Gelukkig hebben we Skype

Gelukkig hebben we Skype

Verhalen van achterblijvers

Ellen De Vriend - de Jong

isbn 9789461850621 (paperback)

1e druk februari 2014

Vormgeving: Eric Jan van Dorp

Cover foto: PhotoStock.com

VanDorp Uitgevers/Uitgeverij Grenzenloos

Postbus 42

3956 ZR LEERSUM

info@vandorp.net / www.vandorp.net

Kijk voor meer emigratieboeken op www.emigratieboek.nl

Copyright © 2014 VanDorp Uitgevers (deze uitgave)

Copyright © 2014 Ellen DeVriend

Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd in welke vorm dan ook zonder uitdrukkelijke en schriftelijke toestemming van de uitgever

Ellen De Vriend

GELUKKIG HEBBEN WE SKYPE

Verhalen van achterblijvers

UITGEVERIJ GRENZENLOOS

INHOUDSOPGAVE

Elk afscheid is weer net zo moeilijk

Ik was het al lang beu in Nederland

Ellen de Vriend - de Jong

‘Elk afscheid is weer net zo moeilijk’

‘Toen mijn enige zus in 2007 dolblij vertelde dat ze een baan kon krijgen in Oeganda, begreep ik daar niets van. En eigenlijk snap ik het nog steeds niet. Het afscheid na een vakantie levert nog net zoveel verdriet op als de eerste keer. Je weet nooit wanneer je elkaar weer ziet,’ vertelt Ellen De Vriend, als haar zus Carolien na twee weken in Nederland weer naar Afrika is vertrokken.

‘Toen Carolien vertelde dat ze tijdens de Vakantiebeurs iemand gesproken had over een baan in Oeganda, dacht ik dat het niet zo’n vaart zou lopen. Maar binnen één maand had ze haar baan opgezegd, haar huis verkocht en al haar spullen opgeslagen of verkocht. Het was als een achtbaan waar we niet meer uit konden ontsnappen. Ineens was ze weg en woonde ze geen vijf kilometer bij mij vandaan, maar tienduizend kilometer,’ vertelt Ellen.

‘Voor onze ouders, die maar twee dochters hebben, was het ook een drama. Maar we moesten ons neerleggen bij haar vertrek. Bij vragen over mijn zus liepen de eerste weken de tranen ongecontroleerd over mijn wangen en aan haar denken leverde hetzelfde op. Trouw mailde ik haar bijna iedere week, maar vaak duurde het weken voor ik een antwoord terugkreeg. Carolien had het druk in het hotel in Kisoro en bovendien was er vaak geen internetverbinding doordat de stroom was uitgevallen. Na een paar maanden werd het gemis iets minder. Toen onze vader acute reuma kreeg en verschillende keren in het ziekenhuis belandde, voelde ik heel sterk dat ik de enige was waar mijn ouders een beroep op konden doen. Mijn moeder heeft bovendien geen rijbewijs.’

Ik breng haar niet weg

Ellen haar zus is sinds de emigratie elke anderhalf jaar in Nederland geweest. ‘Ik haal haar altijd op in Brussel, maar terugbrengen naar het vliegveld doe ik niet. Dat is te emotioneel. Maar ook al staan we niet op het vliegveld, het afscheid nemen is voor ons allebei altijd in tranen. De laatste keer nog hadden we een etentje buitenshuis gehad voor de verjaardag van onze moeder. Het was heerlijk en erg gezellig en de hele avond deed ik mijn best om niet aan het eind van de avond te denken. Bewust te genieten van dat ze er nu nog was, want de andere ochtend zou ze vroeg terugvliegen naar Kampala. Ze had een week bij onze ouders gelogeerd en een week bij ons. Ik dacht dat het wel zou wennen dat Carolien zo ver weg woont, maar daar heb ik me in vergist. Ik denk niet dat het ooit went. Die tienduizend kilometer is te ver weg. Mijn ouders snappen ook nog steeds niet goed waarom ze daar is gaan wonen. Mijn vader zei nog: ‘Misschien is het wel de laatste keer dat we haar hebben gezien?’ En ook: ‘Ze heeft zelf ook wel verdriet als we afscheid nemen op het vliegveld, maar zij gaat naar haar vriend en naar huis!’

Een verlies

‘Veel mensen begrijpen het ook niet, dan zeggen ze: ‘Ik heb een zus in Nederland en die zie ik ook maar een enkele keer per jaar. ’ Of: ‘Je kunt haar toch bellen of er naartoe, je hebt een prima vakantieadres’. Maar wij zijn nog nooit in Oeganda geweest, niet omdat we niet welkom zijn. Mijn zus zou het geweldig leuk vinden als we kwamen. Maar Afrika heeft ons als vakantiebestemming nooit getrokken. Wij houden van zwemmen, duiken, snorkelen en zijn in Frankrijk, Griekenland en Curaçao op vakantie geweest. Afrika is heel iets anders en als we maar één vakantie per jaar kunnen bekostigen moet het ook wel ergens zijn waar we een vakantiegevoel hebben. Mijn zus woont in een heel drukke stad, waar –zo zegt ze zelf- niets te beleven is. Ze woont in een compound, een ommuurd huis met tralies, omdat de bevolking anders alles steelt wat niet vast zit. Je kunt er, behalve in het zwembad, niet zwemmen want in het meer zit bilharzia. Dat zijn kleine wormpjes die onder je huid kruipen. En dan al het andere ongedierte wat er zit. Van het idee alleen al krijg ik de kriebels. En mijn man en ik zijn ook geen mensen om uren door een bos te sjouwen om een chimpansee te zien.’

Zussen

‘Hadden mijn zus en ik dan zo’n geweldige band? Het was gewoon. We zagen elkaar in het weekend op de koffie bij onze ouders en soms belden we even als er iets bijzonders was. Maar soms zag ik haar een paar weken niet en dat was ook prima. Ik merk wel dat onze band nu véél hechter is. Ik ben nu echt blij als ik haar even heb gesproken of een berichtje krijg via Facebook. Jammer is dat we geen dagelijkse dingen delen. Je vertelt elkaar zo nu en dan iets wat uitgebreider, maar heel veel dingen hoor je niet of vertel je niet. Dat ligt gewoon aan de afstand.’

Achterblijvers

‘Door alles wat andere achterblijvers met mij delen voor dit boek, herken ik veel. Het doet me goed dat ik niet de enige ben die de emigratie als een zwaar verlies voelt. Niemand kan voelen wat een achterblijver voelt als je hetzelfde niet hebt meegemaakt. En achterblijvers snappen het als je zegt dat je er tegenop ziet om je zus weer te zien. Natuurlijk ben ik blij als ik haar weer zie, maar dan weet ik ook dat als ze weg is al mijn verdriet weer in alle hevigheid naar boven komt. Dat ik me wekenlang akelig voel en de tranen hoog zitten. Als ze een paar weken weg is, zakt het weer een beetje en is het gemis weer iets minder.’

Carolien de Jong

‘Ik was het al lang beu in nederland’

‘De band met mijn ouders en mijn zus en zwager was heel goed. We zagen elkaar elke week, ze woonden zo’n vijf kilometer bij mij vandaan. Ik was me bewust van de emotionele gevolgen die mijn emigratie had voor mijn familie, maar ik wilde al zolang weg uit Nederland dat ik, toen ik die kans eenmaal kreeg, deze met twee handen greep,’ vertelt Carolien de Jong. Zij woont in de Oegandese hoofdstad Kampala.

‘Ik was het al heel veel jaren erg beu in Nederland. Ik had een goede baan maar ik vond het geen leuk werk. En altijd dat koude weer, dat had ik helemaal gehad. Ik had een aantal lange reizen gemaakt, naar Afrika, maar ook naar andere werelddelen. Maar iedere keer wilde ik toch weer terug naar Afrika omdat ik elders toch altijd iets miste,’ vertelt Carolien. ‘Ik denk dat het de combinatie van lekker weer, wildleven en de natuur in het algemeen was wat mij aantrok in Afrika.’

Ze mist haar ouders en haar zus Ellen en haar gezin. De gezellig- heid van het samenzijn met mijn familie, de knusheid, het samen een spelletje doen. En ze mist een paar goede vriendinnen die ze in Nederland heeft. ‘Mijn moeder belt bijna ieder weekend en met mijn zus mail ik af en toe. We hebben in Oeganda geen internetkabels naar onze huizen, dus dat maakt contact moeilijk. Maar we hebben nu een internetstick. Ik ben net op vakantie geweest in Nederland en heb nu Skype geïnstalleerd op de computer van mijn ouders, dus we gaan ook skypen.’

Als blanke val je op

De emigratie is haar meegevallen. Ze werd manager van ‘Travel- lers Rest,’ een lodge met twaalf kamers in Kisoro, een kleine stad in het zuiden van Oeganda vlakbij de grens met Rwanda.

‘Vanuit de achtertuin van de lodge had ik uitzicht op drie vulkanen en het verdere natuurschoon was prachtig; heel groen, een schone lucht en een heerlijk klimaat.’ Het enige wat haar tegenviel is dat je als blanke toch nog als anders wordt gezien in Oeganda. Dat had ik niet verwacht. Vooral in de kleine dorpen staren mensen naar je en noemen je openlijk mzungu, wat blanke of rijke betekent. En kleine kinderen vragen om geld.’

Mijn leven is heerlijk

‘Het leven in Kisoro was heerlijk en ik vond het managen van een lodge ontzettend leuk, maar er was absoluut niets te beleven in het stadje. Het hotel had tevens het beste restaurant van de stad maar er was geen bioscoop, geen grote supermarkt en geen uitgaansleven.’ Na een goed jaar in de lodge kreeg Carolien een baan aangeboden als reisleidster bij ‘Matoke Tours’. Dit is één van de grootste reisorganisaties in Oeganda, tien jaar geleden opgericht door twee Nederlanders.

Carolien verhuisde van het boerenland naar de miljoenenstad Kampala. ‘Ik werkte ongeveer vijftien maanden als reisleidster en heb in die tijd zo’n twaalf groepsreizen van drie weken door Oeganda begeleid. Zo kon ik alle nationale parken en de natuur uitgebreid bekijken.’ Ik vond het altijd heerlijk als er weer een reis begon om vanuit het hectische Kampala met al z’n verkeersopstoppingen de natuur in te gaan. Na drie weken op reis vond ik het dan weer heerlijk om terug te komen in Kampala.’ Na die periode werd ze door de directie gevraagd om in het kantoor van Matoke Tours in Kampala te komen werken. Sinds drie jaar is ze nu general manager van Matoke Tours en ze vindt het werk nog steeds erg leuk.

Gezelligheid

Carolien mist uit Nederland kroketten, drop, lekkere chocolade en kaas het meest. Daarnaast noemt ze gezelligheid en knusheid als typisch Hollandse dingen die ze erg mist. ‘In Oeganda kennen ze dat helaas niet. De meeste getrouwde stellen leiden in Oeganda meer een ieder-voor-zich leven dan samen. Ze gaan bijvoorbeeld los van elkaar uit en hand in hand lopen is ook niet gebruikelijk.

Helaas komt het in Oeganda nog steeds veel voor dat vrouwen trouwen voor de financiële zekerheid, de man betaalt immers alle rekeningen. Als de vrouw zelf ook een baan heeft mag zij haar geld opmaken aan kleding, de kapper en de manicure. Ook zijn we in Nederland gewend om heel direct met elkaar te communiceren. Je loopt op iemand af en stelt direct je vraag. Dat is in Oeganda not done. Daar geef je eerst een hand en vraag je hoe het met de familie is. Daarna kom je pas ter zake. Verder zijn ze in Oeganda dol op speeches. Als er een etentje, trouwerij of bijeenkomst is zijn er wel vier of vijf personen die een toespraak willen houden. En dan het liefst elk van minimaal een half uur.’

Toekomst

‘Mijn leven van nu is zeker wat ik wilde. Sommige zaken zijn anders gelopen dan ik van tevoren had gewild of had kunnen voorzien, maar ja zo is het leven nu eenmaal. Sinds vier jaar heb ik een leuke Oegandese vriend en mijn baan bij Matoke Tours vind ik nog steeds erg leuk. ’s Morgens om 8 uur in een T-shirt en korte broek in je auto stappen, raampjes open en naar je werk rijden; heerlijk.

De reden dat ik in Oeganda blijf is – natuurlijk – mijn vriend, een heel leuke baan met veel verantwoordelijkheid (en ik hoef niet ‘strak in een pak’), het heerlijke klimaat en de prachtige natuur.

Toen ik nog reizen begeleidde zei ik altijd tegen de reizigers ‘Oeganda heeft alles; wildparken, gorilla’s, bossen, bergen, meren’. Als we een lang weekend vrij hebben vind ik het nog steeds heerlijk om naar het Kibale woud te gaan om aapjes te kijken, naar Entebbe waar het heerlijk is aan het Victoria meer of naar Jinja aan de Nijl.

Wat Carolien erg jammer vindt is dat haar familieleden nog niet in Oeganda zijn geweest. Ze is daar een beetje teleurgesteld over. Zelf is ze om de anderhalf jaar naar Vlissingen op vakantie gegaan en er nu vier keer teruggeweest.

Dick Valkenburg

‘Hij was duidelijk een wereldmens’

‘We hebben veel over de emigratie gesproken, vooral het laatste halfjaar voor het vertrek. Het was mij duidelijk dat Pieter een ‘wereldmens’ was die graag verder keek dan Nederland,’ vertelt Dick Valkenburg. Hij heeft begrip voor de keuze van zijn zoon om naar Zweden te emigreren, al stonden hij en zijn vrouw Nellie niet te juichen. Zij wisten dat hun leven heel anders zou worden.’

‘Pieter en zijn vriend Andreas hebben ons erg betrokken bij de voorbereidingen en de verhuizing, dus konden we er ook rekening mee houden. Maar de eerste weken in augustus 2005 was het erg wennen en misten we het fysieke contact,’ stelt Dick Valkenburg. Hij is getrouwd met Nellie Mans (1941, verpleegkundige) en zij zijn de ouders van Pieter, die de achternaam van zijn moeder draagt. ‘Meteen in september zijn we een paar weken naar Zweden gegaan en hebben geholpen met het inrichten van hun huis en met allerlei klussen. Toen we weer naar huis gingen was het afscheid, die eerste keer, heel moeilijk. We dachten dat het wel zou wennen, maar daar hebben we ons flink in vergist. Wat het wel iets makkelijker maakt is dat we precies weten hoe ze wonen, waardoor we weten waar ze het over hebben in onze, meestal telefonische, gesprekken. We weten dat je je kinderen los moet laten zodat ze hun eigen weg kunnen gaan. Dat is goed, maar niet altijd gemakkelijk.’

Bijna dagelijks contact

De band in het gezin Valkenburg-Mans was en is heel hecht. Een langdurige ziekte van Nellie, vijfentwintig jaar geleden, en de beperkingen die zij sindsdien heeft, hebben daaraan bijge- dragen. Naast Pieter heeft het echtpaar dochter Caroline (1967), die getrouwd is met Stefan en moeder is van Edwin (1999) en Menno (2001). ‘Doordat we een zoon in het buitenland hebben, zijn we ons ervan bewust dat wij een heel andere, meer intensieve, band met de kleinkinderen hebben dan grootouders die ver weg wonen. Het contact met Pieter en Andreas is ook intensief, maar door de afstand Nederland-Zweden natuurlijk heel anders. Tegenwoordig zijn er gelukkig heel wat meer middelen om contact te onderhouden. We mailen en sms’en dagelijkse ervaringen en bellen enkele keren per week. Skype hebben we in het begin wel gebruikt, maar de laatste tijd niet meer. De jongens hebben door hun bedrijf weinig regelmaat in de momenten om contact te hebben. Dat is soms ook al zo met bellen, juist als je elkaar aan de telefoon hebt komen er gasten binnen en die gaan natuurlijk voor.’

Jerry: “Het eerste plan was om er ooit een vakantiehuisje te kopen. We lagen in een deuk om de prijzen. Dat kon niet waar zijn! Een huis met vele hectaren grond met uitzicht over een meer voor 120.000 euro? Een vakantiehuisje voor 14.000 euro? Dat is vast een krot! Maar bij het kijken op diverse websites voor huizen, bleek de lage prijs geen uitzondering te zijn.”

Afscheid blijft emotioneel

Pieter en Adreas wonen in een klein dorp in het westen van Zwe- den, ongeveer dertig kilometer van de Noorse grens, in Syssle- bäck, gemeente Torsby en provincie Värmland. De gemeente Torsby heeft een oppervlakte waar de provincie Utrecht ruim drie keer in kan en heeft een inwonertal van ongeveer 12.000 mensen. Duidelijk dat er veel ruimte is. ‘Sysslebäck is klein en heeft weinig voorzieningen maar wel een grote supermarkt. De mensen kennen elkaar en wij hebben daar goede ervaringen mee,’ vertelt Dick. ‘Als inwoners onze auto zien, hoort Pieter dat van diverse kanten. Sinds zijn vertrek zijn Nellie en ik twee keer per jaar naar Zweden gegaan, meestal voor ruim drie weken. Eenmaal in de winterperiode en één keer in de zomertijd. We vinden dit heerlijk en kunnen dit doen omdat we gepensioneerd zijn. Zo lang onze gezondheid het toelaat willen we het blijven doen. We genieten van het samenzijn maar ook van het land. De rust en de ruimte, de natuur en de mensen. De jongens gaan naar hun werk en wij zijn in hun huis en kunnen onze gang gaan. Maar het afscheid blijft, van beide kanten, emotioneel.’

Dick zit even in gedachten en vult dan aan: ‘De afstand, ook al is die goed te overbruggen, is toch een negatief aspect. Het halfjaar dat we elkaar niet zien is soms erg lang. Ook al maken we dan alweer plannen voor de volgende keer. Positief is dat wij zelf ook kennismaken met het leven in een ander land, met de mensen, de cultuur en de samenleving van Zweden.’

Studie in Amerika

‘Pieter was van jongs af aan heel sociaal. De omgang met anderen en de hulp die hij bijvoorbeeld aan ouderen gaf was hartverwarmend,’ herinnert Dick zich. ‘Maar Pieter was ook een kind die het onzin vond om dingen te leren waarvan hij het idee had dat hij die later niet nodig had. We hebben heel wat op hem in moeten praten, waardoor hij zijn havo-diploma toch behaalde. Daarna kon hij voor zijn eigen interesses kiezen. Via een uitwisselingsprogramma voor jongeren ging hij een jaar naar Ohio in Amerika. Hij heeft daar het examenjaar van de highschool gedaan en een smester colleges gelopen op de Denison University. Pieter kreeg toen zelfs een beurs aange- boden, maar in Zwolle was hij ook toegelaten tot de opleiding journalistiek. Hij koos voor het laatste omdat er weinig kans was dat hij na zijn studie in Amerika kon blijven. ’

De opleiding journalistiek werd vlot afgerond en na een aantal trimesters op de universiteit van Amsterdam ging Pieter aan de slag als journalist bij een regionale krant. Later werd hij redacteur van de korpskrant en voorlichter bij de politie in Utrecht.

Pieter en zijn vriend Andreas, die in de hotelbranche werkte, gingen graag op vakantie naar Zweden. Ze kochten er uiteindelijk een vakantiehuis en gingen Zweedse les volgen om meer contact te kunnen hebben met de Zweden. Ze kwamen in contact met de toenmalige eigenaar van hotel-restaurant Spader 2, die zijn bedrijf vanwege gezondheidsproblemen wilde verkopen. De contacten bleven en na veel onderhandelingen en overleg hebben Pieter en Andreas het bedrijf overgenomen.

Gemis tijdens hoogtijdagen

Dick heeft niet het idee dat hij en zijn vrouw zelf veranderd zijn door de emigratie. ‘Wij blijven volop de ouders van Pieter en ervaren hem ook helemaal als onze zoon. Als we bij elkaar zijn laten we dat, over en weer, heel duidelijk merken. We voelen ons niet door hem in de steek gelaten, want hij moet zijn eigen weg gaan. Wel missen we hem omdat de afstand te groot is om even op de koffie te gaan. Dat kwam duidelijker naar voren toen zijn moeder een paar jaar geleden plotseling in het ziekenhuis werd opgenomen. Pieter wenste toen dat hij dichterbij woonde, maar gelukkig was er telefoon in het ziekenhuis en kon hij elke avond even bellen. Ook tijdens ‘hoogtijdagen’ zoals verjaardagen en feestdagen is het gemis erg aanwezig. Dan is hij er ook niet bij.’ Dick en Nellie hebben wel eens overwogen om zelf ook in Zweden te gaan wonen. ‘Mijn vrouw houdt enorm van de ruimte en de natuur daar, maar zij weet ook zeker dat ze onze dochter en de kleinkinderen dan erg zou missen. Zweden zijn ook niet van die ‘visitemensen’ waar je even binnenloopt. We zouden de sociale contacten die we in Nederland hebben in Zweden missen.’

Pieter Mans

‘De band is nog steeds supergoed’

‘Ik heb me echt van tevoren afgevraagd of het egoïstisch was om te vertrekken naar Zweden of niet. Maar ik ging ervan uit dat mijn familie en ik die afstand gemakkelijk konden overwinnen. Helaas is het in de praktijk niet zo simpel,’ stelt Pieter Mans. Hij emigreerde in augustus 2005 van Den Haag naar het Zweedse Sysslebäck en runt daar met zijn vriend Andreas een hotel.

‘Mijn verhuizing heb ik ook niet echt als een emigratie gezien, maar als een verhuizing over een wat grotere afstand. Ik dacht ook te simpel over de afstand, hoewel het maar twee uur reizen is naar Oslo en dan anderhalf uur vliegen is naar Amsterdam. We hebben veel werk in ons hotel, gelukkig natuurlijk,’ legt Pieter uit ‘maar dat maakt het allemaal wat omslachtiger om even naar Nederland te gaan. Ik realiseer me ook dat mijn ouders ouder worden en in de toekomst misschien minder vaak of helemaal niet meer naar Zweden kunnen komen. Wellicht hebben ze ooit thuis meer hulp nodig en dan kan ik mijn zus niet met alles opzadelen omdat zij nu eenmaal dichterbij woont.’ Pieter bekent daar regelmatig over na te denken. Ook over het gemis van zijn familie, een gevoel dat na zeven jaar nooit minder is geworden.

‘Waarom ik dan niet terug ga naar Nederland, tja… Alles heeft zijn voors en tegens. Het leven in Zweden is wel heel erg aangenaam. Maar het blijft lastig.’

Mijn neefjes waren nog klein

Het moeilijkste vond Pieter het om zijn twee neefjes achter te laten. ‘Ze waren nog vrij jong en ik wilde er zo graag voor hen zijn en wat kunnen betekenen. Van mijn ouders en zus wist ik dat we elkaar nooit uit het oog zouden verliezen, maar wat mijn neefjes betreft was ik bang dat ze me zouden vergeten omdat ik er te weinig ben.’ Hij verzucht: ‘Gelukkig is de band met mijn familie na zeven jaar nog steeds supergoed!’

Hij liet destijds ook een prachtige baan achter, prettige collega’s en zijn vrienden. ‘Maar vrienden kun je ook op afstand aan- houden. Ik heb meer vrienden buiten Nederland, buiten Europa zelfs. Mijn beste vriendin is bijvoorbeeld een paar jaar eerder dan ik naar Schotland verhuisd.’

Bellen en mailen is praktischer

‘Het gekke is dat ik me heel erg veel voorgesteld had van Skype. Dan konden we elkaar tenminste weer even zien. En dat is ook leuk, maar het meest praktische is voor mij toch even bellen of mailen. Wat heerlijk met die moderne technieken en -zeker in vergelijking met vroeger- dumpprijzen. Via een app op mijn Smartphone kan ik supergoedkoop, gewoon vanaf mijn mobieltje, naar Nederland bellen als ik met de hond buiten loop bijvoorbeeld. Even een fotootje erbij van de eerste sneeuw, de kerstboom, de hond of de rivier en via de mail of Facebook kunnen mijn familie en vrienden meegenieten.’

Zweden voelde goed

Pieter heeft wel het idee dat zijn omgeving had verwacht dat hij Nederland zou verlaten. ‘Ja, en waarom Zweden?’ lacht hij. ‘Eigenlijk keken Andreas en ik al snel naar Scandinavië: Noorwegen, Zweden en Finland. We wisten dat we een eigen bedrijf wilden met overnachtingsmogelijkheden, dus zochten we daarnaar. Een bed & breakfast of een camping viel al snel af, omdat we berekend hadden dat we daar niet van konden leven. En meerdere banen naast elkaar wilden we niet. Op de een of andere manier voelde Zweden zo goed voor ons, dat we vooral daar zochten. We bekeken het gebied tussen het zuiden en midden van Zweden en voelden ons goed in Sysslebäck. Het is niet te ver weg voor de toeristen en een bestemming voor het hele jaar. Het gebied is prachtig en er zijn volop mogelijkheden om erop uit te trekken. Toen bleek dat een charmant hotel-restaurant Wärdshuset Spader 2 te koop stond, zijn we met de eigenaren en de bank gaan praten en verder alles gaan regelen.’

Ik mis de Gamma

‘Ik mis mijn familie het meest. Maar ook het gezellig met vrien- den, familie of collega’s een biertje pakken of wat happen, al is dat niet specifiek iets voor Nederland. En nu ga je lachen, maar ik mis ook de Gamma,’ zegt Pieter. ‘We hebben in het dorp geen grote winkels. Voor een winkel in doe-het-zelf-spul moeten we zeker twee uur rijden. En we hebben nogal eens iets nodig, denk maar aan een simpele doucheslang of zo. Er is wel een bouwmarktje in het volgende dorp, maar daar is het duur. Dus leve het internet!’

In november 2012 waren Pieter en Andreas voor het eerst voor een bliksembezoek in Nederland. ‘Een kroketje is dan wel erg lekker. En in Nederland is ook veel keus uit verse, mooie en lekkere groenten en fruit. Dat kun je hier in Zweden wel vergeten. Wat je ook kunt vergeten is dat een afspraak een afspraak is. Dat kennen ze niet en dat viel me wel het meest tegen. Als je hier iets bestelt, een product of een dienst, dan is het er ‘volgende week, misschien’. Dat is ook de titel van het boek dat Pieter in 2009 schreef. ‘Ik begrijp dat wel, we wonen in een dunbevolkt gebied en Zweden durven geen ‘nee’ te zeggen. Verder werken ze in onze ogen inefficiënt en zonder planning of haast. Eigen- lijk zijn Nederlanders best bot, maar dan weet je meestal wel waar je aan toe bent,’ glimlacht Pieter. Typisch Hollands vindt hij de directheid en zeggen waar het op staat.

‘Oliebollen mis ik hier ook. Van de afgelopen zeven keer oud en nieuw hier heb ik er maar één keer geen gebakken. Maar dat vond ik echt een gemis en helemaal niets. Dit jaar delen we ze weer uit aan onze buren, die nu weten dat ze om op te eten zijn. Nog steeds superleuk en speciaal is het nieuwe jaar in de sneeuw beginnen bij het skigebied, compleet met prachtig vuurwerk.’

De wereld is groter

Als buitenlander word je in Zweden volgens Pieter best makke- lijk geaccepteerd. ‘Als je je best doet met de taal en integreren lukt dat wel. Dat wordt ook gewaardeerd. Wat me heel erg tegenviel is dat buitenlanders zich graag in aparte groepjes verzamelen. Nederlanders, die elkaar in Nederland hooguit zouden groeten en niets met elkaar gemeen hebben, moeten hier gezellig samen Sinterklaas vieren en Nederlands praten en een Nederlandse vlag buiten hangen. Dat begrijp ik niet.’

Hoewel Pieter het erg naar zijn zin heeft in Zweden en hij zich er thuis voelt, wil hij er niet tot zijn vijfenzestigste blijven wonen. ‘De wereld is groter. Mijn volgende stop kan overal in de wereld zijn, als er maar een vliegveld in de buurt is en een mast voor mijn mobieltje en internet.’