MEER ITALIAANSE TOESTANDEN

Meer Italiaanse toestanden

Stef Smulders

ISBN 978 94 61851 369 paperback

Ook verkrijgbaar als eBook

naar 1e druk februari 2016

Omslagontwerp: Henno Drop, Identity Design, Rotterdam

Omslagfoto: Stef Smulders

VanDorp Uitgevers / Uitgeverij Grenzenloos

Postbus 42

3956 ZR LEERSUM

info@vandorp.net / www.vandorp.net

Kijk voor meer boeken over Italië op grenzenloos.nl

copyright©2016 VanDorp Uitgevers (deze uitgave)

copyright©2016 Stef Smulders

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/

of openbaar gemaakt, door middel van druk, fotokopie,

microfilm of op welke andere wijze dan ook, zonder

voorafgaande schriftelijke toestemming van de auteur, met

uitzondering van korte citaten in recensies en voor bepaalde

andere niet-commerciële doeleinden, zoals toegestaan door

de auteurswet.

binnenwerk

Stef Smulders

MEER ITALIAANSE TOESTANDEN

Het dagelijks leven in Italië

Uitgeverij GRENZENLOOS

Voor Nico en Joia

‘per tutti i bei ricordi’

First of all, let’s get one thing straight. Your Italy and our Italia are not the same thing. Italy is a soft drug peddled in predictable packages, such as hills in the sunset, olive groves, lemon trees, white wine, and raven-haired girls. Italia, on the other hand, is a maze.
It’s alluring, but complicated.

La Bella Figura – Beppe Severgnini

Wat vooraf ging

In 2008 kochten mijn man en ik ons droomhuis in Italië en openden een jaar later onze bed-and-breakfast onder de naam ‘Villa I Due Padroni’, de ‘Villa van de Twee Baasjes’. Een naam die geïnspireerd is op de harige huisgenoot die met ons meekwam naar Italië, onze hond Saar. Over onze avonturen voorafgaand aan de koop van het huis en over de verbouwing ervan, schreef ik het boek ‘Italiaanse Toestanden - Leven en overleven in Italië’ dat begin 2014 verscheen. In een zestigtal korte verhalen deed ik onder andere verslag van ons verblijf van een half jaar in de provinciehoofdstad Pavia, waar we bevriend raakten met onze ‘huisbaas’ Giorgio, met wie we verschillende avonturen beleefden. Ik beleefde allerlei merkwaardige avonturen aan de universiteit, waar mijn ‘carrière’ heel anders verliep dan vooraf gedacht. We werden ingehaald door onze stiekeme ‘Ik Vertrek’-fantasieën en vonden al na twee maanden ons droomhuis in de heuvels van de Oltrepò. We besloten te gaan emigreren, verkochten ons huis in Nederland en verhuisden. Een sprong in het diepe! De hoofdpersoon van het boek is aannemer Torti, die de klus van de verbouwing van onze nieuwe villa uiteindelijk toch klaarde, ondanks vele strubbelingen en problemen die ons soms tot wanhoop brachten. In onze nieuwe woonomgeving maakten we kennis met een aantal buurtgenoten, zoals Nando en Leda van het lokale restaurant Bagarellum, waar we zulke smakelijke en oer-Italiaanse gerechten aten dat we bedachten dat we hier kookcursussen voor onze gasten moesten gaan geven. Nico werd lid van een plaatselijk parochiekoor en zo maakten we kennis met het kerkelijke leven in Italië, met processies en al. Dan waren er de te verwachten bureaucratische, maar vaak ook lachwekkende horreurs bij het openen van een bankrekening, het invoeren van onze auto, de vergunning voor de verbouwingen, het verkrijgen van een fiscaal nummer, de inschrijving bij het Italiaanse ziekenfonds, en dergelijke. We maakten kennis met het reilen en zeilen van de Italiaanse gezondheidszorg en met onze vrolijke en scherpzinnige huisarts Dezza. En hoewel we al ruim voor ons vertrek flink op de Italiaanse taal gestudeerd hadden, leerden we al snel veel bij en maakten kennis met begrippen en uitspraken als non ci sono problemi (geen probleem), persone di fiducia (personen die je kunt vertrouwen), tutto a norma (alles voldoet aan de regels), persone serie (mensen waar je op kunt bouwen) enzovoort. Begrippen die in de praktijk vaak in hun tegendeel verkeerden …

Gestimuleerd door de enthousiaste lezersreacties (zie de bloemlezing achter in dit boek), besloot ik een tweede deel te schrijven. We beleven hier genoeg avonturen om een nieuw boek mee te vullen: van malafide dierenartsen tot geslepen grootgrondbezitters, er trok de afgelopen jaren weer een hele parade aan Italiaanse toestanden aan ons voorbij. In de verhalen die ik over hen schreef, ligt de nadruk altijd op het verschil tussen de Italiaanse kijk op de dingen en onze Nederlandse manier van aanpak. De verschillen in cultuur zijn altijd weer verbazend, voor ons niet zelden onbegrijpelijk en leiden vaak tot ergernis en wanhoop. Maar meestal zit er ook wel een (tragi-)komische kant aan de gebeurtenissen en die heb ik in de verhalen naar voren proberen te halen. Italiaanse toestanden, je kan er maar beter om lachen! Veel leesplezier.

Prima visita

Ik zie twee vuilgele rubberen handschoenen op een van de stoeltjes in de wachtruimte liggen. Dat voorspelt niet veel goeds. Hoe hygiënisch werkt men in Italiaanse ziekenhuizen eigenlijk? Uit de zich in mijn geheugen bevindende verzameling rampverhalen over de gezondheidszorg in Italië duikt spontaan de affaire van het ziekenhuis in Rome op. Daar had men jaren geleden per ongeluk een paar aansluitingen in de kelder verwisseld waarna de bedden van een hele afdeling intensive care opeens ‘vrijkwamen’. Ook schieten mij de waarschuwingen van een paar van onze Italiaanse kennissen te binnen: „Zit je bij de ASL? Die laten je gewoon doodgaan hoor!” De ASL, de Azienda Sanitaria Locale, is het Italiaanse ziekenfonds, vooral bekend van bureaucratie en inefficiëntie. En sterfgevallen dus, volgens de ons verschrikt toesprekende local experts. Maar ik laat me niet zo gauw intimideren door die bange en door gezondheid geobsedeerde zuiderlingen. Een spatje regen, een zuchtje wind, een beetje kou en deze hypochonders denken dat ze al met een been in het graf staan. Italianen denken vanaf hun geboorte aan niets anders dan doodgaan.

Maar nu zit ik hier toch maar, zie die tuinhandschoenen, ontworpen voor het diepere spitwerk, en piep een klein beetje anders. Het is een prima visita, een eerste consult bij de uroloog voor een typisch oudemannenkwaaltje: plasproblemen. Het ziekenhuis ziet er al niet erg bemoedigend uit: de gebruikelijke oude en slecht onderhouden zooi die je in alle Italiaanse overheidsgebouwen aantreft. Gammele, steevast olijfgroen geverfde deuren, afgekloven tafels en stoelen, rammelende vensters met afgebladderde, roestige, ijzeren kozijnen en her en der met tape beplakte barsten in de ruiten en verder nauwelijks voorzieningen. Een flesje water zou toch wel handig zijn met deze hitte (midzomer 33⁰ buiten, 37⁰ binnen) maar de hypermoderne automaat die het levensreddende vocht zou moeten verstrekken, is leeg. Niet bijgevuld. En de overheid maar benadrukken dat het met deze hitte zo belangrijk is om te blijven drinken.

Ik ben veel te vroeg want bij een eerste bezoek weet je nooit hoeveel tijd het allemaal kost en je wilt er wel zeker van zijn dat je op tijd bent. Eerst moet je langs het CUP, het Centro Unico di Prenotazione, om je ticket, de eigen bijdrage te betalen. Het begrip unico zie je wel vaker bij officiële zaken opduiken en betekent dat er vroeger verschillende centra (meervoud!) zijn geweest maar dat de overheid de bureaucratie een fatale slag heeft toegebracht door die centra samen te brengen. Zou het? Het wachten voor de loketten van het CUP kan afhankelijk van seizoen, dag van de week en uur van de dag nog steeds aardig wat tijd vergen. Ook de zaal van het CUP van het Ospedale di Voghera is op een massa gezondheidsbehoeftigen berekend. Er zijn wel zeven loketten (op dit uur nog met door luxaflex geblindeerde raampjes) en lange rijen met stoelen. Ook is er een nummertjesmachine. Als ik om half acht binnenkom, is er nog niemand. Ik trek maar alvast een nummertje: 57. Hopelijk beginnen ze straks niet met 1. Uit de met informatie-A4tjes volgehangen loketwanden maak ik op dat de intake pas om acht uur begint. Gelukkig ligt er tegenover het ziekenhuis een café (wie had anders verwacht?) waar ik even een caffè lungo kan drinken. Jammer genoeg is dit een krantloos lokaal dus ben ik al snel weer terug in de wachtzaal. Inmiddels zit er een andere patiënt, op de achterste rij. Hij beantwoordt mijn groet niet. Maleducato, denk ik.

Nog een kwartiertje wachten. Geleidelijk druppelen er nog wat klanten binnen. Ze trekken allemaal hun nummertje. Ik ben dus zeker de eerste, of beter: ik ben de eerste twee want doordat ik te hard had getrokken, kreeg ik nummer 57 én 58 in handen. De ouwe chagrijn die na mij komt, zal dus nog een fractie langer moeten wachten, tot duidelijk is dat nummer 58 niet (meer) aanwezig is. Dat zal hem leren. De luxaflexen blijven nog omlaag maar ik zie achter een aantal raampjes wel wat handen die druk bezig zijn rollen met muntjes klaar te leggen. Wisselgeld. Hoeveel zal mijn ticket dit keer kosten? vraag ik me af. Maar wacht, daar gaat de eerste luxaflex omhoog. Erachter vandaan verschijnt een niet onknappe jongeman die meteen „Il primo!” roept. Fout natuurlijk want hij moet een nummer roepen en dat ook op het digitale schermpje boven zijn loket laten verschijnen. Mijn oude concurrent staat met een voor een hulpbehoevende patiënt verbazingwekkende snelheid op en is al bij het loket voor ik nog maar naar adem heb kunnen happen. Maar nu maak ik ook aanstalten om naar het loket te gaan. De jongeman ziet de verwarring en roept gauw (in paniek?) „Numero cinquantasette!” een nummer dat tegelijkertijd ook onverbiddelijk in rode ledlichten boven zijn hoofd verschijnt. Ik steek mijn arm met mijn nummertje, het bewijsstuk, naar voren. De oude atleet begint tegen mij te mopperen. „Hoe kan het dat u een lager nummer heeft?” vraagt hij ongelovig, „Ik was hier als eerste.” „Nee, ik was er al om half acht,” antwoord ik glimlachend. Boos kijkt de norse man mij aan. „Dus daarna bent u weer weggegaan!” zegt hij bestraffend. „Ja, ik ben even koffie gaan drinken,” zeg ik nonchalant. „Mooi is dat, dan kom ik in het vervolg al de avond ervoor om een nummer te trekken!” roept hij nu verontwaardigd uit en kijkt daarbij vragend naar de jonge lokettist. Die pakt echter mijn papieren en begint mijn gegevens in te voeren. De oude man druipt mopperend af. „Nummer 58” hoor ik vanuit een loket verderop dat kennelijk ook net is opengegaan. Hij vangt weer bot, denk ik vals, maar als niemand zich meldt is de oude hork toch aan de beurt. Vanaf mijn plek hoor ik hem nog doorgaan met klagen tegen de andere lokettist.

„Alles oké, dat is dan 28,60 euro,” zegt de mooie loketjongen en geeft me mijn papieren terug. „De afdeling Urologie is op de eerste verdieping,” vervolgt hij. Shit, hij weet natuurlijk waarvoor ik kom, denk ik beteuterd. Privacy ho maar! En dit ondanks alle officiële regeltjes die de Italiaanse overheidsinstellingen uitentreuren op alle documenten afdrukken. Zie ik daar een vluchtige glimlach om de mond van mijn lokettist? Prostaatklantje zal hij wel denken, besef ik en druip verslagen af. Mijn mopperaar was sneller klaar en is niet meer in de zaal te bekennen. Misschien zie ik hem zo weer bij urologie, denk ik nog, maar nee. In het wachtgedeelte bij de plasdokter is er wel een andere patiënt die mij vriendelijk groet. Lotgenoten? Gezamenlijk leed verbroedert. Ook hier moeten we wachten want het doktersconsult begint pas om half negen. Twee doktersassistentes lopen af en aan, openen kamers, rommelen daar wat, brengen en halen dossiers, sluiten kamers af en gaan weer weg. De een doet dit zuchtend en met serieuze blik, de ander slenterend en verveeld. Het lijkt erop dat de tweede zich telkens opmaakt om iets te gaan verrichten en dan ontdekt dat de ander dat al gedaan heeft. Overbodig personeel? Stille werkloosheid? Op een van de stoelen zie ik de handschoenen liggen.

De zuchtende zuster dribbelt weer de wachtruimte binnen, neemt de rubberen handschoenen weg en loopt ermee naar de kamer waar in grote letters Dermatologia op staat. „Hier vindt straks het onderzoek plaats,” roept ze naar de wachtenden bij urologie. Ons groepje heeft zich tot een man of vijf uitgebreid. Hebben die allemaal een afspraak om half negen? vraag ik me bezorgd af. Zo te zien is er maar één behandelruimte in voorbereiding. „De dokter komt zo,” hoor ik de assistente zeggen. Ze verlaat de behandelkamer. Zonder handschoenen. Wij wachten. Bij een van de mannen gaat voortdurend zijn mobiele telefoon af. Drukbezet zeker. Hij kijkt ongeduldig om zich heen en begint wat tegen zijn vrouw te mopperen. Zijn been wipt zenuwachtig op en neer. Het is al over half negen. De man kan zijn onrust niet meer bedwingen en loopt naar de deur van de behandelkamer waar hij het informatieblaadje met de behandeluren omstandig bestudeert. Daarop staat alleen maar de informatie die hij allang in zijn hoofd geprent had. Behandeltijd maandag tot en met vrijdag van 8.30 uur tot 12 uur. De man kijkt er een tijdje streng naar alsof hij het begin van het consult op die manier kan afdwingen maar er verschijnt geen arts en de deur blijft dicht. De man gaat weer zitten.

Om kwart voor negen komt de serieuze zuster weer aanlopen en roept enigszins verwilderd: „De dokter is onderweg! Ik neem vast uw verwijsbriefjes in zodat de dokter meteen kan beginnen als hij arriveert.” Ons groepje is intussen uitgedijd tot zeven personen. De zuster verdwijnt met de stapel briefjes in de behandelkamer en blijft minutenlang weg. Ze komt tevoorschijn en loopt weer weg waarbij de deur deze keer openblijft. Ik zie een soort kamerscherm. Daarachter vermoed ik de tafel waarop de ‘prima visitatie’ ongetwijfeld plaats zal vinden. Ik slik. Na nog eens tien minuten verschijnt er een slordig gekapte en ongeschoren man in wapperende witte jas. Hij snelt zonder op of om te kijken tussen de wachtenden door naar de behandelkamer. Is dit de arts? We horen hem mopperen. Hij loopt de kamer weer uit en begint in de naastgelegen wachtruimte heftig te discussiëren met de slenterzuster. Die geeft geen krimp maar komt even later toch achter hem aangesjokt om hem te assisteren.

„Smoelderssss?” hoor ik haar even later roepen. Ik ben als eerste aan de ‘beurt’! De ongeduldige man kijkt me chagrijnig aan terwijl ik langs hem heen flaneer. Nu loop ik nog soepel, denk ik bevreesd. De arts zit achter een pc verwoed te typen. Hij kijkt niet op of om, gromt wat en wijst naar de behandeltafel waar ik kennelijk gestrekt op moet plaatsnemen. Er volgen wat staccatovragen („Età? Leeftijd? Allergie? Allergieën? Medicine? Medicijnen?”). Zodra hij mijn antwoorden heeft ingetypt, staat de arts op, gebaart de invalassistente naast mij plaats te nemen en gromt dat ik mijn broek naar beneden moet trekken. Hij voelt wat aan penis en ballen en commandeert me mijn knieën op te trekken. Hij trekt een handschoen aan. Ik kan niet goed zien of dat een van die gele uit de wachtruimte is. De zuster heeft een tube gepakt en knijpt er een vloeistof uit over de vingers van de arts. Voor ik het weet zit hij al met twee vingers in me, heeft hij even gedrukt en gewroet en hoppa is hij er al weer uit. Ik kan me weer aankleden. Ik sta even daarna weer achter zijn pc. Hij kijkt me nog steeds niet aan. De andere zuster komt binnen, excuses makend dat ze dringend ergens anders moest zijn. De andere gaat weg. „Si accomodi! Gaat u toch zitten!” zegt ze. Eindelijk menselijk contact.

Ten slotte overhandigt de medicus mij het geprinte resultaat van al zijn typewerk. Prostaat normaal, zie ik in een flits. Echografie van de urinewegen nodig. Ik pak het aan en zie warempel een minzaam glimlachje op het gezicht van de ‘analist’ verschijnen. „Eerst naar de huisarts,” beveelt hij. „Bloed- en urineonderzoek.” „Maar dat is al gedaan,” reageer ik verbaasd en haal de analyse-resultaten te voorschijn. De miniglimlach is alweer van het gezicht van mijn uroloog afgegleden. „Resultaten van eerder onderzoek moet u aan het begin meteen laten zien!” zegt hij bars. „Ja, maar u heeft toch niks gevraagd,” aarzel ik timide en kijk de assistente beteuterd aan. „Resultaten moet u altijd eerst laten zien,” zegt ze maar met een vergevende blik. Als ik een dag later voor het bureau van Dezza verschijn en hij mijn briefje leest, begint hij te lachen. „Ah, Maurizio,” zegt hij en trekt een veelbetekende blik. „Hoe was dat?” Ik maak duidelijk dat de visitatie nogal ruw was en nauwelijks 10 seconden duurde. „Ah, si. È un chirurgo,” antwoordt Dezza glimlachend en zijn ogen twinkelen weer eens. „Chirurgen zijn nogal kort van stof en ruw van handelen.”

La fossa biologica

We keken altijd met een schuin oog naar de putdeksel achter ons huis en liepen er dan snel voorbij. Niet naar kijken en niet aan denken, dat was onze struisvogelstrategie, alsof we zo de ramp die we vreesden zouden kunnen voorkomen. Af en toe roken we wel dat de put begon te stinken en leefden we even echt in angst en vrees, maar tot onze opluchting verdween de stank na een poosje altijd weer. Zo gingen jaren voorbij totdat ...

„Hé, hallo! We hebben een probleem in de badkamer, alles loopt onder water!” riep een van onze gasten opeens. We renden naar beneden en zagen dat er een grote plas water vanuit de badkamer stroomde, die zich gestaag uitbreidde richting slaapkamer. Snel handelen was geboden, maar wat te doen, waar kwam het water (was het wel water? het rook vreemd) vandaan? Plas, plas, plas, ik stapte heel dapper de plaats van het onheil binnen. Het bad, zag ik, dat leek verstopt. Gauw met de ontstopper aan de slag. Er kwam een hele prop haar tevoorschijn en het bad liep nu langzaam leeg, maar ook op de vloer bleef het water stromen. Kwam het onder uit de voegen? Of toch bij de toiletpot vandaan, want daar spoelde het ook niet goed door. Maar om daar nu met je blote handen in te gaan wroeten. Eerst maar flink dweilen, om beter te kunnen zien waar de bron zat. Nadat we de vloer enigszins droog gekregen hadden, bleek het water inderdaad onderuit de toiletpot te komen, die vrij los en slecht gekit op de tegelvloer stond. Toen het water uit de pot eenmaal gezakt was, stopte de z(str)ondvloed. De tank, de tank, gistte het in ons hoofd, die verdomde septische tank is nu toch echt volgelopen! Onze ergste ’Ik Vertrek’-nachtmerrie was waarheid geworden.

Hoe kregen we die tank weer leeg? De vorige eigenaar van ons huis beweerde destijds, bij de verkoop van het huis, dat de fossa biologica in verbinding stond met de riolering en dus niet zou kunnen overlopen. Had hij ons een stinksprookje verteld? De afwatering van de keuken van het benedenappartement liep ook weg in een put en daarin zat een pomp, beweerde de dezelfde verkoper destijds, een pomp die het afvalwater naar de riolering loosde. Maar toen de deksel later van de put ging, bleek de pomp er niet te zijn. Misschien was de septische tank dus ook wel gewoon volgelopen? Of zat er in de afvoerleiding van de badkamer naar de tank een verstopping? Je weet nooit zeker of gasten niet allerlei ongerechtigheden door het toilet spoelen. We moesten de afvoer doorsteken met een springveer. Maar die hadden we ’natuurlijk’ niet! Je moest de goden niet verzoeken door dat soort spullen in huis te halen, dan bracht je ze alleen maar op een idee. Weer zo’n struisvogelstrategie.

Ondertussen zag het ernaar uit dat de huidige gasten voorlopig geen gebruik zouden kunnen maken van de badkamer. Als we de afvoer niet open zouden krijgen, of als het probleem elders zat, dan ging het oplossen van het probleem zeker een dag duren. Want uiteraard was het zondag, dankuwel dr. Murphy. Gelukkig hadden we het vakantieappartement van onze Engelse vriend David achter de hand, waar deze week (wat een geluk!) geen gasten waren. We verontschuldigden ons in alle toonaarden en boden onze gasten het alternatief aan. Maar men nam het gebeurde gelukkig sportief op en besloot het verloop van het stinkzaakje af te wachten. „Wij gaan nooit ergens weg zonder dat we iets vernield hebben,” verklaarden ze lachend. „We mogen daarom ook nergens nog terugkomen.” Met dank.

We leenden een veer bij een kennis en gingen aan het vissen. De putdeksel hadden we inmiddels losgekregen en hoewel de tank niet helemaal vol stond, was het niveau wel tot boven de afvoer vanuit de badkamer gestegen. Het bad en het toilet konden hun afvalwater (met inhoud) dus niet meer kwijt. De veer kwam uit de afvoer tevoorschijn en duwde daar wel wat proppen papier uit maar van een echte verstopping was geen sprake. De septische tank moest leeg, dat was de enige oplossing. Maar hoe deed je dat? Het boek ‘Stront ruimen voor dummies’ was bij de plaatselijke bibliotheek al tijden uitgeleend en we wisten van toeten noch blazen. „Maar we zijn toch verzekerd?” riep iemand opeens. Verdorie ja, dat was waar ook. Heel duur verzekerd zelfs, bij Generali Assicurazioni en als ons geheugen ons niet bedroog, maakte assistentie bij noodgevallen in en om het huis ook deel uit van het pretpakket. We gingen zoeken in de polis. En ja hoor, je kon 24/7 een loodgieter bellen om assistentie, ’Assistenza Emergenza’ heette dat, op het daarvoor bedoelde telefoonnummer: „Basta una semplice telefonata!” riep de polis vrolijk. „Een eenvoudig telefoontje volstaat!” Maar een telefoonnummer was nergens te vinden. We spelden de hele, lange, kleinletterige polis een paar keer, maar vonden het bedoelde nummer niet. Ook de website bood geen uitkomst en de telefonische assistentie was, natuurlijk, alleen op giorni lavorativi, werkdagen, te bereiken. Arghhhh!

Gelukkig kenden we een idraulico di fiducia, een loodgieter die te vertrouwen was en die altijd bereid was ons uit de nood te helpen bij lekkende kranen en ander ongemak. Zijn telefoonnummer hadden we wel en gelukkig was het een mobiel nummer want anders hadden we hem niet kunnen bereiken. Hij bleek namelijk op vakantie te zijn. Maar hij was niet voor niets di fiducia en kon ons helpen met een nummer van een collega die ook op zondag wel wilde langskomen. En dat klopte, zoals bleek toen we die loodgieter belden. Over een uurtje zou hij er zijn. Ik ging even het zwembad in om van de verhitte avonturen bij te komen. Nog voor het uur om was, zag ik een grote tankwagen boven over de weg voorbij rijden. Even dacht ik ... maar nee, de loodgieter kwam natuurlijk eerst kijken wat er aan de hand was voordat hij groot materieel zou laten aanrukken. Het was zondag tenslotte. Leegpompen zou op zijn vroegst morgen kunnen, als er al geen wachttijd was. Gelukkig hadden we het appartement van David nog steeds achter de hand.

Niet veel later hoorde ik toch echt een vrachtwagen de oprit oprijden. De pompwagen met een grote tank achterop! Niet te geloven, de loodgieter was meteen maar met de autospurgo gekomen om de tank leeg te zuigen. En de twee mannen die uit de wagen stapten, lieten er geen gras over groeien. Binnen een halfuur was de septische tank leeg. Onderin bleek zich in de loop der tijd wat onverteerbare troep te hebben verzameld, die de wel degelijk bestaande afvoer naar het riool blokkeerde. Om dit te voorkomen was het verstandig om de tank uit voorzorg om de paar jaar te laten leegpompen. We zouden onze struisvogelstrategie moeten laten varen. Probleem opgelost! Niemand hoefde te verhuizen en wij waren opgelucht. Onze gasten bleken niet schuldig aan vernielzucht en mochten gerust nog eens terugkomen, wat ze twee jaar later deden.

Een paar dagen(!) voor hun hernieuwde komst kwam er een melding van de gasten van die week: het toilet liep niet goed door. We gingen kijken en dachten meteen ’het zal toch niet?’ De deksel ging van de put en ja hoor, hij zat weer aardig vol. De tankwagen moest er weer aan te pas komen. Ergens moest er toch een obscuur verband bestaan tussen die ’vernielzuchtige’ gasten en de tank, het kon niet anders.