KIRANNE

Ontwaakt verleden

Yosh Elm

KIRANNE

ONTWAAKT
VERLEDEN

UITGEVERIJ VILLAGE

KIRANNE - Ontwaakt verleden

Yosh Elm

isbn 9789461850812     paperback

Dit is het derde deel van de trilogie KIRANNE

Boek 1: Aankomsttijd onbekend      isbn 9789461850836

Boek 2: Gemuteerde toekomst      isbn 9789461850829

Landkaarten bij dit verhaal zijn te vinden op kiranne.nl

2e druk februari 2016

Vormgeving: Eric Jan van Dorp

Omslag Illustratie: Sander van Zijl (sandervanzijl.nl)

Uitgeverij Village

een imprint van VanDorp Uitgevers

Postbus 42

3956 ZR Leersum

www.vandorp.net

info@vandorp.net

Copyright © 2015 Uitgeverij Village / VanDorp Uitgevers

Copyright © 2015 Yosh Elm

Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd in welke vorm dan ook zonder uitdrukkelijke en schriftelijke toestemming van de uitgever.

WAT ER VOORAFGING

In ‘Kiranne, deel 1’ staan Ben en Harry op het punt naar Miami te reizen. Hun vliegtuig komt echter niet aan op de geplande bestemming. Het strandt op Girillanië, een planeet met twee zonnen: Zynn en Zyzz. De dynamiek van de om elkaar draaiende zonnen zorgt voor grote weersveranderingen.

De ontdekking dat ze niet langer op Aarde zijn, leidt de eerste uren tot chaotische taferelen. Harry heeft zijn handen vol aan het redden van twee mannen, Ton en Wim, die op hun beurt een stewardess uit de handen van een bruut wilden bevrijden. Zijn actie leidt ertoe dat ze worden opgenomen in de kring van de bemanningsleden. Bang en nieuwsgierig besluiten ze met twee groepen de omgeving te verkennen. Tot verdriet van Harry, rechercheur, blijkt een derde groep met daarin Dries, een beruchte crimineel, al op weg te zijn.

Hun zoektocht brengt hen in aanraking met de Gurunn, een primitief vissersvolk dat hen letterlijk redt uit de kaken van rivierwormen. De wormen worden Giril genoemd, naar hun gigantische evenbeeld in een nabijgelegen meer. De heersers van de stad Norbs, aan dit meer gelegen, dwingen de bevolking dit monster te vereren. Om het reusachtige dier in toom te houden, voeden ze het met hulpeloze gevangenen.

De tweede groep, onder leiding van Theo, de purser van het vliegtuig, valt in handen van de soldaten van het militaristische Norbs. Zijn hele groep, inclusief een aantal Gurunn, dreigt te worden geofferd. Harry en de zijnen besluiten om met hulp van de Gurunn dit te verijdelen. Hun actie loopt min of meer succesvol af met de redding van Theo en een aantal Gurunn. Theo vertelt hen dat Dries op onverklaarbare wijze de macht heeft overgenomen in Norbs en dat hij voornemens is de oude technieken van het middeleeuwse Girillanië, waar zwaard en speer als wapens worden gebruikt, weer tot leven te wekken.

Het leger van Dries achtervolgt hen tot het Drononbos, waar de soldaten door Dratemok, een van de Dronon uit het bos, op de vlucht worden gejaagd. Hij brengt Harry en de zijnen naar de karavaan van Yarras, die met zijn reusachtige Yok-Yok op het punt staat te vertrekken naar Gudo, een havenstad in het verre zuiden. Dratemok adviseert hen uiterst voorzichtig te zijn bij hun zoektocht naar het geheim dat Dries ontdekt schijnt te hebben. Volgens hem is er meer aan de hand dan ze kunnen vermoeden.

Onderweg ontdekken Harry en Ben dat er wonderlijke dingen met hen gebeuren. Harry hoort steeds vaker een onbekende stem die hem waarschuwt voor een gevaarlijke situatie, terwijl Ben op historische plekken in het verleden blijkt te kunnen kijken. Hun tocht in de woestijn op de zespotige Krayag, de vervaarlijke rijdieren van de Yok-Yok, verloopt voorspoedig, maar tijdens een wachtbeurt worden Harry en Tanja neergeslagen door Krosten en weggevoerd naar hun holen. De Krosten zijn een gevreesd woestijnvolk, niemand heeft een ontmoeting met hen ooit levend kunnen navertellen. Hun vrienden zijn niet in staat hen terug te vinden en reizen verdrietig verder, ervan overtuigd hen nooit meer terug te zien.

Dries heeft de soldaten van Gudo gewaarschuwd voor hun komst en slechts met behulp van een dure list weten ze de stad binnen te komen. Hier wacht hen echter geen rust en verraad bezorgt hen bange dagen. In Gudo ontdekken Ben en Yarras dat Dries op zoek is naar het laatste deel van de sleutel waarmee hij de eeuwenoude databanken van de planeet hoopt te kunnen ontsluiten. Ze vermoeden dat ze hem kunnen stoppen door het ontbrekende stukje eerder te vinden. Dit schijnt in bezit te zijn van een Vizaan die tientallen jaren geleden spoorloos in het Middengebergte verdwenen is. De Vizani zijn geheimzinnige leraren en afkomstig van het eiland Giiihl, ver in de oceaan. Ze leiden de bevolking op in de oude wetenschappen, maar geven slechts een beperkt deel van de leerstof aan hun leerlingen door. Ze houden zich ver van het stadsbestuur en laten dit over aan de zogeheten Vizaniknechten. Ben moet de ontdekking bijna met zijn leven bekopen en ook Yarras en zijn Yok-Yok worden de dupe van verraad. Gezamenlijk vluchten ze naar het westen, waar ze buiten het bereik van de lange arm van Dries trachten te komen.

Tijdens hun vlucht moeten ze zeer tegen de zin van Yarras hun toevlucht zoeken in Lepitoda, een stad uit de oudheid waarvan de technisch zeer hoogstaande systemen tot hun verrassing nog volledig functioneren. Dit in tegenstelling tot de huidige bevolking, die qua kennis en levensstijl nauwelijks boven de Aardse Middeleeuwen uitkomt. In Lepitoda verdwijnt Ben opnieuw in het verleden en ditmaal levensecht. Hij komt terecht in een stadion waar Bonazz wordt gespeeld. Dit is een wreed spel met als inzet veroordeelde misbruikers van extensies, de geavanceerde hersenimplantaten van de vroegere inwoners.

Hier ontmoet Ben, die zijn schuilnaam Berenn gebruikt, Kiranne. Ze is verrukt van de ongeschoren woestijnman en nodigt hem uit in haar appartement, waar hij de nacht met haar doorbrengt. Hier valt hij van de ene verbazing in de andere en bemerkt de trieste keerzijde van de hoge technologische beschaving: eenzaamheid. Kiranne probeert hem over te halen om te blijven en ook een extensie te gaan dragen, maar hij weigert en verdedigt de puurheid van het bestaan zonder hulpmiddelen. Een onhandige opmerking over de op handen zijnde oorlog verraadt zijn afkomst en laat Kiranne schrikken. Tegelijkertijd is ze echter blij verrast. Ze is betrokken bij het project dat de hoogwaardige kennis op de planeet moet redden als de bevolking door een oorlog zou worden getroffen. Door zijn komst weet ze nu niet alleen dat de oorlog onvermijdelijk is, maar ook dat hun systeem werkt. De volgende morgen geeft zij hem onder hypnose een aantal berichten mee en vraagt naar de naam van het woestijnvolk waarmee hij reist. Hij vertelt haar dat zij zich Yok- Yok noemen. Zonder dat te beseffen brengt hij iets nieuws aan in de geschiedenis en keert terug naar het heden. Verward en verbaasd.

Bij het verlaten van Lepitoda krijgt hij zijn eerste boodschap. Hierin vertelt Kiranne hem dat hij vader wordt en dat ze hun zoon Berenn zal noemen. In de wetenschap dat de oorlog aanstaande is, belooft ze hem dat ze Berenn junior op een veilige plaats zal grootbrengen en zal voorbereiden op een leven zonder extensie. ’s Avonds vertelt hij zijn belevenissen aan de anderen en dan blijken Kiranne en hij de verre voorouders van de Yok-Yok te zijn. Het is een bizarre constatering en voor het eerst beginnen ze zich te realiseren dat ze onderdeel zijn van een plan dat hun voorstellingsvermogen ver te boven gaat.

Hun reis voert hen vervolgens naar Urbin, een zwaar versterkte stad in oorlogsstemming, waar ze vernemen dat het leger van Norbs de havenstad Zivurl heeft ingenomen. Doordat Yarras een van de aanvoerders van de stadswacht kent, mogen ze overnachten in de vesting. Veel soldaten blijken te schaken en tot hun blijdschap vertelt Arataz dat ze het ‘skaken’ hebben geleerd van Harry. Haastig reizen ze achter Harry en Tanja aan, die geruime tijd voor hen naar Rivzu zijn vertrokken.

De Krosten die Harry en Tanja hebben ontvoerd, slepen hen dagenlang door een uitgestrekt gangenstelsel onder de woestijn. Door een slimme zet van Harry kunnen ze via een ondergrondse rivier ontsnappen, die hen ver onder de bergen voert. Hier durft Harry zijn langgekoesterde liefde aan Tanja te bekennen en ondanks de uitzichtloosheid van de situatie sluiten ze elkaar in de armen. Ze komen echter opnieuw in contact met de Krosten en Harry raakt tijdens een gevecht flink gewond aan zijn gezicht.

Op het moment dat alles verloren lijkt, verschijnen de reusachtige vogels die destijds de passagiers ontvoerden. De aanvoerder is John, een van de passagiers uit hun vliegtuig. Hij is precies op tijd om hen uit hun benarde positie te redden. Harry en Tanja slaan zijn voorstel af om hem te volgen naar Ogbriz, de stad waar John en de andere passagiers verblijven. Ze willen naar Gudo, in de hoop hun vrienden daar te vinden. Gudo is echter veel te ver voor de vogels en daarom brengt John hen in de buurt van Urbin. In de Harde Bergen bij Urbin worden ze overvallen door slecht weer. Gewaarschuwd door wat Harry zijn ‘alter ego’ is gaan noemen, redt hij Arataz op het nippertje van de dood. Dankbaar bezorgt de officier uit Urbin hen logies in zijn huis en helpt hen aan een plaats in de laatste karavaan. Deze gaat door de oorlogsdreiging naar Rivzu in het westen en niet langer naar Gudo in het zuidoosten.

Murli, de karavaanleider, betrekt Harry in een dubieuze ijzerhandel, waardoor hij in de problemen dreigt te raken met een van de twee stammen op de Vlakte van Pyrrh. Deze stam, de Ropso, is echter niet uit op een beroving van de karavaan, maar zoekt hulp tegen hun aartsvijanden. Dit zijn de Aropso, die worden gesteund door een machtig wapen dat de Ropso de Dreunende Verschrikking noemen en qua beschrijving veel op buskruit lijkt. Het leger van de Aropso blijkt inderdaad te worden geleid door iemand uit Norbs en hij voert een geheel andere oorlog dan de eenvoudige Ropso gewend zijn. Harry hoopt dat het Dries zelf is en besluit de Ropso te helpen. Vlak voor het treffen van de legers zoekt Tanja hulp in het nabijgelegen Rivzu en tezamen met de soldaten van de stad weten ze de de Aropso verpletterend te verslaan. Tijdens de afschuwelijke slachting schreeuwt Harry om het ‘waarom’ en krijgt een cryptisch antwoord van zijn alter ego: ‘Wees goed voor Vizz, Berenn.’ Pas veel later ontdekt hij de betekenis hiervan.

In ‘Kiranne, deel 2’ blijven Harry en Tanja na het overwinningsfeest in Rivzu, in afwachting van een schip dat hen naar Novaa kan brengen. Ze hebben de hoop om hun vrienden terug te vinden opgegeven en willen samen op zoek naar een plaats op Girillanië waar Dries hen niet zal kunnen vinden. Groot is dan ook de verrassing als Yarras en hun vrienden toch ineens opduiken. Ze hebben elkaar veel te vertellen en vooral de belevenissen van Ben met Kiranne geven veel gespreksstof. Wim legt tijdens zo’n gesprek de link tussen de diverse voorvallen en het optreden van Dries. Kiranne heeft hen moedwillig naar Girillanië gehaald en ze heeft Ben willen voorzien van vijf extra eigenschappen. Deze zijn echter per abuis bij vijf verschillende mensen terechtgekomen. Ben heeft de eigenschap om naar het verleden te reizen, terwijl Harry door Kiranne wordt gewaarschuwd voor gevaar. Wim blijkt zich tot een geweldige zwaardvechter te ontwikkelen en Ton weet als geen ander te onderhandelen. De belangrijkste gave echter, de inhoud van Kiranne’s opdracht, is ongelukkigerwijs bij Dries terechtgekomen, waardoor hij hen steeds een paar stappen voor is.

Veel tijd om hun weerzien te vieren wordt hen niet gegund. Het leger van Dries valt de stad aan en heeft daarbij hulp van de ruwe bewoners van de nabijgelegen delta, de Chalbus. Een chaotische strijd ontbrandt en als de muren ten slotte vallen, zijn het de Ropso die de Rivzuanen uit de brand helpen. Op zoek naar wapens op een van de gestrande schepen ontdekt Harry een bewusteloze man, Ed, die de leider van de aanvallers blijkt te zijn. Ed is eveneens afkomstig uit hun vliegtuig en heeft trouw gezworen aan Dries. Voordat ze de gewenste details over de plannen van Dries uit hem kunnen krijgen, weet hij te vluchten en komt hij om in een confrontatie met Borgante, de zwaardmeester van de Yok-Yok.

De situatie in Rivzu blijft gespannen en zo snel ze kunnen, vertrekken ze op een buitgemaakt schip in de richting van Econa. In deze stad hopen ze meer informatie te vinden over de verdwenen Vizaan en hem eerder te vinden dan Dries. Op zee verliest Theo het leven en tot overmaat van ramp heeft Dries hun plan doorzien en een val opgesteld bij de doorgang van de Dimzee naar de Vale Oceaan.

Halsoverkop zoeken ze met hun lekkende schip hun toevlucht in Sauv, een beruchte schurkenstad, waar ze niet welkom blijken te zijn. Opnieuw heeft Dries daar de hand in en in een wanhopig tweegevecht verslaat Wim de stadhoudster, Julliath. Hij wil de zwaargewonde vrouw echter niet doden en besluit haar tegen de zin van de Yok-Yok mee te nemen. Het gevecht met Julliath brengt een onverwacht gunstige wending in zijn onmogelijk geachte relatie met Memara, de Warvar handelaarster uit het verre Zuiden. De twee jongelui zijn vanaf dat moment onafscheidelijk en Memara leert de groep een prachtig Warvarlied. De liederen van de Warvar bevatten, mits gezongen door een Warvar, machtige krachten.

Aangezien hun vluchtweg over zee geblokkeerd is, moeten ze noodgedwongen op zoek naar een weg door het Middengebergte. De reis voert hen door het woud van de Ropso en dankbaar maken ze gebruik van de gastvrijheid van Olek. Burlek, een van Oleks’ mannen, ontfermt zich over de zwaardwond van Julliath en besluit als gids-genezer met hen mee te reizen.

Tijdens het verblijf bij de Margg, een schuw bergvolk, ontdekt Ben bij toeval dat Julliath een communicator bij zich draagt. Hiermee zijn ze in staat te ontdekken dat de boodschap van Olek die hen onderweg bereikt, een concrete dreiging inhoudt. Voorzichtig vervolgen ze hun weg door het hooggebergte en belanden in een leegstaand dorp van de Margg. De soldaten van Dries, onder leiding van een bruut genaamd Nwarr, zijn vlakbij en gespannen verschansen ze zich. Niet zeker of ze de komende dagen zullen overleven, verklaart Ben zijn liefde aan Julliath en hij is dolgelukkig dat ze zijn gevoelens beantwoordt. Op de communicator ontvangen ze een bericht van Dries om zich over te geven. Ben ontvangt tevens een boodschap van Kiranne, waardoor ze een Niumm-mijn uit het verre verleden ontdekken.

De ontdekking van de mijn levert in eerste instantie weinig op, totdat Wim een glazen bol ontdekt en deze op zijn hoofd zet. Tot hun grote verrassing maakt hij contact met de operator en komt het commandocentrum van de mijn tot leven. Het geeft hen toegang tot het bedrijfssysteem en het A.I.-systeem levert hen zuiver Niumm. Dit is een zeldzaam metaal uit de bergkern en tevens onderdeel van de boodschap van Kiranne. Bij toeval vernemen ze van het systeem de oorspronkelijke naam van de planeet: Vizz. Dan realiseert Ben zich de enorme verantwoordelijkheid die Kiranne op zijn schouders heeft gelegd. Hij moet niet alleen de kennis van een oude beschaving redden, maar ook het bereisbare deel van het universum, waaronder de Aarde, beschermen tegen de plannen van Dries.

Gesteund door het succes met het systeem, roept Harry Dries op. Ze hebben een stevig gesprek, waarin Dries opvallend openhartig is. Zodra Harry echter opmerkt dat de verloren Vizaan mogelijk allang overleden is, begint Dries te lachen en verbreekt de verbinding. Verbaasd bespreken ze het voorval, maar niemand heeft een verklaring voor zijn gedrag.

Met een graafrobot jaagt Wim Nwarr en zijn soldaten op de vlucht. Deze zetten echter tot tweemaal toe een geraffineerde val op. Na de rouw om het verlies van drie reisgenoten, waaronder Yarras’ broer Mubik, vervolgen ze hun tocht door het winterse gebergte. Dan doemt er een nieuwe hindernis op. Het blijkt een neergestort ruimteschip van de Tirassianen te zijn, de aartsvijanden van Vizz en aanstichters van de Grote Oorlog. Opgejaagd door roofdieren moeten ze noodgedwongen hun heil zoeken onder het beschermende schild dat al eeuwenlang over het ruimteschip staat. Tegen alle verwachting in blijkt dit nog steeds bewoond te zijn en de Tirassianen nemen hen op een laffe manier te grazen door de zuurstof onder het schild te laten verdwijnen.

Maanden later ontwaakt Harry als eerste uit een kunstmatige slaap en merkt dat hij op een bed is vastgebonden. Zijn verzorger benadert hem echter vriendelijk en zodra iedereen is aangepast aan de atmosfeer van Tirass maken ze kennis met Zarr, de originele en daardoor stokoude gezagvoerder van het schip. Hij blijkt volledig op de hoogte te zijn van het Viza-project waarvan zij deel uitmaken. Hij ontneemt hen het Niumm en tevens het ontbrekende stuk van de sleutel. De Tirassianen blijken de verloren gewaande Vizaan al tientallen jaren in bezit te hebben. Nu openbaart zich tevens het raadsel waarom Dries hen uitlachte. De Vizani zijn robots en kunnen niet sterven. Ondanks de flink gespannen sfeer schetst Zarr de gebeurtenissen van de oorlog tussen Vizz en Tirass en legt hen uit dat het reizen via relativiteitskruizen, zoals ze naar Vizz zijn gekomen, gelijk staat aan tijdreizen. Een enkele reis van de Aarde naar Vizz staat tot hun verbijstering gelijk aan vijftig jaar tijdsverschil. Terugkeer naar de Aarde is daardoor zinloos en het gesprek eindigt onbevredigend als Zarr op geen enkele manier met hen wil samenwerken.

Zonder poespas zenden de Tirassianen hen de bergen in, waar het inmiddels bijna lente is. Een foutje van verkennende Margg waarschuwt hen voor Dries, die zich met een enorm leger niet ver van hen bevindt. Opgedreven door zijn soldaten lopen ze vast op een berg, waar ze besluiten zich niet over te geven. Een bittere strijd volgt en op het moment dat de soldaten hun laatste bolwerk bestormen, grijpt Kiranne in. Haar paradoxale verschijning verlost hen definitief van het leger. Dit voorkomt echter niet dat Harry in een shock raakt.

Kiranne verzorgt hun wonden en maakt kennis met hen. Even flakkert hun hoop op als ze zegt dat ze de sleutel ook in bezit heeft. Ze weigert hem echter af te geven. Op dat moment duikt Dries op, gehuld in het pak dat hem redde van de vuurregen waarmee Kiranne zijn leger vernietigde en hij eist de sleutel op met een vlammend zwaard. Direct springt Yarras tussenbeide en moet zijn moedige daad bekopen met het verlies van zijn onderarmen. Als Wim zijn zwaard trekt, komt Kiranne tussenbeide en pakt Wims’ zwaard en verslaat Dries. Kiranne geneest de armen van Yarras en verdient hiermee zijn eeuwige trouw.

Harry verkeert nog steeds in shock maar voelt dat er iets niet klopt. Hij is verbonden aan een medisch apparaat uit het ruimteschip en op het moment dat Kiranne Ben confronteert met hun relatie, doorbreekt hij de cocon die hem het zwijgen oplegt. Hij schreeuwt dat zij Kiranne niet is. Geshockeerd kijken ze hem aan en dan blijkt Kiranne een androïde te zijn. In werkelijkheid bevindt ze zich in een baan om Vizz en is ze veel te oud geworden om fysiek naar de planeet te reizen.

Na een lang gesprek, waarin Kiranne zich ondermeer verontschuldigt voor hun ontvoering van Deiio, zoals zij de Aarde noemt, neemt ze afscheid. Ze geeft Ben als oervader van hun volk een nieuwe opdracht. Zijn taak, haar ideaal, wordt om de Yok-Yok te helpen tot zij een groot en machtig volk zijn, zodat Vizz onder hun krachtige leiding de oude kennis op een natuurlijke manier terug kan krijgen. Ze verwacht dat hij het beter zal doen dan zij, gehinderd door de tijdsprongen die ze moest maken en de mentaliteit van de Yok-Yok, die avontuur prefereerden boven verantwoording.

Ondanks de spanning die de terugkeer van Kiranne oproept, kiest Ben voor Julliath. Als haar androïde terugvliegt naar het moederschip, dat zich spoedig in de toekomst zal bevinden, neemt hij definitief afscheid. Ben is vastbesloten haar laatste wens, de Yok-Yok de heerschappij op Vizz te geven, uit te voeren.

1

TWIJFELS

Het was doodstil in de stuurhut.

Peinzend staarde Kiranne naar de brokstukken van de transporteur van de onfortuinlijke Tirassianen. Het felle licht van Zynn werd automatisch getemperd door het nanoglas en het amberkleurige licht van Zyzz wist zelfs nauwelijks door te dringen tot de fragiele vrouw in de comfortabele stoel.

Haar androïde stond onbeweeglijk in een nis. Slechts wat modder aan de laarzen herinnerde aan het bezoek op Vizz en haar ontmoeting met Berenn, waarnaar ze zo ontzettend lang had uitgezien. Onbewust riep ze wat beelden op van haar enige zoon, die ze vanzelfsprekend Berenn had genoemd. Wat leek hij toch op zijn vader. Heel even had ze vandaag de verleiding moeten weerstaan om hem hier uit te nodigen en hem in haar armen te nemen.

Ze lachte bitter en keek naar haar dunne handen, die ondanks de zorg van haar extensie en de bijbehorende nano-verzorging steeds meer gingen lijken op de wortels van een Durbaboom. Het was goed zo. Hij had een prachtige vrouw gevonden, die zelfs de Yok-Yok in fanatisme overtrof. Ze hoopte van harte dat ze snel kinderen zouden krijgen. Een warm gevoel, waarvan ze dacht dat ze dat al heel lang geleden had verloren, beroerde haar binnenste en onwillekeurig draaiden haar ogen naar de 3D voorstelling waarmee ze de verrichtingen van het groepje op Vizz kon volgen. Ze hadden de Krayag bereikt die ze voor hen had klaargezet. Met genoegen keek ze toe hoe ze wegreden op de robuuste zespotige rijdieren.

Ze rukte zich los van de beelden en richtte haar blik opnieuw op de wrakstukken van de transporteur. Een vlaag van medelijden beroerde haar gemoed toen ze de lijken van de Tirassianen ontwaarde, die ze zo vlak voor hun vertrek naar huis had omgebracht. De bemanning van de Kragg had eindeloos lang moeten wachten op hun terugkeer naar Tirass en precies toen ze dachten naar huis te kunnen gaan, had ze hen te grazen genomen. Maar ze hadden het verdiend. Zij waren ooit de oorlog begonnen en hadden alles en iedereen op Vizz verwoest. Bovendien zouden ze een lege planeet hebben aangetroffen, waar ze helemaal opnieuw zouden moeten beginnen. Nee, ze verdienden geen medelijden. Zij niet.

‘Ah, daar is hij,’ mompelde ze zacht, toen ze de Vizaan opmerkte. Het vele Niumm in zijn constructie had hem behoed voor schade. Waarschijnlijk zou het hem ook beschermen tegen de hitte van de wrijving in de dampkring. Ze twijfelde of hij ook bestand zou zijn tegen de impact van een val van die hoogte. Als hij niet in het water viel, bedacht ze scherpzinnig. Erg veel land was er niet op Vizz. Bijna vijfenzeventig procent was water. Met welgevallen staarde ze een tijdje naar de blauwe bol, haar geboorteplaneet, waar ze langzaam omheen draaide.

Een bevende zucht ontsnapte haar magere borstkas en twijfel brandde plotseling zuur in haar maag. Wie of wat gaf haar eigenlijk het recht voor haar daden? Was ze wel de wijze vrouw die ze altijd meende te zijn? Vandaag was ze voor het eerst van haar leven geconfronteerd met slachtoffers die haar machinaties hadden overleefd. Nooit eerder had ze op zo’n manier verantwoording te hoeven afleggen voor haar daden. Met een simpele gedachte riep ze de beelden op en liet het gesprek met Berenn en zijn groep opnieuw afspelen op haar virtuele netvlies.

Wat had ze hen stellig toegesproken. Kiranne de Grote. Die arme Huri- Noba van Deiio, de wereld die ze zelf Aarde noemden, hadden weinig weerwoord gehad tegen haar verbale overwicht. Zelfs Ton met zijn gave had het nauwelijks geprobeerd. Had hij maar wat langer volgehouden. Dat zou een goede test geweest zijn van haar standvastigheid. Aan de andere kant, was het wel zo wenselijk dat Vizz over een aantal jaar in de greep zou raken van de Yok-Yok? Het volk waarvan Berenn en zijzelf zo lang geleden in die bijzondere nacht de basis hadden gelegd. Zou het niet juist de spontaniteit uit de ontwikkeling van de bevolking halen?

Was ze maar jonger, dan zou ze zelf de hoofdrol nemen. Of had ze al te lang gerommeld met de gebeurtenissen op Vizz? Met schaamte dacht ze terug aan de grote hoeveelheid ruimtemijnen die ze had geplaatst op de relativiteitskruizen rond Vizz, waarmee ze elk aanvallend Tirassiaans of vluchtend Vizziaans schip had verwoest. Zonder aanziens des persoons en net zo lang tot ze zeker wist dat er niemand over was die haar plannen kon dwarsbomen. Ze rilde onwillekeurig. Zoveel doden, zoveel bloed aan haar handen.

Hoe erg was het eigenlijk als Vizz haar kennis terugkreeg? Misschien was dat, samen met de aanstaande heerschappij van de Yok-Yok, een prima oplossing. Ze was de enige overlevende van het Viza-project en ze had in haar ogen het volste recht om met de kennis en Vizz te doen wat ze wilde. Ze verklaarde zich daarmee in feite erfgename van een hele wereld en de absurditeit van die gevolgtrekking deed haar gezicht vertrekken. Ze was blij dat haar stoel zacht zoemde, ten teken dat het bijna nacht was. Ze besloot naar bed te gaan en wachtte tot de stoel haar naar haar slaapverblijf bracht. Dankzij de extensie, die al haar lichaamsfuncties beheerste, kon ze dagen achtereen zonder slaap. Toch had ze bewust gekozen voor een vast dag en nacht ritme. Het gaf haar rust en regelmaat, al liet ze haar nacht nooit lang duren.

‘Let op!’ riep Wim, die Bens’ Krayag voor de zoveelste keer uit de koers zag raken op de gevaarlijke pas.

‘Ja, ja,’ bromde Ben en stak met tegenzin Julliaths’ communicator in zijn jaszak. Eindelijk kon hij zijn zoon zien. Op een rustig moment, zo beloofde hij zichzelf, zou hij de films via de ingebouwde 3D projector voor de hele groep afdraaien. Hij was Kiranne ontzettend dankbaar voor dit bijzondere geschenk, ondanks het dubbele gevoel dat het gaf. Zij had alles helemaal alleen op moeten knappen terwijl hij zich in de verre toekomst bevond. Een vreemd gevoel bewoog in zijn borst en bijna had hij de communicator weer aangezet. Was dit een verlaat vadergevoel? Het was allemaal erg complex.

Gelukkig had de hernieuwde ontmoeting met Kiranne hem ook doen beseffen dat hij Julliath niet wilde verliezen. Hij hield van haar en zijn liefde werd door haar ruimschoots beantwoord. Hoewel ze hem, en even keek hij steels naar haar rug op de Krayag voor hem, sinds de terugkeer van Kiranne al een paar keer met een ondefinieerbare blik in haar ogen had bekeken.

Een pets op zijn schouder rukte hem terug in de werkelijkheid.

‘Zit niet te dromen man,’ zei Yarras grijnzend. ‘Wil je het ravijn in rijden of zo? Zo breed is het hier niet. Je hebt gehoord wat Kiranne wil. We gaan iets moois maken van Vizz. Haar idee spreekt mij geweldig aan.’

‘Waar wil je beginnen?’ zei Ben en glimlachte aarzelend.

‘In Novaa natuurlijk, dat is de eerste grote stad die we bereiken. We vormen daar een regering en verspreiden vandaar zo snel mogelijk het nieuws dat we de zaken gaan veranderen op Vizz.’

‘Nee, dat gaat me te snel,’ zei Ben. ‘We weten helemaal niets over de politieke verhoudingen in Novaa, noch over hun leger. Laten we dat vooral eerst goed onderzoeken, misschien zijn we niet eens welkom in de stad. Ik hoef je niet uit te leggen dat we niet genoeg Yok-Yok bij ons hebben voor een beleg.’

‘Niet zo moeilijk kijken,’ zei Yarras en wreef voor de zoveelste keer over zijn door Kiranne’s wondermachine genezen onderarmen. ‘Je hebt Kiranne, mijn oermoeder, toch gehoord? We moeten het belangrijkste volk op Vizz worden, extensies of niet.’

‘Een extensie had het verschil gemaakt,’ zei Ben. ‘Nu zijn we een groep handelaars zonder handel of beter gezegd, bestuurders zonder land.’

‘Maar wel met meer kennis over Vizz dan wie dan ook,’ zei Yarras, die zich niet uit het veld liet slaan. ‘Hoewel het best aardig geweest was als een van ons zo’n ding in zijn hoofd had gehad. Als ik nu mijn armen verlies....’ Hij maakte zijn zin niet af.

Ben knikte, diep in gedachten. In zijn hart heerste twijfel. Wilde hij echt zo graag een extensie? Kiranne was heel duidelijk geweest over de gevolgen. Het zou zijn hele leven veranderen, mogelijk compleet op zijn kop zetten. Toch liet het idee hem niet los, want een extensie bood oneindig veel mogelijkheden.

‘Zullen we naar Giiihl gaan?’ zei Wim, die achter hen reed.

‘Wat zou je daar willen doen?’ zei Ben.

‘Ach, je weet nooit wat je aantreft. Misschien heeft Kiranne per ongeluk sommige machines vergeten te vernietigen. Het is tenslotte een heel oude vrouw.’

‘Ik ben blij dat ze kwam zoals ze destijds was,’ zei Ben. ‘Maar iets vergeten ligt niet in haar aard. Bovendien, met een computer in je hoofd krijg je volgens mij de kans niet om iets te vergeten.’

‘Niet naar Giiihl dan?’

‘We gingen toch eerst naar de Warvar?’

‘Zeker,’ zei Wim enigszins aarzelend. ‘Memara wil daar onze relatie bekend maken, voor haar is dat heel belangrijk.’

‘Voor jou niet?’

‘Jawel, maar het lijkt wel of ze er ineens tegenop ziet.’

‘Wat nu?’ zei Yarras en rolde met zijn ogen. ‘Vrouwen?!’

‘Nee, het heeft vast met een van hun ontelbare regels te maken,’ zei Wim snel. ‘Wist ik maar welke.’

‘Daar kan ik je niet mee helpen,’ zei Ben. ‘We hebben allemaal veel te leren voordat we de leiding hebben op Vizz. Dus een zekere bescheidenheid past ons wel.’

‘Niks bescheidenheid,’ baste Yarras en zijn Krayag maakte geschrokken een sprong. ‘Straks vergeet je de opdracht van Kiranne nog. Ze wil dat we die stomme angst voor kennis wegnemen en de hele bevolking in een opwaartse kennisspiraal brengen. Met of zonder Vizani en onder onze leiding. Dat heeft niets met bescheidenheid te maken.’

‘Nee,’ zei Ben en hij glimlachte opnieuw. ‘Daar heb je gelijk in. Ik denk dat het trouwens verstandig is, zodra we in Novaa aankomen, contact op te nemen met de Vizani. Tenslotte zijn zij door Kiranne op Vizz geplaatst om de bevolking hun basiskennis terug te geven. Zeker nu ze niet langer worden beïnvloed door Dries.’

‘Dat is van later zorg. We zijn voorlopig nog niet in Novaa. Kom, we rijden tot in het dal. Het is al bijna donker en ik wil wat lekkers schieten voor boven het vuur,’ zei Yarras, die zijn Krayag aanspoorde. Diep in zijn hart baalde hij dat Dries zo gemakkelijk het leven had gelaten. Doodbloeden was een veel te zachtzinnige dood geweest in zijn ogen, maar misschien was het beter zo. Zijn lichaam rustte in ieder geval op de hoogvlakte waar hij zijn nederlaag had geleden en was bedekt met een geruststellend dikke laag rotsblokken.

De slaap had haar goedgedaan. Om zichzelf te verwennen, gaf ze de voedselprocessor opdracht haar lievelingseten te maken. Afwezig checkte ze de statusberichten in het comm-centrum van haar extensie. Afgezien van de melding van een kleine storing in het veiligheidsschild, verwijderde ze alle andere statusberichten met een simpele gedachte. Terwijl ze een onderhoudsrobot instrueerde, proefde ze van de vruchten op haar bord. Heerlijk, de frisse Molienn verveelden nooit en het boterzachte vlees van een zandslang evenmin. Haar gebit was nog prima, maar ze voelde de kracht in haar kaken langzaam verminderen. Ze werd nu echt oud.

Op een geluidloos commando verscheen de driedimensionale voorstelling waarin het gezelschap van Berenn zichtbaar werd. Ze sliepen, op twee dommelende wachtposten na. Onwillekeurig controleerde ze de wijde omgeving rond het kamp en glimlachte. Er was geen enkel gevaar te duchten. Haar glimlach werd breder toen ze zich realiseerde wat ze deed. Ze kon het niet laten. Ze moest en zou haar nageslacht behoeden voor onheil.

De reparatie aan het schild was uitgevoerd. Het was een kleinigheid, maar zelfs het kleinste gaatje kon een ontoelaatbare hoeveelheid straling binnenlaten. Dat zou ze niet overleven. Voorzichtig voelde ze aan haar extensie, prominent zichtbaar onder de dunne huid van haar slaap. Nee, die dingen moesten voorgoed verdwijnen. Het was onnatuurlijk en misvormde zowel geest als lichaam.

Ze stond op het punt om haar schip op te dragen de Vizaan voorgoed te vernietigen, toen ze plotseling het beeld van haar manager Viza voor zich zag. Hij had zijn projectteam zo vaak gewezen op het belang van het behoud van de kostbare kennis van Vizz, dat ze zijn lessen kon dromen. Het belangrijkste dat ze van hem had geleerd, was dat kennis in zichzelf zuiver was. Zelfs als het ging om de bouw van de meest gruwelijke wapens. Kennis was het waard om voor gestreden te worden, waard om zelfs de toekomst voor te beïnvloeden. Diezelfde kennis die zij had misbruikt om haar eigen doel te bereiken. Niets had haar tegen kunnen houden om haar eigen volk te stichten.

Ze zuchtte bij de zwaarte van de beslissing die ze moest nemen. De kennis van het oude Vizz was weliswaar niet geheel verloren als ze deze Vizaan vernietigde, maar wel de sleutel tot die kennis. Met de resterende Vizani zou deze nooit volledig uit de verf komen. Had zij het recht om deze beslissing te nemen? Ze zuchtte opnieuw en voelde hoe haar extensie de leiding overnam van haar lichaam en haar emoties onderdrukte.

‘Volhouden ouwetje,’ bromde ze en beet haar kiezen op elkaar. ‘Ik heb tijd nodig om de juiste beslissing te nemen. Hoe zot, zo oud worden en dan tijd te kort komen.’

‘Jammer dat jouw bol ons hier de weg niet kan wijzen,’ zei Harry, die zich te goed deed aan een royaal ontbijt, dat ze te danken hadden aan het overhaaste vertrek van de soldaten uit Econa.

‘Als je gisteren had opgelet, had je het nu geweten,’ zei Wim quasi verwaand met zijn hand naar de heuvels wapperend. ‘Allemaal heuvels van de tweede categorie. Niet al te steil, maar het wordt geen plezierritje de komende dagen. Maar ik hoop wel dat mijn extensie de connectie weer oppakt als we in de buurt van Novaa zijn. Behalve Memara hebben we niemand in onze groep die iets afweet van dit deel van Vizz.’

‘Alles is beter dan dat Dries en zijn soldaten achter ons aanzitten,’ zei Tanja en strekte haar stijve spieren. ‘Daar heb ik zelfs het slapen op die harde grond voor over.’

‘Zou mijn gave eigenlijk meteen verdwenen zijn?’ zei Ton.

‘Geen idee,’ zei Harry. ‘Het enige wat ik je kan vertellen, is dat mijn maag eindelijk alleen voedsel bevat. Je wilt niet weten hoe geweldig dat voelt.’

‘Ik geloof je direct,’ zei Wim. ‘Toch had ik mijn gave het liefst gehouden. Ik ben bang dat ik onzeker word als het er op aankomt.’

‘Dan duw je mij maar naar voren,’ zei Julliath. ‘Je hebt nog wat te goed van me.’

‘Ik zal het onthouden. Bedankt,’ zei Wim. Haar woorden verrasten hem. Kennelijk had de ontmoeting met Kiranne iets met haar gedaan.

‘Haal eens diep adem,’ zei Yarras, die met zichtbaar welgevallen de zuidenwind opsnoof en hun geleuter negeerde. ‘De winter is nu echt voorbij.’

‘Ik ruik niks,’ zei Yonno, die onverstoorbaar de dikke soldatenpap uit zijn kom lepelde.

‘Als je die bolle neus uit je pap haalt, begrijp je wat ik bedoel,’ zei Yarras. Hij sprong op en sjouwde hoofdschuddend zijn bagage naar zijn Krayag. Het werd tijd voor actie, zijn hele systeem bruiste. Hij voelde zich helemaal thuis bij deze Huri-Noba, maar ze konden soms zo lang ergens over doorzeuren, dat het hem de neus uit kwam.

‘Het lijkt inderdaad een mooie dag te worden,’ zei Ton en rekte zich uit.

‘Nu nog een echt bed.’

‘Je bent verwend,’ zei Wim. ‘Je moest je schamen.’

‘Verwend? Ik? Hoe dat zo?!’

‘Je hebt de hele winter in een super-de-luxe....’

‘Ja?’

‘Zouden de Tirassianen helemaal niets bruikbaars hebben achtergelaten? Ik reken er niet op dat ze apparatuur in die raket hebben laten staan om extensies te plaatsen, maar misschien vinden we er iets anders.’

‘Nee Wim,’ zei Ton. ‘Misschien is niet zeker genoeg. Zelfs al zou je gelijk hebben, ik ga voor geen goud die stinkraket meer binnen.’

‘Die stinkt allang niet meer,’ zei Wim met een eigenwijze klank in zijn stem. ‘Wedden dat die koepel weg is?’

‘Ik zou niet weten waarom.’

‘Omdat ze zijn opgestegen. Dat doe je niet door zo’n koepel heen. Bovendien zijn ze daar weggegaan om nooit meer terug te komen.’

‘Precies,’ zei Ton gevat. ‘Daar is dus niks meer te halen. Je weet hoe benauwd ze waren voor het Viza-project. In het ergste geval hebben ze een paar vallen geplaatst voor nieuwsgierige snuiters zoals jij.’

‘Goed, goed. Het is dat Memara graag haar familie wil zien, anders was je niet zo gemakkelijk van me afgekomen.’

Memara keek op toen ze haar naam hoorde en trok haar sluier wat steviger om haar hoofd.

‘Dat wilde je toch?’ zei Wim, ineens een stuk minder zelfverzekerd. ‘Of heb jij, hebben wij, regels overtreden?’

Ze knikte bijna onmerkbaar en boog haar hoofd.

‘Waarom gaan jullie niet een stukje lopen,’ zei Tanja tactvol. ‘Het is nog vroeg en we worden nergens verwacht.’

‘Niet te snel,’ zei Wim toen Memara haastig opsprong. ‘Mijn kuit is zo stijf als een plank.’

‘Het is een geweldige meid,’ zei Ton zodra ze buiten gehoorsafstand waren. ‘Ik hoop alleen dat Wim de tijd neemt om de handleiding van de Warvar te lezen. Volgens mij is die een stuk dikker dan hij vermoedt.’

‘Misschien verwacht ze toestanden thuis,’ zei Tanja. ‘Het is niet niks wat ze doet. Ze brengt niet alleen iemand van een ander ras mee, maar zelfs iemand van een compleet andere planeet.’

‘Ik had er geen moeite mee,’ zei Julliath. ‘En jij Ben?’

Ben keek op van het schermpje op de communicator en knikte verstrooid.

‘Ik vroeg je wat en geef hier dat ding,’ zei Julliath geïrriteerd. ‘Je bent onuitstaanbaar als je steeds maar op dat scherm zit te turen.’

‘Het is raar,’ zei Ben geëmotioneerd. ‘Ik was net aangekomen op een stuk film waar Berenn ouder is dan ik. Welke vader maakt het tijdens zijn leven nou mee dat zijn kinderen hem inhalen qua leeftijd?’

‘Ik,’ zei Ton zacht. ‘Mijn kinderen zijn al bijna bejaard, als ze nog leven tenminste. Gelukkig heb ik het inmiddels een plaats kunnen geven, anders was ik ter plekke emotioneel geworden.’

‘Sorry!’ Verbouwereerd keek Ben hem aan en zag aan Tons’ ogen, dat het hem inderdaad niet onberoerd liet. Ton was de enige onder hen die kinderen had achtergelaten op Aarde en hij dacht met regelmaat aan hen.

‘Geen probleem. We kunnen niets meer terugdraaien, zelfs Kiranne niet.’

‘Ik ben benieuwd hoe de Warvar zijn,’ zei Harry, die de aandacht van Ton wilde afleiden.

‘Zanrif kan het je jammer genoeg niet meer vertellen,’ zei Lazza. ‘Er is een hoop kennis van Novaa en de andere kustplaatsen met hem verloren gegaan.’

Harry knikte. Naast Zanrif hadden ook Marc, Vazz en Ozark het gevecht tegen het leger van Dries niet overleefd. Onwillekeurig miste hij de kok meer dan de egocentrische Marc en de twee wat zelfingenomen handelaars. Ozark was hen trouw gebleven tot zijn laatste snik en had gevochten als een beer tegen de overmacht van het leger van Dries. De voormalige drugsbaron had een perfecte aansluiting gevonden voor zijn plannen bij de oorlogszuchtige krijgsheren van Norbs en Econa en had uiteindelijk zijn ambities met de dood moeten bekopen. Toch was hij heel ver gekomen en als Kiranne niet had ingegrepen op die winterse hoogvlakte, had de toekomst van Vizz er heel anders uitgezien.

Maar wat zou het betekenen voor de bevolking van Vizz als de Yok- Yok de dienst uit gingen maken? Ze hadden alles in huis om de absolute macht te bereiken en een waar schrikbewind te vestigen. Want, zover kende hij deze wereld wel, geweld was zo ongeveer de enige taal die de meeste volken verstonden. En was dat op Aarde eigenlijk ook niet zo? Democratie bestond pas een paar eeuwen en kreunde en steunde onder druk van zowel links als rechts, arm en rijk. Zouden zij het verschil kunnen maken? En wat was dan de weg? Overheersing werkte niet of maar tijdelijk. Het diende hooguit als hefboom om versneld een hoger niveau te bereiken.

De leden van het Viza-project hadden vast geen rekening gehouden met de situatie dat heel Vizz zou terugvallen in anarchie en de beschaving niet verder zou komen dan wat stadsstaatjes. Zelfs als ze de sleutel hadden gehad, dan zouden ze alleen al op dat gebied een eindeloze weg te gaan hebben. Minstens dertig, veertig jaar zou het duren voordat de kennis weer op een aanvaardbaar niveau zou zijn, had Kiranne gezegd. Dat was ontzettend lang en hij hoopte dat Ben zijn taak als oervader zo lang zou kunnen volhouden. Hij had zijn persoonlijke commitment aan Kiranne gegeven en even flitsten zijn gedachten terug naar de tengere gestalte met het blauwe haar. Ze had een diepere indruk op hem gemaakt dan hij wilde toegeven en hij kon zich goed voorstellen dat Ben destijds spontaan op haar avances was ingegaan.

Maar was haar eis wel gerechtvaardigd? De Yok-Yok hadden gejuicht en Ben had zonder echt te sputteren zijn medewerking toegezegd. Zelf had hij nauwelijks iets kunnen bijdragen aan het gesprek, anders was hij mogelijk tegen haar ingegaan. Want wat had het nu voor zin om eeuwen later, als mosterd na de maaltijd, alsnog een volk op de troon te zetten. Een troon moest je verdienen of veroveren. Wat zou het worden?

Dries had hem veroverd en weer verloren. Hij veerde op. Daar zat precies het probleem! Hoeveel generaties zouden de Yok-Yok het verschil blijven maken op Vizz? Twee, vijf, tien? Dan zouden ze de macht verliezen aan een andere groepering. Er was veel meer nodig dan alleen een wisseling van de macht. Maar wat?

‘Harry?’ De stem van Tanja onderbrak zijn gedachten en afwezig keek hij op. ‘We gaan vertrekken. Heb jij alles klaar om te gaan?’

‘Ja, zoveel bagage hebben we niet.’

‘Dat is een understatement,’ grinnikte Ben. ‘Alles wat we hadden is verdampt. Het wordt tijd dat we Yarras aan het werk zetten. We kunnen wel wat handel gebruiken.’

‘Ik doe helemaal niks,’ bromde Yarras. ‘Jullie kunnen jezelf prima redden. Bovendien heb ik vernomen dat we een complete wereld moeten veroveren, dus we hebben geen tijd voor futiliteiten. Kom, in de benen. Borgante, roep jij die vrijers eens.’

De grote, al wat oudere Yok-Yok, glimlachte en wenkte Wim en Memara, die echter lauw reageerden op zijn heftige gebaren.

‘Het lijkt erop dat ze echt een probleem hebben,’ zei Tanja, die op haar Krayag klom.

‘Dat horen we snel genoeg,’ zei Harry, die haar voorbeeld volgde. ‘Wim loopt nooit lang rond met problemen.’

‘Rijden!’ brulde Yarras. ‘Als jullie vandaag een beetje doorrijden, zorg ik vanavond voor een feestmaal boven het vuur.’

Vizz glom helblauw tegen het zwart van de sterrenhemel en vulde het grootste deel van het raam waardoor Kiranne naar buiten staarde. Ze merkte de planeet wel op, maar haar gedachten waren eeuwen terug in de tijd. Ze zag zichzelf weer als aankomend lid van het Viza-team. Jong, mooi en begeerd door alle leden van het team, Viza incluis. Ze had hen op een afstand gehouden en alleen de kennis geambieerd die haar werd geboden. Als ze had geweten hoe het Viza-project haar verdere leven zou beheersen, had ze wellicht anders besloten.

Wat was er veel gebeurd. Hoe had ze gehuild toen ze, door de komst van Berenn, besefte dat ze de oorlog zouden verliezen. Een oorlog die haar leven zou veranderen. Nee, dat was niet correct. Het was niet de oorlog geweest. Het was het beginnende leven in haar schoot geweest. Ze had niemand iets verteld van haar zwangerschap, slechts een paar collega’s wisten van haar treffen met Berenn en die had ze zo min mogelijk verteld. Het was bijzonder gevaarlijk geweest wat ze had gedaan. Vaste relaties waren streng verboden voor de leden van het projectteam en een zwangerschap was onbespreekbaar. Gelukkig behoedde de lange reizen haar voor direct contact met collega’s en kon ze zo gemakkelijk onderduiken. De paar vergaderingen die ze echt niet kon ontlopen, had ze bezocht als holo, zodat ze zich kon vertonen met het uiterlijk dat haar uitkwam.

Ze pinkte een denkbeeldige traan weg bij de gedachte aan haar zoon en hoopte dat hij haar opvoeding begrepen had. Ontzettend veel kennis en kunde had ze hem meegegeven en hem lichamelijk oneindig veel sterker gemaakt dan hij anders ooit geworden zou zijn. Weinig had ze verteld over haar achtergrond en nog minder over zijn vader. Het gemis schrijnde pijnlijk. Had ze maar meer tijd met zijn vader kunnen doorbrengen. Hem beter leren kennen terwijl ze samen hun kind opvoedden. Wat wist ze eigenlijk van hem?

Met een ruk schoot ze omhoog in haar stoel. Maar dat was het! Ze vertrouwde hem niet! Ze vertrouwde hem de macht op Vizz niet toe! Haar hart bonkte wild en onmiddellijk nam haar extensie de besturing van haar lichaam over. Een onnatuurlijke kalmte nam bezit van haar en met grote moeite wist ze zich te concentreren.

Wat had ze gedaan?

Opnieuw greep haar extensie in en ze zakte volledig apathisch onderuit in haar stoel. Ze had hen in feite zonder gerichte coördinaten een ruimtesegment ingejaagd. Wat een dwaas was ze geweest.

Alsof hij haar gedachte wilde onderstrepen, zweefde de Vizaan voor haar raam. De stralen van Zynn en Zyzz vonkten heet op zijn gladmetalen lichaam en geruime tijd staarde ze naar de drager van het laatste stukje van de sleutel tot de kennis op Vizz.

In het oorspronkelijk Viza-project waren de Vizani bedoeld geweest om na een eventuele oorlog de overlevende Vizzianen naar veilig verborgen back-up systemen te leiden en ze te instrueren hoe ze deze konden herstarten. Wat was er ontzettend veel anders gelopen dan er oorspronkelijk bedacht, gepland en uitgevoerd was. En misgegaan! Als zij..., nee, haar rol was uitgespeeld. Er moest iemand anders komen die het van haar overnam.

Plotseling herinnerde ze zich een gesprek met Viza, haar projectleider. Het was in het begin van haar carrière geweest. Geruime tijd voor het schokkende einde van hun relatie, waar ze liever niet aan terugdacht. Hij had haar ter verantwoording geroepen over een paar kleine incidenten. Het was een gesprek geweest onder vier ogen. Zonder holo’s, daar hield hij niet van. Hij wilde zijn boodschap zo puur mogelijk overbrengen en de reacties van zijn gesprekspartner kunnen zien en horen, desnoods zelfs voelen of ruiken.

‘Kiranne,’ had hij gezegd en ze huiverde opnieuw bij de ernst in zijn stem. ‘Wees niet bang, ik heb je vandaag niet laten komen voor die paar onbenullige zaken die op de agenda staan. Die zijn afgehandeld en kun je vergeten. Nee, ik heb je laten komen omdat ik me zorgen maak. Jij bent het slimste teamlid dat ik ooit heb gehad, daarom wil ik mijn zorgen met jou bespreken. Is dat goed?’

Ze had geknikt, vereerd en verbouwereerd tegelijk.

‘Ik denk namelijk dat ons project gedoemd is te mislukken.’

‘Hoe bedoel je?’

‘De kennis, de techniek, die wij proberen veilig te stellen, heeft ons gecorrumpeerd. Ik vraag me af of we het project wel in de juiste richting sturen. Ga zelf maar na; de hele opzet van het project is er op gericht de overlevenden van een eventuele oorlog de weg te wijzen naar de meest veilige back-up systemen die ooit bedacht zijn.’

‘Wat is je punt?’ had ze gefluisterd.

‘Stel,’ had Viza gezegd en zijn opgestoken vinger had gebeefd. ‘Dat vandaag alle systemen uitvallen, ook de back-up systemen. Wat zou jij dan doen?’

‘Ik? In huis blijven, denk ik.’

‘Waar niets meer werkt? Waar je geen eten meer kunt maken, zelfs geen drinken?’

‘Waar zou ik heen moeten? De stad, het vervoer, alles is afhankelijk van onze systemen. En dat zou op zich geen ramp zijn, zo lang het maar tijdelijk is. De grootste ramp, in mijn ogen althans,’ had ze zich veroorloofd te zeggen. ‘Is als onze extensies permanent uitvallen.’

‘Juist,’ hijgde Viza en hij had haar verbijsterd aangestaard. ‘Daarom heb ik je laten komen. Dat ontbrak in mijn rijtje van absolute rampen. Ik heb geen idee hoe het zelfs maar zou kunnen gebeuren en toch ben ik heel blij met deze opmerking. Wat zou er trouwens gebeuren als onze extensies niet meer werken?’

‘We zouden veroordeeld zijn tot het leven van een paria en, net als de overlevenden van het Bonazz, de stad moeten verlaten. Een afschuwelijk vooruitzicht.’

‘Waarom?’

‘Zij leven in de woestijn of in het woud en leiden een minderwaardig leven, op plaatsen waar wij ons zonder goede bescherming niet durven vertonen. Het zijn anarchisten!’ Het laatste woord had ze er met afschuw uitgespuwd.

‘Zie je nu hoe dicht onze beschaving aan anarchisme grenst?’ was het kalme antwoord van Viza geweest. ‘En dat is precies wat me zorgen baart. Er ligt een flinterdunne lijn tussen stabiliteit en instabiliteit. Ik mis zelf de creativiteit om hiervoor de juiste aanpak te bedenken en ik wil dat jij dit op je neemt. Ik zal er persoonlijk voor zorgen dat je de juiste bevoegdheden krijgt en dat niemand vragen stelt als je afwijkt van ons project.’

‘Waarom ik?’ had ze gezegd, niet wetende of hij het meende of weer een van zijn beruchte spelletjes speelde.

‘Een gevoel, meer niet. Dat is niet veel, dat besef ik. Maar volgens mij heb jij, ondanks je extensie, ontzettend veel eigen initiatief en persoonlijkheid. Koester dat en gebruik je extensie alleen voor de dingen waarvoor hij bedoeld is. Gedenk de Verklaring van een extensiedrager.’

‘Ik..., ik zal er aan denken. Maar waar moet ik beginnen?’

Ze herinnerde zich als de dag van gisteren de enorme paniek die haar besprong.

‘Ik wil dat je zo snel mogelijk naar Wragann en Deiio reist. Daar vind je een aantal interessante beschavingen. Ze zijn redelijk primitief, maar ze bevatten de basis voor een andere vorm van leidinggeven. Snuif die verschillende culturen op en kijk of je mogelijkheden ziet om de Vizani op een zodanige manier in te stellen, dat ze anarchie kunnen ombuigen tot een rudimentaire vorm van orde en gezag. Het uiteindelijke hoofddoel wordt het hervinden van onze kennis. Misschien moet je het hele project wel omgooien, dat hoor ik dan wel van je. Maak je geen zorgen, ik heb voldoende middelen en contacten binnen de regering om dit mogelijk te maken. Er speelt meer, maar dat hoef je in dit stadium niet te weten.’

‘Wie weten hier nog meer van?’

‘Niemand. Alleen jij en ik. Je rapporteert uitsluitend aan mij. Ik heb de opdracht zo min mogelijk te reizen, maar ik zal proberen jouw relatieve reistijden zoveel mogelijk te matchen, zodat we gelijktijdig online kunnen zijn. Mocht ik me onverhoopt in het continuüm bevinden, houd dan alle informatie voor jezelf. Ik wil onder geen beding dat dit gedeelte van het project wordt aangestuurd door bureaucraten of militairen. Dan is het bijvoorbaat kansloos.’

‘Wat moet ik nog meer weten?’

‘Die info komt je achterna. Ik heb de uitkomst van ons gesprek afgewacht en ik zal voorlopig een poosje druk zijn met het uitwerken van de details. Houd er in ieder geval rekening mee, dat je de komende dertig à veertig werkelijke jaren niets anders gaat doen dan dit speciale project.’

‘Ik begrijp het’

‘Dat kun je niet,’ zei hij hoofdschuddend. ‘Ik wilde dat ik het zelf begreep. Er zijn te veel parameters, te veel onzekerheden om nu al een concreet plan te maken. Verblijf eerst eens een poosje onder die primitieve volken en hoop op heel veel geluk, dat zullen we nodig hebben.’

‘Misschien kunnen we ze erin betrekken,’ had ze geopperd, maar Viza werd afgeleid door een urgent bericht.

‘Een kleine correctie,’ zei hij na enige tijd met een zorgelijk gezicht.

‘Vergeet Wragann en concentreer je op Deiio, dat ligt een stuk dichterbij. Ik kreeg net een bericht van het hoofdkwartier van onze vloot en ik ga je nu iets vertellen wat je helemaal niet mag weten. Ik vertel het je toch, omdat het de ernst van de situatie duidelijk maakt. Onze vloot krijgt steeds meer signalen dat we niet langer welkom zijn op Tirass. De handel in Niumm vindt weliswaar gewoon plaats, maar de kennis die we ervoor in ruil krijgen, is of onvolledig of zit vol fouten.’

‘Ik zal me haasten en mijn uiterste best doen. Waarom kiezen ze trouwens voor zo’n doorzichtige manier van handelen? Wat zijn ze van plan?’

‘Dat weet ik niet. Nog niet althans. Het voorspelt in ieder geval niet veel goeds. Zodra ik iets weet, stuur ik het je toe. In de tussentijd wens ik je veel wijsheid toe. En pas op dat je de geschiedenis van Deiio niet verstoort! Zelfs de geringste bijdrage in kennis of techniek kan de ontwikkeling van de hele planeet ontregelen. Zelfs zodanig, dat het directe invloed op onze eigen toekomst zou kunnen hebben. Gedenk je Verklaring.’

‘Ik moet me wel kunnen verdedigen.’

‘Je snapt me niet. Het is niet de bedoeling dat je zelf op Deiio gaat rondsnuffelen. Dat is levensgevaarlijk, alleen al de ziektes. Nee, je past je androïde aan en mengt deze tussen de lokale bevolking. Programmeer en bestuur hem zelf en zorg dat je te allen tijde zonder veel ophef kunt verdwijnen.’

‘Ik begrijp het,’ had ze gemompeld. Aanvankelijk teleurgesteld, maar eenmaal in een baan rond Deiio, had ze Viza pas echt begrepen. En nu, in een baan om Vizz, had ze vrijwel hetzelfde gevoel. Wat was de bevolking van Vizz teruggevallen in kennis en techniek en wat zouden haar vrienden er zonder haar hulp oneindig lang over doen om het niveau van weleer te bereiken. Als ze het ooit zouden bereiken.

Haar bezoek aan de primitieve volken van Deiio, die wonderlijk veel op de Huri van Vizz leken, had haar op het geweldige idee gebracht van de tijd-ruimte-verbinding tussen de beide werelden. Viza had het plan toegejuicht en gesuggereerd om het uit te breiden met een verbinding tussen toekomst en verleden. Uiteindelijk was Berenn daardoor zo onverwacht in haar leven gekomen. De man die zulke wijze woorden had gesproken en haar eigenlijk zielig had gevonden. Ze was helemaal niet zielig, daarvoor had ze te veel meegemaakt. Maar hij was ook niet zielig! Zelfs zonder de hulp van haar belangrijkste gave had het groepje zich weten te redden en zelfs bijna hun doel bereikt. Trots gloeide warm in haar borst en glimlachend bestudeerde ze de vorderingen van de ruiters in het ruige berggebied.

Vragen borrelden op. Wat moest ze doen? Wat kon ze doen? Ze wilde niets forceren en toch wilde ze de kennis van het oude Vizz, aangevuld met de briljante technieken van Tirass, niet zonder meer afgeven. Dat was te gemakkelijk en bovendien veel te gevaarlijk. Ze moest hen goed voorbereiden op een dergelijke gift. Veel beter voorbereiden dan ze had gedaan toen ze hen naar Vizz had ontvoerd.

Ze gleed met haar gedachten terug naar haar jeugd. Wat had destijds eigenlijk het evenwicht verstoord? Dat had niet gelegen in het kennisverschil tussen Tirass en Vizz. Hun regeringen hadden tijdig ingezien dat ongelijkheid zou leiden tot spanningen en ze hadden vrijwel alles met elkaar gedeeld. Tot het Niumm werd ontdekt. Het was de enige grondstof die niet op beide werelden voorradig was. De in eerste instantie wat onverschillige houding van de Tirassianen verdween op slag toen ze doorkregen dat er behalve efficiëntere extensies ook vrijwel onverwoestbare ruimteschepen mee konden worden gebouwd. De leiders van Vizz hadden hen, wijs als ze waren, de helft van de productie toegezegd, zodat de relatie in evenwicht zou blijven. Totdat Vizz in het geheim een aantal extra mijnen begon te exploiteren. Het duurde relatief lang voor de Tirassianen het bedrog ontdekten, maar het betekende direct het einde van hun vertrouwen en het begin van een slopende oorlog.

Tirass was niet gewend de mindere te zijn en had tienduizenden jaren het absolute monopolie gehad van geavanceerde ruimtevaart. Doordat de kennismaking tussen Vizz en Tirass vanaf het prille begin plezierig was verlopen, hadden de Tirassianen hun beleid verruimd. Het leidde tot vele profijtelijke verbeteringen op hun vastgeroeste technieken. Gezamenlijk hadden ze de Zill-aandrijving geoptimaliseerd, zodat relativiteitskruizen tot ver buiten de bekende sterrenstelsels konden worden ontdekt en gebruikt. Hun gezamenlijke uitvinding leverde een geweldige snelheidswinst op die de extreme reistijden terugbracht tot acceptabele proporties. Het betekende een vertienvoudiging van de bereisbare ruimte, waardoor de interstellaire handel tot ongekende hoogte steeg.

Ze zuchtte bij de herinnering aan de virtuele geschiedenislessen uit haar jeugd. Er was zoveel gebeurd in relatief korte tijd. De zucht werd dieper. Wat zou ze graag een nieuw project starten en leiden. Ze had er helaas geen tijd meer voor. Als ze geluk had en zich niet al te veel inspande, kon haar lichaam nog een paar jaar mee. Dat was veel te kort voor een dergelijk project. Met een handbeweging liet ze een aantal 3D modellen voor haar verschijnen en zette zich aan het werk. Wellicht kon ze in het verleden een aanknopingspunt vinden en... natuurlijk, dat was het! Een dun lachje brak door op haar gezicht. Vensters verschenen op haar virtuele netvlies en vulden zich met beelden en data.

Een piep overstemde het geklop van de hoeven. Verbaasd greep Julliath in haar zak.

‘Een bericht? Van wie kan dat zijn?’ zei Ben, die de hele morgen al naast haar reed en honderduit filosofeerde over de opties die ze hadden om Vizz onder de leiding te brengen van de Yok-Yok. Tenslotte was Julliath de enige in hun groep met bestuurservaring.

‘Het is Kiranne,’ zei Julliath en haar ogen vlogen over de tekst.

‘Wat?!’ zei Ben, ging staan in zijn stijgbeugels en riep: ‘Iedereen stoppen, er is een bericht van Kiranne.’

‘Wat schrijft ze?!’ zei Wim, die Julliath bijna de communicator uit haar hand griste voor hij zich realiseerde dat hij de tekst niet kon lezen.

‘Hé, kalm!’ zei Julliath bits en even flitste haar oude gedaante als heerseres van Sauv tevoorschijn.

‘Wat zegt onze oermoeder?’ klonk de zware stem van Yarras. Ook hij was overduidelijk nieuwsgierig.

‘Ze schrijft,’ zei Julliath wat vriendelijker. ‘Dat ze nog niet weg is en dat ze blij is dat we de juiste kant op reizen. Over een paar dagen zullen we het Warvargebied bereiken en ze adviseert ons daar onder te duiken.

Als alternatief kunnen we naar Novaa, zolang we maar een onopvallend onderkomen zoeken. We mogen voorlopig niets doen met haar opdracht. Nieuwe informatie volgt.’

‘Is dat alles?’ zei Ben verbluft. Julliath knikte.

‘Zou ze spijt gekregen hebben?’ suggereerde Ton.

‘Nee,’ zei Wim meteen. ‘Dat lijkt me niets voor haar.’

‘Nee,’ mompelde Ben. ‘Het woord spijt zal ze volgens mij niet zo vaak in de mond nemen.’

‘Wat nu,’ zei Harry. ‘Klakkeloos haar opdracht volgen?’

‘Wat Kiranne beveelt, is voor mij een rechtstreekse order,’ zei Yarras.

‘Bovendien hadden we toch geen concrete plannen. Ik stel voor dat we gewoon naar Novaa gaan en daar een handeltje opzetten. Iemand een beter idee?’

‘Wij blijven het liefst een poosje bij de familie van Memara,’ zei Wim.

‘Ze kan zich nergens vertonen met dit korte haar.’

‘Maar dat...,’ begon Yarras.

‘Hoe lang moet je haar minimaal zijn om fatsoenlijk op reis te kunnen,’ vroeg Harry snel. Hij herinnerde zich als de dag van gisteren het ontwaken in de ziekenboeg van het ruimteschip van de Tirassianen en hoe ontdaan Memara daar was geweest. Toen had hij gedacht dat ze zich schaamde voor haar ontblote borsten, maar hij begreep plotseling dat ze had gehuild over het verlies van haar lange haar en dat het probleem een stuk dieper zat.

‘Het moet minstens over haar oren vallen,’ zei Wim. ‘Nu heeft het de lengte van een strafkapsel. Van een ernstige straf welteverstaan.’

‘Dan kunnen we toch beter naar Novaa gaan?’ zei Yarras verbaasd.

‘Daar heeft ze geen last van dat gedoe.’

‘Onze regels kennen ze in Novaa maar al te goed,’ zei Memara met een omfloerste stem. ‘En ze weten daar precies hoe ze een Warvar het leven zuur kunnen maken.’

‘Ze zou voortdurend onderwerp van gesprek en aanleiding tot spot zijn,’ zei Wim. ‘Met als gevolg dat ik steeds haar eer zal moeten verdedigen en dat is niet goed voor een onopvallend verblijf in Novaa.’

‘Wel een uitstekende training,’ bromde Borgante.

‘Daar zorgen wij voor,’ zei Yarras. ‘Kiranne heeft ons dat handboek niet voor niets gegeven. We zullen die verplichte rustperiode goed besteden en dat geldt voor iedereen! De wereld veroveren wordt daarmee meteen een stuk gemakkelijker.’

‘Dan gaan we naar jouw dorp Memara,’ zei Harry, die deed alsofhij de zogenaamd dreigende taal van Yarras niet had gehoord. ‘Laten we gaan, de dag is pas halverwege.’