ik wilde mama pijn doen omdat ze zo stom deed. De volle gasflessen kon ik nooit tillen maar de lege wel.

Ik kijk toe hoe achtjarige ik de gasfles hard tegen mijn moeder haar scheenbenen gooit. Ze schreeuwt het uit. Ik kan er niet meer tegen en ik, en ook achtjarige ik, schreeuwen mee.

‘Ik wil hier mee stoppen, alsjeblieft! Stop dit, alsjeblieft! Ik wil niet meer!’ Mijn spieren trillen en schokken als nooit te voren. Tranen vloeien uit mijn ogen. ‘Ik wil hier nu weg! Laat mij wakker worden, alsjeblieft!’

Alsof het huis mijn pijn voelt, begint het met mijn lichaam mee trillen. Kleine scheurtjes worden zichtbaar en stukken steen brokkelen om mij heen, naar beneden. Ik hoor mijn moeder nog steeds schreeuwen van de pijn en ik kan mijn eigen snikken niet meer beheersen. Mijn achtjarige ik lost op in het niets, maar zijn schreeuw blijft door mijn hoofd spoken.

‘Ik wil niet meer! Ik wil niet meer!’ De gehele eerste verdieping brokkelt af en valt naast het huis op de grond gepaard met veel verwoesting en herrie. Tussen alle brekende muren zie ik Dana op mij af rennen.

‘Max, je moet kalmeren. Het is oké.’

‘Het is mijn schuld, Dana. Het is allemaal mijn schuld. Ik doe mijzelf dit aan!’ Mijn tanden knarsen op elkaar terwijl ik alle pijnscheuten door mijn spieren probeer te verdragen.

‘Alles komt goed, Max. Maar je moet proberen rustig te blijven!’ Haar woorden helpen niet. Ik trek het hele huis stuk aan alle kanten en zie stukken blauwe lucht verschijnen tussen het plafond. Tussen het schreeuwen van mijn moeder, de trillingen van de aarde en mijn eigen gesnik hoor ik een alarmtoeter afgaan. De eerst zo strakblauwe lucht boven mij lijkt nu net zo instabiel geworden als het huis.

‘Meneer Haverman! U moet nu wakker worden, hoort u mij? Alstublieft wordt u wakker!’ hoor ik dokter Wijnberg schreeuwen boven de toeter uit. Ik hoor alles maar niets komt echt binnen.

‘Ik doe iedereen om mij heen pijn! Iedereen om mij heen raakt gewond! Het is onvermijdelijk!’ Dana houdt mij stevig vast.

‘Dat gebeurt niet, Max! Echt niet!’

‘Ik wil jou geen pijn doen, Dana. Ik hou teveel van jou om je pijn te willen doen!’

‘Dat gebeurt niet, lief! Als je deze wereld niet laat instorten komt het goed!’

Maar de wereld brokkelt al langzaam om ons heen af. Links en rechts zie ik de maïsvelden afbrokkelen met de afgrond dat op onze richting afkomt. Mijn lichaam staat strak van de pijn en van de elektriciteit. Het huis staat op zijn laatste grondvesten. De schreeuw van mijn moeder, mijn eigen gekrijs, de alarmtoeter en de afbrokkelende aarde. Alles klinkt door elkaar.

‘Dana, ik hou van jou!’ schreeuw ik met veel moeite.

‘Dat weet ik toch, daarom ben je ook hier!’ Ze glimlacht en houdt mij stevig vast. Ik doe mijn best om de wereld vast te houden. Het valt stil en ik zie zwart voor mijn ogen. Ik hoor alleen nog maar een hoge piep.

Langzaam doe ik mijn ogen weer open. Om mij heen ligt mijn ouderlijk huis aan duigen en daaromheen is alleen nog maar een gigantische afgrond te bekennen. Dana kan ik niet meer vinden. Ik laat mezelf op handen en knieën vallen en probeer op adem te komen. Ik zie mijn moeder liggen. Tussen alle brokken steen ligt ze op dezelfde plek in de keuken waar ik haar toen met de gasfles had toegetakeld. Met een kreun trekt ze haarzelf langzaam op en kijkt naar haar verbrijzelde benen. Even is het compleet stil.

‘Het spijt me zo, mam.’ Mijn mond trilt.

‘Dat weet ik, liefje. Het spijt mij ook dat we je toen aan je lot overlieten.’

‘Ik weet niet of dit wel is wat je echt zou zeggen.’ ‘Hooguit wat je hoopt dat ik zou zeggen,’ vult ze aan.

‘Ja, inderdaad. Ik ga jullie vinden in de echte wereld, mam. Ik wil jullie zeggen hoeveel het me spijt en hoeveel pijn ik er door heb beleefd. Ik wil dat het jullie ook spijt en ik wil er over praten.’ ‘Ik denk ik ook, liefje.’ Ze glimlacht naar mij. ‘Je weet dat je ook nog met Dana moet praten, hè?’

‘Ik wil haar geen pijn meer doen. Hoe weet ik nou zeker dat er niet nog meer projectielen op mij af zullen vliegen?’

‘Dat weet je niet. Maar dat je daar bang voor bent mag zij ook best weten. Dat mag jij haar ook best vertellen.’ Dit is de meest zachtaardige blik die ik van haar ken.

‘Ik wil haar niet toelaten omdat ik bang ben dat ze dan gewond raakt.’

‘Denk je niet dat misschien wel het omgekeerde waar is?’ ‘Misschien wel,’ antwoord ik.

‘Onthoud, liefje. Iedereen poept. Iedereen,’ zegt ze met een grote glimlach. Ook bij mij ontstaat een kleine lach.

‘Het is tijd om wakker te worden en om er voor te gaan, Max. Dit was pas het begin. Ben je er klaar voor?’ Ik knik. Ik voel mijzelf lichter worden en mijn oogleden zwaarder worden.

Ik word wakker in de stoel waarop ik in slaap was gevallen maar alles daaromheen in de kamer is compleet verwoest. Met een glimlach – en wat geluk dat mijn rechterpols los is geraakt – maak ik mijzelf los van de stoel en loop weg.