KOLDERIEK FRANKRIJK

Leven op het  Franse platteland 

Kolderiek Frankrijk
Leven op het Franse platteland

Ludique le Vert

ISBN  978  94 61850 768  paperback

Eerder verscheen van  Ludique le Vert: Hilarisch Frankrijk

1e druk  juni  2015

Redactie: Eric  Jan  van  Dorp
Fotografie: Maria Hartman

VanDorp Uitgevers / Uitgeverij Grenzenloos
Postbus 42
3956  ZR   LEERSUM
info@vandorp.net
www.vandorp.net

Kijk  voor  meer  emigratieboeken op www.emigratieboek.nl

Copyright©2015 VanDorp Uitgevers (deze  uitgave)
Copyright©2015 Ludique le Vert

Niets  uit deze  uitgave mag  worden vermenigvuldigd
in welke  vorm  dan  ook  zonder uitdrukkelijke en
schriftelijke toestemming van  de uitgever.

Ludique le Vert

Kolderiek
Frankrijk

LEVEN OP HET FRANSE PLATTELAND

UITGEVERIJ GRENZENLOOS

VOORWOORD

In de zesde klas van de lagere school heb ik, vermoedelijk in een oprisping van prepuberaal  quasi-interessant gedrag, eens beweerd dat ik in het Franse La Rochelle was geboren. Kletskoek! Ik had het gewoon uit de Grote Bosatlas gepikt. Nu fantaseren kleine jongens wel eens vaker maar, gek genoeg, uitgerekend deze ene fantasie is me mijn leven lang altijd bijgebleven. Raar maar waar.

Maria, mijn liefste Lief, is een Arnhems meisje. Ze heeft welis- waar de bolle wangetjes van haar oer-Hollandse vader, maar wat de rest betreft, lijkt ze nergens op. Een beslist zuidelijk type. Klein en fijn van stuk en altijd een getint velletje. Het stond al heel vroeg in haar hartje geschreven, ooit zou ze in Frankrijk leven.

Welnu, het ventje uit de zesde klas en dat meiske dat zo trouw haar hart volgt hebben elkaar eens op de rommelmarkt gevonden. Daar vind je immers de gekste dingen. En warempel, nu wonen en leven ze inderdaad in Frankrijk. Overigens niet in La Rochelle.

Liefs en olijke Franse groeten,
Ludique en Lief

Voor mijn oudste broer

Hans Carol Henk

1946-1971

eigenlijk was niet ik maar hij de leukste bij ons thuis

PANNE

Lief en ik denderden met de beide honden richting Pays Bas. Geheel onvoorzien overigens. Dat moet ik misschien even uitleggen. Het ging om de vader van Lief. Ik houd het heel kort, maar dan heeft u tenminste een plaatje. Voor de beeldvorming. Gisteren vierden de ouders van Lief nog hun zestigjarig huwelijksjubileum, overmorgen wordt haar vader negentig, maar vandaag is de beste man overleden. Zo ongeveer. Dus, onze oude trouwe rooie bus volgeprakt, de beide honden erin en buurman Bernhard telefonisch ingehuurd om zolang onze katten van gas, water en licht te voorzien. En wij, ’s ochtends om vijf uur, hopla En route! We rolden voort met onze immer tevreden snorrende diesel. Een reis van krap twaalfhonderd kilometer voor de boeg waarvoor we gemiddeld twaalf uren incalculeren. We rijden als idioten. Doorgaans zoeken we onderweg hooguit twee keer een pleisterplaats voor sanitaire nood, koffie, soep en hondenpoep. En route dus!

Lief verzond, met hond Sophie op schoot, een niet aflatende diarree aan digitale berichtjes richting familie, vrienden, kennissen en buren teneinde allen te verwittigen van enerzijds ons onverhoeds vertrek ‘hier’ en anderzijds onze onverwachte aankomst weldra ‘daar’. Het was een komen en gaan van berichtjes over en weer. Een tennisrally, zeg maar. Lief had rode blosjes op de wangen van dit intens digitaal verkeer. Lief beheert het secretariaat van Huize Ludique. Druk, druk, druk. Ik houd me daar verre van. Ik zat tenslotte aan het roer en dat vond ik al wel ruim voldoende. Maar afijn, de Franse kilometers verstreken en we stopten bij de péage voorbij Orléans. Ik word altijd wat nerveus van péages. Welk tolgat moet je kiezen? Van verre aanstormend kan ik, met m’n bouwmarktbrilletje halverwege de neus, die neonverlichte pictogrammen erboven nooit ontcijferen. Welke is er voor klinkende munt en bevat een heus mens? Welke voor  abonnees?  Voor  vrachtwagens,  touringcars  of  toeristen met aangehaakte sleurhut? Welke voor louter bankpasjes en creditcards van een type dat wij niet bezitten of hier domweg weigeren  het  verschuldigde  gelag  af  te  rekenen?  En,  welke voor stijf gestevende bankbiljetten? Sta ik straks niet voor de verkeerde, onverbiddelijk blijvend gesloten slagboom en moet dadelijk die hele opgefokte file achter ons achteruit zodat ik van poortje kan wisselen? Een soort domino-effect. Ik heb ooit wel eens met bestelbus en aanhanger dwars voor al die poortjes heen en weer gereden om het juiste poortje te vinden. Godzijdank, Lief dirigeerde me nu een welwillend tolpoortje binnen en reikte me, nog steeds driftig toetsend op haar mobieltje, terloops het ticket aan.

“Weet je wat Rolf en Janny ons net schreven? Zo lief!” babbelde Lief intussen en hield ter lezing het kabouterschermpje voor mijn neus. Tja, het zal wel. Ik zocht verwilderd naar de tolticketgleuf. “Lief, ik ben nu effe bezig, mag ik eerst even geld van je?” siste ik en propte, moeizaam uit het raampje hangend, het ticket in de daarvoor bestemde gelaggleuf. Ik koers de bus altijd zo dicht mogelijk langs de betonnen rand om er vanuit mijn wat hoger gelegen zijraam toch nog bij te kunnen. Het apparaat verlangde achttien euro en veertig cent tol. Lief, die geconcentreerd en onvervaard haar toetswerk voortzette, drukte me nonchalant een willekeurig bankbiljet in de hand.

“Hallo? Vijftig euro? Heb je niet kleiner? Het is maar achttien euro en nog wat!” vroeg ik, druk doende de werking van de betaalautomaat te doorgronden. Lief meldde me, geconcentreerd voorttoetsend, zo snel geen minderwaardig biljet te kunnen vinden.

Ik penetreerde het biljet van vijftig euro de muil van de betaalrobot  in  en  die  slurpte  het  met  een  orgastische  zucht gulzig naar binnen. Er zouden aanstonds, zo verheugde ik mij, meerdere  handzame  bankbiljetten  en  wat  slordig  muntwerk aan wisselgeld door de kille rekenrobot worden uitgekotst. Na enkele spannende seconden begon het apparaat al rochelend en gorgelend een lawine aan klinkende munt in een daartoe te krap bemeten opvangbakje te spugen. Kilo’s! Let op, dit is een leermoment; tolautomaten kaatsen uitsluitend in muntgeld terug!  Men  ontvangt  een  stortvloed,  een  tsunami  zo  u  wilt, aan muntwerk terug. Ik wist dat niet. De slagboom werd rap geheven en bleef vibrerend rechtop staan om ons aldus doorgang te verlenen. Ik graaide, ongemakkelijk hangend, rekkend en strekkend uit mijn raampje, met een hand woest rond in het veel te kleine wijwaterbakje om die weerbarstige muntenverzameling binnenboord te hijsen. Er vielen daarbij enkele teerlingen op het asfalt, maar ik stond zo strak tegen deze toljukebox aan dat het portier geen duimbreed wenste mee te geven.

“Merde! Putain! La Vache!” vloekte ik het hiernamaals aanroepend. Ik vreesde bovendien, al graaiend, dat die stomme slagboom uit verveling wel weer eens gestreken zou kunnen worden. Tja, ik was wel even bezig met die muntcollectie en hoe lang wacht zo’n ding? Of valt die ongedurige, ijzeren rood-wit gestreepte kachelpook weldra pardoes op ons dak? Ja, weet ik veel? Afijn, ik viste het allerlaatste muntje uit het mansbakje op en we rolden weer tevreden voort op de snelweg richting Parijs. Lief hield de digitale berichtgevingen over en weer secretarieel op stoom.

We ‘namen’ de lichtstad vloeiend en besloten richting Lille nog even een pleisterplaats te zoeken. Daar zijn er vele van langs de Franse snelwegen. Grote en kleine, goede en slechte, schone en smerige, smakelijke en onverteerbare. De enige constante factor is de prijs. Die is aldaar meervoudig te hoog. Veel en veel te hoog. Hoe dan ook, aan pleisterplaatsen langs de autoroute geen gebrek. Een reiziger behoeft enkel te weten welke tot welke categorie moet worden gerekend. Wij hebben daar inmiddels wel enig ervaringszicht op, maar er zou desondanks ook wel eens een beoordelend sterrengidsje kunnen worden uitgegeven.

Wij stopten kort voor de péage richting Lille op zo’n air en kochten er voor een hysterisch bedrag, een prijs waarvoor onze eigen boulanger ons thuis aan de deur drie weken lang van vers stokbrood voorziet, twee croissants en twee chocoladebroodjes. De automaat schonk ons elk een cappuccino.

Op de geldworsteling bij de péage na verliep alles voorspoedig. Maar, eenmaal terug op de autoroute zag ik na luttele kilometers ineens een lampje flauwtjes rood opgloeien. En daar zijn dashboardlichtjes ook voor bedoeld. Die dingen zitten er niet voor niets. Sommige moeten beslist branden en weer andere moeten absoluut gedoofd blijven. Dit kennelijk halfgare lampje echter, balanceerde tussen beide opties. En hoewel ik zeer verheugd was dat dit ene eigenwijze lampje überhaupt bleek te functioneren, verontrustte het me ook een weinig. Ik besloot het eerst nog maar eens een poosje aan te zien.

“We hebben pech”, meldde ik Lief en stak al rijdend een ontspannend pijpje op.

“Pech?” vroeg Lief alsof ze me vroeg of ik wellicht een verfrissend pepermuntje bliefde.

“Ja, panne. Er gloeit hier een rood peertje en dat lijkt me ongebruikelijk”, lichtte ik toe.

“Moeten we stoppen?” vroeg Lief.

“We moeten in ieder geval van de snelweg af. Als we hier met pech in de kantlijn komen te staan, worden we van de weg getakeld. Rampen! We moeten de eerste de beste afslag nemen en in een stadje of een flink dorp een rooiebussengarage gaan zoeken”, kondigde ik zorgelijk aan.

“En een leuk terrasje!” opperde Lief die ook in een opkomende zondvloed een ‘lekker buitje’ ziet.

“Compiègne!” ontcijferde ik turend op de derde en laatste aankondiging van de naderende sortie.

“La vache!” vloekte ik en jankte met een ruk aan het stuurrad de bus in volle vaart de afrit op.

“Remmen! Remmen!” beet Lief me toe.

“Ben je gek? Merde! Gas erop!” vloekte ik het pedaal krachtig intrappend om de rode koektrommel gierend op koers te houden. In een flits zag ik nog een gebiedend rood stopbord en een kruispunt voorbij knallen. Aan de overkant kwamen we in een wolk van rubber en olie tot stilstand.

“Dus…”, verzuchtte ik en stopte een vers pijpje.

“Je had hier rechtsaf gemoeten”, sprak Lief, tegelijkertijd moeizaam hond Sophie van de vloer samenrapend.

“Warempel, je hebt gelijk. Compiègne was rechtsaf! Ik had het even niet gezien”, beaamde ik genoeglijk rondkijkend. We reden verder en bij de aanblik van het eerste de beste garagebedrijf van een willekeurig merk, wij zijn niet zo kritisch, stopten we.

Lief stapte uit om verhaal te gaan doen. Ik hield de motor draaiende. Er kwamen juist op dat moment twee mannen, elk in identiek postorder maatkostuum, naar buiten. Een grote dikke en een kleine schriele. De kleine van dit duo pinguïns draaide nauwgezet de showroomdeur op slot. Gesloten!

Lief sprak ze aan.

“Uiteraard kunnen wij u helpen, madame, maar…”, verzekerden de beide charmeurs madame.

“Geweldig!” kraaide Lief. “Dan pakken wij intussen even ergens een gezellig terrasje. Is ie dan klaar als we weer…?”

“Maar madame, wij gaan nu eerst eten. Als u tussen twee en half drie weer terugkomt zullen we eens zien wat we voor u...”, verklaarden de heren doodgemoedereerd. Het was twaalf uur.

En zo zaten wij ruim twee uur lang op het door Lief prematuur in het vooruitzicht gestelde terras. Lekker zonnetje, abdij biertje, pijpje, roseetje, roze bril. Mooi stadje wel, dat Compiègne. Hip! Terug bij de pinguïns bespraken we de zorgwekkend opgloeiende weeën van de rooie bus.

“Dan moet u niet hier zijn. Even verderop is een Speedy Garage. Die helpen u onmiddellijk”, verwees de chef van de werkplaats met een eveneens zorgwekkend overvolle agenda onder zijn neus. Wij weer op weg. Met het flauw oplichtend rode peertje.

“Rolt u de patiënt maar naar binnen, monsieur!” sprak de man aldaar joviaal. Een soort Kwik-Shit.

De man jongleerde geroutineerd met meetspeeltjes en kabeltjes rond de ingewanden van onze bus. Een meetpuntje hier en een prikje daar. Hij had er zichtbaar lol in.

“Batterij én dynamo zijn allebei dood, monsieur. Voila!” diagnosticeerde hij kennelijk zeer verheugd over de uitkomst en toonde mij een schermpje vol negatieve cijfertjes en oranjerood gekleurde grafieken in salto mortale. Geheel overeenkomstig ons eerstvolgend bankafschrift, vreesde ik benauwd.

“Dat worden dan vijfhonderdnegenenveertig euro, monsieur.” voegde een dienstdoende procureur me op gedempte toon in alle bescheidenheid en discretie toe.

“VIJF-HON-DERD-NE-GEN-EN-VEER-TIG EURO?!!”  brulde ik ontzet.

“Oké!” juichte Lief instemmend. “Terrasje!”

KONING  ALCOHOL

Thuis dronken wij nooit wijn. Mijn ouders dronken geen druppel. Alleen met Kerst stond er een fles rode wijn op tafel. Telkens weer diezelfde fles op diezelfde kersttafel. Rode Bordeaux. Ongeopend en dat is ie ook altijd gebleven. Maar afijn, ik zal u hier niet vermoeien met mijn jeugd. Ik vond er zelf ook geen zak aan. Ik wil het hebben over het slobberen van wijn als karikatuur van integratie.

“Wijntje?” vroeg ik aan de moeder van Lief. Die zat, gegeven de recente ontstentenis van haar bijna negentigjarige man - Liefs zo intens dierbare vader - als een gekwetst vogeltje oprecht bedroefd te zijn in haar fauteuiltje bij het bejaardenvenster met uitzicht op gepast droefgeestig  Nederlands weenweder. Lief en ik waren voor die gelegenheid even terug in Nederland.

“Neuh, doe maar niet. Geen wijn voor mij. Nee, laat ik dat maar niet doen”, lispelde ze me met een vochtig zorgelijke blik toe. Ik knikte begripvol en drong niet verder aan. Een kommervol kasplantje moet je koesteren. Niet overmatig bevochtigen. “Wijntje?”  vroeg  ik  Lief.  Geheel  overbodig  overigens  want wij lusten er wel pap van. Wij wonen per slot van rekening in Frankrijk en dan sleep je cultuurgebonden infecties op je reizen met je mee.

“Ja, gaag!” antwoordde Lief.  Lief zegt altijd ‘gaag’ in plaats van ‘graag’. Heel grappig! Ze mist ergens een vullinkje of zo. Een zwak brugje of een licht afhangend kroontje.

Ik  schonk  ons  elk  een  buikig  puntje  in.  Een  mooie  Franse witte wijn. Standaard behorende tot onze reisbescheiden. Evenals de kurkenrukker en een stel glazen. In de grote rode EHBO-reistrommel. Die is per slot van rekening voor acuut hulpbehoevenden. Oraal in te nemen.

We waren er ook wel aan toe. Het was tenslotte al vier uur geweest. Moeder was intussen tot op het puntje van haar stoel geschoven en volgde het ritueel vol belangstelling. Het weer klaarde zichtbaar op. Het spreekwoordelijke zonnetje leek nu toch wat aarzelend bij haar door te breken.

“Nou, doe mij dan toch ook maar zo’n wijntje”, flapte ze er met onverholen gretigheid uit. “Een half glaasje hoor!” voegde ze er zedig gas terugnemend aan toe. Een mens kan het ook te dol maken.

Een doorgewinterde Nederlander drinkt in de prille namiddag op een doordeweekse dag geen wijn. Dat ‘heurt’ eenvoudig niet. Ook niet als je tachtig bent. Er zouden maar praatjes van komen. Lief en ik vrezen dan ook elk, hier in de oer-Hollandse mores, het bedenkelijk predicaat ‘alcoholist’ te zullen worden toebedeeld. Bij ons vertrek hebben we alle geleegde flessen, als aanstootgevend bewijsmateriaal, preventief het ouderlijk huis uitgelazerd.

Onder Nederlanders in Frankrijk ligt dat heel anders. Op de vraag

‘Wat trekt u zo aan in Frankrijk?’ wordt steevast geantwoord;

‘Zon, lekker eten én wijn!’ Alsof die Fransen de hele dag niks anders te doen hebben. En dat klopt. Althans, door de roze zonnebril van de emigrant in opleiding gezien. Ach, dat goede Franse leven met zon, lekker eten en wijn. Als vreemdgangers zijn we bij aankomst in Frankrijk dan ook onmiddellijk volledig geïntegreerd. Sterker nog, Lief en ik deden er nog eens een extra schepje  en  scheutje  bovenop. Wij vlaggen  als  potloodventers met ons zongebruinde velletje, onze Franse kentekenplaten en het exhibitionistisch slobberen van wijn. Zie ons, wij zijn nog Franser dan de Fransen. We kochten destijds, op de eerste de beste dag en rommelmarkt, op staande voet twee uit de kluiten gewassen  ijzeren  wijnrekken. Die  dingen  hóren  in  je  Franse cave te staan, zo vonden wij. Gevuld! Dus drie winkelwagentjes volgeladen. Honderdtwintig flessen. Hopla, hoe Frans willen we het hebben? En dagelijks van twaalf tot twee warm eten. Plakje Foie Gras erbij. Ook heel Frans! Buiten in het Franse zonnetje heel romantisch op ons terras onder de oude kersenpitboom. Die is zo oud dat er alleen nog pitten aan groeien. Welaan, daarbij rukten we dan al zo’n jongen open. Elk een of twee glaasjes. En dan niet van die miezerige Franse poppenglaasjes, maar de originele Leerdammer wijnbuikjes. Tja, die hadden we nog van onze uitzet en ‘ons blijft uiteraard wel zúnig’.

In  de  zomerse  dagbesteding  namen  we  en  passant  nog  wel eens een of twee verfrissende roseetjes in op datzelfde terras. Of elders. En alle dagen van het ganse jaar in de namiddag, na gedane arbeid, standaard elk twee glazen wit. Wat meent u; zijn wij Frans of niet?

Welnu, daarna gingen we van de fles. Nog net niet óp de fles maar er vanaf. We tapten we uit ordinaire grote kartonnen wijnpakken en bolle plastic wijntonnen. Dat tapt heel lekker weg en verdomd, je ziet er niets van. Flessen zijn aanstootgevend, zo van; ‘Maak je nu alwéér een fles open? De hoeveelste is dat al wel niet?’, voelt u wel? Een lege fles op tafel zegt; ‘Je hebt al vijf glazen op!’ Een karton, ton of bidon is discreter, verdoezelt dat. Neemt je niet de maat. Het zijn de onpeilbaar gulle schenkers van klare wijn. En je hoeft niet wekelijks met je aanhanger naar de glasbak. Zo zit dat. We kunnen het u van harte aanbevelen.

Nu voor mij nog een Franse baret plus Bretons streepjeshemd en een vacuüm zuigende hotpants voor Lief en onze integratie zou  volledig  geslaagd  zijn.  Niet  meer  van  de  Fransen  te onderscheiden. Enkel onze rijstijl en taal nog wat uitvergroten en de zaak is geklaard. Ludique en Lief; Frans in Frankrijk. Dachten  wij  althans.  Uiteraard  is  Frankrijk  hét  wijnland  bij uitstek en pimpelt men dagelijks wel iets naar binnen, maar niet  zoveel!  Het  is  geen  dunne  limonade!  Welnu,  tussen  de middag  wellicht  een  glaasje  en  dat  is  niet  zo’n  Leerdammer goudvissenkom. De Fransman doet desnoods een scheutje in een bijdehand leegstaand koffiekopje. In de namiddag een apérootje en aan de avondmaaltijd mogelijk nog een of twee vingerhoedjes. C’est tout. Toegegeven, bij bruiloften, bras- en feestpartijen – en daarvan telt Frankrijk er vele - schenkt de Franse gastheer onvermoeibaar ruimhartig in het rond. De brave borst plempt alles permanent vol. Dat is een herentaak. Ieders kijkglas moet vól zijn. Men vráágt niet om wijn, men krijgt het! Zonder gedraal. De Franse gast wéét dat en laat het glas geen seconde onbeheerd.

Schenkt de gastheer toch door wanneer men aan zijn of haar taks zit, dan duwt de gast de ejaculerende fles vriendelijk edoch beslist met zijn glas omhoog. Of men zet het glas ondersteboven op tafel ten teken van een alreeds behaalde, volledige bevrediging. Welnu, die wijnremmers kenden wij aanvankelijk niet. Zo was ik ooit eens uitgenodigd voor het feestdiner van de plaatselijke jachtvereniging en het viel me op, zo herinner ik me nog vaag, dat mijn glazen zich miraculeus steeds weer opnieuw vulden. Als vanzelf. Tja, ik lette niet op. Wist ik veel? Ik ben na middernacht met de Renault 4 Quatrelle van Lief dwars door de weilanden weer terug naar huis gehobbeld. Als aandenken hebben we nog een heel stuk prikkeldraad ergens.

Afijn, al doende leert men. Vandaag de dag leven we wel Frans maar niet Franser. In de namiddag drinken Lief en ik samen elk een glaasje. Franse glaasjes. De Leerdammers zijn verbannen. De wijnrekken zijn gebleven maar niet overspannen gevuld. Op visite hanteren we de wijnremmers. En bezoekers schenken we onvermoeibaar ruimhartig. Klare wijn. Uit flessen. Met een ziel. Santé!

QUATRELLE CROSS

Zelfs de Corrèze was deze winter waterig, snotterig    en snipverkouden. Drijfnat zeg maar. Dweilen met de kraan open. Langs de petite route, zo zag ik, stonden de toegangshekken tot ons erf en het kleine poortje ernaast in een soort van Sneekermeer. Smeuïg tot op de bodem. Er kon ieder moment een Friese platbodem voorbij dobberen. Het hele erf is een zompige modderpoel. Dat kan beter, denken Lief en ik.

We hadden daar natuurlijk allang ergens een plasgootje richting petite route moeten uitwroeten. En het ophangen van dakgoten rondom is ook zo’n vaag ideetje, maar ja, in de gortdroge zomer houden wij ons daar doorgaans niet mee bezig.

De rode bestelbus staat tot halverwege d’r kuiten verzonken in de blubbersmurrie op de cour en de Quatrelle van Lief heeft er besmuikt, modderig en mopperig, de brui aan gegeven. Die staat tussen de boerenkool in de moestuin. Helemaal achter op het erf. Dat zit zo. Lief heeft haar laatst, daar waar de weg pardoes ophield, onbedoeld een terdege verzopen weiland ingejakkerd. Waar een wil is, is een weg, moet Lief gedacht hebben, zelfs als de weg weg is. De Quatrelle eindigde luttele meters verderop onelegant plat op haar Franse buikje in een slordig pruttelend moddergraf. Het machinekamertje in het vooronder stoomde als een hogedrukpan.

Ik stapte uit om, heel toepasselijk, als de beste stuurman aan wal, Lief in haar rol van Nicky Lada ongevraagd van adviezen te voorzien en de dampende Quatrelle een zetje te geven.

Ik duwde uit alle macht. Lief gaf plankgas. Voor- en achteruit. De wieltjes gierden vanonder het drassige maaiveld uit volle borst, maar het enig dat werkelijk bewoog was een woeste vloedgolf en ziedende stortregen van modder en graszoden. Alsof ze een waaier van mest aan het uitrijden was. Ik stond daar middenin. Dat kan beter, dacht ik.

“Draai de wielen helemaal uit! Naar links of rechts, maakt niet uit!” brieste ik vanonder de modder. “En dan rustig voor- of achteruit proberen uit die verdronken karrensporen en kuilen te komen. Ik geef je nog wel een duwtje!” brulde ik er achteraan.

Ze verstond er, geloof ik, geen ene moer van.

Normaliter pakt Lief haar zo dierbare wagentje zoetgevooisd en met zijden handschoentjes aan. Wat mij wel eens de vermanende uitspraak ontlokt dat een auto toch waarachtig niet uit poedersuiker en porselein is opgetrokken en best wel eens flink op zijn sodemieter mag hebben, als dat zo eens uitkomt.  Ja, je bent rallyrijder geweest of niet. “Geef die koektrommel toch eens flink de sporen!” Ik vrees dat ze dat toen wel heeft verstaan.

Lief knalde het gaspedaal met een felle, venijnige trap zowat dwars door de plank heen en klapte tegelijkertijd met wilde armbewegingen  het  roer  om.  De  wieltjes  gierden  hysterisch, het motortje brulde als een astmatische Boeing 747 en het hoogbejaarde, tot landbouwvaartuig gedegradeerde Renaultje, kroop zowaar aarzelend en tergend langzaam, centimeter voor centimeter uit de Golf van Moddergat.

Ik deed enkele stappen achteruit, stak een rustgevend pijpje op en aanschouwde de baggerende, maritieme vorderingen met belangstelling. Dat schiet niet op, dacht ik.

Lief ploegde namelijk in een weidse bocht de Franse pré niet uit maar in! Ik zag de snelheid gaandeweg toenemen en het modderige konvooi in de diepte van het glooiend weiland geheel uit het zicht verdwijnen. Richting Toulouse.

“Hoe dieper, hoe natter”, mompelde ik, mijn oud-natuurkunde- leraar Jochem Jeuksteertje aan het gymnasium parafraserend. “Eens zien of die halve gare gelijk had.”

Er verstreek een kwartier. Maar ineens zag ik de daklijn van de Quatrelle boven de horizon opkomen. Net als in een film, u weet wel. En in razende vaart kwam het karretje in een kolkende, opspattende fontein van modder en gras, met de ruitenwissertjes op volle toeren, in min of meer rechte lijn op mij afgestoven. Godsakkemejuutje! Ik kon nog net een levensbehoudende zijdelingse salto mortale de greppel in maken, toen de overspannen  tornado  op  volle  snelheid  rakelings  langs  mij heen gierde. Vanuit de greppel zag ik hoe Lief haar zigzaggende straaljager met woeste stuurbewegingen op het asfalt van de doodlopende petite route trachtte te koersen. Als een laatste landingsbaan voor angstig voortrazende vliegmachines in nood. Niet veel meer dan een zuinig asfaltstripje – in Nederland zouden ze het een fietspad noemen – ingeklemd tussen een kolossale grange aan bakboordzijde en een rij uit de kluiten gewassen platanen aan stuurboord.

Ik zag de vooruitzichten met enige zorg tegemoet. Wat zou het effect zijn als straks de woest draaiende voorwieltjes met deze dodemanssnelheid ineens op het stroeve, smalle reepje asfalt geraken, zo vroeg ik mij af. Een mens moet immers vooruitzien. Een  tweede,  eveneens  urgent,  puntje  van  aandacht  was  de onvoorziene presentie op het reepje asfalt van een kolossale, ronkende tractor van een kennelijk behulpzame boer met een vooruitziende   blik  en   een   meterslange,   zware   sleepketting in  de  aanslag. Ook  merkte  ik  op  dat  alle  bewoners  van  het piepkleine  hameautje ‘massaal’ waren  uitgelopen  en  zich elk vol belangstelling of sensatiezucht achter de platanen hadden opgesteld.

In een ziedende slagregen van modder en gras zag ik nog vaag hoe Lief pal voor de finish het dapper voortrazende Viertje toch nog redelijk op het rechte pad kreeg en in de allerlaatste angstige meters in het goede karrenspoor koerste om weldra het asfalt te raken. Ik baggerde er achter aan.

“Splets!” klonk het. Als een kolossale natte dweil die zwaar en ruw op de straat wordt gesmeten. In de bruine mist lichtten vaag twee roodgloeiende rempeertjes op. Er volgde een langdurig schurend, krassend en slippend geluid. Seconden lang. Ineens was het doodstil. De mist trok op en een laatste graspol plofte zwaar en nat, pal naast me, terug op aarde. Het was geschied.

Er steeg een luid gejuich op en een aanzwellend daverend applaus   volgde.   De   bevolking   dromde   rond   de   Quatrelle die  pruttelend, nahijgend en puffend dwars op het asfalt  tot stilstand was gekomen. Het portier zwaaide open en Lief stapte doodgemoedereerd uit.

“Zo!” sprak ze breeduit grijnzend, “We zijn weer mooi uit de smurrie en de puree. Net zo makkelijk!”

De boer met de tractor bleek tevens de burgemeester van het gat te zijn en trok, in die hoedanigheid, een fles gemeentelijke Champagne open. Voor ieder een juichend glaasje. Santé!

We namen feestelijk afscheid, bestegen onze mobiele berg modder en graszoden van het merk Renault, en werden vrolijk uitgezwaaid. Terug naar huis.

“Kan ik rally rijden of niet?” vroeg Lief, nog een weinig oververhit van het avontuur, blozend.

“Dat is geen rally,” verbeterde ik haar een tikkeltje beledigd, “dat was cross! Rally is wereldsport. Cross is provinciaal leedvermaak.” “Whatever!” sprak Lief mijn sportcorrectie negerend. “Ik heb het knap gedaan, of niet soms?”

“Brilliant!” gaf ik toe. “Chapeau!”

Lief stopte voor de grote toegangshekken tot ons erf. Ik opende het portier om ze te gaan openen.

“Het lijkt hier wel het Paterswoldse Meer”, merkte Lief op.

“Laat de Renault maar op de cour staan, hij hoeft niet onder de abri,” zei ik aanbevelend, “we rijden anders het hele erf aan flarden tot een grote vieze, natte, modderpoel.”

Ik opende de poorten.

Lief gaf plankgas en in een wolk van modder, gras en grind, stoof de Quatrelle brullend de uitgebaggerde cour op. De haakse bocht richting abri mislukte jammerlijk en ik zag hoe de modder- karavaan het hellende erf opploegde en zwaar overhellend de grange rondde en uit mijn zicht verdween. Poezen schoten alle kanten op. Enkele seconden later hoorde ik het gekraak van brekend en splijtend hout. Daarna was het stil, doodstil.

“Ik laat haar daar maar staan.” sprak Lief, die even later aan kwam sjokken, bedremmeld en met een brede zwaai van haar arm vaag aangaf waar ‘daar’ zo ongeveer zou kunnen zijn.

“Waar is ‘daar’?” vroeg ik een tikkeltje ongerust.

Lief bleef staan, slaakte een diepe zucht, keek me wanhopig aan en zei: “Naast de boerenkool in de moestuin.”

“Natuurlijk”, besloot ik. “Wijntje?”

KOOPHUISSPIONAGE

Lief en ik zijn innig tevreden met onze mooie oude boerderij in Frankrijk. Het was verblindende liefde op het allereerste gezicht en dat is nu, na jaren, nog steeds zo. De onderlinge verhoudingen zijn opperbest, want we houden het immer spannend. We gaan dan ook veelvuldig vreemd. Ongegeneerd. En ondanks wat jeukerige schuldgevoelens toch telkens weer hoogst bevredigend. Echt verrukkelijk! Sterker nog, het bevestigt en versterkt onze diepste gevoelens. Mooi hè? Aanrader!

Voor de goede orde, we doen het niet met Jan Rap en z’n Moer. Evenmin met Jan en Alleman. We zijn schrikkelijk kieskeurig in onze buiten-de-deur escapades. Het moet passen bij onze persoonlijke voorkeuren en ervaringen. Klikken! Er moet aldus karakter en  authenticiteit  worden  getoond.  En  we  verlangen ook een doorwrochte historie en een diepgewortelde ziel. Zo ongeveer.

Het is allemaal begonnen met Victor en zijn vrouw, de kokette Juliette. Randstedelijk getrouwd, met mobieltjes en zonder kinderen. Op Marktplaats hadden wij iets volslagen nutteloos van hen gekocht. Een prehistorische kurkentrekker met een borsteltje eraan. Nee, Je hebt er inderdaad niks aan, maar daar gaat het nu niet om. Die transactie kreeg vervolg in een digitale uitwisseling van dieper gelegen gevoelens en verlangens. Victor en Juliette wensten een vakantiehuis waar ze later, als ze groot en oud en der dagen zat waren, definitief konden wonen en dood gaan. In de Corrèze. Een mooi streven. Adieu Nederland! U kent die utopische randstadbabbels wel. Altijd een tikkeltje over de top. Ach, dat komt in de fijnste families voor. Afijn, wat bleek? Ze hadden warempel al iets ontroerend goeds gevonden. A vendre! Maar, om nu zomaar ‘even’ op een schaarse Nederlandse snipperdag naar Zuidwest Frankrijk op en neer te kachelen om enkel effe te ‘kijken’ werd hen toch iets te gortig. En te prijzig. En terecht! Ze hebben geen leasebak. Dus… of Lief en ik niet eerst eens voor hen zouden willen gaan kijken? Het bilaterale overleg werd langdurig telefonisch voortgezet en eerst pas na een vol etmaal afgerond. Leuke lui! Ikzelf houd me daar allemaal niet zo mee bezig, maar Lief was laaiend enthousiast.

“Ik heb ze beloofd dat wij wel even naar dat huis zullen gaan kijken”, verklaarde Lief opgewonden en met een nog vuurrood nagloeiend oor. “Leuk hè?” polste ze.

“Ja, enig”, mopperde ik. “We hebben anders toch geen reet te doen.”

“Kom op, we maken er een gezellig tochtje van. Je vindt het toch ook leuk, huizen kijken?”

“Jawel, best wel! Als het maar niet zo’n Godsliederlijk foeilelijk zalmroze of vla-gele pizzadoos is. Die dingen moesten opgeblazen worden! Monsterlijk! Of van die ordinaire, karakterloze villa’s met veranda, quasi design ligstoelen en zo’n helblauwe zwemput in het biljartlakengazon. En ook niet zo’n, uit het Zwitsalland van de Marklin treintjes en modeltreinspoorweglandschapjes overgewaaid, skelet van waaibomenhout. En beslist ook geen Nederlandse nederzetting, weet je nog wel? Zo’n burgerenclave met gezamenlijke tennisbaan en een centraal opgemetselde barbecue. Je kent dat wel, zo’n kampje met co-ouderschap over de collectieve waakhond…”, raaskalde ik voort.

“Niks daarvan!” onderbrak Lief me. “Dit is een echt oud, nog grotendeels authentiek en karaktervol Maison de Maître. Een huis met geschiedenis en een heuse oude ziel”, onderbrak Lief mijn betoog. Jammer, want ik wist er best nog wel een paar leuke. Ik schud ze zo uit mijn mouw.

“Oké...”, verzuchtte ik laaiend enthousiast en schonk mezelf een glaasje Franse witte troost in. Ik ben een muuranker; het beste maar in huis. Schrijven, beetje filosoferen, pijpje, wijntje…, niks mis mee.

“Ik heb op de site van die Immobilier al om een visite gevraagd. We  worden  teruggebeld  volgens  hun  reply”,  verklaarde  Lief die van aan- en doorpakken weet. Hopla, kolen erop! Vol gas! Dadelijk!

Even later ging prompt de telefoon. De beoogde Franse huizenboer zocht onverwijld contact met ons als zijn potentiële kandidaat courtageverschaffers. Lief nam op. Ik neem nooit op en bel zelf zelden.

“Ik lees dat u het maison wilt bezichtigen?” beweerde een jeugdig klinkende makelarette vragend.

“Ja, dat heb ik u toch zelf net geschreven?” antwoordde Lief oprecht verbaasd. “Waarom zou ik u anders om een afspraak voor een visite hebben gevraagd? Ik ben toch niet dement?”

Het bleef een paar tellen merkwaardig stil aan gindse zijde van de makeltak. Waarschijnlijk even uit het professionele lood geslagen. Lief kan nogal verrassend uit de hoek komen. Onze jongste dochter is nog veel erger. Er valt verbaal geen touw aan vast te knopen. Verbale hyperdyslectie, het moet nog worden uitgevonden. Er komt werkelijk geen zinnig woord uit. Voor mensen met humor en frisse zelfspot veelal resulterend in hilarische spraakverwarringen.

“Eh, u wilt dus een afspraak!” herstelde de huizenjuf lichtelijk stamelend.

“Ja, dus….?” siste Lief die, in een gebaar naar mij toe, de bake- lieten telefoonhoorn met beide handen denkbeeldig aan het uitwringen was.

“Eens kijken, donderdagmiddag om veertien uur dertig? Half drie? Schikt u dat?”

“Nee”, antwoordde Lief ronduit balsturig. “Veertien uur veertig!”

overbood ze uitdagend.

“D’accord, veertien uur veertig dus. Ik heb het genoteerd! Dan schikt het u, prima!” bevestigde de makelaresse met onverholen sarcasme.

“Ja, u ook?” echode Lief nog en gebood mij om onmiddellijk een glas wijn voor d’r in te tappen. Het Babylonische gesprek werd beëindigd.

Die donderdag reden we achter de glanzende makelkar aan. Ze was onze guide. Franse makelaars geven namelijk nooit vooraf de precieze locatie van een A Vendre vrij. Je zult immers maar zonder de ventende makelaar op eigen houtje met de eigenaar kunnen  gaan  onderhandelen?  Weg  courtage!  Bovendien  is zo’n A vendre in Frankrijk en campagne, met een werkelijk gekmakend labyrint van petite routes zonder gids, straatnamen en huisnummers, doorgaans volstrekt onvindbaar.

Onze huizenjuf stopte voor een smalle in modder verzopen doorgang tussen benauwd opeengepakte authentieke bouw- vallen en zieltogende ruïnes van boerderijen en huizen. Een hameau, een gat dus.

Er passeerde voorzichtig manoeuvrerend een kolossale dieplader met een graafmachine erop. Na het passeren zouden we weer verder rijden, zo meenden wij. Onterecht! Ons gidsend huismeisje stapte uit haar gitzwarte glansbolide, met een hand haar mobiel aan het linkeroor houdend, met de andere ons wenkend. Daar houden wij niet van, maar vooruit!

“Voila!” presenteerde ze met een wijds armgebaar, haar telefoongesprek een tel onderbrekend, hét Maison de Maître. Het is open, u kunt uw gang gaan.” voegde ze er lusteloos aan toe, keerde ons haar zwartgejaste smalle rug toe en hervatte terstond haar mobiele babbel.

“Zeker een traininkje verkooppraatjes gemist”, veronderstelde Lief en stapte meteen het huis binnen. Ikzelf keek eerst eens rondom. Het huis stond stijf ingeklemd tussen een kolossale schuur en een oude boerenwoning. Dooie, verlaten bouwvallen. Geen elektriciteit aanwezig, zag ik op mijn rondgang en het achtererf liep in een scherpe taartpunt stijl de diepte in.

Het geheel werd overschaduwd door talrijke hoge bomen. “Naargeestige atmosfeer”, mompelde ik en klauterde weer terug, richting voordeur.

“Gadverdamme! Wat een naargeestige atmosfeer hier zeg!” zei Lief bedrukt die net weer naar buiten stapte. “Ik zou hier dood nog niet begraven willen liggen. We gaan!” verordonneerde ze kordaat.

“Ik heb het binnen nog niet…”, probeerde ik nog.

“Daar valt helemaal niks te zien! Donker, somber, totaal vergaan en op sterven na dood. K-zooi!” brieste Lief in straffe lijn op rampkoers naar de auto galopperend. De makeldame stond nog steeds buiten met haar mobieltje te jojoën. Ik slenterde haar voorbij.

“Monsieur!” riep ze op hoge toon na. “Is het wat voor u?”

“Nee, voor u?” kaatste ik luid en stapte in de auto. We vertrokken. “Weet je schat,” vroeg Lief die ineens in een verbazingwekkend jolige stemming leek te zijn, “ik heb een heel goed plannetje. Echt perfect! Jij vindt het ook leuk! Dat weet ik wel zeker.”

“Nou, niet als het weer geld kost! Zoals dit.” bromde ik. “Die dooie graftombe en dat onbeschaamde kakelaarmens. Merde! Dit doen we niet nog eens! Kost enkel diesel, spataderen en chagrijn. Putain!”

“Neehee!” juichte Lief. “Mijn plannetje gaat ons juist geld opleveren! Nou? Nu jij weer!”

“Oké, kom maar op met dat plan!” zei ik want kijk, daar knapt een armlastig mens gelijk van op.

“Plan? Welk plan?” vroeg Lief verbaasd. Ik zei het al; dyslectisch én dement. Laat maar zitten.

“Oh ja!” hervatte Lief opgewonden. “Weet je, Victor en Juliette zoeken toch een huis…”

“Ja! Moeten ze vooral doen. Niet wij!” mopperde ik verder. “Maar er  zijn natuurlijk nog veel meer mensen die hier  ook een  huis  zoeken.  Nederlanders,  Duitsers,  Engelsen,  Belgen, Fransen…”

“Ga  je  nu  de  hele  bliksemse  Europese  Unie  opsommen?”

wauwelde ik er dwars doorheen.

“Nou,  luister!  Die  kunnen,  net  zomin  als  Victor  en  Juliette, toch ook niet steeds zomaar even een dagje op en neer komen fladderen voor zo’n eerste bezichtiging? Dat kost zeeën van tijd en klauwen vol geld!”

“Nee, en?” vroeg ik ongeduldig. “Kan dit plan ook in een paar zinnen worden uitgelegd, in plaats van hele hoofdstukken?”

“Dat gaan wij voor ze doen! Koophuizenspionage! Wij doen die bezichtigingen en maken foto’s! Met vragenlijsten, af te vinken checklijstjes en een beoordelingsrapportje. Tegen vergoeding natuurlijk! Man, we worden stinkend rijk!” juichte Lief en keek met opgewonden verwachtingen naar wat het effect zou zijn op mij van dit toch waarachtig brilliante idee van haar.

“Knettergek, zul je bedoelen!” brulde ik. “Ik peins er niet over om straks heel Frankrijk door te moeten crossen? God bewaar me!” “Oké, dan doen we alleen een paar departementen. Dat kan toch ook? Bijvoorbeeld de Corrèze, de Creuse, de Haute-Vienne, de Dordogne, de eh…”

“Jaja, ho maar!” onderbrak ik Lief., bang voor een complete opsomming van alle departementen.

Nou, wat vind je ervan?” vroeg Lief verheugd. “Is dat een goed plan of niet?”

“Nou Lief, ik vind het echt een gouden vondst! Heus! Chapeau!”

begon ik.

“Maar…?” aarzelde Lief ingespannen. Ze kent mijn aanvankelijke aanprijzingen. Dan komt er nog wat achteraan.

“Nou kijk, dan moeten we een bedrijfje beginnen en dat wil ik niet. Ik wil geen bedrijven meer en zeker niet hier in Frankrijk!” zei ik. Je wordt hier namelijk stapelmesjogge knettergek van de bureaucratie.

“Hoezo, dat moet?” hervatte Lief. “We doen het toch gewoon als vriendendienst doen?”

“Zoveel vrienden heeft niemand. Wij ook niet. En, dan verdienen we zwart, schat! Dat mag hier ook een beetje niet. Ik wil achteraf geen gesodemieter!”

“Nou moe…?” murmelde Lief lichtelijk teleurgesteld. “Maar als we nu….”

“En  weet  je,  schat?”  onderbrak ik  haar. “Ik  heb  ergens  zo’n vaag  vermoeden  dat  dat  hele  prachtplan  van  jou  sowieso niet  mag.  Concurrentievervalsing  of  zoiets.  Wat  je  al  zei;

‘Koophuisspionage’, dat deugt volgens mij niet. Ik weet het niet. Voelt niet goed.”

We reden een tijdje zwijgend voort. Lief dacht kennelijk diep na.

“Nou!”  veerde  ze  ineens  enthousiast  op.  “Dan doen  we  toch gewoon een andere naam?”

“Huh?”

“HUISVRIENDENDIENST!”  riep  Lief.  “Klaar  weer!  Ik  flans

morgen gelijk een website in elkaar!”