KIRANNE

Aankomsttijd onbekend

Yosh Elm

KIRANNE

GEMUTEERDE TOEKOMST

UITGEVERIJ VILLAGE

KIRANNE - Gemuteerde toekomst

Yosh Elm

isbn 9789461850829    paperback

Dit is het tweede deel van de trilogie KIRANNE

Boek 1: Aankomsttijd onbekend   isbn 9789461850836

Boek 3: Ontwaakt verleden   isbn 9789461850812

Landkaarten bij dit verhaal zijn te vinden op kiranne.nl

1e druk juni 2015

Vormgeving: Eric Jan van Dorp

Omslag Illustratie: Sander van Zijl (sandervanzijl.nl)

Uitgeverij Village

een imprint van VanDorp Uitgevers

Postbus 42

3956 ZR Leersum

www.vandorp.net

info@vandorp.net

Copyright © 2015 Uitgeverij Village / VanDorp Uitgevers

Copyright © 2015 Yosh Elm

Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd in welke vorm dan ook zonder uitdrukkelijke en schriftelijke toestemming van de uitgever.

WAT ER VOORAFGING

In ‘Kiranne, deel 1’ staan Ben en Harry op het punt naar Miami te reizen. Hun vliegtuig komt echter niet aan op de geplande bestemming. Het strandt op Girillanië, een planeet met twee zonnen: Zynn en Zyzz. De dynamiek van de om elkaar draaiende zonnen zorgt voor grote weersveranderingen.

De ontdekking dat ze niet langer op Aarde zijn, leidt de eerste uren tot chaotische taferelen. Harry heeft zijn handen vol aan het redden van twee mannen, Ton en Wim, die op hun beurt een stewardess uit de handen van een bruut wilden bevrijden. Zijn actie leidt ertoe dat ze worden opgenomen in de kring van de bemanningsleden. Bang en nieuwsgierig besluiten ze met twee groepen de omgeving te verkennen. Tot verdriet van Harry, rechercheur, blijkt een derde groep met daarin Dries, een beruchte crimineel, al op weg te zijn.

Hun zoektocht brengt hen in aanraking met de Gurunn, een primitief vissersvolk dat hen letterlijk redt uit de kaken van rivierwormen. De wormen worden Giril genoemd, naar hun gigantische evenbeeld in een nabijgelegen meer. De heersers van de stad Norbs, aan dit meer gelegen, dwingen de bevolking dit monster te vereren. Om het reusachtige dier in toom te houden, voeden ze het met hulpeloze gevangenen.

De tweede groep, onder leiding van Theo, de purser van het vliegtuig, valt in handen van de soldaten van het militaristische Norbs. Zijn hele groep, inclusief een aantal Gurunn, dreigt te worden geofferd. Harry en de zijnen besluiten om met hulp van de Gurunn dit te verijdelen. Hun actie loopt min of meer succesvol af met de redding van Theo en een aantal Gurunn. Theo vertelt hen dat Dries op onverklaarbare wijze de macht heeft overgenomen in Norbs en dat hij voornemens is de oude technieken van het middeleeuwse Girillanië, waar zwaard en speer als wapens worden gebruikt, weer tot leven te wekken.

Het leger van Dries achtervolgt hen tot het Drononbos, waar de soldaten door Dratemok, een van de Dronon uit het bos, op de vlucht worden gejaagd. Hij brengt Harry en de zijnen naar de karavaan van Yarras, die met zijn reusachtige Yok-Yok op het punt staat te vertrekken naar Gudo, een havenstad in het verre zuiden. Dratemok adviseert hen uiterst voorzichtig te zijn bij hun zoektocht naar het geheim dat Dries ontdekt schijnt te hebben. Volgens hem is er meer aan de hand dan ze kunnen vermoeden.

Onderweg ontdekken Harry en Ben dat er wonderlijke dingen met hen gebeuren. Harry hoort steeds vaker een onbekende stem die hem waarschuwt voor een gevaarlijke situatie, terwijl Ben op historische plekken in het verleden blijkt te kunnen kijken. Hun tocht in de woestijn op de zespotige Krayag, de vervaarlijke rijdieren van de Yok-Yok, verloopt voorspoedig, maar tijdens een wachtbeurt worden Harry en Tanja neergeslagen door Krosten en weggevoerd naar hun holen. De Krosten zijn een gevreesd woestijnvolk, niemand heeft een ontmoeting met hen ooit levend kunnen navertellen. Hun vrienden zijn niet in staat hen terug te vinden en reizen verdrietig verder, ervan overtuigd hen nooit meer terug te zien.

Dries heeft de soldaten van Gudo gewaarschuwd voor hun komst en slechts met behulp van een dure list weten ze de stad binnen te komen. Hier wacht hen echter geen rust en verraad bezorgt hen bange dagen. In Gudo ontdekken Ben en Yarras dat Dries op zoek is naar het laatste deel van de sleutel waarmee hij de eeuwenoude databanken van de planeet hoopt te kunnen ontsluiten. Ze vermoeden dat ze hem kunnen stoppen door het ontbrekende stukje eerder te vinden. Dit schijnt in bezit te zijn van een Vizaan die tientallen jaren geleden spoorloos in het Middengebergte verdwenen is. De Vizani zijn geheimzinnige leraren en afkomstig van het eiland Giiihl, ver in de oceaan. Ze leiden de bevolking op in de oude wetenschappen, maar geven slechts een beperkt deel van de leerstof aan hun leerlingen door. Ze houden zich ver van het stadsbestuur en laten dit over aan de zogeheten Vizaniknechten. Ben moet de ontdekking bijna met zijn leven bekopen en ook Yarras en zijn Yok-Yok worden de dupe van verraad. Gezamenlijk vluchten ze naar het westen, waar ze buiten het bereik van de lange arm van Dries trachten te komen.

Tijdens hun vlucht moeten ze zeer tegen de zin van Yarras hun toevlucht zoeken in Lepitoda, een stad uit de oudheid waarvan de technisch zeer hoogstaande systemen tot hun verrassing nog volledig functioneren. Dit in tegenstelling tot de huidige bevolking, die qua kennis en levensstijl nauwelijks boven de Aardse Middeleeuwen uitkomt. In Lepitoda verdwijnt Ben opnieuw in het verleden en ditmaal levensecht. Hij komt terecht in een stadion waar Bonazz wordt gespeeld. Dit is een wreed spel met als inzet veroordeelde misbruikers van extensies, de geavanceerde hersenimplantaten van de vroegere inwoners.

Hier ontmoet Ben, die zijn schuilnaam Berenn gebruikt, Kiranne. Ze is verrukt van de ongeschoren woestijnman en nodigt hem uit in haar appartement, waar hij de nacht met haar doorbrengt. Hier valt hij van de ene verbazing in de andere en bemerkt de trieste keerzijde van de hoge technologische beschaving: eenzaamheid. Kiranne probeert hem over te halen om te blijven en ook een extensie te gaan dragen, maar hij weigert en verdedigt de puurheid van het bestaan zonder hulpmiddelen. Een onhandige opmerking over de op handen zijnde oorlog verraadt zijn afkomst en laat Kiranne schrikken. Tegelijkertijd is ze echter blij verrast. Ze is betrokken bij het project dat de hoogwaardige kennis op de planeet moet redden als de bevolking door een oorlog zou worden getroffen. Door zijn komst weet ze nu niet alleen dat de oorlog onvermijdelijk is, maar ook dat hun systeem werkt. De volgende morgen geeft zij hem onder hypnose een aantal berichten mee en vraagt naar de naam van het woestijnvolk waarmee hij reist. Hij vertelt haar dat zij zich Yok- Yok noemen. Zonder dat te beseffen brengt hij iets nieuws aan in de geschiedenis en keert terug naar het heden. Verward en verbaasd.

Bij het verlaten van Lepitoda krijgt hij zijn eerste boodschap. Hierin vertelt Kiranne hem dat hij vader wordt en dat ze hun zoon Berenn zal noemen. In de wetenschap dat de oorlog aanstaande is, belooft ze hem dat ze Berenn junior op een veilige plaats zal grootbrengen en zal voorbereiden op een leven zonder extensie. ’s Avonds vertelt hij zijn belevenissen aan de anderen en dan blijken Kiranne en hij de verre voorouders van de Yok-Yok te zijn. Het is een bizarre constatering en voor het eerst beginnen ze zich te realiseren dat ze onderdeel zijn van een plan dat hun voorstellingsvermogen ver te boven gaat.

Hun reis voert hen vervolgens naar Urbin, een zwaar versterkte stad in oorlogsstemming, waar ze vernemen dat het leger van Norbs de havenstad Zivurl heeft ingenomen. Doordat Yarras een van de aanvoerders van de stadswacht kent, mogen ze overnachten in de vesting. Veel soldaten blijken te schaken en tot hun blijdschap vertelt Arataz dat ze het ‘skaken’ hebben geleerd van Harry. Haastig reizen ze achter Harry en Tanja aan, die geruime tijd voor hen naar Rivzu zijn vertrokken.

De Krosten die Harry en Tanja hebben ontvoerd, slepen hen dagenlang door een uitgestrekt gangenstelsel onder de woestijn. Door een slimme zet van Harry kunnen ze via een ondergrondse rivier ontsnappen, die hen ver onder de bergen voert. Hier durft Harry zijn langgekoesterde liefde aan Tanja te bekennen en ondanks de uitzichtloosheid van de situatie sluiten ze elkaar in de armen. Ze komen echter opnieuw in contact met de Krosten en Harry raakt tijdens een gevecht flink gewond aan zijn gezicht.

Op het moment dat alles verloren lijkt, verschijnen de reusachtige vogels die destijds de passagiers ontvoerden. De aanvoerder is John, een van de passagiers uit hun vliegtuig. Hij is precies op tijd om hen uit hun benarde positie te redden. Harry en Tanja slaan zijn voorstel af om hem te volgen naar Ogbriz, de stad waar John en de andere passagiers verblijven. Ze willen naar Gudo, in de hoop hun vrienden daar te vinden. Gudo is echter veel te ver voor de vogels en daarom brengt John hen in de buurt van Urbin. In de Harde Bergen bij Urbin worden ze overvallen door slecht weer. Gewaarschuwd door wat Harry zijn ‘alter ego’ is gaan noemen, redt hij Arataz op het nippertje van de dood. Dankbaar bezorgt de officier uit Urbin hen logies in zijn huis en helpt hen aan een plaats in de laatste karavaan. Deze gaat door de oorlogsdreiging naar Rivzu in het westen en niet langer naar Gudo in het zuidoosten.

Murli, de karavaanleider, betrekt Harry in een dubieuze ijzerhandel, waardoor hij in de problemen dreigt te raken met een van de twee stammen op de Vlakte van Pyrrh. Deze stam, de Ropso, is echter niet uit op een beroving van de karavaan, maar zoekt hulp tegen hun aartsvijanden. Dit zijn de Aropso, die worden gesteund door een machtig wapen dat de Ropso de Dreunende Verschrikking noemen en qua beschrijving veel op buskruit lijkt. Het leger van de Aropso blijkt inderdaad te worden geleid door iemand uit Norbs en hij voert een geheel andere oorlog dan de eenvoudige Ropso gewend zijn. Harry hoopt dat het Dries zelf is en besluit de Ropso te helpen. Vlak voor het treffen van de legers zoekt Tanja hulp in het nabijgelegen Rivzu en tezamen met de soldaten van de stad weten ze de de Aropso verpletterend te verslaan. Tijdens de afschuwelijke slachting schreeuwt Harry om het ‘waarom’ en krijgt een cryptisch antwoord van zijn alter ego: ‘Wees goed voor Vizz, Berenn.’ Pas veel later ontdekt hij de betekenis hiervan.

1

RIVZU

De middaghitte drukte zwaar op de stad.

Het was doodstil en de lucht trilde boven de daken van de wit- gepleisterde woningen en pakhuizen. Geen enkele Rivzuaan vertoonde zich op straat. Slechts een enkele Taath, inwoner van het stadstaatje Tahath dat pal op de evenaar aan de Vale Oceaan lag, slenterde onbekommerd in zijn blauwe gewaad over het marktplein in de richting van de Brashh, het netwerk van winkelstegen in de binnenstad. De natuur zweeg in alle talen. Alleen een roofvogel beschreef luie kringen op de onzichtbare thermiek, zonder aanstalten te maken naar beneden te duiken.

Harry veegde met een doek langs zijn vochtige voorhoofd en verlangde naar de avondkoelte. Hij zat op zijn favoriete zitplaats in de torenkamer die Isi hen grootmoedig had toebedeeld na de overwinning op de Aropso en tuurde door het manshoge schietgat naar buiten. Hun onderkomen bevond zich op de bovenste verdieping van de zuidertoren van de kazerne. Als hij zich voorover boog in de nis, kon hij een flink deel van de stad overzien: de muur in het zuiden, waarvan de poorten op dit tijdstip van de dag hermetisch gesloten waren en, dichterbij, een gedeelte van het centraal gelegen marktplein en de Brashh.

Verstijfd van het zitten op het bankje stond hij op, strekte zijn rug en stak de ronde kamer over naar het schietgat aan de noordzijde, hopend op wat wind van zee. De Dimzee was echter spiegelglad en de zeilen van de weinige vissersschepen in de haven hingen slap en vormeloos naar beneden. Pal beneden, vanuit zijn vertrek net zichtbaar, lag het plein waar de militairen ’s morgens urenlang exerceerden. ’s Avonds werd het gebruikt voor toernooien waarbij het er fel aan toeging. Regelmatig deed hij mee met de weddenschappen die de soldaten onder elkaar afsloten, maar hij had er nog niet veel aan overgehouden. In een hoek van het plein, tegenover zijn uitkijkpost stond de Cantina, de gemeenschappelijke eetzaal van de soldaten en officieren. Gedurende de avonden en soms ook wel ’s nachts werd het terras ervan gebruikt om de voortreffelijke wijn van Rivzu te nuttigen. De meeste soldaten verdwenen ’s avonds echter naar huis of naar de Brashh, waar ze naast een goede maaltijd voldoende ander vertier vonden.

Een hartgrondige geeuw spande zijn kaken en voor het eerst sinds de Krost hem had verwond, voelde hij geen pijn. Onwillekeurig streek hij langs zijn wang, waar een lichte baard het bobbelige litteken goeddeels bedekte en hij huiverde even bij de herinnering. Waar bleef Tanja toch? Ze was zich even gaan opfrissen in het badhuis, maar dat hoefde toch geen uren te duren?

Voor de ingang van het badhuis, vlak naast de Cantina, ontstond beweging. Gelukkig, het was Tanja. Haastig overbrugde ze de zonovergoten ruimte tussen het badhuis en de galerij langs het plein, die naar hun toren leidde. Haar blonde haar glinsterde even tegen de achtergrond van de rode gebakken straatklinkers voordat ze onder de overkapping van de galerij verdween. Harry stapte weg van het schietgat en opende een kast. Geroutineerd pakte hij er een bord en twee glazen uit. Hij behoefde zich niet te haasten, want het duurde wel even voordat Tanja alle trappen beklommen had. Duidelijk had hij de vorm van een wijnkruik gezien onder haar arm en zeer waarschijnlijk had ze ook een portie Gishq bij zich; kleine frisse vruchten met een harde schil die je voorzichtig moest openen, omdat anders het sap in het rond spatte.

Onwillekeurig blikte hij terug in de tijd. Hoelang zaten ze nu al vast in Rivzu? Twee weken? Nee, het was al Zynndag geweest. Bijna drie weken dus. Alle koopvaardijschepen waren weg. De grootste schepen naar Econa en Novaa en alle kustvaarders naar Zivurl. Dat laatste baarde hem zorgen. Als een dergelijke vloot in verkeerde handen terecht zou komen dan….

‘Een trefa voor je gedachten!’ Ongemerkt was Tanja binnengekomen. Ze zette de wijnkruik op tafel en keek hem bezorgd aan. Het was niet de eerste keer deze week, dat ze hem zo peinzend had aangetroffen.

‘Ik zat aan de vermiste schepen te denken,’ zei hij somber. ‘Als die in handen zijn gevallen van Dries en zijn kornuiten dan kunnen we hier voorlopig niet weg. Nog afgezien van het risico dat die schepen worden ingezet als invasievloot.’

‘De katapulten op de havenhoofden zijn toch klaar?’

‘Jawel, maar dat is geen garantie dat ze de stad niet zullen binnenkomen. Je weet hoe de Aropso de Ropso bijna hadden verpletterd.’

Tanja legde een hand op zijn gebalde vuist en zei zacht: ‘Heb je een boodschap gekregen?’

‘Nee, het is vreemd. Sinds onze overwinning is het stil, ik voel zelfs geen drang om me te haasten. Heb je geen Gishq meegebracht?’

‘Daar heb ik genoeg van in de voorraadkast of heb jij vanmorgen alles opgegeten?’

‘Ik zou niet durven,’ antwoordde hij met een plotselinge glimlach en keek haar met welgevallen na toen ze naar de eenvoudige keuken liep. De verplichte rust had haar goedgedaan. Voor hem gold eigenlijk hetzelfde, maar het zwijgen van zijn alter ego gaf hem geen reden om relaxed achterover te leunen. Het was en bleef een sluimerend ‘goed’ of ‘kwaad’, dat zonder toestemming zijn wezen was binnengedrongen en hem in het ongewisse liet over zijn toekomst. Hij zuchtte diep en liet zijn kin op de knokkels van zijn gebalde vuisten rusten. Wat was het doel van die stem, behalve hem beschermen? En wat was zijn eigen rol in dit spel, dat veel groter moest zijn dan hij zich kon voorstellen?

‘Vis en beren’. Tanja had hem hartelijk uitgelachen toen hij haar vertelde wat de stem hem had geantwoord op zijn vraag en hij kon haar geen ongelijk geven. Het klonk ook meer dan belachelijk en hij hoopte oprecht dat er een goed verhaal achter deze vreemde woordcombinatie zou zitten.

‘Alsjeblieft en niet zo spetteren als gisteren.’ Glimlachend zette Tanja een schaal met donkerblauwe vruchten neer en pakte er meteen een af.

‘Dank je, ik zal mijn best doen,’ zei hij afwezig.

‘Nu ze weg zijn, mis ik de Ropso pas echt. Rivzu is een stuk saaier geworden na hun vertrek.’

De opmerking van Tanja bracht opnieuw een glimlach op zijn magere gezicht bij de herinnering aan het feest dat de Rivzuanen hadden aangericht ter ere van de overwinning op de Aropso. Het had meer dan een week geduurd en de Ropso hadden de starre principes van de inwoners behoorlijk op de proef gesteld. Ook de aanwezigheid van een vrouw op het feest had de nodige kromme tenen opgeleverd, hoewel de Rivzuanen zich graag bleken te vergapen aan vrijwel naakte danseressen, die het feest veelvuldig verluchtten.

‘Spreek je Murli nog wel eens?’

‘Zo min mogelijk. Hij is de belangrijkste reden waarom ik het badhuis mijd. Die papzak drijft daar soms uren rond en kletst me de oren van het hoofd. En wat denk je dat er dan met de luchtkwaliteit gebeurt?’

‘Wanneer gaan jullie dat ijzer nu eens verkopen? Zo kom je nooit van die man af.’

‘Onze karren staan veilig in het fort. Er is op dit moment niemand met voldoende geld in de stad om de handel in een keer te kopen en de prijs voor kleine partijen is niet geweldig. In het uiterste geval nemen we het mee als we in de richting van Novaa reizen.’

‘Waarom verpats je het niet voor wat minder? Aan Zanrif bijvoorbeeld.’

‘Schei uit, dan weet morgen heel Rivzu dat wij een slechte deal hebben gedaan. Die man is toch al niet onder de indruk van onze handelskennis.’

‘Je hebt gelijk. Laten we niet te hard van stapel lopen, we kunnen toch niet weg.’

Buiten klonk het geratel van de ijzeren ketting die de haven afsloot voor ongewenste bezoekers van zee. Nieuwsgierig sprongen ze allebei op. Het was echter een vissersbootje, dat de haven binnen wilde.

‘Wat vroeg,’ zei hij. ‘Meestal zijn ze rond de avond pas terug.’

‘Zeker goed gevangen,’ zei Tanja ongeïnteresseerd en zakte terug op haar stoel.

Harry leunde uit het raam en bleef het bootje volgen. Het stond inderdaad tjokvol gevulde manden en de vissers schreeuwden enthousiast naar de soezende soldaten bij de katapulten.

‘Vandaar dat ze zo snel terug zijn,’ zei hij handenwrijvend. ‘Volgens mij hebben ze de boot vol Lenzz liggen.’

Tanja schoot weer omhoog en kwam naast hem staan. ‘Dat is lang geleden. O, ik verheug me nu al,’ zei ze enthousiast. Een groot deel van de maaltijden in het fort bestond uit vis of ander zeevoedsel, zoals weekdieren en algen, en van deze vangst zouden zij zeker hun deel krijgen.

‘Ik loop straks wel even….’ De diepe brom van een gong onderbrak zijn woorden en verbaasd keek hij Tanja aan. Bezoekers? Op het heetst van de dag? Vlug liepen ze naar het raam dat uitzag op het poortgebouw.

‘Veel kunnen het er niet zijn,’ zei Tanja. ‘Ik zie nauwelijks stof.’

Harry zweeg en luisterde geconcentreerd of hij zijn alter ego hoorde, maar zijn onzichtbare metgezel gaf geen kik en enigszins opgelucht zei hij: ‘Misschien zijn het Ropso en hebben ze iemand bij zich.’

Ze hadden na afloop van het feest de afspraak met de Ropso gemaakt dat zij elke vreemdeling die ze op de vlakte aantroffen naar Rivzu zouden brengen.

Glimlachend liep Tanja naar de tafel, schonk de glazen vol met de sprankelende witte wijn uit de wijngaarden van Rivzu en zei: ‘Als dat zo is, komen ze ons wel halen. Het is mij te heet om te gaan kijken.’

‘Je hebt gelijk en het zou jammer zijn van die koele wijn.’

‘Op onze toekomst.’ Haar ogen hielden de zijne gevangen over de rand van het glas en vertelden hem in een paar seconden meer dan een dichter in een hele bundel zou kunnen schrijven.

Bijna verlegen pakte hij haar hand en tikte voorzichtig met zijn glas tegen het hare. ‘Op onze toekomst, wat die ook brengen moge.’

Vlugge voetstappen klonken op de trap en een roffel op de gangdeur verstoorde de intieme sfeer. Met een paar passen was Harry bij de deur en rukte hem open. Tot zijn verrassing deinsde de soldaat angstig terug, klaar om naar beneden te rennen.

‘Wat is er aan de hand? Voor wie ben je bang?’

‘Er is bezoek voor je en ze hebben haast. Vlug, ze zouden me wat doen als ik je niet snel genoeg haalde.’

Harry zag vingerafdrukken in de hals van de soldaat en kon het niet laten om te zeggen: ‘Vertel ze maar dat het me veel te heet is en dat ze in de Cantina op me kunnen wachten.’

De soldaat verschrompelde bijna en stotterde: ‘O n.n.nee. D.dat ga ik hem n.niet vertellen. Die b.bruut vermoordt me. Hij deed al zo vreselijk moeilijk toen we ze niet toelieten tot de binnenplaats.’

Ropso dus. ‘Ga je mee Tanja? Misschien is Olek er wel bij.’

‘Hmm. Ga jij eerst maar eens kijken wat er aan de hand is. Ik kom net uit bad en heb weinig zin in al die bezwete mannen en beesten.’

‘Goed. Tot straks.’ Vlug schoot hij een slobberjasje aan over zijn dunne shirt. De Rivzuanen hechtten veel waarde aan correcte kleding in het openbaar en hij wilde ze niet voor het hoofd stoten.

De soldaat hipte ongedurig van de ene voet op de andere, maar wachtte lang genoeg om hem voor te laten gaan. Tijdens de lange weg naar beneden op de kronkeltrap probeerde Harry een glimp op te vangen van de ruiters, maar hij zag alleen een troep zwaar bestofte Krayag voor de poort van de binnenplaats. Kennelijk waren de ruiters voorbij de strenge wachters gekomen.

Buitengekomen sloeg de hitte hem in het gezicht en een ogenblik was hij verblind door het licht van de fel schijnende zonnen. Een schaduw viel over hem heen en een zware stem zei niet onvriendelijk: ‘Zo handelaartje, jij hebt ons heel wat uit te leggen.’ Twee enorme knuisten grepen hem bij de schouders en schudden hem joviaal door elkaar.

Hij staarde tegen de zon in en zag alleen de contouren van een reusachtig persoon in een wijde jas. Olek kon het niet zijn, die droeg nauwelijks kleding en gromde veel meer. Wie was het dan wel? De stem kwam hem vaag bekend voor en dat ellenlange zwaard… dat zwaard!

‘YARRAS!!’ Zijn stem sloeg over en zijn hart bonkte als een wilde.

‘Dat had je niet verwacht, hè?’ klonk het kalm.

Als Yarras er was… zouden dan…? Nee, dat kon niet, dat….

Een tweede reus verscheen in zijn blikveld en gromde: ‘Grww. Wat sta je daar nu? Ik smacht van de dorst.’

Het was Barru en hij lachte breed om zijn ongetwijfeld verbouwereerde gezicht.

‘Ja…, natuurlijk…, ja…, ik zal….’

Yarras onderbrak zijn gestamel met een daverende lachbui en zei tenslotte: ‘Wil je niet eens weten, wie er nog meer met me zijn meegekomen?’

Zijn hart begon opnieuw pijnlijk te bonken en voordat hij zich had hersteld van de schok die Yarras’ woorden veroorzaakten, voelde hij een paar krachtige armen om zich heen.

‘Harry,’ klonk de onmiskenbare stem van Ben in zijn oor. ‘Wat een geluk dat je…, je…,’ Bens’ zin eindigde voortijdig in een onduidelijk geluid.

‘Waar is Tanja?’ De hoge stem van Lise klonk vlak bij zijn oor en haar hand woelde door zijn haar.

‘Ze…, ze is boven, ik ga haar meteen halen.’

‘Jij gaat niks,’ zei Yarras. ‘Die soldaat heeft jou keurig naar beneden gehaald. Dat kan hij best nog een keer, of niet soms?’

Hollende voetstappen weerklonken in de toren en onwillekeurig schoot Harry in de lach. Hij kon de soldaat geen ongelijk geven.

‘Zeg Ben, laat hem eens los, dan kunnen wij ook gedag zeggen.’

Dat was Wim, geen twijfel mogelijk. Zouden ze er allemaal nog zijn? Ben liet hem los en Harry keek dwaas met zijn ogen knipperend het groepje rond. Voor hem stonden Wim, Marc en Theo en naast hem stonden Lise en Ben. Achter de vijf mensen verdrong zich een handjevol Yok-Yok en op de achtergrond sloeg een flinke groep Ropso de begroeting met belangstelling gade.

‘Waar is Ton?’ vroeg hij voorzichtig.

Wims’ schouders zakten en hij wenste dat hij de vraag niet had gesteld.

‘Bij de bagage,’ zei Ben zacht. ‘Hij heeft een ongeluk gehad.’

‘LISE!’ Ongemerkt was Tanja beneden gekomen en huilend van geluk viel ze Lise om de hals.

‘Zeg Harry,’ bromde Barru quasi-nurks op de achtergrond. ‘We zouden toch wat gaan drinken?’

‘Laten we dat maar gauw doen,’ antwoordde hij, blij met de afleiding.

‘En ik trakteer of heeft iemand daar moeite mee?’

Uiteraard protesteerde er niemand en onder aanvoering van Barru verdwenen de Ropso en de meeste Yok-Yok luidruchtig in de richting van de Cantina.

Yarras zakte door zijn knieën en bestudeerde nauwkeurig zijn gezicht.

‘Krosten?’

Hij knikte en trok een pijnlijk gezicht bij de herinnering aan het korte gevecht met het afschuwelijke wezen.

‘Je hebt ze dus echt gezien?’

‘Meer dan ons lief was.’

Yarras wreef in zijn handen en zei: ‘Kom, laten we die onbehouwen kerels volgen, anders zuipen ze alles op. Straks moet je ons alles vertellen.’

‘Wij hebben ook heel wat te vertellen,’ zei Ben serieus. ‘Er is heel wat gebeurd de afgelopen weken.’

‘Dat is zacht uitgedrukt,’ zei Lise, die zich losmaakte van Tanja. ‘Lopen jullie mee, dan kijken we meteen even bij Ton, hij is al dagenlang van de kaart.’

Het gezicht van de barman klaarde op toen Harry de Cantina binnen kwam. Hij was duidelijk overdonderd door de plotselinge verschijning van al die reuzen voor zijn bar.

‘Alles mag op mijn rekening,’ riep Harry stralend. ‘En schenk goede wijn. Niet dat waterige spul van een paar dagen geleden. Heb je ook iets te eten? Onze gasten komen van ver.’

‘Je ziet er goed uit Harry,’ zei Ben, die hem stilletjes had bekeken terwijl hij de lunch regelde.

‘Dank je, maar dat mag ook wel. Wij hebben al bijna drie weken vakantie.’

‘Vakantie of niet, toen wij Arataz spraken, hoorden we hele andere berichten.’

‘Hebben jullie Arataz ontmoet?’ vroegen Tanja en Harry tegelijk.

Ben schoot in de lach en zei: ‘Hij was glad vergeten jouw penning aan ons te laten zien, maar de halve kazerne zat te schaken en toen Ton zeer overtuigend van hem had gewonnen, viel jouw naam. Je begrijpt dat wij vanaf dat moment geen tijd meer hebben verspild om in Rivzu te komen.’

‘Ongelofelijk!’ Harry schudde zijn hoofd. ‘Hij is de enige in heel Girillanië die ik heb gevraagd naar jullie uit te kijken.’

‘Nee, dat is niet waar,’ gromde Yarras, genoeglijk een glas inschenkend uit de koele aardewerken kruik. ‘Je hebt ook die Ropso voor je aan het werk gezet. Die schurken hebben ons behoorlijk laten schrikken!’

‘Hebben ze jou laten schrikken?’ Verbaasd keek Harry de kring rond.

‘Is Yarras geschrokken van een paar Ropso?’

‘Als er onaangekondigd honderd of meer van die blote koppensnellers voor je opduiken, dan schrik je wel degelijk,’ zei Yarras een beetje scheef kijkend.

Harry dacht terug aan zijn eigen ervaringen en zei grijnzend: ‘Ik ken het gevoel, maar jij bent waarschijnlijk niet achterna gezeten door zoveel Aropso, dat Zynn en Zyzz compleet verdwenen door het stof dat ze opwierpen?!’

‘Laten we onze verhalen een voor een vertellen,’ zei Wim, die op het puntje van de bank zat en reikhalzend uitkeek naar de dampende schalen, die door een van de koks op de bar werden gezet.

‘Ik denk dat het verstandiger is, dat jullie eerst wat eten en dan een duik nemen in het badhuis. Tegen de tijd dat jullie alle stof hebben afgespoeld, hebben Tanja en ik een plekje voor Ton geregeld en dan hebben we de hele avond en desnoods de hele nacht om bij te kletsen.’

‘Je hebt gelijk Harry,’ zei Ben glimlachend. ‘We hebben tijd genoeg. Wat ben ik ontzettend blij, dat jullie nog niet vertrokken zijn. De hele reis hebben we in de rats gezeten dat jullie al op weg zouden zijn naar Econa of Novaa.’

‘Dat was ook de bedoeling, maar de schepen uit Rivzu worden vermoedelijk in Zivurl vastgehouden. Het andere deel van de handelsvloot was vlak voor onze komst naar Westelijk Brondugar vertrokken en komt voorlopig niet terug. We zitten dus vast, tenzij jullie speciaal uit Gudo zijn gekomen om ons op te halen.’

‘Nou nee, niet echt,’ zei Yarras met een grimas. ‘We kunnen daar voorlopig onze neus niet meer laten zien, maar dat vertel ik je nog wel. Ah, daar is het eten, dat ziet er goed uit.’

‘Ongelofelijk, we zijn weer bij elkaar,’ zei Tanja en sloeg snikkend haar armen om Harry heen. Ze hadden Ton in het legerhospitaal bij een arts gebracht, die hoofdschuddend de primitieve spalk aan het been van hun bewusteloze vriend had bekeken. De rest van de groep bevond zich in het badhuis en het gejoel van de Ropso was tot op de binnenplaats te horen.

‘Ongelofelijk, dat is het juiste woord. Wie verwacht dit nu.’ Teder streek hij over haar lokken en slikte moeizaam. De plotselinge verschijning van hun onbereikbaar gewaande vrienden liet hem niet onberoerd. Een beetje nijdig schoot de gedachte door hem heen dat zijn alter ego hem best een seintje had kunnen geven. Waar had hij die anders voor?

‘Gelukkig hoeven we niet meteen op reis,’ fluisterde Tanja in zijn hals.

‘Nee, dat lijkt me niet wenselijk. Hoewel ze er, behalve Ton althans, niet slecht uitzien.’

‘Dat niet, maar ik begreep van Lise, toen we naar het badhuis liepen, dat ze geen gemakkelijke tijd hebben gehad.’

Met tegenzin maakte hij zich los uit haar omhelzing en zei: ‘Kom we gaan naar de kok. De vissers hebben Lenzz gevangen, weet je nog?’

Verrast keek ze hem aan en zei: ‘Dat is een zeer gepaste ontvangstmaaltijd. Laten we snel reserveren voor alles op is.’

De hitte verdween met het vallen van de duisternis en fakkels verlichtten sfeervol de lange tafel in een hoek van de binnenplaats. Het was te vroeg om te starten met de hoofdmaaltijd, maar Harry had de kok diverse lichte voorgerechten laten maken, die fantastisch combineerden met de heerlijke witte wijn uit de westelijke heuvels van Rivzu.

Met een geroutineerd gebaar goot Yarras zijn glas vol en zei: ‘Zo, en nu wil ik alles over die Krosten horen. Ik reis mijn hele leven al door de woestijn en ik heb er nog nooit een gezien. Vertel!’

‘Ik zal beginnen bij het begin,’ zei Harry en liet zijn blik even in het rond gaan, maar de tientallen Ropso aan de andere tafels maakten zoveel kabaal, dat niemand hem kon afluisteren. Zo nauwkeurig mogelijk beschreef hij de gebeurtenissen vanaf het moment dat de Krosten hen hadden ontvoerd en ze ten slotte eindigden in de grot met de waterval, van waaruit geen ontsnappen mogelijk leek.

‘Dus het barst van de gangen onder de woestijn,’ zei Borgante verbluft.

‘En zelfs een rivier, wie had dat ooit kunnen denken.’

‘Stil!’ siste Wim, die half over de tafel hing om maar geen woord te missen. ‘Hoe hebben jullie de uitweg gevonden?’

‘Dat was later,’ zei Harry en hij vervolgde met een verlegen lachje:

‘Eerst hebben Tanja en ik elkaar gevonden. Weet je nog Tanja?’

‘Bibberend onder jouw dunne jasje. Ja, dat moment vergeet ik mijn hele leven niet meer.’

‘Dus dat ‘man en vrouw’ hebben jullie niet gespeeld bij Arataz,’ zei Ben en hief zijn glas. ‘Daar wil ik graag op proosten.’ Spontaan gingen alle glazen omhoog en de gelukwensen waren niet van de lucht.

‘Hoe zijn jullie daar nu weggekomen?’ zei Wim, ongeduldig wippend op de bank.

‘De waterval stopte plotseling,’ zei Harry en vertelde vlug verder. De anderen hingen aan zijn lippen en groot was hun verbazing toen hij uitlegde hoe zijn alter ego hem iedere keer op tijd waarschuwde voor gevaar en hem zelfs proactief te hulp was gekomen door John tijdig op pad te sturen.

‘Daar snap ik niets van,’ zei Ben ‘Hoe kon die stem nu weten dat jij daar in de problemen zou komen?’

‘Geen idee, maar John was al dagen op pad en hij werd bijna kwaad toen ik hem vertelde, dat het ‘mijn’ stem was.’

‘Heb je die stem nog steeds?’ vroeg Yarras, die zich sinds Lepitoda nergens meer over verbaasde.

‘Jazeker. Iedere keer als ik gevaar loop, dan krijg ik een waarschuwing. Het is me zelfs al een keer gelukt om die stem een reactie te ontlokken. Ik kon er alleen niets mee. Het was iets vaags, iets over vis en beren.’

‘Wat zeg je?’ Ben wilde juist een slok nemen en zijn hand met het glas bleef vergeten voor zijn mond zweven. ‘Wat zei die stem precies?’

‘Om precies te zijn: “Vis, beren. Zorg goed voor vis”. Ik kan daar niets mee. Jij wel? Waarom kijk je zo raar?’

‘Dat zal ik…, wacht, ik…,’ stamelde Ben. Zijn hoofd bonkte plotseling en hij greep zich aan de rand van de tafel vast. De warme stem van Kiranne zei iets onverstaanbaars tegen hem en wanhopig probeerde hij zich te concentreren. Ze had een paar boodschappen in zijn geheugen achtergelaten en hij wilde er absoluut geen van missen.

‘Ben, wat heb je?’ vroeg Tanja en greep hem bezorgd bij zijn schouder.

‘Laat me! Ik…, ik…, ach, het is weg.’

‘Wat had jij nou? Heb jij ook een stem of zo?’ zei Harry verbouwereerd.

‘Ja, uh, nee. Het zijn eigenlijk berichten, opnames, uit een heel ver verleden.’

‘Wat? Wat hoorde je dan?’

‘Ik heb het niet verstaan. Het ging te snel.’ De teleurstelling droop van zijn gezicht en nijdig gooide hij het restje wijn naar binnen.

‘Van wie zijn die berichten?’

‘Van Kiranne. Ik had het je straks allemaal uitgebreid willen vertellen, maar door jouw woorden kwam er ineens een boodschap van haar vrij.’

‘Ik begrijp er inderdaad niets meer van. Wat zei ik dan?’

‘Jij zei: ‘Vis en beren’. Berenn is met een dubbele “n”. Ik ben Berenn!’ Het werd heel stil rond de tafel en het rumoer van de Ropso klonk plotseling onnatuurlijk luid.

‘Berenn is onze stamvader,’ zei Yarras. Zijn stem was vervuld van respect.

Harry schudde verbijsterd zijn hoofd en zei: ‘Ben je belazerd, hij heeft wel een ouwe kop, maar zo erg is het toch niet?’

‘Weet je nog dat ik van die flitsen uit het verleden kreeg?’

‘Ja, toen zag je beelden uit de geschiedenis ten tijde van de Grote Oorlog, zoals die keer in de woestijn dat je een complexe presentatie meemaakte over de nieuwe vertaalmachine op Girillanië.’

‘Precies. Zulke beelden kreeg ik in Gudo ook een paar keer en ze werden steeds concreter. Onderweg naar Urbin, in de stad Lepitoda, ben ik zelf een hele poos in het verleden geweest.’

‘Ja hoor,’ Harry schoof achteruit op de bank en schudde meewarig zijn hoofd. ‘Je kunt me een hoop vertellen, maar dat kan nooit!’

‘Ik wilde het eerst ook niet geloven, maar toch is het zo.’

‘En daar heb je die vrouw ontmoet?!’ Verbijstering en ongeloof streden om voorrang op Harry’s gezicht.

‘Kiranne!’ Bens’ ogen vonkten gevaarlijk en even was Harry bang dat hij woest zou opspringen.

‘Kiranne dan, jij je zin,’ zei hij sussend. ‘Waar…, hoe heb je haar ontmoet?’

‘Bij het Bonazz, een luguber spel met Krayag in een groot stadion. Ze dacht dat ik een wilde uit de woestijn was en probeerde me te versieren. Ze had het gehad met de kunstmatige gevoelens van hun extreme technische ontwikkelingen. Veel kwaad zag ik er niet in, ik was er voor mijn gevoel toch maar virtueel, en ben met haar mee naar huis gegaan. Eigenlijk was ik veel nieuwsgieriger naar de leefomstandigheden van die tijd, dan in Kiranne. In eerste instantie althans.’

‘Dit is te absurd voor woorden!’

Gelaten haalde Ben zijn schouders op en zei: ‘Ik geloofde Yarras ook niet toen hij mij vertelde dat er maar een Kiranne in hun geschiedenis voorkomt. Ze heeft me echter vlak voor mijn vertrek onder hypnose een paar boodschappen meegegeven en in de eerste die ik kreeg, vertelde ze dat ze zwanger was van onze zoon. Net kreeg ik haar tweede boodschap. Snap je nu waarom ik zo ontzettend baal dat ik er niets van verstond?’

‘Ja, dat kan ik me voorstellen. Vreemd trouwens, als mijn stem iets zegt, is het meestal luid en duidelijk.’

Opnieuw haalde Ben zijn schouders op en zei: ‘De vorige boodschap was duidelijk genoeg. Ik weet ook niet hoe dat zit.’

‘Hoe ver ben je teruggegaan in de tijd?’

‘Tot vlak voor de Grote Oorlog. Kiranne was al van de oorlogsdreiging op de hoogte.’

‘Hoe kun jij nu de stamvader van de Yok-Yok zijn? Ze lijken in de verste verte niet op jou.’

Een glimlach verscheen op Bens’ gezicht en hij zei trots: ‘Dat klopt. Kiranne heeft onze zoon genetisch aangepast aan het harde leven in de woestijn en een geschikte vrouw voor hem gezocht. En je moet natuurlijk ook niet vergeten dat de huidige Yok-Yok al heel veel generaties van Kiranne en mij afstaan.’

‘Ik kan het nog steeds niet geloven! Op die manier ben je in een nacht vader.’

‘Niet alleen vader, ik ben de grootvader van alle generaties Yok-Yok sinds de afgelopen vijfendertig eeuwen.’

‘Maar je hebt je zoon nooit gezien?’ zei Tanja, die duidelijk moeite had met zijn verhaal.

‘Nee, helaas. Gelukkig heb ik mijn nageslacht,’ zei Ben en wees met een breed gebaar naar de Yok-Yok rond de tafel. ‘Diep in mijn hart ben ik blij dat ik hem niet echt heb gekend, want dan had ik hem nu gemist.’

‘Mis je Kiranne?’ vroeg Harry.

‘Soms. Het was allemaal zo onwezenlijk en zo snel voorbij.’

‘Hoe heette je zoon?’ fluisterde Tanja.

‘Die heette ook Berenn,’ antwoordde Ben droef. ‘Naar mij.’

‘Mijn vader en een van mijn broers heten ook Berenn,’ zei Borgante ineens. ‘Je wordt vaak vernoemd.’

‘Dat doet me deugd,’ zei Ben. ‘Hoewel ik niet de indruk heb, dat ik iets speciaals heb gedaan.’

‘Je bent hun stamvader. Je hebt gewoon de eer dat je de eerste bent,’ zei Wim.

‘Het duizelt me allemaal, maar waarom is Kiranne nooit vernoemd?’ vroeg Tanja en keek Yarras nieuwsgierig aan.

‘Dat weet ik niet. Er is waarschijnlijk tijdens haar leven iets gebeurd, waardoor er besloten is haar naam niet te gebruiken. Onder de Yok-Yok geldt de ongeschreven regel, dat wij haar nooit vernoemen.’

‘Maar wie of wat is dan ‘vis’?’ vroeg Harry, die zijn wangen bol blies en Ben bijna meewarig aankeek.

‘Geen idee,’ zei Ben ‘Bij ons afscheid vroeg Kiranne mij of ik goed wilde zijn voor ‘vis’, maar ik heb geen idee wie of wat ze bedoelde. Ook de Yok- Yok weten het niet. Het klonk trouwens alsof ze ‘vis’ uitsprak als ‘viz’.’

‘Dat maakt het niet duidelijker, hoewel we redelijkerwijs kunnen concluderen, dat er dan geen dieren mee worden bedoeld,’ mompelde Harry nadenkend.

Wim schoot in de lach en zei: ‘Ik kan merken dat de heren rechercheurs weer bij elkaar zijn. Als jullie dat de komende dagen nu eens diepgaand onderzoeken en voorzien van de juiste achtergrondinformatie, dan zal ik wel commentaar geven op de uitkomst van jullie onderzoek. Voorlopig ben ik meer geïnteresseerd in de schotels die daar aankomen.’

‘Dat is waar ook,’ zei Harry enthousiast in zijn handen wrijvend. ‘We eten Lenzz vandaag. Kennen jullie dat?’

‘Nou en of,’ zei Wim. ‘Ik heb maar een keer met Lazza in een restaurant kunnen eten in Gudo, maar de Lenzz was veruit het lekkerst.’

‘Hij heeft bijna elk gerecht geprobeerd,’ zei Lazza grijnzend. ‘De eigenaar dacht dat hij in het fort gevangen had gezeten en ik heb hem maar in die waan gelaten.’

‘Dat heb je mij nooit verteld,’ zei Wim verbolgen.

‘Daar was nogal tijd voor,’ zei Lazza. ‘We zijn daarna alleen maar aan het rennen geweest.’

‘Ik ken het niet,’ zei Ben en keek nieuwsgierig naar de grote schalen die op hun tafel werden gezet.

‘Het lijkt een klein beetje op zalm, maar het is wat kruidiger en zouter en het eet bijna als biefstuk,’ zei Tanja. ‘Ze worden zelden gevangen, omdat de meeste vissers niet in de buurt van de monding van de Limphonalo durven komen. Gelukkig zijn ze daardoor peperduur, want anders hadden we er geen stukje van gezien.’

‘Waarom durven ze niet bij die monding te komen?’ zei Wim met volle mond.

‘Vanwege de Chalbus. Dat is een gevaarlijk volk dat in de moerassen van de delta van de rivier woont. Zelfs de Ropso blijven uit hun buurt.’

‘Ik heb van ze gehoord,’ zei Borgante. ‘De hele delta schijnt een dodelijke val te zijn en het is inderdaad onverstandig daar rond te neuzen.’

‘Hoe kunnen jullie zoveel van deze vis betalen als ze zo duur zijn?’ vroeg Lise nieuwsgierig.

‘We hebben ons voorgedaan als handelaars uit Novaa toen we Urbin binnenkwamen,’ zei Tanja. ‘In de woestijn had Yarras gezegd, dat we daar het meest op leken, dus dat leek ons de veiligste identiteit. Vervolgens zijn we in contact gekomen met Murli, een Uzozz uit Zivurl, en hij heeft ons verleid tot een gemeenschappelijke handel in een partij ijzer.’

‘Wat,’ brulde Yarras. ‘Hebben jullie zaken gedaan met een Uzozz? Zijn jullie wel goed bij je hoofd?!’

‘We hadden geen idee wat we moesten doen,’ zei Harry snel. ‘En het leek ons een goed voorstel. Bovendien wilden we met zijn karavaan mee, het was de laatste.’

‘Uzozz zijn de ergste,’ gromde Yarras. ‘Die lui zijn gemener dan ze stinken. En, heb je nog wat over van je handel?’

Triomfantelijk lachend zei Harry: ‘Al onze onwetendheid ten spijt, staat er een hele rij karren met ijzer in het magazijn en er is niemand in Rivzu, die voldoende geld heeft om de hele partij af te nemen. De legerleiding heeft mij benoemd tot eregast van de garde, mits ik maar een kar vergeet mee te nemen als ik vertrek. Ons verblijf, ook dat van jullie, is daarmee geregeld. Of dat nu een paar dagen duurt of drie seizoenen.’

‘Dat heb je uitstekend gedaan,’ zei Yarras en knikte goedkeurend.

‘Uzozz hebben altijd een dubbele bodem in hun voorstellen,’ zei Borgante. ‘Wat had Murli voor truc bedacht?’

‘Mijn ijzer was zijn verzekeringspremie als we overvallen zouden worden door Ropso of Aropso. Gelukkig is het allemaal wat anders gelopen dan we in eerste instantie dachten en nu weet die dikke stinkerd niet hoe hard hij moet slijmen sinds de Ropso mijn grote vrienden zijn.’

‘Dan heb je inderdaad geweldig veel geluk gehad,’ zei Yarras nuchter.

‘Laten we het maar op beginnersgeluk houden. De enige die in Gudo mijn lessen over onderhandelen op Girillanië echt goed begreep, was Ton. Het is trouwens te hopen dat hij vlug weer op de been is. We hebben flink met hem gesjouwd.’

‘Wat is er dan met hem gebeurd?’ vroeg Tanja. ‘Ik heb alleen iets over een brug gehoord van Lise.’

‘We moesten over een heel smalle brug en als reling hing er een half verrot touw,’ zei Wim. ‘Onze Krayag wilden er niet over en we moesten ze behoorlijk slaan om ze zover te krijgen. Het dier dat pal voor hem liep, trapte achteruit en door de schrikreactie van zijn eigen Krayag werd hij het ravijn in gesleurd, dwars door het touw heen.’

‘Ik snap er niets van,’ zei Harry verwonderd. ‘Als je in een ravijn stort, overleef je dat toch niet.’

‘Je hebt gelijk,’ zei Warro aan het andere eind van de tafel. ‘Maar dat brakke touw was uiteindelijk zijn redding. Op de een of andere manier is het om zijn benen gedraaid of heeft hij het vastgegrepen en is hij onder de brug door geslingerd en tussen de bomen en struiken op de wand van het ravijn beland. Doordat ik het touw weer wilde bevestigen, kwam ik er bij toeval achter dat hij eraan vastzat, anders had hij er nu nog gelegen.’

‘Evengoed heeft hij een ontzettende smak gemaakt,’ zei Ben. ‘En ik moet nog zien of hij snel opknapt. Bij tijd en wijle is hij even bij kennis, maar dan weet hij niet eens wie hij is of wat er is gebeurd.’

‘Hij is hier in goede handen. Een van de artsen heeft mijn gezicht opgelapt en ik moet zeggen, dat hij dat prima heeft gedaan.’

‘En na afloop heb je zeker van schrik je baard laten staan?’ vroeg Wim met een ondeugende grijns.

‘Als jij zo’n gat in je gezicht had gehad, zou je waarschijnlijk een sluier zijn gaan dragen,’ antwoordde Harry kalm. Hij had al te veel flauwe grappen over zijn gezicht gehoord om zich er nog druk over te maken.

‘Maar nu wat anders. Ik heb al een groot deel van onze belevenissen verteld en jullie nog niets. Wie wil Tanja en mij eens bijpraten over jullie ervaringen?

‘Nou, dat is een heel verhaal,’ zei Ben, die haastig een slok wijn nam.

‘Het begint eigenlijk al in de woestijn met de beide handelsechtparen naast onze tent. Dankzij hun laksheid hebben de Krosten jullie te grazen kunnen nemen. Yarras heeft hen daarvoor flink gestraft en….’

Ben vertelde en vertelde. Zo nu en dan werd zijn verhaal aangevuld door een van de anderen als hij een detail vergat te vertellen.

Ondertussen bestelde Harry een paar kannen rode wijn voor hun tafel en liet hen kennis maken met de ongecompliceerde wijn waaraan Rivzu voor een deel haar bestaan dankte. De Ropso waren klaar met eten en vertrokken een voor een naar de Brashh, waar de vele kroegjes hun klandizie bijzonder op prijs zouden stellen.

Barru dook op achter Harry en zei: ‘Wij gaan morgenvroeg weer terug naar de vlakte. Heb jij nog een speciale opdracht voor ons?’

‘Vang alsjeblieft die leider van de Aropso voor me. Ik vermoed dat hij zich ergens schuilhoudt op de vlakte.’

‘Gaan jullie niet mee naar de Brashh?’

‘Nee, dank je. We hebben elkaar heel lang niet gezien en veel te vertellen.’

‘Goed dan. Ik hoop tot gauw!’

‘Dat hoop ik ook en drink niet teveel!’

‘Te weinig is erger,’ zei Barru en liep lachend weg.

Ben hervatte zijn verhaal. Hij was net begonnen aan hun ontmoeting met Cerall, de Nackk, in de Mistige Engte en Harry en Tanja keken hem de woorden bijna uit zijn mond.

‘Ik heb tijdens dat gesprek regelmatig aan jou gedacht, Harry,’ zei Ben tot besluit, nadat hij de onfortuinlijke afloop voor Cerall had beschreven.

‘Ongetwijfeld had jij veel betere vragen gesteld dan ik. Nu weten we eigenlijk nog steeds niets.’

‘Dat valt te bezien,’ zei Harry kalm. ‘We weten een stuk meer. Allereerst weten we waar de Vizani vandaan komen en dat zij een sleutel of code bezitten waarmee de oude machinerieën in werking kunnen worden gezet. Ten tweede is Dries, ondanks zijn voorsprong in kennis, niet veel verder dan wij. Misschien zijn wij wel dichter bij die verdwenen Vizaan dan we denken.’

‘Dat denk ik niet,’ zei Yarras. ‘Cerall was daar redelijk duidelijk over. Die Vizaan is ergens in het Middengebergte verdwenen en dat is zo groot, dat je een heel leven kunt zoeken zonder hem ooit te vinden.’

‘Dat bedoelde ik eigenlijk te zeggen,’ zei Harry. ‘Zonder duidelijke aanwijzingen staan we even ver als Dries in onze zoektocht.’

‘Wil jij die Vizaan gaan zoeken?’ vroeg Ben verbaasd.

‘Jullie niet dan? Waarom zijn jullie anders hier?’

‘Wij waren op de vlucht voor de soldaten van Gudo en toen we in Urbin hoorden, dat jullie nog leefden, zijn we meteen achter jullie aan gereisd.’

‘Dat snap ik, maar wat waren jullie verdere plannen? Of hadden jullie die niet?’

‘Om eerlijk te zijn, hadden we nog geen concrete plannen, we wilden eerst zo ver mogelijk uit de buurt van Norbs en Gudo zien te komen. We hadden half en half het plan om naar Tahath of Econa te reizen om te bekijken of we daar ter plekke aanwijzingen zouden kunnen vinden, die ons misschien naar die Vizaan konden leiden.’

‘Dat is sterk, wij wilden ook die kant op. Weliswaar niet om een Vizaan te zoeken, maar om te kijken of er een veilige plek was om ons te vestigen,’ zei Harry en glimlachte naar de keukenhulp, die de etensresten kwam opruimen en meteen een paar volle kannen wijn neerzette. ‘Als mijn alter ego dat tenminste toegestaan zou hebben.’

‘Hoe bedoel je dat?’ zei Wim.

‘Als ik me bijvoorbeeld moet haasten, dan krijg ik een heel onbestemd gevoel in mijn maag. Ik had dat de laatste dagen in Urbin heel sterk. Datzelfde heb ik als ik de verkeerde kant op dreig te gaan.’

‘Hm, dat klinkt handig, maar je weet niet wat het uiteindelijke doel is?’

‘Was dat maar waar.’

‘Ik vind het een onvoorstelbare gedachte,’ mompelde Marc, terwijl hij een verse kan wijn naar zich toe hengelde. ‘Dat iemand uit een ver verleden zo ad hoc met jou kan communiceren.’

Marc had de hele avond nog niet veel gezegd en vanaf het moment dat Ben over het verraad van Byrtti had verteld, had hij zich op de wijn gestort.

‘Het is niet bepaald een gesprek. Eerlijk gezegd is het behoorlijk frustrerend als je steeds genoegen moet nemen met een enkel woord of een paar woorden, maar goed, we dwalen af. Wat is er nog meer gebeurd?’

‘Ik denk dat Yarras dat het beste kan vertellen,’ zei Ben, niet geheel van harte. ‘Het komende stuk ontbreekt grotendeels in mijn geschiedenis.’

‘Dan moet je ook maar niet midden in de nacht onder een brug in het water gaan liggen,’ zei Yarras met een grijns. ‘Wees blij dat ik je op tijd vond.’

‘Wacht even Yarras,’ zei Ben. ‘Jij moest mij daar op tijd vinden, anders was ik niet in Lepitoda bij Kiranne gekomen en dan had jij nooit bestaan!’

‘Dat is heel aardig doorgedacht,’ zei Wim, die Yarras moeilijk zag kijken. ‘Het is alleen jammer dat je dit soort gevolgtrekkingen altijd pas achteraf kunt maken.’

‘Wil iemand anders soms mijn verhaal vertellen,’ gromde Yarras, terwijl hij dreigend omhoogkwam. Het bleef angstig stil. Snel ging Yarras zitten en stak van wal: ‘Toen Ben, Cerall en ik uit elkaar gingen, heb ik me de kroeg uitgevochten. Op straat hebben mijn mannen en ik de stadswacht neergeslagen en zijn we….’

‘Wat een verhaal,’ zei Harry tenslotte. ‘En dat Lepitoda is nog helemaal gaaf?’

‘Het is geen spat veranderd sinds de Grote Oorlog,’ zei Wim, blij dat Yarras zijn mond even hield. ‘Jammer genoeg zijn we er veel te kort geweest en mocht ik nergens aankomen.’

‘Met een goede reden Wim,’ zei Ben lachend. ‘Er is in die stad niets te beginnen zonder een fysiekvirtuele aansluiting met een groot netwerk van complexe computers. Zoveel heb ik wel begrepen van de korte tijd die ik met Kiranne heb doorgebracht. Haar kamer was net zo leeg als onze slaapkamer in het stadion, maar met een paar knippen van haar vingers veranderde ze die betonnen ruimte in een echte woestijn, compleet met tent, en de volgende morgen in een tropisch strand.’

‘Kortom, als we ergens zo’n aansluiting kunnen regelen, dan kunnen we daar leven als een vorst,’ zei Harry.

‘Mits je de juiste status bezit,’ temperde Ben zijn enthousiasme.

‘Kiranne stond volgens mij redelijk hoog op de economische ladder. Ze vertelde me tenminste nogal trots dat ze onafhankelijk was.’

‘Zou Kiranne achter de stem van mijn alter ego zitten?’ vroeg Harry ineens.

Ben keek op en vroeg ademloos: ‘Is het een vrouwenstem? Weet je dat zeker?’

‘Honderd procent. In het begin niet, maar de laatste paar keer leek het zelfs wel of ze verliefd op me was.’

Bens’ gezicht vertrok bij zijn woorden en even vreesde hij een jaloerse reactie.

‘Dan moet ze het zijn,’ zei Ben echter buitengewoon kalm.

‘Jullie gaan mij wat te snel,’ zei Theo, die aandachtig luisterde. ‘En met mij vele anderen hier aan tafel, heb ik de indruk. Wat heeft Harry ineens met Kiranne?’

‘Je moet de vraag anders stellen Theo,’ zei Tanja. ‘Harry en ik hebben daar ook onze hersens op gekraakt. Het werd pas een beetje duidelijker, toen we ons de vraag stelden, waarom we hier zijn.’

Verbijsterd keek Theo haar aan en zei: ‘En daar heb jij een antwoord op?’

‘Nee, helaas niet. Maar een ding is zeker, we zijn hier niet per ongeluk. Wie gaat er nu zoveel moeite doen om een compleet vliegtuig zonder enig doel naar een andere planeet te sleuren?’

‘Zo heel veel moeite kostte het ze niet,’ zei Marc onduidelijk sprekend.

‘Het ging allemaal in een flits. Ik heb het zelf gezien.’

‘Je drinkt te veel,’ zei Lise nijdig. ‘Waarom denk je niet zinvol met ons mee?’

‘We worden zo toch niets wijzer. Al dat gezeur over het verleden,’ bromde Marc recalcitrant en dook in zijn glas.

‘Heb jij met Kiranne gesproken over haar plannen, Ben?’ vroeg Harry, die geen zin had in een discussie met de halfdronken Marc.

‘Ik blunderde verschrikkelijk bij de eerste serieuze vraag die ik haar stelde,’ zei Ben eerlijk. ‘Ze sloeg daarna compleet dicht en behandelde me vervolgens als een uniek specimen. Ze had me daarvoor al wel verteld, dat ze voor de regering werkte en met speciale projecten bezig was. Nadat ik min of meer door de mand was gevallen, werd ze bijna lyrisch toen ze een collega had geraadpleegd en liet ze zich ontvallen dat ik het levende bewijs was dat een van hun projecten geslaagd was. De andere morgen heeft ze me onder hypnose een aantal berichten meegegeven. Het is alleen te hopen dat ze in het vervolg duidelijker doorkomen, anders hebben we er nog niets aan.’

‘Kun je dat bericht niet opnieuw beluisteren, zoals een voicemail- bericht?’

‘Ik zou niet weten hoe. Zou jij dat aan haar willen vragen als je haar spreekt?’

Nu hoorde Harry de jaloezie toch enigszins doorklinken in Bens’ stem en hij besloot om heel voorzichtig te zijn. Het zou verschrikkelijk jammer zijn als hun relatie kapot ging door een vrouw uit een ver verleden, die hij nota bene niet eens kende of wilde kennen.

‘Dat kan niet, zelfs al zou ik het willen. Het is net als bij jou; er is geen interactie. Het is eenrichtingsverkeer.’

‘Dat kan niet anders,’ zei Wim. ‘Het zijn volgens mij geprogrammeerde reacties. Vergelijk het maar met de kunstmatige intelligentie van een beetje gecompliceerd computerspel.’

‘Je wilt toch niet beweren dat wij plotseling onderdeel zijn geworden van een of ander spel?’ zei Ben ongelovig.

‘Nou nee. Hoewel het misschien niet eens een slechte vergelijking is. Kiranne en haar collega’s moeten een duidelijke reden hebben gehad om jou, ons, naar Girillanië te halen. Blijft alleen de vraag over: Welke?’ zei Wim.

‘Ze flipte bijna, toen ik over de oorlog begon,’ zei Ben. ‘Misschien is dat een aanknopingspunt.’

‘Als je voor een regering werkt en er is sprake van oorlogsdreiging, dan is het volgens mij logisch dat je zo reageert,’ zei Harry. ‘Maar hoe verklaar jij dan Wim, dat zij, gesteld dat ze het inderdaad is, mij op de seconde nauwkeurig waarschuwt voor naderend gevaar? Bij een computerspel is alles geprogrammeerd en dus voorzien. Ik heb tot dusver niet de indruk dat wij ons over voorbedachte wegen voortbewegen.’

‘Wacht maar tot het een keertje goed tegenzit,’ murmelde Marc. ‘Ik heb andere ervaringen op deze rotwereld.’

‘Je moet niet te klein denken,’ zei Wim, die zich niet van zijn stuk liet brengen door het aangeschoten gebrabbel van Marc. ‘Als ik het hier over kunstmatige intelligentie heb, bedoel ik niet het primitieve gedoe zoals wij dat kennen. Ben heeft zelf een perfect voorbeeld gezien in het verleden. Weet je nog, Ben?’

‘Jij zegt het. Wat bedoel je precies?’

‘Dat vertaalsysteem! Als je bedenkt wat daar een rekenkracht en intelligentie voor nodig zijn, dan kan een waarschuwingssysteem voor Harry niet moeilijk zijn in mijn ogen.’

‘Mee eens,’ zei Ben, ‘Maar daarmee hebben we de reden van onze aanwezigheid nog niet boven tafel.’

‘Je zei daarstraks dat Kiranne enorm verrast reageerde toen ze ontdekte dat je geen anarchist uit de woestijn was,’ zei Harry.

‘Ja, maar meer op de manier van: ‘Dus toch’. Ik heb haar niet verteld wie ik was en ook niet waar ik vandaan kwam. Dat leek me niet verstandig. Ze kleurde echter zelf de ontbrekende informatie in, alsof ze vooraf bekend was met mijn komst. Maar dat was pas nadat ze haar collega had gesproken.’

‘Hoe deed ze dat? Had ze een telefoon of zoiets?’ zei Tanja.

‘Nee, ze had een compleet rekencentrum in haar hoofd, waarmee ze alles in huis bestuurde en met alle systemen en collega’s in contact stond. Extensies noemde ze die dingen. Ze zagen eruit als halve noten onder de huid van haar slapen en ze werkten op lichaamsenergie. Ook kon ze een holografisch toetsenbord in de lucht projecteren, waarvan de toetsen werkten als snelkoppelingen.’

‘Ontzettend, ik moet er niet aan denken,’ rilde Tanja en voelde onbewust aan haar hoofd.

Yarras gaapte overdreven en zei knorrig: ‘Even iets anders, ik begrijp er al een hele tijd niets meer van. Hoe zit het met onze veiligheid in Rivzu? Wat gebeurt er als Norbs bijvoorbeeld de stad vanaf zee aanvalt?’

‘Om te beginnen met je eerste vraag: de binnenstad is bijzonder veilig, hoewel een vrouw in haar eentje de Brashh niet moet binnengaan,’ zei Harry. ‘De soldaten zijn werkelijk overal en zeer effectief. Het antwoord op jouw tweede vraag is wat lastiger. Als Norbs zo dom is om de stad aan te vallen, dan zullen ze ontzettend veel soldaten moeten meebrengen. Op de pieren voor de haven staan inmiddels grote katapulten, die brandbaar materiaal op aanvallende schepen kunnen gooien en een dikke ketting zorgt ervoor, dat er niet onverwachts een groep schepen de haven binnen kan varen. Verder is de stad goed voorzien van muren en poorten en het lijkt mij, als militaire leek, dat de stad redelijk lastig te overmeesteren zal zijn. Zivurl is destijds verrast door een list, maar dat zal hier niet gebeuren. Op de vlakte patrouilleren de Ropso en rond de stad staan overal uitkijkposten van het leger.’

‘Verwacht jij dat dan Yarras?’ zei Lazza.

‘Als ze zoveel moeite doen om de Aropso tegen de Ropso op te zetten, zal het mij niets verbazen als ze hier ineens voor de muren staan. Rivzu is tenslotte de poort naar Westelijk Brondugar voor Urbin nu Zivurl is gevallen,’ antwoordde Yarras en ramde met zijn vuist op de massieve tafel. ‘Ergens hoop ik dat ze het proberen als wij nog hier zijn. Ik lust ze rauw, dat stelletje houthakkers uit Norbs.’

Harry glimlachte, maar niet van harte. Zijn alter ego sputterde zonder woorden en gaf hem het onbestemde gevoel dat hij inmiddels herkende als een teken voor toenemend gevaar. Hij leegde zijn glas en zei: ‘Ik ga slapen, morgen kletsen we verder. Zolang er geen schepen zijn, kunnen we toch niet weg en doen we het kalm aan. Het ontbijt is hier erg vroeg, maar voor uitslapers serveren ze de lunch wat eerder.’

‘Van mij mag je,’ zei Yarras en voelde aan de kruik. ‘Maar ik blijf voorlopig zitten. Deze is nog lang niet leeg. Wat betreft dat ‘kalm aan’, morgen hebben jullie vrijaf, maar daarna gaan we stevig trainen. De meesten van jullie slaan geen deuk meer in een verse Krayagkeutel.’

De Yok-Yok bleven lachend zitten, maar alle mensen volgden Harry en Tanja naar hun nachtverblijven. Zelfs Marc sloot zich bij hen aan. Hij liep onvast en kon niet meer uit zijn woorden komen.

‘O, ik ben zo gelukkig,’ zei Tanja en kroop dicht tegen Harry aan op het harde bed, dat duidelijk een militaire afkomst had.

‘Hm,’ mompelde Harry afwezig. Het gesprek over Kiranne spookte rond in zijn hoofd en hij zocht wanhopig naar de antwoorden op de vele vragen die waren gerezen.

‘Nou zeg, wat is er? Heb ik iets verkeerds gezegd.’

‘Absoluut niet lieverd,’ zei hij en sloeg vlug een arm om haar heen. ‘Ik kan niet loskomen van het gesprek van daarnet. Het idee dat de stem van mijn alter ego van Kiranne kan zijn, dat Ben de voorvader van Yarras is…. Ik krijg het nauwelijks op een rijtje.’

‘Dan moet je net doen als ik: gewoon aannemen dat het zo is. Dat scheelt je een heleboel gepieker.’

‘Is dat jouw geheim?’

‘Geheim?’

‘Van je kalmte. Ik bedoel, sinds we op Girillanië zijn, verbaas ik me steeds weer hoe snel jij herstelt van stressvolle gebeurtenissen.’

‘Het is maar goed dat je niet naar binnen kunt kijken. Ik denk dat het meer een beroepsmatige pose is, die onderdeel van mijn leven is geworden. Heb jij dat niet? Je hebt er wel het vak voor gehad.’

‘Hm, ja, maar wij reageerden heel veel stress af op sport en andere activiteiten, hoewel er soms binnenvetters bij waren, maar die kapten er meestal binnen een paar jaar mee.’

‘Dat ben jij ook wel een beetje.’

‘Vind je?’

‘Soms wel, dan krijg ik absoluut geen hoogte van je. Komt dat door je gezicht?’

Onzekerheid deed zijn maag pijnlijk samenknijpen en ontwijkend antwoordde hij: ‘Dat komt, denk ik, doordat ik een stuk voorzichtiger ben geworden met mijn uitlatingen nu er een extra persoon in mijn binnenste huist. Dat houdt me best wel bezig.’

‘Dat is geen antwoord op mijn vraag.’

‘Het is niet gemakkelijk, je ziet iedereen wegkijken. De enige die er vandaag iets over durfde te zeggen, was Wim en dan ook nog met een geintje.’

‘Ik zal je nooit laten vallen voor wat bobbelig vel op je wang! Heb daar alsjeblieft geen zorgen over.’

‘Dank je,’ fluisterde hij en trok haar stevig tegen zich aan. ‘Die had ik niet, maar het kan geen kwaad het nog eens te horen.’

‘Zie je wel.’

‘Brr, vrouwen….’

‘Niet tevreden?’

‘Meer dan. Ik zal je nooit ruilen. Voor geen honderd Kirannes.’

‘Eigenlijk best zielig voor Ben. Zowel Kiranne als Berenn zijn al eeuwen geleden gestorven, terwijl zijn herinneringen pas een paar weken oud zijn.’

‘Het is een onvoorstelbare gedachte. Ik ben blij dat ik niet in zijn schoenen sta, hoewel dat op zekere hoogte wel zo is.’

‘Als jouw alter ego inderdaad haar stem heeft,’ zei Tanja geeuwend. ‘Ga slapen. We komen er toch niet uit.’

‘Bah, ik heb een grondige hekel aan het woord “als”. Waarom wordt die Kiranne niet wat concreter?’ Zuchtend draaide hij zich op zijn rug en staarde naar het plafond, waarop het schijnsel van de fakkels op de binnenplaats dreigend beefde. Er moest een verklaring zijn. Ze zagen iets over het hoofd. Maar wat?

‘Zo, jij bent vroeg,’ zei Harry tegen Wim, die zwijgend bij hem aan tafel schoof.

‘Ik zal je de details besparen,’ antwoordde Wim chagrijnig. ‘Je hebt zeker wel gezien hoe Marc waggelde gisteravond….’

‘Ai, lag hij bij jou op de kamer. Als ik je iets mag adviseren, probeer deze pap dan eens. Het is echte soldatenpap. Iets te dik, maar wel heel smakelijk.’

‘Waar vind ik die? Ik ben hier nog niet helemaal thuis.’

‘Op de bar staat de ketel met pap en ernaast vind je de kommen en lepels. Als je iets anders wilt, moet je de kok even roepen, die is achter bezig met de lunch.’

‘Nee, laat maar. Die pap klinkt goed genoeg. Ik kan na al die vis van gisteravond wel wat voedzaams gebruiken.’

Hoofdschuddend keek Harry hem na. Op de een of andere manier bezat Wim een bijzonder ontwapenend karakter en zou hij nooit echt kwaad op hem kunnen worden. Een warm gevoel doortrok hem; hij was ontzettend blij dat ze weer bij elkaar waren. Wat had hij zijn reismakkers gemist.

‘Wat zit jij te grijnzen?’ klonk de stem van Ben.

‘Ik ben gewoon vreselijk blij dat jullie er zijn. Je wilt niet weten hoe vaak wij aan jullie hebben gedacht.’

‘Terwijl wij in het begin juist probeerden zo min mogelijk aan jullie te denken,’ zei Ben. ‘Totdat we Arataz hadden gesproken natuurlijk. Wat eet jij daar?’

‘Soldatenpap. Als je Wim volgt, kun je ook een kom pakken.’

Een tijdlang vormde het nagenoeg simultane getik van de lepels in de aardewerken kommen het enige geluid in de verder verlaten Cantina. Een roodgeel vogeltje fladderde brutaal tussen de tafels, tevergeefs zoekend naar restjes op de glanzend geveegde vloer. Het diertje ging tenslotte op het hoofdeinde van hun tafel zitten en keek hoopvol naar de klodders pap op de rand van de kommen.

‘Jij komt hier zeker vaker?’ bromde Harry goedgehumeurd. De vogel hield zijn kopje scheef en tjilpte scherp. ‘Dat kan ik ook,’ zei Harry en bootste het geluid perfect na. Het diertje hipte op de leuning van de bank en barste los in onnavolgbare trillers.

‘Lekker hoor, nou heb je de band gestart,’ mopperde Wim. ‘Dat is niet goed voor mijn zere hoofd.’

Harry bevroor in zijn beweging om het vogeltje te verjagen. Wat zei Wim daar? Zou dat de truc zijn? ‘Ben, kijk me eens aan.’

‘Wat…?’

‘Nee, niets zeggen, alleen aankijken.’ Verbouwereerd keek Ben hem aan.

‘Viz, Berenn!’ zei Harry plotseling gebiedend. ‘Wees goed voor Viz!’ Ben verstarde, een oranje waas vertekende Harry’s gezicht en de stem van Kiranne klonk luid en duidelijk in de stilte van zijn geest:

‘Lieve Berenn, je krijgt dit bericht voor je gemoedsrust. Je zult ongetwijfeld hebben gemerkt dat je, naast het reizen naar het verleden, meer…, meer… vaardigheden, ik vind het moeilijk er het juiste woord voor te vinden, bezit. Het zijn er vijf in totaal en ze zullen je helpen op je ongetwijfeld moeilijke reis. Helaas heb ik te weinig tijd en moet ik deze berichten improviseren. Ik had zoveel meer van je willen weten, je zoveel meer willen geven. Toch ben ik steeds bij je, nu en straks! Vaarwel liefste. Wees goed voor Vizz!’

De oranje waas verdween voor zijn ogen en verdwaasd schudde hij zijn hoofd.

Harry hield met zijn hand Wim tegen, die meteen wilde gaan praten en wachtte zwijgend tot Ben zijn gedachten op orde had.

‘Het was de boodschap van gisteravond,’ zei Ben tenslotte. ‘Ik herkende het ritme en bepaalde woorden. Hoe…?’

‘Dat vogeltje en Wim,’ zei Harry gespannen. ‘Wat was haar bericht?’ Zonder aarzelen herhaalde Ben de boodschap en verbluft keken ze hem aan.

‘Vijf vaardigheden,’ zei Harry. ‘Waarvan we er twee kennen.’

‘Maak er maar drie van,’ zei Wim weifelend. ‘Ik denk dat ik mijn handigheid met het zwaard niet alleen te danken heb aan mijn reflexen van het squashen.’

Harry knikte en mompelde: ‘Wie heeft er nog meer iets bijzonders?’

‘Ton!’ zei Wim zonder na te hoeven denken. ‘Hij beweert tenminste dat hij een speciale kick krijgt van het onderhandelen, hoewel hij het nauwelijks heeft kunnen oefenen onderweg.’

‘Jullie kletsen allebei als een kip zonder kop,’ zei Ben nijdig. ‘Kiranne vertelde in haar boodschap dat ik die vaardigheden zou krijgen!’

‘En dat is niet gebeurd,’ zei Harry. ‘Anders had jij nu Kiranne als alter ego gehad en zou je Yarras van je af kunnen houden tijdens de training. Er is dus iets fout gegaan.’

‘Zeg maar gerust grondig fout,’ zuchtte Ben bitter.

‘We zitten pas op vier van haar vaardigheden,’ ratelde Wim. Zijn hersens maakten overuren. ‘Natuurlijk is er iets fout gegaan, anders hadden we al deze vragen niet gehad.’

Harry wilde hem tot stilte manen, maar de onaangename ingeving die Wims’ woorden bij hem opriep, deed het bloed in zijn aderen bevriezen. Geschokt keek hij hen aan en siste: ‘Dries!’

‘Maar wat is die vijfde eigenschap dan?’ Ben kreeg het niet op een rij en balde van machteloze woede zijn vuisten.

‘Informatie natuurlijk. Kennis,’ zei Wim ademloos. ‘Hij kent de opdracht, die jij geacht wordt uit te voeren!’

‘Ja, dat moet wel,’ hijgde Ben. ‘Vandaar dat hij meteen kon doordringen tot die Vizani.’

‘Waarom nu precies bij hem?’ zuchtte Harry en schoof gefrustreerd zijn pap van zich af. ‘Dit verklaart inderdaad alles. Die hufter ligt lichtjaren op ons voor.’

‘Als we geluk hebben,’ zei Wim optimistisch. ‘Weet hij niet hoe hij aan die wijsheid gekomen is en het is maar de vraag of hij zich realiseert dat er nog vier andere vaardigheden zijn.’

‘Als ik het woord ‘als’ hoor, krijg ik de stuipen,’ gromde Harry en ramde met zijn vuist op tafel. ‘Laten we bij de feiten blijven!’ Het vogeltje floot schril en fladderde geschrokken weg.

‘Stel dat hij de opdracht kent,’ zei Ben kalm. ‘En voldoende kennis bezit om hem uit te voeren, waarom achtervolgt hij ons dan zo fanatiek?’

‘Stel dat hij de juiste kennis bezit, dan geeft die hem ongetwijfeld een goede reden voor dat gedrag,’ antwoordde Harry, die Bens’ kalmte leek te kopiëren. ‘En Dries kennende, ziet hij mogelijkheden genoeg om naast de opdracht van Kiranne ons het leven zuur te maken.

‘Wacht even. Hoe serieus moeten wij die opdracht uit dat verre verleden eigenlijk nemen? Alles gaat fout!’zei Wim. De scepsis deed zijn stem scherper klinken dan hij wilde en verzachtend zei hij: ‘Bijna alles tenminste.’

‘Jij bent daar niet geweest,’ zei Ben zacht. ‘De inwoners van Lepitoda hadden een levensstandaard die eindeloos boven de onze uitsteekt.’

‘Hadden, ja,’ zei Wim zonder een greintje respect voor de verdwenen beschaving. ‘Volgens jouw eigen woorden waren ze nauwelijks menselijk meer te noemen door de veel te ver doorgevoerde technologische ontwikkelingen. Wat hield die samenleving eigenlijk nog bij elkaar?’

‘In ieder geval de angst om de oorlog te verliezen,’ constateerde Harry.

‘Anders ga je niet zoveel moeite doen om…, om…, ja, waarom eigenlijk?’

‘Dat weten we toch?’ zei Ben. ‘Dat heeft Dries zelf min of meer tegen Theo gezegd in Norbs en later heeft die nare Nackk dat bevestigd in Gudo: ze wilden hun kennis, hun macht, veilig stellen.’

‘Maar hoe dan?’ vroeg Harry. ‘Ik kan niets met jullie verhaal over een sleutel en een code. Dit probleem hadden de Vizani en hun knechten allang zelf opgelost moeten hebben. Daarvoor hoefden ze ons toch niet van de aarde te sleuren.’

‘Dat zullen we Dries moeten vragen, ben ik bang,’ verzuchtte Ben balend. ‘Kon ik Kiranne maar even spreken of een berichtje sturen. Van jou kan ik het wel hebben dat je haar stem regelmatig hoort, maar van die engerd….’

‘Ik verwacht niet dat hij vaak berichten van haar krijgt,’ zei Harry opgelucht. De jaloersheid had gelukkig geen wortel geschoten.

‘Je hebt gelijk, een enkel bericht zou genoeg moeten zijn,’ zei Ben.

‘Misschien maak je ooit weer een trip naar het verleden,’ opperde Wim.

‘Dan kun je de fouten doorgeven aan Kiranne en haar naar de reden van onze aanwezigheid vragen.’

‘Ja, dat zou mooi zijn, maar zou dat de geschiedenis niet helemaal op zijn kop zetten?’

‘Het barst letterlijk van de ingewikkelde theorieën op het gebied van tijdreizen,’ zei Wim. ‘Ik heb daar ooit wat boeken over gelezen. Stel dat jij haar bijvoorbeeld gedetailleerde informatie over de aanstaande oorlog had kunnen geven, dan hadden ze de oorlog hoogstwaarschijnlijk gewonnen en waren wij hier nooit terechtgekomen.’

‘Dat is kolder,’ zei Harry. ‘De reden dat wij hier zijn, is omdat de Grote Oorlog is gevoerd zoals hij is gevoerd. Stel dat Ben aan Kiranne inderdaad die informatie had gegeven, dan zou haar project niet nodig zijn geweest en zouden wij hier niet heen zijn gehaald. Daardoor zou Ben haar nooit ontmoeten en zouden ze alsnog de oorlog verliezen, enzovoorts, enzovoorts. Ik denk dat Ben er heel verstandig aan heeft gedaan door haar zo min mogelijk te vertellen over zijn afkomst en de omstandigheden waarin we ons bevinden. Het noemen van de Yok-Yok was mijns inziens al redelijk link.’

Ben woelde door zijn haar en zei: ‘Het wordt nu wel erg complex allemaal. Laten we deze discussie maar gauw stoppen. Tijdparadoxen krijg je volgens mij nooit sluitend en hoe meer je er omheen verzint, hoe ingewikkelder het wordt.’

Het gezicht van Wim betrok even, maar klaarde op toen hij vroeg:

‘Zullen we vandaag de stad gaan verkennen? Ik popel.’

‘Kalm, kalm,’ zei Harry. ‘Alleen de Brashh en de haven zijn de moeite waard om een keertje te bezoeken, maar voor de rest is het hier een dooie boel. De bevolking bestaat uit soldaten, vissers, zeelieden, handelaars, ambachtslieden, wijnboeren en gewone boeren. Dit in een volstrekt willekeurige volgorde, omdat er nauwelijks contact is tussen de verschillende klassen. Ze negeren je op plezierige wijze, maar ondertussen gaan ze er wel vanuit dat jij dat ook zult doen. Begin dus nooit zomaar tegen bijvoorbeeld een visser te praten. Hij zal dat op zijn minst als onbeschoft ervaren en in het slechtste geval zal hij je aanvallen.’

‘Er zijn hier toch genoeg handelaars in de stad?’

‘Wij zijn niet van hier. Dat betekent dat er een select groepje overblijft om mee te kletsen, voornamelijk Uzozz. En ik betwijfel of je dat langer dan vijf minuten leuk vindt. Het interessantste gedeelte van de stad is eigenlijk de haven, want daar komen de groepen vrij ongedwongen samen en kun je zo nu en dan een gesprek voeren met meerdere klassen tegelijk zonder constant op je tellen te hoeven passen.’

‘Bah, nu ben ik eindelijk in een stad waar we zonder problemen kunnen rondlopen en dan is er niets te beleven.’

‘Niet zo lelijk kijken Wim,’ zei Harry lachend. ‘Zo erg is het nu ook weer niet. Ze hebben aardige kroegen in de Brashh en het eten is overal fantastisch.’

‘Hoe zijn de vrouwen?’ Ongemerkt was Marc binnengekomen en behalve aan zijn bleke gezicht, was het verder niet aan hem te zien dat hij de vorige avond veel te veel gedronken had.

Nog steeds lachend, keek Harry op en zei: ‘De vrouwen zitten binnen en krijg je nooit te zien.’

‘Dat meen je niet,’ zei Marc en liet zich balend op de bank bij de tafel vallen.

‘Het spijt me, we zitten hier niet bepaald in een bruisende stad. Urbin was wat dat betreft een stuk interessanter, hoewel ik daar voor geen goud al te lang had willen blijven.’

‘Waarom niet?’ vroeg Wim. ‘Wij zijn alleen in het fort onderaan de stad geweest, maar ik had graag de stad bekeken. Je zit daar in ieder geval veilig.’

‘O, zeker. Maar het is er koud en winderig en al dat zwart werkt na verloop van tijd heel deprimerend op je geest. Ik was blij dat we vertrokken.’

‘Waarom kopen we zelf geen schip?’ zei Marc, die lusteloos zijn vinger in de koude pap van Harry stak en voorzichtig proefde. ‘Ik heb net een rondje over de kade gelopen en er staat een bijna afgebouwd schip in de steigers. Volgens mij moet dat met een paar weken klaar kunnen zijn.’

‘Dat is geen slecht idee,’ zei Ben en knipte met zijn vingers. ‘Dan kunnen we zelf beslissen wie we meenemen en hebben we het roer letterlijk zelf in handen.’

‘Hm, ik vermoed dat we dat schip niet zonder meer kunnen kopen. Een dergelijke investering wordt lang van te voren gepland en het is maar de vraag of de huidige eigenaar het van de hand wil doen,’ temperde Harry zijn enthousiasme. ‘Als hij wijs is, vraagt hij er een woekerprijs voor. De schepen liggen bepaald niet voor het oprapen sinds Dries Zivurl heeft ingenomen.’

‘Alles en iedereen is te koop,’ zei Ben overtuigd. ‘Dat zou jij moeten weten.’

‘Je hebt gelijk. Ik zal vandaag eens informeren bij Raav of Isi, als ik ze tenminste te zien krijg. Die mannen zijn druk aan het oefenen.’

‘Bang voor Norbs?’

‘Zeker weten. De overwinning op de Aropso was een eenvoudige, omdat ze vanuit een hinderlaag aanvielen. Een belegering door een leger met onbekende wapens is een ander verhaal. Ik heb ze behoorlijk nerveus gemaakt door een demonstratie te geven met een vaatje buskruit en sindsdien zijn ze elke dag in de weer om een afdoende verdediging op te zetten.’

‘Laten we hopen dat Dries zijn plannen om Rivzu in te nemen laat varen,’ zei Ben. ‘Een belegering is het laatste waarop ik zit te wachten.’

‘Reden te meer om achter dat schip aan te gaan,’ zei Marc.

‘Vanwaar die haast?’ Harry keek hem verbaasd aan.

‘Ik wil zo ver mogelijk weg van dat gedoe met die Dries en al die dingen uit het verleden. Niemand heeft mij gevraagd om naar deze planeet te komen en voor zover ik kan ontdekken, heb ik geen rol in jullie spelletjes. Ik wil gewoon ergens een leuke vrouw ontmoeten en met rust gelaten worden. Kennelijk is dit de verkeerde stad, dus de hoogste tijd om te gaan.’

Harry tuitte zijn lippen en besloot te zwijgen. De sneer, die op het puntje van zijn tong lag, slikte hij in. Marc gedroeg zich bijzonder egoïstisch, maar helemaal ongelijk geven, kon hij hem niet. Ze bevonden zich in een absurde situatie en het was sowieso een wonder, dat er nog niemand door het lint was gegaan. Diplomatiek zei hij: ‘Zullen we eens gaan kijken bij dat schip? Misschien krijgen we de eigenaar wel te spreken.’

‘Eerst mijn pap opeten,’ mompelde Ben met volle mond. Zijn gezicht verried niets, maar Harry kende hem goed genoeg om te weten, dat hij behoorlijk baalde van de egocentrische opstelling van Marc.

Stomverbaasd luisterde Wim naar de laconieke antwoorden van Ben en Harry en wendde zich heftig naar Marc. ‘Als jij vindt dat wij hier spelletjes uit het verleden zitten te spelen, dan kun je een dreun op je muil krijgen. Je hebt me de halve nacht uit mijn slaap gehouden met je gekots. Tot jij kwam, voerden we hier een serieus gesprek en ik laat de sfeer niet verpesten door zo’n dweil als jij.’

Marc week achteruit voor de vonkende ogen van Wim en zei: ‘Jullie gaan te ver met dat idiote gedoe van vijfendertig eeuwen geleden. Luister goed: vijfendertig eeuwen! Dat kan ik toch niet serieus nemen. En stemmen in je hoofd?! Volgens mij moet je dan nodig naar een psychiater!’

Scherp zoog Harry zijn adem in, maar Ben stak zijn hand op en zei snel:

‘Dus jij gelooft niet dat ik Kiranne ontmoet heb in Lepitoda? Waarom kom je daar nu pas mee?’

Marcs’ gezicht werd zo mogelijk nog bleker dan het al was en hij siste:

‘Hoe lang zijn we inmiddels op deze achterlijke wereld? Drie maanden, vier? Ik probeer zo goed mogelijk mijn afkomst vast te houden. Ik ben piloot, geen Don Quichotte. Vandaag of morgen slaat een van die maffe Yok-Yok een keer mis tijdens een training en ben ik voor de rest van mijn leven invalide.’

‘Dat is duidelijke taal,’ zei Ben kalm. ‘Ik begrijp je standpunt volkomen. Nee, wacht even Wim, jij mag zo. Wat stel je voor?’

‘Ik stel niks voor. Ik ageer gewoon op dat geneuzel van jullie over het verleden van deze kl….’

‘Zo is het wel genoeg,’ zei Harry. ‘Dit is duidelijk niet het juiste moment om de discussie voort te zetten. Jij bent niet fit en wij hebben momenteel andere dingen om over na te denken. We praten vanavond na het eten verder. Dan kun je alvast rustig nadenken over de vraag die Ben je stelde, want op deze manier gaan we niet samen verder.’

‘Wat bedoel je? Wil je me hier laten barsten?’

Harry’s wenkbrauwen schoten omhoog en hij zei donker: ‘Je hebt een uitstekende opmerkingsgave. Je bent piloot en ik denk dat je niet dom bent. Doe met dit gesprek wat je wilt. Nogmaals, vanavond spreken we verder. Nu wil ik dat schip in de haven gaan bekijken en voel je vooral niet verplicht me de weg te wijzen.’

Wim vergat alle eerdere opmerkingen die hij had willen maken en maakte dat hij de Cantina uitkwam. Het antwoord van Harry viel hem alleszins mee en hij genoot van de ongelovige uitdrukking op het gezicht van Marc, die zich plotseling realiseerde dat hij buiten de groep dreigde te vallen. De vent was echt een dweil. Als hij maar even de moeite had genomen om te luisteren naar de recentste ontwikkelingen, dan had hij zich niet zo opgesteld. Hun enige kans op deze wereld, als ze al een kans hadden, was om Dries te snel af te zijn met zijn plannen en intriges. Wisten ze maar iets meer, dan kwam de rest vanzelf wel.

Ben en Harry deden het wat kalmer aan, maar geen van beiden controleerde of Marc hen volgde of niet.

Het was bloedheet en de stank van rottend visafval steeg op uit de lege manden langs de kade. Een paar vissers laadden hun spullen in een bootje, dat er weinig zeewaardig uitzag. Er waaide onvoldoende wind om te zeilen en mopperend haalden de vissers hun roeispanen voor de dag.

Het schip in aanbouw was verlaten en doelloos drentelden ze rond het primitieve dok, dat er weinig functioneel uitzag.

‘Stom, het is bijna lunchtijd,’ zei Harry. ‘Dat had ik moeten weten. Nu duurt het uren voordat ze terug zijn van hun maaltijd en hun siësta.’

‘Dat maakt niet uit, we hebben tijd zat. Dit schip ziet er in ieder geval een stuk steviger uit dan die vissersbootjes,’ zei Ben en klopte op de romp. ‘Puur massief, hoor je dat?’

‘Dat moet ook. Met deze schepen bevaren ze de Vale Oceaan en daar schijnt het behoorlijk te kunnen spoken.’

‘Hij heeft maar een mast. Is dat niet wat weinig?’

Harry haalde zijn schouders op en zei: ‘Ik heb me nog nauwelijks verdiept in de details van de zeevaart hier. Het zal ongetwijfeld genoeg zijn, anders hadden ze er wel meer op gezet.’

‘Zijn dat die katapulten waar jij het gisteravond over had?’ zei Wim en wees naar de havenhoofden. ‘Werken die malle dingen echt?’

Harry lachte. De katapulten verdienden geen schoonheidsprijs, maar hij had zijn best gedaan om in korte tijd een zo effectief mogelijk verdedigingsmiddel te bedenken tegen aanvallende schepen.

‘Ja, ze werken echt. Je zou het op het eerste gezicht niet denken, maar we hebben ze uitgebreid getest en ze gooien best zuiver. Het zijn er voorlopig vier. Een extra viertal wordt momenteel gebouwd.’

‘Zullen we even kijken bij die katapulten?’ zei Wim. ‘Ik ben heel benieuwd hoe jij die dingen in elkaar hebt laten knutselen en ik heb absoluut geen zin om tegen die chagrijnige kop van Marc aan te gaan zitten kijken.’

‘Wat had die vent?’ zei Harry. ‘Is er wat gebeurd onderweg? Heb ik wat gemist? Zo ken ik hem helemaal niet.’

‘Je hebt inderdaad wat gemist,’ zei Ben. ‘Ik heb je gisteravond uitgebreid verteld wat we hebben meegemaakt in Gudo en de oorzaak van onze overhaaste vlucht: het verraad van Byrtti. Wat ik je niet heb verteld, voornamelijk omdat hij er bij zat, is het feit dat Marc een oogje had laten vallen op Byrtti.’

‘Zeg maar gerust een flink oog,’ zei Wim lachend.

‘Hij heeft vreselijk staan blunderen in het gevecht tegen Boran, recht onder de neus van Borgante en Yarras, die in doodsnood verkeerde en uiteindelijk heeft hij haar zelf doodgestoken doordat Byrtti haar pleegvader wilde beschermen.’

‘Alle mensen, dat is niet niks. Zijn we dan niet te hard tegen hem geweest?’

‘We kunnen het altijd nog afzwakken,’ zei Ben en haalde onverschillig zijn schouders op. ‘Ik werd daarnet zo misselijk van zijn egoïstische gedrag, dat ik niet anders kon.’

‘Nou we zien wel. Ik ben in ieder geval blij dat ik dit weet,’ zei Harry en liep zwijgend in de richting van het havenhoofd. Kiranne roerde zich in zijn binnenste en onbewust loerde hij rond. Dreigde er gevaar? Op de zinderende kade en muren bewoog zich echter niets en de zee was glad als een spiegel. Geen schip, zelfs geen vogel, verstoorde het blauw van de eindeloos lijkende Dimzee en de wolkeloze lucht. Ondanks de geweldige hitte kreeg hij kippenvel op zijn armen en hij kon een plotselinge huivering niet onderdrukken.

De wachtposten op het einde van de kade sloegen hun nadering wantrouwend gade. Pas toen ze Harry herkenden, ontspanden ze zich. De onderofficier stak zijn hand op en kwam op hen af. ‘Hallo. Het is toch veel te heet om te wandelen,’ bromde hij niet onvriendelijk. Zijn felle ogen misten echter niets en zijn hand lag stevig op het gevest van zijn zwaard.

‘Ik geef mijn vrienden een rondleiding door de haven en ze wilden graag de katapulten zien, die we hebben gemaakt.’

‘Dat is prima, als ze maar nergens aankomen.’ De man knikte naar Ben en Wim en drentelde terug naar zijn manschappen.

‘Zo van dichtbij ziet het er een stuk beter uit,’ zei Wim. Goedkeurend bestudeerde hij de constructie van het spanmechanisme, dat met zijn tweeën moest worden bediend. ‘Hoe richt je dat ding?’

‘Zie je die inkepingen op het hoofdtandrad? Iedere inkeping staat voor tien meter nadat de arm op vijfenveertig graden is gebracht. Je moet alleen wel de afstand goed schatten.’

‘En waar gooien ze mee?’ vroeg Ben, die tevergeefs naar munitie zocht.

‘Vaatjes brandbare olie en stenen. Die liggen in een kamer onder de kade, kijk, daar is de trap.’

‘Erg vernuftig allemaal. Laten we hopen dat ze die dingen nooit nodig zullen hebben, want hier houd je geen hele vloot mee tegen.’

‘Hé, is dat een Kartastt?!’ Wim wees op een donker palingachtig dier, dat zich even aan het oppervlak liet zien en langzaam terugzonk naar de diepte.

Ben trok een vies gezicht en zei: ‘Zou kunnen, zo goed heb ik dat beest toen niet bekeken in het donker. Kom, we gaan terug, het is me hier veel te heet. Ik wil even kijken hoe het met Ton is.’

Harry wilde hem volgen, maar zijn benen leken wel van was en reageerden niet op de instructies vanuit zijn hersens. Angst gierde witheet door zijn lichaam en hij wilde net zijn mond openen voor een gil, toen hij een lichtflits opmerkte aan de oostelijke horizon.

‘Waar blijf je nou?’ Ben had zich half omgedraaid en wenkte ongeduldig. Wanhopig bewoog Harry zijn mond, maar er kwam geen geluid van betekenis uit. Wat had hij ineens? Bevend gebaarde hij naar de horizon en hoopte dat Ben hem zou begrijpen.

Die bleef echter onzeker staan en staarde niet-begrijpend naar de doodstille zee. Opnieuw schitterde er iets in de verte.

‘Wat zie je?’ Aarzelend kwam Ben teruglopen.

‘Er flitste iets aan de horizon.’ Gelukkig, zijn stem deed het weer.

‘Man, je staat daar als door de bliksem getroffen.’ Bezorgdheid klonk in Bens’ stem en onderzoekend keek hij hem aan.

‘Ik kon me ineens niet meer bewegen en werd gedwongen die kant op te kijken.’

‘Kiranne?’

‘Moet haast wel. Kun jij haar niet van me overnemen? Ik krijg wat van haar onverwachte bemoeienissen.’

‘Wat staan jullie daar nou, we zouden toch naar Ton gaan?’

‘Harry zag flitsen aan de horizon,’ zei Ben.

‘Veel?’

‘Een paar. Het zou de weerkaatsing van het zonlicht op metaal geweest kunnen zijn,’ zei Harry aarzelend.

‘Nu zie ik het ook,’ zei Wim. ‘Je hebt gelijk. Wat betekent dat?’

‘Schepen!’ zeiden Ben en Harry tegelijk.

‘En die komen vast niet om te handelen,’ zei Wim na een korte stilte.

‘We moeten direct alarm slaan,’ zei Harry. ‘Voordat die wachtposten iets merken, liggen die schepen al voor de haven. Ik loop meteen naar de commandant, wachten jullie hier!’ Haastig rende hij naar de soezende soldaten, die in de schaduw hurkten van de kleine vuurtoren, die op de punt van de pier stond.

‘Ons schip kunnen we wel vergeten,’ zei Ben bitter. ‘Dat is nooit op tijd klaar.’

‘Het lijkt wel of die schooier ons ruikt,’ zei Wim. Zijn zwarte ogen fonkelden van ingehouden woede. ‘Als het tenminste zijn schepen zijn.’

‘Ga daar maar vanuit. Aan die kant ligt Zivurl en daar is Dries de baas. Ik vind het alleen vreemd dat ze zo vlak onder de kust varen.’

Een van de wachtposten sprintte langs, een hand op zijn helm, terwijl de rest van zijn bepantsering rammelde als een kar vol blik.

Harry was niet veel trager en hij stopte hijgend. ‘Groot alarm. De wachtcommandant neemt het gelukkig heel serieus. We moeten snel terug naar de anderen. Kom!’

De lome rust in de haven was op slag verdwenen en het halfopen karkas van het in aanbouw zijnde schip leek wreed te grijnzen naar de rennende mannen.

‘Ha! Mijn wens komt uit,’ zei Yarras en sprong op. ‘Die schooiers uit Norbs komen hierheen. Ik zal ze!’ Het geroezemoes in de Cantina verstomde en de etende soldaten keerden zich naar hun tafel.

Borgante trok aan Yarras’ arm en siste: ‘Ga zitten man, straks krijgen ze geen hap meer door hun keel. Ze zullen die energie vannacht hard nodig hebben.’

In vol tenue stormde Raav de Cantina binnen, botste tegen een keukenhulp en smeet hem wild opzij. Zijn ogen flitsen heen en weer en zodra hij Harry ontdekte, rende hij tussen de tafels door naar hem toe. ‘Is het waar wat de wachtpost mij meldt?!’

Bedrukt knikte Harry.

‘Dat is slecht nieuws. Ik had het dus bij het rechte eind, toen ik zei dat we tweemaal strijd zouden moeten leveren!’ De officier balde woedend zijn vuisten en keek Tanja doordringend aan. ‘Ga je nu de Ropso te hulp roepen?’

Geschrokken schoot ze rechtop en stamelde: ‘Al…, als we genoeg tijd hebben om hem te waarschuwen, zal Olek ons zeker helpen.’

‘Er is niet genoeg tijd!’ Raav spuwde de woorden bijna uit en zwiepte zijn arm in het rond. ‘Weet je hoeveel van deze mannen morgen dood zijn?’

Yarras was blijven staan en boog zich dreigend voorover tot hij op ooghoogte was met Raav. Venijnig siste hij: ‘Als je als officier laat merken dat je het in je broek doet, kun je beter de poorten wijdopen zetten en hopen dat ze je niet afmaken. Bah, zelfs het leger van Gudo heeft niet zulke slappe kneuzen in dienst. Wil je soms dat ik jullie leger aanvoer?’

Zijn woorden kwamen hard aan. Raav deinsde achteruit, vermande zich en zei krachtig: ‘Er komt geen soldaat uit Norbs de stad binnen!’

De soldaten aan de omringende tafels, die Yarras’ woorden niet hadden gehoord, stampten op de vloer en brulden luidkeels hun instemming.

‘Zie je, zo werkt dat,’ zei Yarras grimmig lachend. Hij ging weer zitten en schonk zijn glas tot de rand vol. ‘En deze neemt niemand me meer af!’ Raav zette zijn helm af en schoof naast Wim op de bank. ‘Ik heb al wat ruiters naar de Ropso gezonden. Al verwacht ik niet dat ze ons op tijd te hulp kunnen komen. Ze hebben flinke verliezen geleden tegen de Aropso en voordat ze hun leger weer bijeen hebben….’

‘Dat kan hooguit een paar dagen duren,’ zei Yarras. ‘Zolang kunnen we ze toch wel van ons afhouden? Rivzu heeft nota bene sterkere muren dan Gudo.’

‘Is dat zo?’ het gezicht van Raav klaarde aanzienlijk op.

‘Jullie zitten hier verschanst alsof er elke Zynndag een leger voor de deur staat,’ was zijn droge antwoord. ‘Hier, neem een glas wijn, straks heb je er geen tijd meer voor.’

‘Hoe snel kunnen ze hier zijn?’ vroeg Wim, die twijfelde of hij nog wat vis zou nemen.

‘Als jullie de zeilen nog niet konden zien, over ongeveer zes uur. Tegen het vallen van de avond, maar ik denk dat ze zullen wachten tot het donker is.’

‘Zouden ze direct aanvallen?’ Borgante wreef in zijn handen bij het vooruitzicht.

‘Waarschijnlijk wel. Ze zullen ongetwijfeld het duister gebruiken om de haven in te nemen. Wat ze daarna doen, moeten we afwachten.’

‘Staan alle vaatjes op de aangewezen plaatsen?’ vroeg Harry. Raav knikte ernstig en nam een slokje van zijn wijn.

Wim zag de hand met het glas trillen en besloot het stuk vis toch maar te nemen. Ineens besefte hij de ernst van de situatie en realiseerde zich, dat het helemaal niet zo vanzelfsprekend was dat hij morgen zou lunchen.

Vlug dronk Raav zijn wijn op en zei: ‘Ik zie dat bijna iedereen klaar is met eten, dat is een goed moment om alarm te slaan. Zouden jullie je willen melden bij Yraa? Je vindt hem bij de oostelijke toren aan de haven. Zijn peloton heeft in de vorige slag flinke verliezen geleden en hij zal jullie met open armen ontvangen.’

‘Ik kom met een paar man naar de katapulten,’ riep Harry hem na.

‘Voor het geval je advies nodig hebt.’

‘Dat is goed. Ik ben op de rechterpier.’

Harry ging zitten en keek Marc aan, die alles stoïcijns had gadegeslagen.

‘Jij gaat met Ben en mij mee naar de katapulten. Jouw technische kennis kunnen we misschien goed gebruiken. Onze discussie voeren we op een ander tijdstip en laten we hopen dat we hem kunnen voeren!’

‘Dat is goed. Ik ben dol op concrete problemen. Dit betreft heden en toekomst, daar kan ik wat mee. Reken op mij!’

Verbaasd keek Harry hem aan. Was dit de Marc, zoals hij die vanmorgen had leren kennen of zat hij de boel te belazeren?

Een paar minuten later veranderde de kazerne in een mierenhoop waarin met een stok was gepord.

‘Wij blijven hier voorlopig lekker zitten,’ zei Yarras en schonk ontspannen zijn glas weer vol. ‘Die kerels zijn prima getraind en hebben allemaal hun taak. Wij lopen alleen maar in de weg.’

‘Is het wel verstandig om zo veel te drinken?’ vroeg Lise nerveus.

Een brede glimlach verscheen op zijn gezicht en hij pakte haar bij de pols. ‘Houd jij je hand eens tegen de mijne.’

Met enige schroom hield ze haar hand tegen de zijne en zag tot haar verrassing, dat de hare niet eens zijn palm bedekte.

‘Nu zie je precies het verschil tussen jouw ‘veel’ en mijn ‘beetje’. En troost je, we gaan straks nog een uurtje of wat trainen, zodat we er vanavond helemaal klaar voor zijn.’

‘Ik ook?’

‘Jazeker. Jij en Tanja krijgen allebei een kruisboog. Daarmee kun je ontzettend zuiver schieten en, veel belangrijker, je kunt bijna onzichtbaar je werk doen. Met een langboog ben je verplicht steeds je bovenlichaam even te laten zien.’

‘Ik weet niet of ik wel durf te schieten op die soldaten,’ zei Lise en ook Tanja zat bijzonder ongelukkig te kijken.

‘Daar ben ik blij om,’ zei Yarras serieus. ‘Het is niet leuk en de eerste minuten zul je geen schot lossen. Pas als je onze eigen mannen bloedend ziet neervallen, begrijp je dat je geen enkele keus hebt. Zelfs wij, de gevreesde Yok-Yok, als je de verhalen mag geloven, doden niet zonder reden.’

‘Maar jullie doen zo…, zo…?’

‘Enthousiast?’ vulde Yarras aan. ‘Dat is onze mentale voorbereiding. Natuurlijk zijn wij van plan om er zoveel mogelijk uit hun laarzen te beuken, maar zelfs wij zijn niet onsterfelijk. Noem het maar het overschreeuwen van onze kwetsbaarheid. Daarnaast heeft het een geweldig stimulerend effect op figuren als Raav en Wim hier naast me. Die worden jaloers en willen minstens hetzelfde presteren, of niet Wim?’

‘Hmpff, zolang ik geen officiële Yok-Yok ben, maak je mij niet gek.’

‘Zie je wel. Eigenlijk zegt hij dat ik een sukkel ben, omdat ik hem nog niet heb toegelaten tot de Yok-Yok. Daarom zal hij zich straks vreselijk uitsloven en mij een reden geven, dat alsnog te doen.’

‘Ik wist niet dat jij zoveel psychologische kennis bezat,’ zei Harry, die de logica in zijn woorden waardeerde.

Yarras vouwde zijn grote handen voor zijn buik en zei zelfverzekerd:

‘Mijn beste Harry, ik ben, of zo jij wilt was, karavaanleider, handelaar en aanvoerder van een klein leger. Denk je dat je zoiets slapend wordt?’

‘Jij bent een uiterst waardevol lid van onze groep, dat is een ding dat zeker is,’ zei Harry gemeend. Ongelofelijk, wat had hij Yarras onderschat.

Dit was geen domme soldaat of vrijbuiter. Deze man was ondernemer van niveau binnen deze archaïsche samenleving en…, nee, daar ging hij alweer mis met zijn gedachten. Hij vond deze samenleving ouderwets, maar het was Yarras’ eigen wereld. Hier was Yarras opgegroeid, groot geworden. Onopvallend keek hij hun groepje rond en zuchtte. Ze hadden nog zoveel te leren.

‘Ja, klets er maar over heen. Ik hoop je aan het eind van de slag weer te spreken.’

‘Daar drink ik op,’ zei Borgante. ‘En dan ga ik mijn zwaard slijpen.’ Ondanks het eerdere protest van Lise schonken alle mannen hun glas nog een keer vol en hieven dat hoog boven de tafel.

‘Oog en spieren,’ sprak Yarras luid.

‘Geest en staal,’ antwoordden de andere Yok-Yok plechtig.